Στο τεύχος αυτό περιέχονται: -- Κύριο Αρθρο: «Ολοι μαζί στο λαϊκό κίνημα». - Επερώτηση στη Βουλή της βουλευτή του ΚΚΕ Λ. Κανέλλη, με θέμα την ίση μεταχείριση με όλους τους αναπήρους πολέμου, των αναπήρων Εθνικής Αντίστασης και ΔΣΕ. -- Αρθρο του Γ. Φ.: «Απαντούμε στους συκοφάντες». -- Ρεπορτάζ από εκδηλώσεις: για την 8η του Μάρτη, των Κεντρικών της ΠΕΕΠΠ και των Παραρτημάτων του, καθώς και από συνεστιάσεις. Μαραθώνια Πορεία. Πρωτομαγιά στο χωριό «Ν. Μπελογιάννης». -- Επετειακά: Οι διακόσιοι της Καισαριανής. Τιμώντας τη μνήμη του Γρηγόρη Λαμπράκη. Στέφανος Σαράφης. -- Επίκαιρα σχόλια: Γ.Σ., «Οι προφητείες του Οργουελ στο "1984" και η νέα γλώσσα». --Επικοινωνία αναγνωστών. -- Βιβλιοπαρουσίαση. -- Αφηγήσεις: Ελευθ. Κόλλια, «Η καταδίωξη των οικογενειών ερημώνουν την ύπαιθρο». Ε, Κοσμίδη, «Θυμάμαι από τον ΔΣΕ». Γ. Γκάτσα, «Η εποποιία του ΔΣΕ». Β. Λαζαρίδη, «Ηταν μέρα Μαγιού, στο ΔΣΕ». Τα παιδιά της πολιτικής προσφυγιάς, επιστήμονες στην Ηπειρο. -- Χρονικά: Ηλία Αρμάγου, «Η μάχη της σοδειάς, το 1944 στον Θεσσαλικό κάμπο. Κ. Παπαδόπουλος, «Στα 55 χρόνια του ΔΣΕ». Κ. Τάτση, «Η κρατική τρομοκρατία έφερε τον Εμφύλιο». -- Αφιερώματα: Γ. Φ. «Η χώρα των Σοβιέτ ήταν το στήριγμα των αγωνιζόμενων λαών». Κ. Τάτση «Μαχόμενος Λενινισμός». Κ. Κατσιαβάλος, «Σοσιαλισμός, το αναγκαίο σύστημα».
Οι αντιστασιακοί, σε ένα αναμνηστικό στιγμιότυπο, μπροστά στο μνημείο των πεσόντων |
Ενα γερμανικό τάγμα των Ες-Ες είχε ξεκινήσει από την Αμφισσα φτάνοντας στις Καρούτες, με σκοπό να επιτεθεί στα αντάρτικα τμήματα, να τα απωθήσει και να συνεχίσει προς το Λιδορίκι, όπου ήταν και η έδρα της 5ης ταξιαρχίας του ΕΛΑΣ, και να το καταλάβει. Ομως, τα τμήματα της Ταξιαρχίας και του 5ου Ανεξάρτητου Τάγματος Παρνασσίδος κύκλωσαν τους Γερμανούς με έναν έντεχνο ελιγμό και ο αιφνιδιασμός τους πέτυχε απόλυτα. Οι Γερμανοί από τη μεριά τους αιφνιδιάστηκαν και παρά τη δύσκολη κατάσταση στην οποία είχαν περιέλθει, αντέταξαν λυσσασμένη άμυνα. Μέσα στο χωριό, ξετυλίχτηκε μια πραγματική Τιτανομαχία, από σπίτι σε σπίτι, από μάντρα σε μάντρα. Η ορμητικότητα, αποφασιστικότητα των μαχητών του ΕΛΑΣ και η αυτοθυσία τους υπερίσχυσαν και μετά από σκληρή μάχη, που κράτησε 5 ώρες, ο εχθρός κάμπτεται. Η είδηση ότι ο διοικητής τους, ταγματάρχης Μάλτεν έχει σκοτωθεί, παραλύει κάθε οργανωμένη άμυνα και με τη δύση του ήλιου εξουδετερώνεται και η τελευταία αντίσταση. Στη μάχη στις Καρούτες, σκοτώθηκαν 220 Γερμανοί και πιάστηκαν αιχμάλωτοι κάπου 120, απ' αυτούς πολλοί τραυματίες και όσοι ζήσανε παραδόθηκαν στην αγγλική αποστολή. Ο ΕΛΑΣ έχασε 28 μαχητές του.
Την επέτειο της ιστορικής αυτής μάχης, που αποτελεί ορόσημο στην εποποιία της Εθνικής μας Αντίστασης, γιόρτασαν οι αντιστασιακοί και οι φίλοι της Αντίστασης σε εκδήλωση, που διοργάνωσε η Νομαρχιακή Επιτροπή Φωκίδας της ΠΕΑΕΑ την περασμένη Κυριακή στις Καρούτες.
Στην εκδήλωση παραβρέθηκαν επιζώντες μαχητές της μάχης αυτής, συγγενείς των πεσόντων και κόσμος της περιοχής, που ήρθε να τιμήσει την επέτειο. Επίσης, πήραν μέρος και κατέθεσαν στεφάνια εκπρόσωποι από τα κεντρικά γραφεία της ΠΕΑΕΑ, των Παραρτημάτων Φωκίδας και Ναυπάκτου της ΠΕΑΕΑ, της Νομαρχιακής Επιτροπής Φωκίδας του ΚΚΕ, του Δήμου Λιδορικίου, του Εργατικού Κέντρου Φωκίδας και της ΝΕ Βοιωτίας του ΚΚΕ.
Αναφορά στο χρονικό της μάχης έκανε ο αγωνιστής Απόστολος Παρλιάρας (Μήτσος) και χαιρέτισε ο δήμαρχος Λιδορικίου. Ακόμα, χαιρετισμό έκανε ο εκπρόσωπος της ΝΕ Φωκίδας της ΠΕΑΕΑ Γιάννης Κόζαρης, ο οποίος, με αφορμή την ιστορική επέτειο, αναφέρθηκε στη σημερινή πολιτική παγκόσμια κατάσταση, στον ιμπεριαλισμό και τη «νέα τάξη πραγμάτων». «Στις σημερινές συνθήκες - τόνισε, κλείνοντας το χαιρετισμό του, ο ομιλητής - μία πρέπει να είναι η θέση μας. Να παλέψουμε πιο αποφασιστικά, για να συγκροτηθεί ένα νέο ΕΑΜ, το μεγάλο Λαϊκό Μέτωπο, αυτό που θα ανοίξει το δρόμο για την κατάκτηση της λαϊκής εξουσίας και το σοσιαλισμό, που όχι μόνο παραμένει επίκαιρος, αλλά γίνεται ολοένα και πιο αναγκαίος μπροστά στη βαρβαρότητα του καπιταλισμού. Πιστεύουμε ότι ο αγώνας μας αυτός είναι η καλύτερη μορφή απότισης φόρου τιμής, η πραγματική συνέχιση του αγώνα και της θυσίας των αγωνιστών που τιμάμε σήμερα».
Επέτειοι
* Το Παράρτημα Σπερχειάδας της ΠΕΑΕΑ, διοργανώνει, την Κυριακή 12-8-01 στις 10 π.μ., μνημόσυνο για τους πεσσόντες μαχητές του ΕΑΜ-ΕΛΑΣ και ΔΣΕ στο Γαρδίκι Ομιλέων Φθιώτιδας.
* Το Παράρτημα Καλαβρύτων της ΠΕΑΕΑ και ο εκπολιτιστικός σύλλογος Ανω Λουσών «ΤΑ ΣΟΥΔΕΝΑ» διοργανώνουν, την Κυριακή 12-8-01 στις 11.30 π.μ. στα Ανω Σουδενά, εκδήλωση μνήμης για τους πεσόντες αγωνιστές της Εθνικής Αντίστασης και του ΔΣΕ (1941-'49).
-- Πούλμαν δρομολογούν: Τα κεντρικά γραφεία της ΠΕΑΕΑ από την πλατεία Κάνιγγος στις 6.30 π.μ. Για πληροφορίες τηλ.: 82.34.296. Το παράρτημα Λουτρακίου - Περαχώρας της ΠΕΑΕΑ από την Αγροτική Τράπεζα (Λουτρακίου) στις 7.30 π.μ. Πληροφορίες στα τηλ: 23.628 και 28.589.
* Ο Δήμος Οινούντος (Λακωνίας) και το Παράρτημα Λακωνίας της ΠΕΑΕΑ την Κυριακή 12-8-01 στις 10.30 π.μ. οργανώνουν εκδήλωση στη Σελλασία (Βουρλιά), για να τιμήσουν την επέτειο της νικηφόρας μάχης που έδωσε ο ΕΛΑΣ, με επικεφαλής τον πρωτοκαπετάνιο του, Αρη Βελουχιώτη, ενάντια στους Γερμανούς κατακτητές, τον Αύγουστο του 1944.
* Το Δημοτικό Διαμέρισμα Σαϊδόνας (Μεσσηνιακή Μάνη) και ο Σύλλογος των Απανταχού Σαϊδονιτών, την Κυριακή 12-8-01 στις 10.30 π.μ. διοργανώνουν εκδήλωση προς τιμή των αγωνιστών της Εθνικής αντίστασης και του ΔΣΕ, στο χώρο του μνημείου(Σαϊδόνα). Πληροφορίες, δηλώσεις συμμετοχής στα τηλέφωνα: 36.14.159, 97.15.136 και 99.50.375
Συνεστίαση
Το Παράρτημα Λακωνίας της ΠΕΑΕΑ οργανώνει συνεστίαση το Σάββατο 11-8-01 στις 8 μ.μ. στη Σκάλα Λακωνίας, στο Κέντρο Πολυτάκου, που είναι αφιερωμένη στο ΕΑΜ. Από μέρους του ΚΚΕ θα παραβρεθεί και χαιρετίσει, το μέλος του Πολιτικού Γραφείου, Δημήτρης Γόντικας. Καλούνται οι αντιστασιακοί και οι φίλοι της Αντίστασης, να τιμήσουν την εκδήλωση.
Ανακοίνωση του Συλλόγου «ΓΥΑΡΟΣ - ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΜΝΗΜΗ», για το χαρακτηρισμό της Γυάρου
To αίτημα να ανακηρυχτεί η Γυάρος, ιστορικός τόπος και οι κτιριακές εγκαταστάσεις που υπάρχουν στο νησί και ιδιαίτερα το κτίριο της φυλακής - κάτεργου, που χτίστηκαν με καταναγκαστική εργασία των πολιτικών κρατουμένων κατά την περίοδο 1947-1952, να χαρακτηριστούν ιστορικά διατηρητέα μνημεία της Νεότερης Ελληνικής Ιστορίας, υπέβαλε ο Σύλλογος «ΓΥΑΡΟΣ - ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΜΝΗΜΗ» με υπόμνημα του προς το υπουργείο Πολιτισμού και το Κεντρικό Συμβούλιο Νεότερων Μνημείων.
Σε σχετική δε ανακοίνωσή του ο Σύλλογος -υπογράφουν ο πρόεδρος Κώστας Ε. Κατσιμπίνης και ο ΓΓ Στ. Ν. Δημητρακόπουλος- δηλώνει: «Μετά τις πρόσφατες εξαγγελίες του πρωθυπουργού, οι οποίες δεν έχουν ακριβώς διασαφηνιστεί για το τι ακριβώς προτίθεται η κυβέρνηση να πράξει στη νήσο Γυάρο (Γιούρα), ο Σύλλογος είναι αντίθετος σε οποιαδήποτε παρέμβαση θα αλλοιώσει τη φυσιογνωμία της ως μαρτυρικού και ιστορικού τόπου». Και προσθέτουν: «Η Γυάρος δεν έχει ανάγκη από μνημεία. Στη Γυάρο υπάρχουν μνημεία. Είναι η ίδια η φυλακή - κάτεργο, το αναρρωτήριο, τα αρτοποιία και τα σπίτια των φυλάκων στον Δ' Ορμο, το σπίτι του διευθυντή στον Α' Ορμο, τα πολυβολεία και τα ολμοβολεία, που όλα αυτά χτίστηκαν με καταναγκαστική εργασία των πολιτικών κρατουμένων την περίοδο 1947-52. Είναι το νεκροταφείο με τους σταυρούς των 20 νεκρών που δολοφονήθηκαν στη Γυάρο, ενώ άλλοι 77 πέθαναν στο νοσοκομείο της Σύρου από τις κακουχίες και τα βασανιστήρια ή κατά τη μεταφορά τους σ' αυτό, πάνω στο καΐκι.
Εκείνο που έχει ανάγκη η Γυάρος είναι να σταματήσει να πληγώνεται από τα βλήματα του Ναυτικού και της Αεροπορίας. Πυροβολώντας και στοχεύοντας πάνω στο νησί πυροβολούμε για πολλοστή φορά τη μνήμη όσων μαρτύρησαν σ' αυτό, όσων αγωνίστηκαν για τη λευτεριά της πατρίδας, όσων αρνήθηκαν να απεμπολήσουν τις δημοκρατικές τους ιδέες. Πυροβολούμε την ίδια την Ιστορία μας.
Εκείνο που χρειάζεται η Γυάρος είναι να αρθεί η απαγόρευση προσέγγισης σ' αυτή. Γιατί, σήμερα, όποιος θελήσει να αποτίσει φόρο τιμής σ' αυτούς που φυλακίστηκαν, βασανίστηκαν, υπέφεραν και δολοφονήθηκαν πάνω στο νησί του μαρτυρίου δεν μπορεί να πλησιάσει στα Γιούρα. Οφείλει προηγουμένως να λάβει την άδεια του Γενικού Επιτελείου Ναυτικού. Είναι δε απορίας άξιον η ύπαρξη και λειτουργία της Γυάρου ως χώρου πολεμικών ασκήσεων πάνω στη ρότα όλων των ειδών των πλοίων και των σκαφών αναψυχής».
Στις 24.6.2001 στη Λιλαία Παρνασσίδας, γιορτάστηκε η 52η επέτειος από το θάνατο του Καπετάν Διαμαντή και έγιναν τα αποκαλυπτήρια της προτομής του στο σπίτι που γεννήθηκε. Στην ομιλία μου εκεί, είπα λίγα λόγια (έμμετρα) για την προσωπικότητα του Διαμαντή κι έκανα την παρακάτω πρόταση:
Κάθε χρόνο, τη δεύτερη ή τρίτη Κυριακή του Ιούνη, μαζί με το χαμό του οπλαρχηγού μας και των άλλων συντρόφων του, να καθιερωθεί σαν εθνική γιορτή, το ξεκίνημα της 8ης και 1ης Ομάδας του ΕΛΑΣ Παρνασσού, που έγινε το μήνα Ιούνη του 1942 από το ηρωικό και ιστορικό χωριό Κάτω Αγόριανη - Λιλαία Παρνασσίδας. Οπως καθιερώθηκε να γιορτάζεται κάθε Μάη το ξεκίνημα της Ομάδας του ΕΛΑΣ το Μάη του 1942 από την Αχυρώνα του Στεφανή Σπερχειάδας με τον Αρη Βελουχιώτη.
Είναι γνωστό πως, εκτός από τις δύο παραπάνω ομάδες, ξεκίνησε από την Αμαλώτα Υπάτης και η Ομάδα των ΕΝΑΡ (Ενωμένων Αγωνιστών Ρούμελης) που είχα την τιμή να είμαι γραμματέας της, με τον Κώστα Σκαρμούτσο του Φώτη - ΗΡΑΚΛΗ, από Βασιλική Υπάτης. Η ομάδα Παρνασσού και η ομάδα της ΕΝΑΡ ενώθηκαν με την ομάδα του Αρη Βελουχιώτη, και αποτέλεσαν τη ραχοκοκαλιά του θρυλικού μας ΕΛΑΣ, σ' όλη τη σκλαβωμένη χώρα μας. Αυτό το παραδέχονται πολλοί κορυφαίοι αντιστασιακοί παράγοντες, όπως οι Στ. Σαράφης, Αυγερόπουλος, Μάρκος Αυγέρης και άλλοι. Και τώρα το λόγο τον έχουν ο Δήμος Παρνασσού, η Νομαρχία, η Αυτοδιοίκηση Φωκίδας, το κράτος και όλοι μας. Να καθιερωθεί να γιορτάζεται σαν εθνική γιορτή και τούτο το ξεκίνημα, από το χωριό Λιλαία.