Ο Σεπτέμβρης, μήνας κατεξοχήν κινηματογραφικός, ξεκίνησε με το 77ο Φεστιβάλ Βενετίας, το οποίο ολοκληρώνεται στις 12 του μήνα. Αποτελεί το πρώτο μεγάλο φεστιβάλ που γίνεται σε φυσικό χώρο μετά το πρώτο κύμα της πανδημίας, που ανάγκασε πολλά μεγάλα φεστιβάλ είτε να ακυρωθούν είτε να διεξαχθούν διαδικτυακά. Με μάσκες και μέτρα προστασίας η Βενετία τιμά τις Αν Χούι (σκηνοθέτρια) και Τίλντα Σουίντον (ηθοποιό) για τη συνολική τους προσφορά στον κινηματογράφο, όπως και τον Αμπελ Φεράρα, ως τον καλύτερο σκηνοθέτη του 2020.
Στην Ελλάδα, στις 20 - 26 Σεπτέμβρη θα πραγματοποιηθεί το 43o Φεστιβάλ Ταινιών Μικρού Μήκους Δράμας, ενώ στις 23 Σεπτέμβρη - 4 Οκτώβρη θα πραγματοποιηθεί το 26ο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Αθήνας «Νύχτες Πρεμιέρας», με θέμα «Το σινεμά ονειρεύεται». Αναλυτικότερα για τα φεστιβάλ, προσεχώς...
Αυτή η βδομάδα χαρακτηρίζεται κυρίως από επανεκδόσεις ταινιών, την κινηματογραφική μεταφορά του κινούμενου σχεδίου «Μουλάν» με ηθοποιούς και την ελληνική «Αλυτη». Ανάμεσα σε Μπέργκμαν, Λόουζι, Πολέ και Ρόχα, επιλέγουμε το «Ο Θεός και ο Διάβολος στη Χώρα του Ηλιου», του Ρόχα, για την ιδιαίτερη θεματολογία του.
ΑΛΥΤΗ |
Χαρακτηριστική ταινία του Γκλάουμπερ Ρόχα, εκπροσώπου του κύματος «Σινεμά Νόβο», πολιτικού κινηματογράφου που άνθησε στη Βραζιλία τη δεκαετία του '60. Με επιρροές από τον ιταλικό νεορεαλισμό και τη «Νουβέλ Βαγκ», πραγματευόταν κυρίως τα ζητήματα της φτώχειας και της πείνας που μάστιζαν τη Λατινική Αμερική. Μακριά από τις διαταγές της άρχουσας τάξης της Βραζιλίας, που ήθελε έναν κινηματογράφο με αναίμακτο περιεχόμενο και χολιγουντιανή φόρμα, το ρεύμα του «Σινεμά Νόβο», με ταινίες που γυρίστηκαν κάτω από αντίξοες συνθήκες, χαμηλό προϋπολογισμό, διώξεις των σκηνοθετών, αποτέλεσε μια κραυγή ενάντια στην καθεστηκυία τάξη, έναν κινηματογράφο με ανατρεπτικό περιεχόμενο, με στόχο την αφύπνιση των φτωχών και καταπιεσμένων. Η αισθητική της πείνας ενσωμάτωσε τα πιο επαναστατικά στοιχεία του λαϊκού θεάτρου, της μουσικής και της ιστορίας της Βραζιλίας και έδειξε ότι «η πιο ευγενική πολιτιστική εκδήλωση της πείνας είναι η βία». Ερημος, φτώχεια, πείνα, εξέγερση. «Ο Θεός και ο Διάβολος...» δεν είναι μια «εύκολη» ταινία εάν δεν γνωρίζει κανείς για το «Σινεμά Νόβο», έχοντας όμως μια μικρή γνώση του ρεύματος και των συνθηκών της εποχής εκτιμάται διαφορετικά από τον θεατή.
ΜΙΑ ΣΦΑΙΡΑ ΣΤΗΝ ΚΑΡΔΙΑ |
Η πρώτη μεγάλου μήκους ταινία του Μίνωα Νικολακάκη, στηριγμένη σε θρύλους της παράδοσης, ταλαντεύεται ανάμεσα στο φανταστικό σινεμά και στο θρίλερ, δημιουργώντας μια πολύ ιδιαίτερη κινηματογραφική ατμόσφαιρα. Η αφήγηση εξελίσσεται προοδευτικά και απρόβλεπτα, σε έναν τρομακτικό μύθο που αντιστρέφει τελείως τη ματιά του θεατή απέναντι στους κεντρικούς ήρωες. Το τοπίο των γυρισμάτων, η παρθένα φύση, είναι πραγματικά εκείνο που παίζει τον πρωταγωνιστικό ρόλο στην ιστορία. Η φωτογραφία (Θεόδωρος Μιχόπουλος) είναι εναρμονισμένη με το φυσικό φως και με τη σκηνοθετική ματιά του Νικολακάκη, που χρησιμοποιώντας τα γενικά πλάνα του δάσους σε εγκλωβίζει μέσα του. Ξενίζουν οι διάλογοι, που παραπέμπουν σε γραπτό και όχι σε προφορικό λόγο. Μια ελληνική πρόταση για τους λάτρεις του είδους.
Ο Θεός και ο Διάβολος στη Χώρα του Ηλιου |
Με πληθώρα Ελλήνων ηθοποιών (Καρέζη, Διαμαντόπουλος, Φωκάς, Μουστάκας, Μυράτ, Μούτσιος, Ζανίνο κ.ά.) και κάτω από τους ήχους της μουσικής του Μίκη Θεοδωράκη «Ενας Ομηρος», η επανέκδοση της ταινίας του Πολέ, μετά από την ψηφιακή αποκατάσταση της το 2019 από το Γαλλικό Κέντρο Κινηματογράφου, αποτελεί γεγονός. Ο Πολέ ως λάτρης της Ελλάδας αποφάσισε να γυρίσει την ταινία του εδώ, με τα γυρίσματα να συμπίπτουν με την εποχή των διαδηλώσεων των Ιουλιανών. Η ταινία είναι ένα μείγμα «Νουβέλ Βαγκ» και του ελληνικού κινηματογράφου της εποχής. Ιστορική κυρίως η αξία της. Η Τζένη Καρέζη, στη μοναδική της διεθνή ταινία, είναι πραγματικά εξαιρετική...
ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΞΥΠΟΛΙΤΙΔΗΣ |
Σαν σήμερα, 11 Σεπτέμβρη, πριν από 4 χρόνια «έφυγε» από τη ζωή ο κομμουνιστής αγωνιστής της ΕΑΜικής Αντίστασης ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΞΥΠΟΛΙΤΙΔΗΣ. Γιος καπνεργάτη απ' την Καβάλα, από μικρός στο πλευρό του πατέρα του στους μεγάλους καπνεργατικούς αγώνες τη δεκαετία του '30. Στη συνέχεια, κατά τη διάρκεια της τριπλής κατοχής, εντάσσεται στη θρυλική ΕΠΟΝ. Πρωτοπόρος στην καθημερινή δράση, δίνει τη μάχη για την επιβίωση και διαπαιδαγώγηση της νεολαίας, για την αναπτέρωση του ηθικού του λαού, για τη βοήθεια στα ένοπλα τμήματα του ΕΛΑΣ. Κυνηγημένος από τους Βούλγαρους κατακτητές, ως γραμματέας της ΕΠΟΝ Καβάλας, ανεβαίνει στο βουνό και συνεχίζει τη δράση του δίπλα στους ΕΛΑΣίτες.
Μετά την Απελευθέρωση, το αστικό κράτος τον «ανταμείβει» - μαζί με εκατοντάδες χιλιάδες ακόμα αγωνιστές - στέλνοντάς τον στο κολαστήριο της Μακρονήσου το '47. Θα μείνει εξόριστος 3,5 χρόνια και θα ζήσει από πρώτο χέρι τις θηριωδίες του κράτους των αφεντικών, με αποκορύφωμα τη μαζική σφαγή εξορίστων στις 29 Φλεβάρη - 1 Μάρτη του '48. Εκείνη τη μέρα, εκατοντάδες αγωνιστές - «εχθροί της πατρίδας» κατά το ελληνικό κράτος - θα τραγουδήσουν τον Εθνικό Υμνο πίσω από τους φούρνους που οι ίδιοι έχτισαν κουβαλώντας πέτρες από τη θάλασσα του Λαυρίου. Την ίδια στιγμή που οι «πατριώτες» του συνταγματάρχη Μπαϊρακτάρη τούς θερίζουν με τ' αυτόματα.
Μετά την εξορία, θα ζήσει στην Αθήνα βοηθώντας με κάθε τρόπο συντρόφους κυνηγημένους, παράνομους, στηρίζοντας με κάθε μέσο την πάλη του ΚΚΕ. Εμεινε «κουκουές», με καθημερινό σύντροφο τον «Ριζοσπάστη», μέχρι την τελευταία του μέρα, έχοντας χαρεί μια μεγάλη οικογένεια με παιδιά, εγγόνια και δισέγγονα και μαθαίνοντάς την να αγαπάει και να αγωνίζεται για τη ζωή.
Τέσσερα χρόνια μετά, λίγες μέρες πριν την επέτειο του «φευγιού» του, το Κόμμα του έστησε στο ηρωικό Μακρονήσι ένα μνημείο αντάξιο της θυσίας της δικιάς του και των συντρόφων του.
ΒΑΣΙΛΙΚΗ (ΒΑΣΩ) ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ |
***
ΦΩΤΟ
Στις αρχές Σεπτέμβρη «έφυγε» από κοντά μας, σε ηλικία σχεδόν 100 χρονών, η ΒΑΣΙΛΙΚΗ (ΒΑΣΩ) ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ, γυναίκα του Ιορδάνη Παπαδόπουλου, πρώην δημοτικού σύμβουλου Κερατσινίου. Από νεαρή ηλικία οργανώθηκε στην ΕΠΟΝ. Για τη δράση της συνελήφθη και κακοποιήθηκε απάνθρωπα.
Στάθηκε στο πλάι του Πόντιου κομμουνιστή άντρα της και ανέλαβε το μεγάλωμα των 2 παιδιών τους, μια και ο σύντροφός της δεν άφησε κανέναν τόπο εξορίας που να μην «επισκέφτηκε». Μακρόνησο - Ικαρία - Φυλακές Αίγινας - Κέρκυρας - Αη Στράτη και το 1967 Γιούρα.
Στην πολιτική κηδεία της την αποχαιρέτησαν ο πρόεδρος του παραρτήματος Κερατσινίου της ΠΕΑΕΑ - ΔΣΕ και η πρόεδρος του Γυναικείου Συλλόγου «Στοργή του παιδιού» (μέλος της ΟΓΕ).
Η Βασιλική μαζί μ' άλλες αγωνίστριες ίδρυσαν το 1963 τον Γυναικείο Σύλλογο. Σεμνή προσφορά, αθόρυβη αλλά τόσο ουσιαστική. Ως γυναίκα - σύντροφος σπουδαίου αγωνιστή. Ως μάνα που μεταδίδει τις αξίες της δικαιοσύνης και της ειρήνης στις επόμενες γενιές. Ως γυναίκα που μάχεται ενάντια στην εκμετάλλευση και τον φασισμό.
Σχεδόν 100 χρόνια αγωνίστηκε για το προοδευτικό μέλλον της ανθρωπότητας, έβαλε πλάτη και ήταν παρούσα σε όλους τους αγώνες για να απαλλαγούν οι εργαζόμενοι από τα βάσανα της καταπίεσης, της εκμετάλλευσης, της ανεργίας και της φτώχειας. Σταθερή οπαδός και ψηφοφόρος του ΚΚΕ μέχρι το τέλος της ζωής της.
Στη μνήμη της και στη μνήμη του πατέρα τους τα παιδιά τους Γιάννης και Φρόσω, Αφροδίτη και Φίλιππος και τα εγγόνια τους, προσφέρουν μέσω ΚΟΒ Ταμπουρίων 100 ευρώ για το Μνημείο της Μακρονήσου.