Ο Πρόεδρος Μπους επιμένει ότι το Ιράκ είναι το «πρότυπο» εκδημοκρατισμού ολόκληρης της Μέσης Ανατολής. Ολο και λιγότεροι μοιάζουν να τον πιστεύουν, όπως και τους «συμμάχους» του, μετά την ολική κατάρρευση και του προσχήματος των όπλων μαζικής καταστροφής. Ενα χρόνο μετά, πληθαίνουν οι φωνές, και εντός ΗΠΑ, που ζητούν τερματισμό της κατοχής και μιλούν για «νέο Βιετνάμ».
Κάποιοι άλλοι, όπως ο Τζέιμς Γούσλεϊ, πρώην διευθυντής της CIA, υποστηρίζουν με περισσή κυνικότητα ότι «πρόκειται για τον 4ο Παγκόσμιο Πόλεμο και ο κύριος εχθρός δεν είναι ο κομμουνισμός, αλλά ο ισλαμιστικός εξτρεμισμός. Σίγουρα θα κρατήσει περισσότερο από τους δύο πρώτους παγκόσμιους πολέμους. Ελπίζω να κρατήσει λιγότερο από τον Τρίτο, κατά του κομμουνισμού, που έγινε γνωστός ως Ψυχρός Πόλεμος».
Το βέβαιο είναι ότι, ελλείψει αντίπαλου δέους, οι, μέχρι πρότινος, «σύμμαχοι» τραβούν ο ένας το χαλί κάτω από τα πόδια του άλλου, αποδεικνύοντας ότι στη διανομή «ζωνών επιρροής» και εκμετάλλευσης των λαών δεν υπάρχουν παρά μόνον ευκαιριακές λυκοφιλίες. Ο χρόνος μένει να δείξει πώς θα καταλήξει αυτός ο, μέχρι στιγμής, «υπόγειος» πόλεμος στους κόλπους των «ισχυρών», με αντίπαλο δέος, πλέον, τους ίδιους τους λαούς και τους αγώνες τους.
Eurokinissi |
Με το ακρωτηριασμένο κορμί του μικρού Αλί η διεθνής κοινότητα πήρε μια μικρή γεύση των «παράπλευρων απωλειών» της αμερικανο-βρετανικές εισβολής «ακριβείας» |
Η εισβολή πραγματοποιήθηκε, κυρίως, από το Κουβέιτ, δεδομένης της άρνησης της Τουρκίας, να συνεργαστεί ενεργά. Οι επιχειρήσεις διήρκεσαν περίπου 20 μέρες όσο και οι καταιγιστικοί βομβαρδισμοί μαζί με τις «παράπλευρες απώλειές» τους. Οι μάχες στο σιιτικό νότο ήταν, προς απογοήτευση των «απελευθερωτών», εξαιρετικά σκληρές. Αντίθετα, η «μάχη της Βαγδάτης» δεν έγινε ποτέ. Στις 9 Απριλίου, αμερικανικά στρατεύματα έμπαιναν στην πρωτεύουσα, ενώ οι άνδρες του ιρακινού στρατού φαίνεται ότι έλαβαν, από κάποιο μυστηριώδες κέντρο, την εντολή να εγκαταλείψουν τις θέσεις τους.
Λίγο αργότερα, αμερικανικά στρατεύματα με εμπροσθοφυλακή τους Κούρδους μαχητές προσέγγιζαν τη Βαγδάτη από το βορρά. Οι εικόνες των πανηγυρισμών για τους «απελευθερωτές» κατέκλυσαν τα διεθνή ΜΜΕ, για να αποδειχτούν αργότερα «στημένες». Οι εικόνες των λεηλασιών και του χάους γίνεται προσπάθεια να αποκρυφτούν. Ο πραγματικός πόλεμος μόλις άρχιζε.
Associated Press |
Τις μεγαλύτερες απώλειες, μετά τους Αμερικανούς και Βρετανούς, έχουν, μέχρι σήμερα, οι ιταλικές κατοχικές δυνάμεις που έγιναν στόχος επίθεσης αυτοκτονίας, το Νοέμβριο στη Νασιρίγια, στο «αυστηρά περιφρουρημένο» αρχηγείο τους |
Τον επόμενο Ιούλιο πρωτοπαρουσίασε τον «άξονα του κακού», όπου εντάχθηκε το Ιράκ. Λόγω αμερικανικών πιέσεων απέτυχαν και οι 3 γύροι συνομιλιών μεταξύ ΟΗΕ και Βαγδάτης για επανάληψη των επιθεωρήσεων του ιρακινού οπλοστασίου.
Τον Οκτώβριο 2002, η Ουάσιγκτον εκβιάζει το Συμβούλιο Ασφαλείας για υιοθέτηση νέας απόφασης που θα προβλέπει ανάληψη στρατιωτικής δράσης σε περίπτωση «ανυπακοής». Ο Πρόεδρος Μπους έχει, ήδη, την άδεια του Κογκρέσου για μονομερή δράση. Η ομόφωνη απόφαση 1441 επαναδρομολογεί τις αυστηρές επιθεωρήσεις. Οι επιθεωρητές επιστρέφουν στο Ιράκ.
Γαλλία, Ρωσία, Γερμανία απορρίπτουν κατηγορηματικά τη στρατιωτική λύση, γνωρίζοντας ότι διακυβεύονται τα συμφέροντά τους αν υπάρξει αμερικανική ηγεμονία σε ένα από τα νευραλγικότερα «ενεργειακά» κέντρα του πλανήτη. Προβάλλοντας το «διεθνές δίκαιο», προσεταιρίζονται τα περισσότερα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας.
Το Φεβρουάριο 2003, ο Αμερικανός ΥΠΕΞ παρουσιάζει εμφανώς χαλκευμένα στοιχεία για το ιρακινό οπλοστάσιο. Ο Χανς Μπλιξ, επικεφαλής των επιθεωρητών, τον αμφισβητεί ανοιχτά. Η αντιπαράθεση συμφερόντων εντός Συμβουλίου κλιμακώνεται. Οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί τους εγκαταλείπουν το πρόσχημα του ΟΗΕ. Η πρώτη ξεκάθαρα προληπτική μονομερής επίθεση, με βάση το νέο αμερικανικό αμυντικό δόγμα, είναι γεγονός.
Associated Press |
Με εκκαθαριστικές επιχειρήσεις, εισβολές στα σπίτια, εξευτελισμούς και αθρόες συλλήψεις, οι κατοχικές δυνάμεις προσπάθησαν να επιβάλλουν την τάξη. Κατάφεραν να οξύνουν την οργή |
Αρχές Μάη, επικεφαλής της κατοχικής διοίκησης αναλαμβάνει ο Πολ Μπρέμερ, συνεργάτης του Κίσινγκερ. Δύο μήνες μετά, παρουσιάζει ένα σχετικά αντιπροσωπευτικό δείγμα των πολιτικών δυνάμεων του Ιράκ (συμπεριλαμβανομένης της «αντιπολίτευσης» του Πενταγώνου) ως Κυβερνητικό Συμβούλιο. Διαλύει τον εναπομείναντα ιρακινό στρατό. Εκπαιδεύει καινούριες δυνάμεις ασφαλείας. Στόχος η ριζική αναδιάρθρωση της «κρατικής δομής». Δεν προβλέπει, όμως, ότι ο ιρακινός λαός δε θα συνεργαστεί.
Associated Press |
Με όπλα αντέδρασαν οι κατοχικές δυνάμεις στις αλλεπάλληλες διαδηλώσεις εναντίον τους, ακόμη και σε αυτές των ανέργων που ζητούσαν τα στοιχειώδη μέσα διαβίωσης |
Μετά τις πολύνεκρες επιθέσεις αυτοκτονίας κατά του κτιρίου του ΟΗΕ και των σιιτών στη Νατζάφ, τον Αύγουστο, αρχίζει η επωδός των «ξένων εισβολέων τρομοκρατών της "αλ Κάιντα"», που ενισχύεται μετά και από τη σύλληψη του Σαντάμ. Οι αντικατοχικές επιθέσεις κλιμακώνονται και διευρύνονται. Ο «ήσυχος» κουρδικός βορράς φλέγεται, ενώ πολύνεκρα είναι τα πλήγματα στο σιιτικό νότο. Στόχος, πλέον, και όσοι γίνονται αντιληπτοί ως συνεργάτες αλλά και οι καλύτερα φρουρημένοι στόχοι, όπως το αρχηγείο του Μπρέμερ ή το ξενοδοχείο, όπου βρισκόταν ο Αμερικανός υφυπουργός Αμυνας. Για πρώτη φορά στην ιστορία, κατακτητές βομβαρδίζουν και επιτίθενται σε περιοχές που υποτίθεται ότι έχουν, ήδη, καταλάβει.
Οι εκκαθαριστικές επιχειρήσεις και οι «παράπλευρες απώλειές» τους, η παντελής έλλειψη ασφάλειας και η πλήρης αποσάθρωση των, ήδη, διαλυμένων από το πολύχρονο εμπάργκο, υποδομών οξύνουν τη λαϊκή οργή. Σε μυστική έκθεσή της η CIA παραδέχεται ότι δρουν δεκάδες οργανώσεις αντίστασης και προφανώς διαθέτουν ευρύτατο δίκτυο λαϊκής υποστήριξης, ενώ βελτιώνεται καθημερινά η συνεργασία τους ανεξαρτήτως ιδεολογικών πεποιθήσεων.
«Οι κατακτητές γνωρίζουν το δρόμο προς τα σύνορα. Ας τον ακολουθήσουν πριν φύγουν όλοι σε φέρετρα», διαμηνύει χαρακτηριστικά τον Οκτώβριο το ΚΚ Ιράκ - Στελέχη σε ανακοίνωσή του διεθνώς, καλώντας σε αλληλεγγύη.
Στις 16 Οκτώβρη 2003, το Συμβούλιο Ασφαλείας ομοφώνως εγκρίνει την απόφαση 1511, νομιμοποιώντας την κατοχή και αναγνωρίζοντας την αμερικανική διοίκηση. Προβλέπει χρονοδιάγραμμα εκπόνησης Συντάγματος και παράδοσης της εξουσίας το «συντομότερο δυνατό». Οι «διαφωνούντες», όμως, Ρωσία - Γαλλία - Γερμανία - Κίνα, φροντίζουν να αποποιηθούν κάθε στρατιωτικής και οικονομικής επιβάρυνσης, τονίζοντας ότι «διατηρούν επιφυλάξεις». Ο Λευκός Οίκος απαντά με αποκλεισμό τους από τα πλέον προσοδοφόρα συμβόλαια «ανοικοδόμησης».
Με δεδομένη την αδυναμία της κατοχικής διοίκησης να αξιοποιήσει το ιρακινό πετρέλαιο, του οποίου οι εξαγωγές είναι μηδαμινές, εξαιτίας των αλλεπάλληλων σαμποτάζ και των βλαβών στις πετρελαϊκές εγκαταστάσεις, η κατάσταση γίνεται εξαιρετικά πιεστική. Το διορισμένο Κυβερνητικό Συμβούλιο, στα τέλη Οκτώβρη, ανακοινώνει την πλήρη ιδιωτικοποίηση όλων των τομέων της ιρακινής οικονομίας με προνομιακούς όρους. Ελάχιστοι σπεύδουν να επενδύσουν λόγω της έλλειψης ασφάλειας. Η Ουάσιγκτον αρχίζει εκστρατεία απάλειψης του ιρακινού χρέους.
Υπό την αιγίδα του ΟΗΕ, γίνεται στη Μαδρίτη διάσκεψη «δωρητών για την ανοικοδόμηση». Σύμφωνα με εκτιμήσεις, η «ανοικοδόμηση» θα χρειαστεί μέχρι και 600 δισ. δολάρια. Οι δωρητές δίνουν μόνο 13 και τα περισσότερα ως δάνεια. Η κυβέρνηση Μπους αποσπά από το Κογκρέσο άλλα 20 δισ. Το ποσό είναι αμελητέο.
Το Κογκρέσο έχει, ήδη, δυσανασχετήσει με τα 166 δισ. δολάρια που έχει εγκρίνει για την εισβολή και τα επιπλέον 87 δισ. για διατήρηση της κατοχής, της οποίας το κόστος εκτιμάται σε 1 δισ. τη βδομάδα. Σε στρατιωτικό επίπεδο, εκτός από τη Βρετανία και την Αυστραλία που συμμετείχαν στην εισβολή, συνεισφέρουν οι Ισπανία, Ιταλία, Βουλγαρία, Πορτογαλία, Ν. Κορέα, Αλβανία, Φιλιππίνες, Ταϊλάνδη, Ουγγαρία, Ρουμανία, Ελ Σαλβαδόρ, Νικαράγουα, ΠΓΔΜ, Ουκρανία και Πολωνία, που αναλαμβάνει την ευθύνη στο νότιο Ιράκ.
Στις αρχές του 2004, υπό το βάρος των εξελίξεων, ο Λευκός Οίκος αρχίζει να «χαλαρώνει» τον αποκλεισμό των «διαφωνούντων» από τα συμβόλαια ανοικοδόμησης και προστρέχει στον ΟΗΕ για να «συνεννοηθεί» με τους, ολοένα και λιγότερο συνεργάσιμους, σιίτες.
Ουδείς γνωρίζει με ακρίβεια πόσοι άνθρωποι χάθηκαν αυτόν το χρόνο στο Ιράκ. Το Πεντάγωνο είναι εξαιρετικά φειδωλό για τις αμερικανικές απώλειες, ενώ, όπως τονίζει, «δε μετρά τους Ιρακινούς νεκρούς». Οι υπάρχοντες αριθμοί, πάντως, είναι αποκαλυπτικοί.
Οσον αφορά στην ιρακινή πλευρά, επικρατεί χάος. Σύμφωνα με ορισμένα πρώτα στοιχεία ανθρωπιστικών οργανώσεων - Human Rights Watch και International Physicians for the Prevention of Nuclear War - οι απώλειες του ιρακινού στρατού κατά τη διάρκεια της εισβολής κυμαίνονται από 13.500 - 45.000! Οι εκτιμήσεις για τις απώλειες αμάχων, το ίδιο χρονικό διάστημα, κυμαίνονται από 8.249 - 55.000 νεκρούς. Κανένα στοιχείο δεν υπάρχει για τις ιρακινές απώλειες μετά την 1η Μάη, ενώ αμφισβητήσιμα είναι και τα στοιχεία του Πενταγώνου για τους Ιρακινούς αιχμαλώτους, που τους τοποθετεί στα 7.300 άτομα. Σ' αυτά τα νούμερα, θα πρέπει κανείς να συνυπολογίσει τους νεκρούς δημοσιογράφους, που αγγίζουν τους 20, και τις απώλειες ξένων ανθρωπιστικών οργανώσεων και ξένων επιχειρήσεων, που δραστηριοποιούνται στο Ιράκ.
Μετά την επίσημη λήξη των εχθροπραξιών, την 1η Μάη, έχουν σκοτωθεί στο Ιράκ περισσότεροι από 500 Αμερικανοί στρατιώτες, εκτός των 86 πεσόντων της εισβολής. Επίσης, έχουν σκοτωθεί 53 Βρετανοί, 8 Ισπανοί, 5 Βούλγαροι, 17 Ιταλοί, 2 Ταϊλανδοί, 2 Πολωνοί, 1 Δανός, 1 Ουκρανός. Σύγχυση επικρατεί με τους τραυματίες. Το Ιράκ φέρονται να έχουν εγκαταλείψει 9.000 Αμερικανοί στρατιώτες, εκ των οποίων μόνον οι 2.500 τραυματίστηκαν σε μάχη. Οι υπόλοιποι είχαν «ατυχήματα» και «προβλήματα υγείας», με εξαιρετικά υψηλό το ποσοστό ψυχικών και νευρολογικών νοσημάτων. Το Πεντάγωνο παραδέχτηκε ότι υπάρχουν πολλά κρούσματα αυτοτραυματισμών και αυτοκτονιών. Το ηθικό είναι χαμηλό, η δυσαρέσκεια μεγάλη.