Το αμερικανικό αεροπλανοφόρο «USS Carl Vinson» |
Πριν λίγες μέρες ΗΠΑ και Ιαπωνία έκαναν νέες κοινές ασκήσεις, αυτήν τη φορά στη Θάλασσα των Φιλιππίνων, μεταξύ άλλων με δύο αμερικανικά αεροπλανοφόρα αλλά και ένα μικρό ιαπωνικό αεροπλανοφόρο. Σύμφωνα με το αμερικανικό Πολεμικό Ναυτικό η άσκηση αφορούσε «τη διατήρηση και την προστασία ενός ελεύθερου και ανοιχτού Ινδο-Ειρηνικού».
Υπενθυμίζεται εξάλλου ότι στο πλαίσιο αυτής της στρατιωτικής δραστηριότητας των ΗΠΑ στην περιοχή, αμερικανικό αεροσκάφος «F-35C» έπεσε στη θάλασσα τη Δευτέρα αφού προσέκρουσε στο κατάστρωμα του αεροπλανοφόρου «USS Carl Vinson», στη Νότια Κινεζική Θάλασσα. Δημοσιεύματα εστίαζαν στην ανησυχία των Αμερικανών μήπως το αεροσκάφος πέσει στα χέρια του Πεκίνου...
Από τη μεριά της η Κίνα έστειλε 39 πολεμικά αεροσκάφη στη λεγόμενη «ζώνη αναγνώρισης αεράμυνας» της Ταϊβάν (ADIZ), σε μια επιχείρηση που χαρακτηρίστηκε η μεγαλύτερη φετινή του είδους της.
Μέσα σε αυτές τις συνθήκες, η Βόρεια Κορέα προχώρησε χτες στην εκτόξευση δύο πυραύλων, που έπεσαν στη θάλασσα έξω από την ιαπωνική ΑΟΖ. Ηταν η 6η πυραυλική δοκιμή της Πιονγιάνγκ από τις αρχές Γενάρη. Το νοτιοκορεατικό υπουργείο Αμυνας εκτίμησε ότι ήταν βαλλιστικοί πύραυλοι, ενώ οι ΗΠΑ και η ΕΕ αντέδρασαν, καταδικάζοντας την εκτόξευση.
Την ίδια ώρα επιβεβαιώνονται οι αντιφάσεις με τις οποίες εντείνεται ο ανταγωνισμός ΗΠΑ - Κίνας, αντανακλώντας και διαφορές στα συμφέροντα αμερικανικών επιχειρηματικών ομίλων.
Στα τέλη της περασμένης βδομάδας πάνω από 140 Αμερικανοί βουλευτές, Δημοκρατικοί και Ρεπουμπλικάνοι, επανέφεραν στο προσκήνιο την «ανησυχία» που προκαλεί σε τμήμα της αμερικανικής αστικής τάξης η διατήρηση δασμών σε κινεζικά προϊόντα που εισάγονται στις ΗΠΑ, μεγαλώνοντας το κόστος, που μετακυλίεται και σε αμερικανικές εταιρείες.
Σε σχετική επιστολή προς την Αμερικανίδα αντιπρόσωπο για το εμπόριο, Κάθριν Τάι, αναφέρεται ότι «οι αυξήσεις κόστους υπονομεύουν την ανταγωνιστικότητα των αμερικανικών εταιρειών, τα προϊόντα των οποίων είναι πλέον πιο ακριβά από αυτά που κατασκευάζουν ξένοι ανταγωνιστές τους». Σημειώνεται ότι πλήττονται μεταξύ άλλων τομείς όπως βιομηχανία, γεωργία, αλιεία, λιανεμπόριο, Ενέργεια, τεχνολογία, υπηρεσίες.
Οι υπογράφοντες ζητούν να διευρυνθούν εξαιρέσεις που εφαρμόζονται σήμερα για τους δασμούς, σημειώνοντας ότι αρκετές βιομηχανίες στις ΗΠΑ αντιμετωπίζουν «προκλήσεις που συνδέονται με την πανδημία (...) και δυσκολεύονται να προσαρμόσουν τις αλυσίδες εφοδιασμού τους παραμένοντας ανταγωνιστικές».
Σε αντίθεση με τα παραπάνω, άλλες μερίδες του αμερικανικού κεφαλαίου ζητούν επίσπευση δράσεων για να ανακτηθεί χαμένο έδαφος σε τομείς όπως η παραγωγή σπάνιων γαιών. Χαρακτηριστικό είναι άλλο διακομματικό νομοσχέδιο που προωθείται στο Κογκρέσο, με στόχο να στηριχθεί η παραγωγή σπάνιων γαιών στις ΗΠΑ και να περιοριστεί η εισαγωγή τους από την Κίνα μέχρι το 2026.
Η ενίσχυση της στρατιωτικής συνεργασίας της κυβέρνησης του Μάλι με τη Ρωσία, με την παροχή στρατιωτικής βοήθειας από την τελευταία, συμπεριλαμβανομένων και αεροπλάνων, και την ανάπτυξη Ρώσων στρατιωτών και μισθοφόρων στη χώρα, στο όνομα της «καταπολέμησης της τρομοκρατίας», φαίνεται πως λειτουργεί ως καταλύτης σε οξύτατους ανταγωνισμούς στην περιοχή του Σαχέλ και στην αύξηση της έντασης με τη Γαλλία και άλλες χώρες της ΕΕ, που επίσης δρουν στρατιωτικά στο Μάλι, μέσα από την «αντιτρομοκρατική» αποστολή Takuba.
Η στρατιωτική κυβέρνηση του Μάλι ζήτησε τη Δευτέρα από τη Δανία να αποσύρει άμεσα τους στρατιώτες της από την Takuba, υποστηρίζοντας ότι η ανάπτυξή τους δεν είχε τη συναίνεσή της.
Προχτές η Γαλλία και άλλες 15 ευρωπαϊκές χώρες κάλεσαν την κυβέρνηση του Μάλι να επιτρέψει στις ειδικές δυνάμεις του στρατού της Δανίας να παραμείνουν στη χώρα, απορρίπτοντας το επιχείρημα ότι βρέθηκαν στο έδαφος του Μάλι δίχως νομική βάση.
Απαντώντας, εκπρόσωπος της κυβέρνησης του Μάλι κάλεσε χτες τη Γαλλία να σταματήσει να ανακατεύεται στις εσωτερικές υποθέσεις της χώρας και να κρατήσει για τον εαυτό της τα «αποικιοκρατικά αντανακλαστικά». Επέμεινε δε στο αίτημα της κυβέρνησης για αποχώρηση των στρατευμάτων της Δανίας.
Επισημαίνεται ότι οι παραπάνω εξελίξεις καθιστούν αμφίβολη πλέον την ανάπτυξη στο Μάλι, μέσα στο 2022, στρατιωτικών δυνάμεων από Ρουμανία, Νορβηγία, Πορτογαλία και Λιθουανία.
Στο μεταξύ η επίσης στρατιωτική κυβέρνηση της Μπουρκίνα Φάσο κάλεσε χτες τους πρώην υπουργούς της ανατραπείσας κυβέρνησης να μη φύγουν από την πρωτεύουσα και να μην παρεμποδίσουν διαβουλεύσεις για το πώς και πότε θα διεξαχθούν «δημοκρατικές εκλογές».
Σε μία ακόμα εξέλιξη που επιβεβαιώνει ότι ο «αντιτρομοκρατικός αγώνας» αποτελεί πολυεργαλείο για σύνθετες διεργασίες, οι στρατιωτικοί από το λεγόμενο «Πατριωτικό Κίνημα για την Ασφάλεια και την Αποκατάσταση» (MPSR) ανέτρεψαν τη Δευτέρα τον Πρόεδρο Ροκ Καμπορέ, κατηγορώντας τον ότι απέτυχε παταγωδώς να πατάξει τις αιματηρές επιθέσεις τζιχαντιστών. Ανακοίνωσαν ότι θα επανέλθει η συνταγματική τάξη «σε ένα λογικό χρονικό πλαίσιο», αποφεύγοντας να την προσδιορίσουν χρονικά.
Ο επικεφαλής των πραξικοπηματιών, αντισυνταγματάρχης Ανρί Πολ Ναμίμπα, συναντήθηκε προχτές με στελέχη της ανατραπείσας κυβέρνησης, «καλωσορίζοντας» οποιαδήποτε πιθανή συνεισφορά τους στη «μετάβαση της εξουσίας».
Συναντήθηκε επίσης με ομάδα συνδικάτων, ενόψει της σημερινής έκτακτης συνόδου της Δυτικοαφρικανικής Κοινότητας (ECOWAS), με κεντρικό ζήτημα τις εξελίξεις στην Μπουρκίνα Φάσο.
Για «πολύ καλές» επαφές που έγιναν με «πλευρές Αφγανών» αλλά και «τους απεσταλμένους διαφόρων ευρωπαϊκών χωρών» μίλησε ο υπηρεσιακός ΥΠΕΞ των Ταλιμπάν, Αμιρ καν Μουτάκι, μετά τις τριήμερες επαφές που ολοκλήρωσε αντιπροσωπεία των Ταλιμπάν στην Νορβηγία.
Υπενθυμίζεται ότι στη συνάντηση είχε ανακοινωθεί η συμμετοχή εκπροσώπων από ΗΠΑ, Γαλλία, Βρετανία, Γερμανία, Ιταλία, Νορβηγία και ΕΕ, ενώ πρόκειται για την πρώτη επίσκεψη αντιπροσώπων των Ταλιμπάν στην Ευρώπη αφότου ανακατέλαβαν την εξουσία.
Ο Μουτάκι υποστήριξε ότι οι συνομιλίες ήταν σημαντικές για την «επέκταση των διπλωματικών σχέσεων» των Ταλιμπάν με τον υπόλοιπο κόσμο και ότι «εμείς θέλουμε να μετατρέψουμε το Αφγανιστάν σε οικονομικό κόμβο, προσπαθούμε να το σώσουμε από μελλοντικά προβλήματα».
Οι Ταλιμπάν είχαν επαφές και με εκπροσώπους αφγανικών ΜΚΟ, με θέματα για τη συμμετοχή των γυναικών στην εκπαίδευση, στη διακυβέρνηση κ.τ.λ.
Ο πρωθυπουργός της Νορβηγίας Γιόνας Γκαρ Στέρε περιέγραψε τις συναντήσεις ως «σοβαρές» και «γνήσιες». Επαναλαμβάνοντας ότι αυτές δεν συνιστούν «αναγνώριση» της κυβέρνησης των Ταλιμπάν, αναφέρθηκε στη σημασία της συζήτησης «με εκείνους που σήμερα, ντε φάκτο, έχουν την εξουσία στο Αφγανιστάν».
Στην ατζέντα των συζητήσεων βρέθηκαν και τα αποθεματικά του Αφγανιστάν, που παραμένουν δεσμευμένα σε αμερικανικές τράπεζες, με τις ΗΠΑ (και τους συμμάχους τους) να παζαρεύουν τους όρους για το «ξεπάγωμά» τους.
Σε κοινή ανακοίνωση ΗΠΑ - ΕΕ που εκδόθηκε μετά τη συνάντηση, αναφέρεται ότι οι χώρες που συμμετείχαν σε αυτή «επεκτείνουν επιχειρήσεις ανακούφισης, συμβάλλοντας στην παρεμπόδιση της κατάρρευσης κοινωνικών υπηρεσιών και την υποστήριξη της αναζωογόνησης της οικονομίας του Αφγανιστάν». Ακόμα, ότι «οι συμμετέχοντες παρατήρησαν τη σημασία της αύξησης της ροής ρευστού και της στήριξης του τραπεζικού τομέα ώστε να βοηθήσουμε να σταθεροποιηθεί η αφγανική οικονομία». Χωρίς ρητή αναφορά στα αποθεματικά που παραμένουν δεσμευμένα σε αμερικανικές τράπεζες, η ανακοίνωση αναφέρει ότι «οι συμμετέχοντες άσκησαν περαιτέρω πίεση για την ανάπτυξη μιας διαφανούς, σθεναρής στρατηγικής για την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης στον χρηματοπιστωτικό τομέα». Τονίζεται ακόμα «η σημασία για την ομαλή απομάκρυνση όλων των εμποδίων στην παράδοση της ανθρωπιστικής βοήθειας».
Σημειωτέον ότι ο γγ του ΟΗΕ, Αντ. Γκουτέρες, ανέφερε σε συνεδρίαση του Συμβουλίου Ασφαλείας ότι το Αφγανιστάν «κρέμεται από μια κλωστή» και κάλεσε σε άμεση παράδοση ανθρωπιστικής βοήθειας.
Στην περαιτέρω ενίσχυση της συνεργασίας και του συντονισμού κινήσεων σε θέματα «κοινής ανησυχίας», όπως οι επιθέσεις των Υεμενιτών Χούθι στην ευρύτερη περιοχή της Αραβικής Χερσονήσου, κατέληξε η σύνοδος που είχαν προχτές στο Αμπου Ντάμπι οι ηγέτες των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων (ΗΑΕ), της Αιγύπτου και του Μπαχρέιν.
Αφορμή για τη σύνοδο των τριών χωρών έδωσε η επίθεση που πραγματοποίησαν στις 24 Γενάρη οι Χούθι σε Αμπου Ντάμπι και Ντουμπάι, σε αντίποινα για τις επιθέσεις των Εμιράτων εναντίον τους στην Υεμένη.
Οι ηγέτες των ΗΑΕ, σεΐχης Μοχάμεντ μπιν Ζαγιέντ αλ Ναχγιάν, της Αιγύπτου, Αμπντέλ Φατάχ Σίσι, και του Μπαχρέιν, βασιλιάς Χαμάντ μπιν αλ Χαλίφα, διακήρυξαν ότι οι επιθέσεις των Χούθι απειλούν «την περιφερειακή και διεθνή ασφάλεια και σταθερότητα» και «παραβιάζουν όλους τους διεθνείς νόμους και νόρμες».
Σε ξεχωριστές συναντήσεις που είχαν με τους σεΐχηδες του Αμπου Ντάμπι και του Ντουμπάι, οι ηγέτες Αιγύπτου και Μπαχρέιν επιβεβαίωσαν την υποστήριξή τους στα Εμιράτα απέναντι στις επιθέσεις των Χούθι. Ζήτησαν δε από τη «διεθνή κοινότητα» να προχωρήσει σε μία «ενιαία και σταθερή θέση» έναντι των Χούθι «και άλλων τρομοκρατικών οργανώσεων».
Νωρίτερα χτες ο Σαουδάραβας υφυπουργός Εξωτερικών, πρίγκιπας Χαλίντ μπιν Σαλμάν, είχε τηλεφωνική επικοινωνία με τον Κινέζο υπουργό Αμυνας και σύμβουλο του Κράτους, Γουέι Φένγκε, με στόχο τη στενότερη «στρατιωτική και αμυντική συνεργασία».
Να μειώσει το εξαγόμενο φυσικό αέριο στο Ιράκ στα 8 εκατ. κυβικά μέτρα τη μέρα, από 50 εκατ. κυβικά μέτρα τη μέρα που ήταν μέχρι και πριν λίγες μέρες, αποφάσισε το Ιράν.
Αφορμή για την απόφαση του Ιράν δίνει η αδυναμία των ιρακινών αρχών να πληρώσουν χρωστούμενα άνω των 5 δισ. δολαρίων, με τη δικαιολογία της επαναφοράς αμερικανικών τραπεζικών κυρώσεων σε βάρος της Τεχεράνης από το 2018.
Στην αποκατάσταση των διπλωματικών σχέσεων, που είχαν διαταραχθεί προ 30ετίας με αφορμή την κλοπή σαουδαραβικών πολύτιμων λίθων μεγάλης αξίας, προχώρησαν μεσοβδόμαδα οι κυβερνήσεις της Σαουδικής Αραβίας και της Ταϊλάνδης.
Η ένταση είχε προκληθεί το 1989, όταν ένας Ταϊλανδός, που εργαζόταν στο παλάτι ενός Σαουδάραβα πρίγκιπα, έκλεψε πολύτιμους λίθους αξίας 20 εκατ. δολαρίων.
Σε ανακοίνωσή τους οι δύο χώρες επιβεβαίωσαν την πλήρη αποκατάσταση των διπλωματικών σχέσεων με την ευκαιρία της επίσκεψης στο Ριάντ του Ταϊλανδού πρωθυπουργού Πραγιούτ Τσαν-Ο-Τσα.