Συνολικά, τα φορολογικά έσοδα στο 8μηνο Γενάρη - Αυγούστου καταγράφονται αυξημένα κατά 5,5 δισ. ευρώ έναντι των στόχων του προϋπολογισμού. Μαζί με όλα αυτά, ο πληθωρισμός στην Ευρωζώνη και στη χώρα μας σημειώνει ιστορικά ρεκόρ, δημιουργώντας ένα εκρηκτικό μείγμα για τα λαϊκά νοικοκυριά, σε μια ιδιαίτερη συγκυρία και με τον χειμώνα να αναμένεται δύσκολος.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσίευσε το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους, η φοροαφαίμαξη των νοικοκυριών οφείλεται:
α) Στην καλύτερη απόδοση των φόρων του προηγούμενου έτους, που εισπράχθηκαν σε δόσεις μέχρι και το τέλος Φλεβάρη 2022. Αυτή η «καλύτερη απόδοση» βέβαια σχετίζεται με τους εκβιασμούς της κυβέρνησης για πληρωμή των φόρων εφάπαξ προκειμένου να υπάρξει μια έκπτωση στο σύνολο της οφειλής.
β) Στην παράταση της προθεσμίας πληρωμής των τελών κυκλοφορίας μέχρι το τέλος Φλεβάρη 2022. Το χαράτσι αυτό έρχεται αυτήν τη χρονιά να επιβαρύνει ακόμα περισσότερο τα λαϊκά νοικοκυριά, μιας και ήδη το κόστος της μετακίνησης έχει εκτοξευθεί εξαιτίας των αυξήσεων στην τιμή των καυσίμων.
γ) Στην καλύτερη απόδοση στην είσπραξη των φόρων του τρέχοντος έτους.
δ) Στην είσπραξη μέχρι το τέλος Αυγούστου 2022 των τεσσάρων από τις οκτώ δόσεις του ΕΝΦΙΑ, οι οποίες είχε προβλεφθεί ότι θα εισπραχθούν από τον Σεπτέμβρη έως τον Δεκέμβρη του τρέχοντος έτους. Πρόκειται για τον φόρο που επρόκειτο να καταργηθεί, όμως όχι μόνο δεν έγινε κάτι τέτοιο αλλά συνεχίζει να επιβαρύνει τα λαϊκά νοικοκυριά.
Ειδικότερα για τους κυριότερους φόρους της κατηγορίας αυτής παρατηρούνται τα εξής:
- Τα έσοδα από τον ΦΠΑ ανήλθαν σε 13,9 δισ. ευρώ και είναι αυξημένα έναντι του στόχου κατά 1,4 δισ. ευρώ λόγω του υψηλού πληθωρισμού.
- Τα έσοδα των Ειδικών Φόρων Κατανάλωσης ανήλθαν σε 4,5 δισ. ευρώ και είναι μειωμένα έναντι του στόχου κατά 150 εκατ. ευρώ.
Στα έσοδα από άμεσους φόρους καταγράφεται αύξηση έναντι του στόχου κατά 3,14 δισ. ευρώ, στα οποία περιλαμβάνεται «προείσπραξη» περίπου 600 εκατ. ευρώ στον φόρο εισοδήματος και 700 εκατ. ευρώ στον ΕΝΦΙΑ.
Επιπλέον, τα έσοδα των φόρων ακίνητης περιουσίας ανήλθαν σε 2,07 δισ. ευρώ και είναι αυξημένα έναντι του στόχου κατά 1,3 δισ. ευρώ. Τα έσοδα των φόρων εισοδήματος ανήλθαν σε 10,7 δισ. ευρώ και είναι αυξημένα έναντι του στόχου κατά 1,7 δισ. ευρώ. Οι επιστροφές εσόδων για το οκτάμηνο ανήλθαν σε 3,5 δισ. ευρώ, αυξημένες κατά 704 εκατ. ευρώ από τον στόχο (2,8 δισ. ευρώ). Τα συνολικά έσοδα του Προϋπολογισμού Δημοσίων Επενδύσεων (ΠΔΕ) ανήλθαν σε 1,9 δισ. ευρώ, μειωμένα κατά 849 εκατ. ευρώ από τον στόχο (2,7 δισ. ευρώ).
Κάπως έτσι προκύπτει και το πρωτογενές πλεόνασμα που ανέρχεται στα 19 εκατ. ευρώ, έναντι στόχου για πρωτογενές έλλειμμα 5,9 δισ. ευρώ και πρωτογενούς ελλείμματος 6,3 δισ. ευρώ για την ίδια περίοδο το 2021.
Το πόσο αρνητικές θα είναι οι εξελίξεις για τον λαό και το 2023 γίνεται σαφές από όσα είπε ο ίδιος ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδας, Γ. Στουρνάρας, σε συνέδριο του «Economisτ», αναφερόμενος σε δύο σενάρια, το «δυσμενέστερο και το ευνοϊκότερο», για την οικονομία στην Ευρωζώνη. Συγκεκριμένα, είπε: «Για το 2023 ο συνδυασμός (α) της αύξησης των επιτοκίων, (β) των πολύ υψηλών τιμών φυσικού αερίου, (γ) της σταδιακής, περαιτέρω απόσυρσης της κρατικής βοήθειας για λόγους δημοσιονομικούς και (δ) της εξάντλησης της "καταπιεσμένης" ζήτησης, ενδεχομένως θα οδηγήσει τις οικονομικές εξελίξεις στη ζώνη του ευρώ πιο κοντά στο χειρότερο σενάριο. Αυτό θα επηρεάσει και τις εξελίξεις στην Ελλάδα».
Για το δεύτερο σενάριο ανέφερε: «Η αναλογικά μεγάλη εισροή κονδυλίων από το Ταμείο Ανάκαμψης και από τα Διαρθρωτικά Ταμεία της ΕΕ, σε συνδυασμό με τη μικρότερη ενεργειακή επιβάρυνση της ελληνικής οικονομίας σε σχέση με τον μέσο όρο της ΕΕ και τα χαρακτηριστικά της διάρθρωσης του δημοσίου χρέους της, δημιουργούν τις συνθήκες ώστε η ενδεχόμενη υλοποίηση του χειρότερου σεναρίου για την ΕΕ να μην έχει αντίστοιχες επιπτώσεις στην ελληνική οικονομία».
Ομως, συμπλήρωσε ποια είναι η προϋπόθεση, δηλαδή: «Προϋπόθεση είναι η τήρηση των δημοσιονομικών στόχων για το 2022 και το 2023 (πρωτογενές έλλειμμα κοντά στο 2% του ΑΕΠ για το 2022 και πλεόνασμα κοντά στο 1% του ΑΕΠ για το 2023) και η υλοποίηση των μεταρρυθμίσεων που έχουν συμφωνηθεί με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Ο στόχος απόκτησης επενδυτικής βαθμίδας γίνεται ακόμη πιο επιτακτικός κάτω από αυτές τις δυσμενέστερες, διεθνείς οικονομικές και χρηματοπιστωτικές συνθήκες». Είναι σαφές ότι σε κάθε περίπτωση, είτε του «καλύτερου» είτε του «χειρότερου» σεναρίου, ο λαός θα κληθεί να «ματώσει» είτε από τις επιπτώσεις της ύφεσης είτε από τα αντεργατικά - αντιλαϊκά μέτρα που προϋποθέτουν τα πακέτα του Ταμείου Ανάκαμψης που θα κατευθυνθούν στους μεγάλους επιχειρηματικούς ομίλους. Είναι άλλωστε χαρακτηριστικό ότι στο συνέδριο του «Economist» με θέμα «Σύγχρονες προκλήσεις για τη βιωσιμότητα» δόθηκαν στοιχεία που δείχνουν ότι για το Ταμείο Ανάκαμψης «οι τομείς που παρουσιάζουν το μεγαλύτερο ενδιαφέρον βάσει και του σχεδιασμού του προγράμματος από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, είναι αυτοί της πράσινης μετάβασης (κατ' ελάχιστο 38,5%), και της ψηφιακής μετάβασης (κατ' ελάχιστο 20,8%). Επιπλέον, ο πυλώνας της εξωστρέφειας λόγω του πλήθους των εξαγωγικών επιχειρήσεων καθώς και του τουριστικού κλάδου».
Σε ό,τι αφορά τις επιχειρήσεις, εκείνες που έχουν να λαμβάνουν και έχουν ...κινητοποιηθεί είναι: «Αλυσίδες σούπερ μάρκετ που στοχεύουν στην ψηφιακή τους αναβάθμιση και την εξοικονόμηση Ενέργειας, βιομηχανικές επιχειρήσεις που στοχεύουν σε νέες επενδύσεις ώστε να αυξήσουν και να βελτιώσουν την παραγωγικότητα και την ανταγωνιστικότητά τους, επιχειρήσεις από τον χώρο των τηλεπικοινωνιών για την αναβάθμιση των ψηφιακών υποδομών, εταιρείες από τον χώρο του φαρμάκου που προχωρούν σε επενδύσεις σε έρευνα και καινοτομία καθώς και ξενοδοχειακές επιχειρήσεις που αυξάνουν τη δυναμικότητά τους σε κλίνες και βελτιώνουν την προσέγγισή τους σε θέματα βιωσιμότητας».
Πρόκειται για ένα μείγμα που:
-- Από τη μία επιβάλλει μπλακάουτ στις ανάγκες των νοικοκυριών για θέρμανση και ρεύμα τις ώρες αιχμής, δηλαδή τις ώρες που στο Χρηματιστήριο Ενέργειας οι τιμές έχουν ανέβει πολύ λόγω ζήτησης. Ουσιαστικά, τις συγκεκριμένες ώρες της μέρας επιδιώκουν να μειώσουν τη ζήτηση για να συγκρατήσουν τιμές και όγκο κατανάλωσης, φορτώνοντας και έτσι τα σπασμένα στους λαούς για την ιμπεριαλιστική αντιπαράθεση με τη Ρωσία.
-- Από την άλλη, με μια σειρά «ρυθμίσεων» στην αγορά, επιχειρούν να «ανακατανείμουν» ανάμεσα στους ομίλους τα τεράστια κέρδη των παραγωγών Ενέργειας, να θωρακίσουν την κερδοφορία και τα επενδυτικά τους σχέδια, ιδιαίτερα να συνεχιστεί απρόσκοπτα η καταστροφική για τον λαό «πράσινη μετάβαση» με απευθείας ενισχύσεις και προνόμια στους ομίλους.
Για το ζήτημα της επιβολής πλαφόν στο φυσικό αέριο Ελλάδα, Ιταλία, Βέλγιο και Πολωνία φέρονται να προωθούν δικό τους σχέδιο, το οποίο και έχουν αποστείλει με επίσημη επιστολή, το πλαφόν να αφορά όλους τους προμηθευτές και όχι μόνο τη Ρωσία. Περισσότερες λεπτομέρειες για το σχέδιο δεν έχουν γίνει γνωστές, ωστόσο όπως διέρρευσε χτες στο ΑΠΕ, στο σχέδιο των τεσσάρων χωρών υποστηρίζεται ότι «το πλαφόν μπορεί να σχεδιαστεί με τέτοιο τρόπο ώστε να διασφαλίσει την ασφάλεια των προμηθειών και την ελεύθερη ροή στην Ευρώπη, πετυχαίνοντας ταυτόχρονα τον κοινό στόχο για μείωση της ζήτησης φυσικού αερίου». Φαίνεται πάντως ότι με αυτήν την προοπτική συμφωνούν και άλλα κράτη - μέλη, Ρουμανία, Μάλτα κ.ά.
Πάντως υπάρχει έντονη διαπάλη μεταξύ των μονοπωλιακών ομίλων για το ποιος θα επωμιστεί το μεγαλύτερο κόστος από την τρέχουσα ενεργειακή κρίση και τα μέτρα που λαμβάνονται από τους ηγετικούς κύκλους της ΕΕ. Μέχρι σήμερα η Επιτροπή προωθούσε την επιβολή ορίου τιμών στην ηλεκτροπαραγωγή απ' όλες τις πηγές εκτός του φυσικού αερίου, κάτι που η Ελλάδα και άλλα κράτη της ΕΕ θέλουν να αποφύγουν, επιμερίζοντας κατά το δυνατόν το κόστος μεταξύ των ηλεκτροπαραγωγών ανεξαρτήτως καυσίμου. Αντιδράσεις από βιομηχανικούς ομίλους υπάρχουν και για την υποχρεωτική μείωση της κατανάλωσης ρεύματος τις ώρες αιχμής, όπως και από τις πετρελαϊκές επιχειρήσεις και διυλιστήρια που αντιδρούν με την έκτακτη φορολόγηση των «πρόσθετων κερδών» τους κατά το τρέχον έτος.
Εκτός των άλλων η Επιτροπή προτείνει μια προσωρινή εισφορά αλληλεγγύης πάνω στα «υπερκέρδη» που παράγονται από δραστηριότητες στους κλάδους του πετρελαίου, του αερίου, του άνθρακα και των διυλιστηρίων, τα οποία δεν καλύπτονται από την εφαρμογή ανωτάτου ορίου στα υπο-οριακά έσοδα. Και για να μη μείνει καμία αμφιβολία για το πού θα κατευθυνθούν τα έσοδα από ένα τέτοιο μέτρο αιτιολογεί: «Η εν λόγω χρονικά περιορισμένη εισφορά θα συντηρήσει τα επενδυτικά κίνητρα για την πράσινη μετάβαση». Στην πραγματικότητα, η Κομισιόν δίνει νέα κίνητρα και προκρίνει συμπράξεις ανάμεσα σε εταιρείες, προκειμένου να συνεχιστεί η καταστροφική για τον λαό «πράσινη μετάβαση» και προτείνει στα κράτη - μέλη να χρηματοδοτούν «πράσινες» επενδύσεις σε ΑΠΕ.