Πολεμικές προετοιμασίες για μια δεκαετία ακόμη πιο «επικίνδυνη και ανταγωνιστική»
Copyright 2022 The Associated |
Ακόμα μεγαλύτερη αύξηση των αμερικανικών στρατευμάτων στην Ευρώπη και μονιμότερη παρουσία ανακοίνωσε ο Τζο Μπάιντεν |
«Μπαρούτι» μύριζε πιο έντονα από ποτέ η φετινή Σύνοδος Κορυφής του ΝΑΤΟ στη Μαδρίτη (βλ. και σελ. 4), με τα κράτη - μέλη να αναδιατάσσουν και να ενισχύουν τη στρατιωτική τους παρουσία στην Ευρώπη, με έμφαση στα ανατολικά.
Ενδεικτικά είναι τα όσα ανακοίνωσε ο Πρόεδρος των ΗΠΑ, Τζο Μπάιντεν, λέγοντας πως τα αμερικανικά στρατεύματα θα αυξηθούν ακόμα περισσότερο και θα έχουν μόνιμη παρουσία. Εξάλλου, ένα από τα γεωπολιτικά «κέρδη» των ΗΠΑ από τον πόλεμο στην Ουκρανία είναι ότι εδραιώνουν και ενισχύουν τον ηγετικό τους ρόλο στην «ασφάλεια» της Ευρώπης, ακριβώς σε μια περίοδο που η ένταση των ιμπεριαλιστικών ανταγωνισμών δυνάμωνε τη «συζήτηση» εντός ΕΕ για την περιβόητη «στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης».
Αναλυτικότερα, αφού υπενθύμισε πως οι ΗΠΑ έχουν ήδη αναπτύξει φέτος 20.000 επιπλέον στρατιώτες στην Ευρώπη, ο Μπάιντεν ανακοίνωσε ότι επίσης θα αυξήσουν τον αριθμό των αντιτορπιλικών πλοίων στην Ισπανία σε 6 από 4, θα στείλουν δύο επιπλέον μοίρες «F-35» στη Βρετανία, θα αναπτύξουν πρόσθετες δυνατότητες αντιαεροπορικής άμυνας σε Γερμανία και Ιταλία.
Copyright 2022 The Associated |
Από στρατιωτική άσκηση Ρωσίας - Λευκορωσίας λίγο πριν τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία |
Ο Ρώσος Πρόεδρος, Βλ. Πούτιν, «ήθελε μια "φινλανδοποίηση" της Ευρώπης», αλλά παίρνει αντιθέτως μια «"NATOποίηση" της Ευρώπης», σχολίασε ο Αμερικανός Πρόεδρος.
Αποτυπώνοντας τον γεωπολιτικό ανταγωνισμό και μέσα στον ευρωατλαντικό άξονα και τις φιλοδοξίες της Γερμανίας για ηγετικό ρόλο στην «ευρωπαϊκή ασφάλεια», ο καγκελάριος, Ολ. Σολτς, δήλωσε από τη Μαδρίτη ότι η Γερμανία θα αποκτήσει τον μεγαλύτερο συμβατικό στρατό στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ στην Ευρώπη, αναφερόμενος στο πακέτο - μαμούθ για την ενίσχυση των Ενόπλων Δυνάμεων της χώρας.
«Τα επόμενα χρόνια θα ξοδεύουμε κατά μέσο όρο 70 - 80 δισ. ευρώ ετησίως για την άμυνα», επισήμανε. Η σύρραξη στην Ουκρανία οδηγεί σε θεμελιώδεις αλλαγές στην αμυντική στάση πολλών ευρωπαϊκών χωρών και η Γερμανία επηρεάζεται επίσης, είπε ο Σολτς.
Εξάλλου, η Γερμανία σκοπεύει να συμμετάσχει με 15.000 στρατιώτες στις διευρυμένες δυνάμεις επέμβασης του ΝΑΤΟ, που θα ξεπεράσουν τους 300.000 στρατιώτες.
Στο πλαίσιο της ενίσχυσης των ΝΑΤΟικών στρατευμάτων στην ανατολική πτέρυγα, ο Λιθουανός Πρόεδρος, Γκ. Ναουσέντα, επανέλαβε ότι το τρέχον δόγμα του ΝΑΤΟ για την Αμυνα της Βαλτικής δεν είναι πλέον «βιώσιμο» και χρειάζεται μετάβαση από την «αποτροπή» στην «προωθημένη άμυνα». Εκτός από περισσότερες χερσαίες δυνάμεις σε επίπεδο ταξιαρχιών (3.000 - 5.000 στρατιωτικοί), χρειάζεται πλέον αντιαεροπορική άμυνα, όχι μόνο «επιτήρηση».
Το Βερολίνο έχει ήδη εκφράσει την πρόθεσή του να αναλάβει τη διοίκηση ΝΑΤΟικής ταξιαρχίας στη Λιθουανία - στρατηγικής σημασίας για την Ανατολική Ευρώπη και τη Βαλτική Θάλασσα - δείχνοντας «πόσο ισχυρή και αποφασιστική είναι η δέσμευση της Γερμανίας να αναπτύξει επιπλέον στρατεύματα», είπε ο Ναουσέντα.
Από την πλευρά του, ο Βρετανός πρωθυπουργός, Μπ. Τζόνσον, κάλεσε τους ηγέτες των μελών του ΝΑΤΟ να επενδύσουν περισσότερα για τον εκσυγχρονισμό της Αμυνας, προειδοποιώντας ότι αυτή η δεκαετία θα είναι πιο επικίνδυνη και ανταγωνιστική από την προηγούμενη. Η Βρετανία θα αυξήσει τις στρατιωτικές δαπάνες στο 2,5% του ΑΕΠ ως το τέλος της δεκαετίας.
Ο γεωπολιτικός ανταγωνισμός στην Ευρώπη έχει μπει σε νέα φάση και η Ρωσία πιθανότατα θα αποτελεί μεγαλύτερη απειλή για την ευρωπαϊκή ασφάλεια όταν λήξει ο πόλεμος στην Ουκρανία, σύμφωνα με τον αρχηγό του Γενικού Επιτελείου Στρατού της Βρετανίας, στρατηγό Π. Σάντερς, και «πρέπει να είμαστε έτοιμοι να πολεμήσουμε και να νικήσουμε δίπλα στους συμμάχους και εταίρους μας στο NATO».
«Ζούμε το 1937 μας», είπε χαρακτηριστικά, αναφερόμενος στην περίοδο πριν από το ξέσπασμα του Β' Παγκοσμίου Πολέμου.
Η Ρωσία θα απαντήσει με αντίστοιχα μέτρα «σε περίπτωση ανάπτυξης στρατιωτικών δυνάμεων και υποδομών» του ΝΑΤΟ στη Φινλανδία και τη Σουηδία μετά την ένταξή τους, προειδοποίησε ο Ρώσος Πρόεδρος, Βλ. Πούτιν.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η Ρωσία δεν έχει εδαφικές διαφορές με τις δύο χώρες, όπως έχει με την Ουκρανία, και «δεν μας ανησυχεί τίποτα σχετικά με την ένταξή τους στο ΝΑΤΟ», ωστόσο θα πρέπει να έχουν ξεκάθαρο ότι «ενώ πριν δεν υπήρχαν απειλές γι' αυτούς» η Ρωσία θα απαντήσει και «θα πρέπει να δημιουργήσουμε τις ίδιες απειλές στα εδάφη από τα οποία έρχονται οι απειλές προς εμάς».
«Είχαμε καλές σχέσεις και τώρα θα υπάρξουν κάποιες εντάσεις. Είναι προφανές, δεν υπάρχει καμία αποφυγή», είπε ο Ρώσος Πρόεδρος, επαναλαμβάνοντας ότι «δεν είναι για εμάς το ίδιο με την ένταξη της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ».
Παράλληλα, η Ρωσία ενισχύει τις δικές της συμμαχίες στην περιοχή και στο πλαίσιο της καπιταλιστικής ολοκλήρωσης Ρωσίας - Λευκορωσίας (Ενωσιακό Κράτος) ενισχύονται η στρατιωτικο-τεχνική συνεργασία των δύο κρατών, οι κοινές ασκήσεις κ.λπ. Η Μόσχα θα προμηθεύσει «τους επόμενους μήνες» το Μινσκ τακτικά πυραυλικά συστήματα «Iskander-M», που έχουν τη δυνατότητα χρήσης βαλλιστικών πυραύλων ή πυραύλων «Cruise», στις συμβατικές και τις πυρηνικές τους εκδοχές. Επίσης, «μεγάλος αριθμός αεροσκαφών "Su-25" ενδέχεται να εκσυγχρονιστούν και να προσαρμοστούν για να μπορούν να φέρουν πυρηνικά όπλα».
Με την επισήμανση ότι «η στρατιωτική συνεργασία στην περιοχή της Κασπίας Θάλασσας είναι ζωτικής σημασίας», οι πέντε ηγέτες των παράκτιων κρατών (Ρωσία, Καζακστάν, Αζερμπαϊτζάν, Τουρκμενιστάν και Ιράν) συμφώνησαν την Τετάρτη να επιταχύνουν τις διαπραγματεύσεις για μια συμφωνία για την ενίσχυση των μέτρων οικοδόμησης εμπιστοσύνης και της στρατιωτικής συνεργασίας.
Εξάλλου, οι ηγέτες των πέντε χωρών της Κασπίας Θάλασσας συμφώνησαν ότι αποκλείεται η παρουσία ένοπλων δυνάμεων άλλων κρατών στην Κασπία, σύμφωνα με ανακοίνωση της 6ης Συνόδου Κορυφής.
Ομοίως επιβεβαιώθηκε ότι η ναυσιπλοΐα - πολεμική ή εμπορική - σύμφωνα με τη Σύμβαση για το καθεστώς της Κασπίας Θάλασσας, είναι δυνατή μόνο για πλοία που φέρουν σημαία κρατών της Κασπίας.
Με βασική ατζέντα την πολεμική και οικονομική στήριξη της Ουκρανίας για «όσο χρειαστεί», τον περαιτέρω περιορισμό της Ρωσίας, αλλά και τον ανταγωνισμό με την Κίνα ολοκληρώθηκε την περασμένη Τρίτη στη Βαυαρία η Σύνοδος Κορυφής του G7 (ΗΠΑ, Βρετανία, Γερμανία, Γαλλία, Ιταλία, Καναδάς, Ιαπωνία).
Πιο συγκεκριμένα, η Ουκρανία θα λάβει επιπλέον εξοπλισμό, περίπου 29 δισ. δολάρια σε «δημοσιονομική» στήριξη και περίπου 2,8 δισ. σε ανθρωπιστική βοήθεια. Η Ουκρανία θα χρειαστεί ένα νέο «σχέδιο Μάρσαλ» για την ανοικοδόμησή της, επισημάνθηκε.
Στο μεταξύ, οι δηλώσεις και των δύο πλευρών δείχνουν αποφασιστικότητα να συνεχιστεί η ιμπεριαλιστική σύγκρουση στην Ουκρανία και ο πόλεμος να τερματιστεί με τους όρους της καθεμιάς.
Το G7 δεσμεύτηκε να στηρίξει τις ουκρανικές προσπάθειες για τερματισμό του πολέμου με ανάκτηση της κυριαρχίας και της εδαφικής της ακεραιότητας, ενώ «εναπόκειται στην Ουκρανία να αποφασίσει για μια μελλοντική ειρηνική διευθέτηση».
«Δεν βρισκόμαστε σε κατάσταση η οποία να μας επιτρέπει να προβλέψουμε το τέλος. Κάποια στιγμή θα υπάρξει συμφωνία μεταξύ των Προέδρων της Ρωσίας και της Ουκρανίας, αλλά αυτό δεν συμβαίνει αυτήν τη στιγμή», επισήμανε ο καγκελάριος Σολτς.
Ο Ουκρανός Πρόεδρος, Β. Ζελένσκι, κάλεσε τους εφτά ηγέτες να κάνουν ό,τι μπορούν ενισχύοντας το Κίεβο για να τερματιστεί ο πόλεμος πριν από τον χειμώνα με επικράτηση της Ουκρανίας (σε αντίθεση με την εικόνα στο πεδίο, όπου μέχρι στιγμής το Κίεβο έχει καταγράψει σημαντικές εδαφικές απώλειες), διαφορετικά προειδοποίησε ότι η σύγκρουση θα διαρκέσει πολύ.
Εξάλλου, ο Μπ. Τζόνσον και ο Πρόεδρος της Γαλλίας, Εμ. Μακρόν, σε διμερή συνάντηση έκαναν λόγο για «κρίσιμη στιγμή για την εξέλιξη του πολέμου», ενώ, σύμφωνα με εκπρόσωπο της βρετανικής κυβέρνησης, οι δύο ηγέτες θεωρούν ότι «η ανατροπή της πορείας της σύρραξης είναι δυνατή».
Καθώς ο Εμ. Μακρόν επικρίνεται για τις συχνές τηλεφωνικές επικοινωνίες που έχει με τον Ρώσο Πρόεδρο, Βλ. Πούτιν, ενώ Γαλλία, Γερμανία και Ιταλία φέρεται να προτείνουν στο Κίεβο επανέναρξη «ειρηνευτικών» συνομιλιών με τη Ρωσία, ακόμη και παραχώρηση εδαφών, ο Βρετανός πρωθυπουργός προειδοποίησε τον Γάλλο Πρόεδρο να μην επιχειρηθεί εξεύρεση λύσης μέσω διαπραγματεύσεων «τώρα». Κάτι τέτοιο θα προκαλούσε «μόνιμη αστάθεια», σύμφωνα με τη βρετανική κυβέρνηση.
Απαντώντας στον Ζελένσκι ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου, Ντμ. Πεσκόφ, είπε ότι ο πόλεμος «μπορεί να τελειώσει ακόμα και σήμερα» αν η ουκρανική κυβέρνηση «διατάξει τους εθνικιστές να καταθέσουν τα όπλα», συμπληρώνοντας ότι «θα πρέπει να εκπληρώσουν όλες τις απαιτήσεις της Ρωσίας».
Στο μεταξύ, στο Κρεμλίνο συζητούν την πρόταση της ταυτόχρονης διεξαγωγής δημοψηφισμάτων σε Ντονέτσκ και Λουγκάνσκ για ένωσή τους με τη Ρωσία, γράφει η εφημερίδα RBK επικαλούμενη πηγές που πρόσκεινται στη διοίκηση του Ρώσου Προέδρου.
Να σημειωθεί ότι η Ρωσία έχει αναγνωρίσει τις φιλορωσικές αρχές στις δύο ουκρανικές περιφέρειες που μαζί συγκροτούν το Ντονμπάς, ως ανεξάρτητες «Δημοκρατίες».
Σύμφωνα με τις πηγές της εφημερίδας, σε Ντονέτσκ και Λουγκάνσκ ήδη γίνονται οι προετοιμασίες, αλλά η ακριβής ημερομηνία για δημοψήφισμα θα ανακοινωθεί αφότου τα ρωσικά στρατεύματα θέσουν υπό τον έλεγχό τους τις περιοχές και εγγυηθούν τη δημιουργία ζώνης ασφαλείας.
Παράλληλα συνεχίζονται διεργασίες για νέες «συμμαχίες» και ομάδες στο πλαίσιο του ευρωατλαντικού άξονα.
Η Βρετανία θα εξετάσει την πρόταση του Γάλλου Προέδρου για τη συγκρότηση μιας «Ευρωπαϊκής Πολιτικής Κοινότητας», για ενίσχυση της συνεργασίας σε υποδομές, ασφάλεια και άμυνα με χώρες που δεν είναι μέλη της ΕΕ, όπως η Μολδαβία, η Ουκρανία, η Βρετανία κ.ά. (Ουκρανία και Μολδαβία πήραν καθεστώς χωρών υποψήφιων για ένταξη στην ΕΕ, αλλά εκτιμάται ότι κάτι τέτοιο θα απαιτούσε πολλά χρόνια).
Ο Μπ. Τζόνσον, ωστόσο, ξεκαθάρισε ότι η εν λόγω Κοινότητα θα πρέπει να αφορά «την οικοδόμηση σχέσεων» και όχι τη δημιουργία «νέων θεσμών», καθώς το Ηνωμένο Βασίλειο αποχώρησε το 2020 από την ΕΕ.
Ο Βρετανός πρωθυπουργός θεωρεί ακόμα ότι αυτή η «συμμαχία» θα πρέπει να συμπεριλάβει την Τουρκία, το Μαγκρέμπ (χώρες της Βόρειας Αφρικής), το Ισραήλ. «Χονδρικά, θα πρέπει να επανασυστήσουμε τη Mare Nostrum της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας», είπε.
Επέμεινε μάλιστα στην «κρίσιμη» συμμετοχή της Τουρκίας, ενώ αναφέρθηκε επίσης στην Ουκρανία και στο Ισραήλ. «Η βορειοαφρικανική ακτή είναι κι αυτή μία πολύ σημαντική ζώνη στην ευρωπαϊκή συζήτηση με την ευρεία έννοια», πρόσθεσε. Τα «ευρωμεσογειακά» σχέδια βέβαια είναι εδώ και πολύ καιρό στην ατζέντα και της Γαλλίας (που άλλωστε είναι και πρώην αποικιοκρατική δύναμη στη Βόρεια Αφρική), ωστόσο το θέμα στην προώθησή τους είναι οι όροι τους και ποια ευρωπαϊκή δύναμη θα βγαίνει πιο ενισχυμένη.
Η Βρετανία εξάλλου προωθεί δικές της «αμυντικές» συμμαχίες στην Ευρώπη, με την Πολωνία, τις χώρες της Βαλτικής και την Ουκρανία.
Καθώς εντείνεται η συζήτηση για το τι θα σήμαινε «νίκη» για την Ουκρανία - από τη στιγμή που ο ρωσικός στρατός προωθείται σταδιακά στο Ντονμπάς και εδραιώνει τις θέσεις του στη νότια Ουκρανία - αλλά και σχετικά με τον κίνδυνο «κόπωσης» της Δύσης για το τίμημα που πληρώνει σε οικονομία και Ενέργεια (το οποίο βέβαια φορτώνεται στις πλάτες των λαών), οι διαφωνίες για τις νέες κυρώσεις κατά της Ρωσίας εκφράστηκαν και στη Σύνοδο Κορυφής του G7.
Είναι ενδεικτικό ότι ενώ ο Αμερικανός Πρόεδρος Τζο Μπάιντεν είχε προαναγγείλει πως οι ηγέτες θα αποφασίσουν να απαγορεύσουν τις εισαγωγές ρωσικού χρυσού, τέτοια απόφαση τελικά δεν πάρθηκε. ΗΠΑ, Βρετανία και Ιαπωνία ανακοίνωσαν εμπάργκο στον ρωσικό χρυσό, ωστόσο ΕΕ και Γερμανία εξέφρασαν επιφυλάξεις.
«Είμαι προσεκτικός και επιφυλακτικός. Είμαστε έτοιμοι να μπούμε σε λεπτομέρειες και να λάβουμε από κοινού με τους εταίρους μας μια απόφαση, αλλά θέλουμε να βεβαιωθούμε ότι αυτό που θα αποφασίσουμε θα έχει αρνητικές επιπτώσεις στη Ρωσία και όχι σε εμάς», είπε χαρακτηριστικά ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Σ. Μισέλ, αναφορικά με τον ρωσικό χρυσό και την επιβολή πλαφόν στην τιμή του ρωσικού πετρελαίου.
Οι ηγέτες του G7 συμφώνησαν να επεξεργαστούν ένα σχέδιο επιβολής ανώτατου ορίου τιμής για το ρωσικό πετρέλαιο, δίνοντας εντολή στους αρμόδιους υπουργούς να καταρτίσουν προτάσεις, σε διαβούλευση με τρίτες χώρες και τον ιδιωτικό τομέα. Τα σχέδια του G7 προβλέπουν τον εξαναγκασμό της Ρωσίας να πουλάει πετρέλαιο σε μεγάλους αγοραστές σε σημαντικά χαμηλότερη τιμή στο μέλλον.
Τα σχέδια αυτά βέβαια προσκρούουν στους οξυμένους διεθνείς ιμπεριαλιστικούς ανταγωνισμούς, καθώς για να έχει αποτελέσματα το ανώτατο όριο τιμής προϋπόθεση είναι να συμμετέχουν όλες οι μεγάλες χώρες - αγοραστές πετρελαίου, μεταξύ τους η Κίνα και η Ινδία, που διατηρούν στενούς οικονομικούς δεσμούς με τη Ρωσία και κατά τη διάρκεια του πολέμου έχουν αυξήσει κατά πολύ τις εισαγωγές ρωσικών υδρογονανθράκων.
Στο μεταξύ ο Γάλλος Πρόεδρος, Εμ. Μακρόν, πρότεινε ένα παγκόσμιο ανώτατο όριο τιμών στις τιμές του πετρελαίου για όλες τις χώρες παραγωγούς, αντί να στοχεύει μόνο τις πωλήσεις ρωσικού πετρελαίου, πυροδοτώντας αντιδράσεις από τις ΗΠΑ και τη Γερμανία, σύμφωνα με πηγές.
Ιταλία και Γαλλία τάσσονται επίσης υπέρ ενός ανώτατου ορίου τιμής και στο ρωσικό φυσικό αέριο, «κάτι που είναι πιο απλό, επειδή έρχεται μέσω αγωγών», είπε ο Μακρόν, σημειώνοντας ότι αρκετές χώρες υποστηρίζουν ένα τέτοιο μέτρο.
Η Γερμανία ωστόσο φοβάται ότι ένα ανώτατο όριο στην τιμή του πετρελαίου ή του φυσικού αερίου θα οδηγήσει σε πλήρη διακοπή του ρωσικού ενεργειακού εφοδιασμού και σε κατάρρευση της γερμανικής και ευρωπαϊκής βιομηχανίας.
Μια ξαφνική διακοπή της παράδοσης ρωσικού φυσικού αερίου μέσα στον Ιούλη θα οδηγούσε την οικονομία της Γερμανίας σε ύφεση 12,5% και σε απώλειες 193 δισ. ευρώ, αναφέρει μελέτη της Ενωσης Βαυαρικών Επιχειρήσεων (vbw).
Η παραπάνω πρόβλεψη δημοσιεύτηκε μία μέρα μετά τις δηλώσεις της επιτρόπου Ενέργειας της ΕΕ, Κ. Σίμσον, ότι «μια πολύ σοβαρή διαταραχή» στον εφοδιασμό της ΕΕ με ρωσικό φυσικό αέριο «είναι δυνατή, και πλέον φαίνεται ότι είναι πιθανή», ενώ πληθαίνουν «προειδοποιήσεις» ότι η Ρωσία, σε απάντηση στις εντεινόμενες ευρωατλαντικές κυρώσεις, ενδέχεται να προχωρήσει σε μια τέτοια κίνηση.
Ο ίδιος ο Γερμανός αντικαγκελάριος Ρ. Χάμπεκ ανέφερε μάλιστα ότι «με βάση όσα έχουμε δει μέχρι τώρα, δεν θα αποτελούσε έκπληξη» αν με αφορμή τις ετήσιες εργασίες συντήρησης στον ρωσογερμανικό αγωγό «Nord Stream» (είναι προγραμματισμένες να ξεκινήσουν στις 11 Ιούλη και να διαρκέσουν περίπου 10 μέρες) η Μόσχα αποφάσιζε να βρει ένα πρόσχημα για να προχωρήσει σε πλήρη διακοπή της παροχής φυσικού αερίου και μετά τη συντήρηση.