Ο Θανάσης Παπαρήγας, μέσα στο καμίνι της ταξικής πάλης (Εθνική Αντίσταση - Εμφύλιος πόλεμος - Στρατιωτική χούντα), γεννήθηκε, ανδρώθηκε και, με την ακούραστη, μέχρι σήμερα, δραστηριότητά του, μέσα από αφάνταστες δυσκολίες δημιουργήθηκε σε μια πολυδιάστατη, πολυσήμαντη επιστημονική προσωπικότητα στο χώρο της ιστορικής έρευνας, μα και γενικότερα στο χώρο της κοσμοθεωρίας του επιστημονικού σοσιαλισμού.
Ο Θανάσης, ο γιος του ηγέτη της Εργατικής Τάξης Μήτσου Παπαρήγα, που τον δολοφόνησαν άνανδρα στην Ασφάλεια, ήταν από τα γεννοφάσκια του κομμουνιστής, μέσα στον αγώνα ανδρώθηκε κομμουνιστής και πέθανε ολοκληρωμένος κομμουνιστής.
Τίμησε, με κομμουνιστική συνείδηση και συνέπεια τη μνήμη του πατέρα του.
Τον Θανάση Παπαρήγα και την μητέρα του Βασιλεία τους γνώρισα το 1956-1957 στην ΕΔΑ. Το 1955 με άδεια είχα βγει από το στρατόπεδο εξορίας, του Αη - Στράτη. Συνδέθηκα αμέσως με το Κόμμα και ύστερα από ένα χρόνο, το 1956, πήρα εντολή να δουλέψω στην ΕΔΑ.
Εκτός από άλλες δουλιές μού ανατέθηκε και η ευθύνη να καθοδηγώ τον τομέα φυλακισμένων και εξόριστων και τον αγώνα για τη νομιμοποίηση του ΚΚΕ.
Τότε, αν θυμάμαι καλά, ζήτησα από τη μητέρα του να του κάνω μερικά μαθήματα στα Μαθηματικά. Ετσι γνώρισα τον Θανάση, το γιο του Παπαρήγα. Ηταν αριστούχος μαθητής, με μαθηματική κρίση και τάσεις ερευνητικές.
Γρήγορα με ξανάστειλαν στον Αη - Στράτη.
Ξανά άδειες και ξανά στον Αη - Στράτη, μέχρι το 1962, που ο Καραμανλής διέλυσε το στρατόπεδο της εξορίας.
Στην περίοδο της δικτατορίας της χούντας, ανταμώσαμε για ένα μήνα στη Γυάρο. Ο Θανάσης απ' εκεί στάλθηκε στο στρατόπεδο στο Λακκί της Λέρου και εγώ στο στρατόπεδο Παρθένι.
Με τη διάλυση των στρατοπέδων της χούντας και σ' όλη την περίοδο της μεταπολίτευσης βρεθήκαμε να δουλεύουμε σε διαφορετικούς τομείς του Κόμματος. Σ' αυτή την περίοδο, μέχρι και σήμερα, η δουλιά και η προσφορά του συντρόφου Θανάση είναι συνεχώς ανοδική - πολυδιάστατη και σημαντική για την επιστημονική έρευνα, για το Κόμμα και το Λαό μας.
Ο Παπαρήγας ξεχώριζε πάντα μέσα στο απαράτ των νέων στελεχών του Κόμματος.
Ο σύντροφος Παπαρήγας πρόσφατα είχε χρεωθεί από μένα να γράψει, για το βιβλίο «Μακρόνησος - Ιστορικός τόπος», ένα σύντομο - επιγραμματικό κεφάλαιο με τον τίτλο «Η πολιτική της υποτέλειας και η Μακρόνησος».
Την ημέρα του δυστυχήματος, Τετάρτη μεσημέρι, συζητούσαμε για τον 2ο τόμο του βιβλίου, μαζί και με τον σ. Ηλία Λέγγερη. Ο σύντροφος Θανάσης μας έλεγε: «Εχω ρίξει πάνω στο χαρτί μερικές σκέψεις για το θέμα που είμαι χρεωμένος. Εμένα βλέπω δε με πιέζεις όσο το σύντροφο Ηλία. Μήπως δεν είναι και τόσο απαραίτητο αυτό το κεφάλαιο;». Αργά το απόγευμα προς το βράδυ, από κάποιο τηλεοπτικό σταθμό άκουσα το τρομερό συμβάν.
Σύντροφε Θανάση, ο 2ος τόμος θα κυκλοφορήσει σύντομα, χωρίς δικό σου κείμενο. Μελλοντικά, κάποιος σύντροφος στη μνήμη σου θα γράψει στο «Ριζοσπάστη» γι' αυτό το θέμα.
Ο μπάρμπας Κώστας Λουλές, συχνά μου έλεγε. Ιδιαίτερα κάθε φορά με τα αποτελέσματα των βουλευτικών εκλογών, που ο νομός Κεφαλλονιάς - Ιθάκης στο ποσοστό ήταν πάντα μέσα στις τρεις πρώτες θέσεις.
«Σύντροφε Νιόνιο, αγαπάω την Κεφαλλονιά και τους αγώνες του λαού της. Αγαπάω τα νησιά της Επτανήσου και την προσφορά τους στο Νεοελληνικό πολιτισμό, στο προοδευτικό κίνημα».
Του απαντούσα: «Ναι μπάρμπα Κώστα. Η καρδιά σου είναι ποτισμένη με το αίμα του Μαρίνου Αντύπα». Επαιρνε μια βαθιά ανάσα για να μου προσθέσει. «Δεν είναι μόνο η δράση και η θυσία του Αντύπα. Πρέπει να ξέρεις ότι η Θεσσαλία, για κάμποσα χρόνια, είχε γραμματέα της Περιοχής τον αείμνηστο Βαλιανάτο, ηγέτη της Εργατικής τάξης της χώρας μας και αργότερα Γραμματέα της Εργατικής Βοήθειας, που η δικτατορία του Μεταξά τον δολοφόνησε στην Ασφάλεια. Πολλά μας δίδαξε όχι στη Θεσσαλία, αλλά και πανελλαδικά στο Κόμμα».
Σύντροφε Θανάση Παπαρήγα, η αγωνιζόμενη Κεφαλλονιά, η δεύτερη - ιδιαίτερη πατρίδα σου, όπως την αποκαλούσες και που πήγαινες εκεί κάθε χρόνο το καλοκαίρι, είναι περήφανη για σένα, για τους γονείς σου, για το όνομα Παπαρήγα.
Στη μνήμη του, αντί για ένα μάτσο γαρίφαλα προσφέρω στο «Ριζοσπάστη», που με αφοσίωση και πάθος υπηρέτησες, συμβολικά, 200 Ευρώ.
Στην κόρη του Βασιλεία, εύχομαι, και το πιστεύω, να τιμά παντού και πάντοτε το όνομα Παπαρήγα.
Πληθώρα συλλυπητηρίων τηλεγραφημάτων και επιστολών για τον τραγικό χαμό του συζύγου της Θανάση Παπαρήγα εξακολουθεί να λαμβάνει η ΓΓ της ΚΕ του ΚΚΕ, Αλέκα Παπαρήγα.
Σε επιστολή του ο πρέσβης της Σλοβακικής Δημοκρατίας στην Ελλάδα, Jaroslav Chlebo, τονίζει: «Με βαθιά θλίψη πληροφορήθηκα τον αναπάντεχο και τραγικό θάνατο του συζύγου σας κ. Θανάση Παπαρήγα, εξέχοντος πολιτικού, συγγραφέα, δημοσιογράφου και στελέχους του ΚΚΕ. Ο κύριος Θανάσης Παπαρήγας θα μείνει πάντα στη μνήμη μας ως μία προοδευτική προσωπικότητα, η οποία με τη ζωή της και το έργο της συνέβαλε σημαντικά στην προώθηση και στην εμπέδωση των ιδεών ελευθερίας και ανεξαρτησίας.
Επιτρέψτε μου, αξιότιμη Γενική Γραμματέα του ΚΚΕ, κυρία Παπαρήγα, να εκφράσω σε σας και στην κόρη σας Βασιλεία και στην υπόλοιπη οικογένεια του εκλιπόντος τα θερμά μου συλλυπητήρια».
Ο Αρχιεπίσκοπος Τιράνων, Δυρραχίου και πάσης Αλβανίας, Αναστάσιος, σημειώνει: «Αγαπητή κυρία Παπαρήγα, με πολλή θλίψη πληροφορήθηκα τον αδόκητο θάνατο του εκλεκτού συζύγου σας και θέλω και εγώ να εκφράσω, λιτά με αυτό το γράμμα, τα ειλικρινή μου συλλυπητήρια.
Στο σύνορο της ζωής και του θανάτου πιο ταιριαστή είναι μια βαθιά σιωπή αγάπης. Εύχομαι (και προσεύχομαι) να είναι αιωνία η μνήμη του και ο Θεός να σας χαρίζει γαλήνια παρηγοριά και φωτισμένη δημιουργικότητα».
Ο Χρήστος Νικολόπουλος, ανταποκριτής του «Ρ» στη Νέα Υόρκη, εκφράζει τη συντριβή του για την τραγική απώλεια, και υπογραμμίζει: «Με τον ασύγκριτο Θανάση μας συνεργαζόμουν κι εγώ στενά και επί πολλά χρόνια, ως ανταποκριτής του "Ριζοσπάστη" στη Νέα Υόρκη, και τον εκτιμούσα ιδιαίτερα για το ήθος και τις εξαίρετες ικανότητές του (...). Η μορφή του θα μείνει χαραγμένη μέσα στην καρδιά μου και θα τον αναπολώ με βαθύτατο πόνο και νοσταλγία, όσο θα υπάρχω».
Επεξηγώντας την αρνητική ψήφο των ευρωβουλευτών του ΚΚΕ στην έκθεση της Επιτροπής Συνταγματικών Υποθέσεων του Ευρωκοινοβουλίου, σχετικά με τον αντίκτυπο του «Χάρτη Θεμελειωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ», ο Κ. Αλυσσανδράκης ανέφερε τα εξής:
«Πριν από δύο χρόνια, στο πλαίσιο της συζήτησης για το "Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ", είχαμε χαρακτηρίσει το κείμενο αυτό ως άχρηστο και επικίνδυνο. Η εκτίμησή μας είχε στηριχτεί στο ότι το περιεχόμενό του είναι πολύ πιο πίσω από διεθνείς συμβάσεις (Διακήρυξη των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ, Ευρωπαϊκή Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου) και πολλά συντάγματα χωρών - μελών της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Είχαμε επίσης εκτιμήσει ότι τελικός προορισμός του ήταν να αποτελέσει τον πυρήνα επικείμενου Συντάγματος της ΕΕ, που θα επιστεγάσει την πορεία στην ομοσπονδοποίηση.
Οι εκτιμήσεις μας επιβεβαιώνονται καθημερινά. Η ΕΕ γίνεται όλο και πιο αυταρχική, με τη βοήθεια και της "τρομοκρατίας". Εκσυγχρονίζει το οπλοστάσιό της (ευρωτρομονόμος, ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης, ευρωστρατός - ευρωαστυνομία), ώστε να αντιμετωπίσει το κίνημα αντίδρασης στην πολιτική της. Οσο για το περίφημο "κοινωνικό" μοντέλο, οι εργαζόμενοι το γνωρίζουν ήδη καλά: ελαστικοποίηση της εργασίας, μοίρασμα της ανεργίας, εκθεμελίωση του συστήματος πρόνοιας και συνταξιοδότησης, ιδιωτικοποίηση της υγείας και της παιδείας.
Οι υποστηρικτές του Χάρτη, συμπεριλαμβανομένου του εισηγητή, που εκτιμά ότι δε συντρέχει λόγος για καμία διορθωτική τροποποίησή του, δεν άκουσαν τίποτα από τις εκατοντάδες χιλιάδες διαδηλωτών που σε κάθε σύνοδο κορυφής διαμαρτύρονται για το αντιλαϊκό και φιλομονοπωλιακό σύστημα που οικοδομείται. Ενδιαφέρονται μόνο να ασκήσουν πίεση, ώστε να ενσωματωθεί ο Χάρτης στις Συνθήκες και να καταστεί δεσμευτικός, τόσο για τα όργανα της ΕΕ όσα και για τα κράτη - μέλη. Κάτι τέτοιο θα οδηγήσει στην επιβολή ενός συντηρητικότερου και αυταρχικότερου θεσμικού πλαισίου, που θα αχρηστεύσει τις όποιες συνταγματικά κατοχυρωμένες κατακτήσεις των εργαζομένων».
Οι εργαζόμενοι στην «ΤΥΠΟΕΚΔΟΤΙΚΗ ΑΕ» στη μνήμη του Θανάση Παπαρήγα, προσφέρουν στο ΚΚΕ, μέσω της ΚΟ του «Ρ», το ποσό των 420 ευρώ.