Συνέντευξη της ΓΓ της ΚΕ του ΚΚΕ στο ραδιοφωνικό σταθμό ΑΛΦΑ
ICON |
Με ΜΑΤ, χημικά και σιδηρογροθιές απάντησε το κράτος της ΝΔ στα δίκαια αιτήματα των εκπαιδευτικών |
-- Βλέπετε εσείς διέξοδο στο θέμα της απεργίας των δασκάλων και αν ναι ποια;
-- Αλέκα Παπαρήγα: Διέξοδος υπάρχει, να ικανοποιηθούν τα αιτήματά τους. Γιατί αυτό δεν είναι διέξοδος; Η ευθύνη βρίσκεται αποκλειστικά στην κυβέρνηση. Και το θέμα δεν αφορά μόνο τα δίκαια οικονομικά τους αιτήματα. Υπάρχει ένα πλέγμα προβλημάτων, που αφορά την Παιδεία, διαχρονικό, δεν είναι βεβαίως τωρινό, οξύνεται τώρα και θα έλεγα ένα από τα επείγοντα ζητήματα, είναι να πάρει πίσω το υπουργείο τα καινούρια βιβλία που έχει δώσει στο Δημοτικό.
-- Να τα πάρει πίσω, γιατί; Δεν είναι καλύτερα από τα προηγούμενα;
-- Α. Π.: Είναι άχρηστα - επικίνδυνα, κάθε χρόνο και χειρότερα. Είναι άχρηστα - επικίνδυνα και είναι ανορθολογικά εντελώς. Τα παιδιά μας δεν πρόκειται να μάθουν τίποτα.
-- Τι εννοείτε ακριβώς κυρία Παπαρήγα; Τα είδατε;
-- Α. Π.: Ναι έχω υπόψη μου, ήδη εμείς μάλιστα έχουμε συγκροτήσει ομάδα μελέτης των βιβλίων και αυτά που έχω υπόψη μου, με συγκεκριμένα παραδείγματα, είναι τραγικά. Ξέρετε, έχει χαθεί η ιστορικότητα των γεγονότων. Τα γεγονότα διδάσκονται στην ιστορία μεμονωμένα και διαθεματικά και χάνει κάποιος τη συνέχεια. Σ' ένα βιβλίο γίνεται συζήτηση για τη «Στάση του ΝΙΚΑ». Ηταν μια εξέγερση των από κάτω η οποία απέτυχε. Και λένε ότι απέτυχε αυτή η εξέγερση, γιατί δεν είχε χρησιμοποιηθεί ο κοινωνικός διάλογος και η συναίνεση. Δηλαδή, για να καταλάβετε, χρησιμοποιούν εργαλεία, ανεξάρτητα αν συμφωνεί κανείς με αυτά, του σήμερα για να εξηγήσουμε γεγονότα που συνέβησαν πριν από πάρα πολλά χρόνια.
Από τις πρόσφατες κινητοποιήσεις των εκπαιδευτικών |
-- Α. Π.: Εγώ θα έλεγα ότι πρέπει να κάνουν ακόμα μεγαλύτερη προσπάθεια, όχι να κερδίσουν γενικά την κοινή γνώμη, να την κατατοπίσουν για τα χάλια της Παιδείας. Διότι σήμερα η λαϊκή οικογένεια κάνει θυσίες πάρα πολλές με πολύ μεγάλο κόστος, θα έλεγα ακόμα και αβαρίες και χωρίς να πετυχαίνει το ποθούμενο. Ξέρετε, τα παιδιά - δε θέλω να προσβάλω κανέναν, αφορά όλους μας - τα παιδιά μας θα βγουν τούβλα από τα σχολεία, τούβλα κυριολεκτικά. Σύγχρονα τούβλα...
-- Αυτό που λέτε δεν είναι καθόλου μακριά από την πραγματικότητα και είναι και αίσθηση πολλών γονιών που επικοινωνούν...
-- Α. Π.: Κοιτάξτε να δείτε. Μόρφωση σημαίνει, βεβαίως, γνώσεις, οργάνωση της σκέψης, μεθοδικότητα. Να σας πω ένα άλλο παράδειγμα. Δεν ξέρω, εγώ ειλικρινά αισθάνομαι ότι αυτή τη στιγμή Ανεργία και Παιδεία είναι στην ίδια μοίρα. Η γλώσσα η οποία, όπως ξέρετε, είναι μέσο σκέψης, έκφρασης, οργάνωσης της σκέψης και επικοινωνία, έχει μετατραπεί σε μέσο επικοινωνίας. Ξέρετε τι σημαίνει αυτό; Μείωση της λογοτεχνίας, της ποίησης, που είναι τα μέσα με τα οποία μαθαίνουμε τη γλώσσα. Η γλώσσα καθίσταται σαν ένα μέσο επικοινωνίας μέσω του internet, του e-mail, του fax και αν δούμε τη γλώσσα μόνο ως μέσο επικοινωνίας, με συγχωρείτε κύριε Παπαπαναγιώτου, μπορεί να φτάνουν 3.000 λέξεις για να επικοινωνήσουμε!
-- Δεν έχετε άδικο ούτε σ' αυτό...
-- Α. Π.: Ο σύγχρονος δάσκαλος, ο σύγχρονος εκπαιδευτικός, για τον οποίο δε θεωρούμε ότι είναι ανεύθυνος, δηλαδή πρέπει να καταβάλει τις προσωπικές του προσπάθειες, θα καταντήσει μια βίδα στο σύστημα. Υπάρχουν συγκροτήματα ολόκληρα και μεγαθήρια, τα οποία σαφώς θα διασυνδέονται υποθέτω και με υπουργεία παιδείας και στο παρελθόν ήταν και τώρα, όπου θα πάρουν τη μερίδα του λέοντος, δε θα έχουμε ούτε αυτά τα βιβλία στην πορεία, μέσω του διαδικτύου θα διοχετεύουν προγράμματα, το παιδί θα είναι με τον προσωπικό του υπολογιστή στο θρανίο, θα πατάει το κουμπί, θα μαθαίνει πέντε πράγματα και ο δάσκαλος δεν ξέρω τι θα κάνει, επιτηρητής θα είναι...
-- Επομένως, πιστεύετε ότι υπάρχουν ευθύνες και στην πλευρά των δασκάλων για την κατάσταση η οποία έχει δημιουργηθεί και όπως επίσης είναι αποπροσανατολιστικό, λέτε, να γίνεται η συζήτηση μόνο για τα οικονομικά αιτήματα, τα οποία βεβαίως και υιοθετείτε...
-- Α. Π.: Να ξεκαθαρίσω. Το θέμα είναι ενιαίο. Οταν λέω η ευθύνη είναι του δασκάλου, δεν καταγγέλλω τους δασκάλους, λέω ότι πρέπει και το συνδικαλιστικό κίνημα να κάνει τη δική του προσπάθεια, αλλά και οι άλλες οργανώσεις των εργαζομένων να συναντηθούν και να υπάρξει ενημέρωση. Γιατί, ξέρετε, ο δάσκαλος είναι ο βασικός συντελεστής, αλλά και οι γονείς, οι εργαζόμενοι, πρέπει να κάνουμε προσπάθειες, να συνειδητοποιήσουμε πώς εκδηλώνεται σήμερα το σύγχρονο πρόβλημα της Παιδείας. Δεν αρκεί δηλαδή να δουλεύεις δυο δουλιές, να γίνεσαι αντικείμενο υπερεκμετάλλευσης και να θεωρείς ότι έχεις κάνει το καθήκον σου στο παιδί σου. Και δεν το λέω αφ' υψηλού. Ως Κόμμα θεωρούμε ότι έχουμε πολύ μεγάλη ευθύνη. Πέρα από το να έχουμε έναν κατάλογο διεκδικήσεων, που τον έχουμε, πέρα από το να στηρίζουμε κινητοποιήσεις, που το κάνουμε, είναι να ενημερώσουμε πλατιά όσο γίνεται τους εργαζόμενους. Και σας διαβεβαιώνω προσωπικά εγώ, αλλά δεν είμαι μόνο εγώ, όλα τα στελέχη του Κόμματος κάνουμε ειδικές εκδηλώσεις, στο παρά πέντε των τοπικών εκλογών, με θέμα την Παιδεία και σας λέω ότι οι άνθρωποι μένουν ακίνητοι και ακούνε.
-- Για τα επεισόδια και με αφορμή όσα γίνανε με τη σιδηρογροθιά και τα όσα έγιναν και λέχτηκαν για τη συμμετοχή του ΠΑΜΕ κλπ. Μετά τις διευκρινίσεις που δόθηκαν, θεωρείτε εσείς ότι υπάρχει ή ότι δεν υπάρχει θέμα;
-- Α. Π.: Θέμα κλιμακούμενου αυταρχισμού και καταστολής βεβαίως υπάρχει και δεν είναι πρώτη φορά. Και δεν το λέω για να πω και κάτι για το ΠΑΣΟΚ, αλλά η κρατική καταστολή δυστυχώς συνυπάρχει εκεί που υπάρχει μια πολιτική αντιλαϊκή. Η σιδηρογροθιά δε νομίζω ότι είναι ένα μεμονωμένο γεγονός. Είναι πάνω σε ένα έδαφος και, εν πάση περιπτώσει, όταν καλλιεργούν στα Σώματα Ασφαλείας την άποψη ότι αυτοί που διαδηλώνουν είναι μακιαβέληδες, είναι άνθρωποι που απειλούν τη ζωή τους, τότε θα πάμε και στην προσωπική ευθύνη, λάθος βέβαια, έγκλημα, του κάθε αστυνομικού να υπερασπίσει τον εαυτό του. Οι λαϊκές κινητοποιήσεις, είναι κινητοποιήσεις που δεν έχουν καμιά σχέση με εγκληματίες κλπ. Και ξέρετε πολύ καλά την υπόθεση των κουκουλοφόρων, εμείς την έχουμε καταγγείλει πολλαπλώς.
-- Γι' αυτό έχετε καταφέρει τις δικές σας διαδηλώσεις να τις περιφρουρείτε. Για να μην υπάρχουν τέτοια φαινόμενα...
-- Α. Π.: Ακριβώς. Και μόνο όταν βλέπεις έναν άνθρωπο ότι φορά κουκούλα τελείωσε. Στο κάτω κάτω και λάθος να κάνεις επιλογή, πρέπει να πάρεις την ευθύνη σου. Και να βγάλεις το πρόσωπό σου στη δημοσιότητα. Αλλά δεν υπάρχει καμία περίπτωση, κινητοποιήσεις εκπαιδευτικών, εγώ προσθέτω και φοιτητών και εργατών, να ξεκινάνε με τέτοιο στόχο. Γιατί, να σας πω κάτι; Χάνεται και το περιεχόμενο του αγώνα, όταν μεταφέρεται στο θέμα...
-- Για το αν έπεσε ξύλο ή όχι...
-- Α. Π.: Ακριβώς!
-- Επομένως θεωρείτε ότι από την πλευρά κάποιων αστυνομικών συνδικαλιστών τα όσα ελέχθησαν το έκλεισαν...
-- Α. Π.: Τα έχει πει ο κύριος Πολύδωρας, εγώ δεν μπορώ να δώσω την ευθύνη σ' ένα ούτε σε δέκα, αλλά το υπουργείο Δημόσιας Τάξης όταν βγάζει τέτοιες ανακοινώσεις και δικαιολογεί τέτοιες ενέργειες έχει ευθύνες. Γιατί αν το κάνουν πέντε σήμερα, με δική τους πρωτοβουλία, αύριο θα το κάνουν χίλιοι.
-- Εγώ μιλώ για την προσπάθεια εμπλοκής του ΠΑΜΕ σ' αυτά που έγιναν...
-- Α. Π.: Ούτε καταδεχτήκαμε να απαντήσουμε. Να σας πω για το εξής πράγμα. Το ΠΑΜΕ των εκπαιδευτικών ήταν μέσα στη διαδήλωση. Εμείς υπερασπιζόμαστε και τους εκπαιδευτικούς που, ας πούμε, συσπειρώνονται στο ΠΑΜΕ και όλους τους εκπαιδευτικούς. Δεν υπήρχε από κανέναν κάποια ειδική πρόκληση. Πρέπει να είναι κανένας πολιτικά ηλίθιος που να θέλει μια διαδήλωση για την Παιδεία, στην οποία θέλει να στηριχτεί από τη νεολαία, τους γονείς, τους πάντες, να πάει να κάνει - με συγχωρείτε για την έκφραση - τον τσαμπουκά στον αστυνομικό μπροστά. Αυτά δε γίνονται, οι εκδηλώσεις είναι περιφρουρημένες και εν πάση περιπτώσει, νομίζω ότι οι δηλώσεις του υπουργείου Δημόσιας Τάξης ρίχνουν λάδι στη φωτιά.
-- Πιστεύετε ότι υπάρχουν και οι λεγόμενοι διαδηλωτάκηδες; Αυτό που είπε δηλαδή κι αυτός ο εκπρόσωπος των αστυνομικών; Δηλαδή ότι υπάρχουν κάποιοι άνθρωποι, που ανεξαρτήτως του ποιοι διαδηλώνουν και γιατί, είναι εκεί και προκαλούν επεισόδια;
-- Α. Π.: Εχουμε περιπτώσεις και αυτά δε μας αφορούν, με την έννοια ότι υπάρχουν κάποιες ομάδες κουκουλοφόρων και δε νομίζω ότι η Αστυνομία είναι και εντελώς άσχετη...
-- Οχι δε μιλάνε για κουκουλοφόρους...
-- Α. Π.: Τι διαδηλωτάκηδες; Δηλαδή κρατάνε φάκελο προσωπικό του κάθε διαδηλωτή; Οχι, εγώ δεν ξέρω τέτοιους διαδηλωτάκηδες. Και σας λέω, αν κάποιος θέλει να το σκεφτεί, δηλαδή τι; Μας κρατάνε ατομικό φάκελο; Μας έχουν πάρει όλους στην κάμερα και βλέπουνε ποιος είναι διαδηλωτής και ποιος «διαδηλωτάκης»;
-- Επειδή πλησιάζουν και οι δημοτικές εκλογές και δεν το έχουμε πάρει χαμπάρι. Βλέπετε τελικά ότι θα παίξουν πολιτικό ρόλο οι δημοτικές εκλογές ή θα είναι μια μάχη που θα κερδίσει η Τοπική Αυτοδιοίκηση (ΤΑ);
-- Α. Π.: Το κριτήριο ψήφου είναι πολιτικό. Με την έννοια ότι και η ΤΑ και η κυβέρνηση, η εκάστοτε κυβέρνηση, συνδέονται με τα μεγάλα κοινωνικά, λαϊκά προβλήματα. Και είναι πολιτικό επίσης γιατί η πολιτική ασκείται από το κέντρο και έχει ως αγωγό την ΤΑ. Αρα έχει πολύ μεγάλη σημασία τι συσχετισμός δυνάμεων υπάρχει στην ΤΑ. Αυτά τώρα που ακούω, οι όμορφοι και αεράτοι υποψήφιοι, που αλλάζει η σελίδα, αλλάζει η πόλη, γίνεται η πόλη ανοιχτή, κλειστή κλπ, αυτά, με συγχωρείτε, θα το πω άλλη μια φορά, είναι φρου-φρου και αρώματα. Διότι οι πόλεις κατ' αρχήν κατοικούνται από ανθρώπους, που έχουν μια ταυτότητα, είναι εργαζόμενοι, άνεργοι, μικρομεσαίοι, φτωχή αγροτιά, μικροβιοτέχνες, εργατοϋπάλληλοι, εκπαιδευτικοί. Δεν μπορεί λοιπόν να μιλάμε για την ΤΑ με μια ουδετερότητα...
-- Ναι, από την άλλη θα μπορούσε να παρατηρήσει κανείς ότι δεν μπορεί να υποκαταστήσει η ΤΑ την κεντρική εξουσία. Οτι είναι άλλη η δουλιά της κυβέρνησης και είναι άλλη δουλειά...
-- Α. Π.: Είναι τμήμα της κεντρικής εξουσίας.
-- Σύμφωνοι. Δεν είναι κάτι εντελώς ανεξάρτητο...
-- Α. Π.: Ναι. Για να δούμε. Αυτά τα λεγόμενα παραδοσιακά προβλήματα που τάχα ασχολείται μόνο η ΤΑ, δεν έχουν λυθεί εδώ και χρόνια. Δεύτερο, η ΤΑ έχει πάρει πολλές αρμοδιότητες. Π.χ. έχει πάρει τους βρεφονηπιακούς σταθμούς. Ομως αυτό είναι θέμα του υπουργείου Παιδείας, διότι οι βρεφονηπιακοί και οι παιδικοί σταθμοί δεν είναι πάρκινγκ παιδιών. Είναι μέσο διαπαιδαγώγησης, κοινωνικοποίησης, πολιτιστικής καλλιέργειας από μικρή ηλικία, αγάπης στη φύση. Δεν μπορεί λοιπόν η ΤΑ να έχει ευθύνη για τους παιδικούς σταθμούς. Εν πάση περιπτώσει της τη μετέφεραν. Υποβαθμίζεται η σύνθεση του προσωπικού, οι δήμαρχοι, προκειμένου να φανούν φιλολαϊκοί - και λέω προκειμένου να φανούν γιατί δεν κάνουν ολοκληρωμένη πολιτική - εγγράφουν διπλάσια και τριπλάσια παιδιά, έχουμε παιδικούς σταθμούς όπου παιδιά 9 μηνών και 4 χρονών συνυπάρχουν, τα 9μηνα πρέπει να κοιμηθούν μια ώρα και τα άλλα πηδάνε από πάνω και παίζουν μπάλα! Οταν λέω πολιτικό πρόβλημα δεν αναφέρομαι σε γενικότερα κοσμοθεωρητικά ζητήματα.
-- Σε πρακτικά ζητήματα...
-- Α. Π.: Οι δήμαρχοι έχουν πάρει καινούριες αρμοδιότητες, έχουν πάρει πολλές αρμοδιότητες, έχουν πάρει τις συμπράξεις με τους επιχειρηματίες και, πέρα απ' όλα τα άλλα που λέγαμε για το δήμαρχο, πρέπει να αντέξει την πίεση του α' ή του β' επιχειρηματικού ομίλου, για να πάρει τα έργα της περιοχής ή να πάρει τα «φιλέτα». Πρέπει να αντέξει στην πίεση της μίζας, και μ' αυτή την έννοια - και δεν το βάζω ηθικιστικά - σημαίνει ότι πρέπει να υπάρχουν τοπικές αρχές, οι οποίες δεν κινούνται στην ίδια γραμμή πλεύσης με την κεντρική εξουσία, είτε με το ΠΑΣΟΚ ή τη ΝΔ.
-- Οι προϋπολογισμοί κάποιων δήμων είναι μεγαλύτεροι και από τους προϋπολογισμούς κάποιων υπουργείων...
-- Α. Π.: Βεβαίως, και όχι μόνο. Υπάρχουν τα κοινοτικά ποσά, τα οποία εισρέουν απευθείας στους δήμους και τα οποία έχουν ορισμένες προδιαγραφές. Πώς θα τα χρησιμοποιήσεις, τι θα τα κάνεις... Εμείς δεν είμαστε αντίθετοι να έρχονται τα κοινοτικά ποσά, άλλωστε αυτά διαμορφώνονται με τον ιδρώτα όλων των λαών της Ευρώπης. Αλλά η ιεράρχηση, τι έργο θα κάνω, πρέπει να έχει κοινωνικά κριτήρια. Δηλαδή πρέπει να αυξηθούν οι παιδικοί σταθμοί. Τα νηπιαγωγεία. Τα σπίτια ηλικιωμένων. Καλά είναι τα ΚΑΠΗ, αλλά, με συγχωρείτε, όταν φτάσει κανείς τα 75 χρόνια και δεν έχει κάποιον να τον προσέχει ή τα παιδιά του δεν έχουν χρόνο, και έχει προβλήματα υγείας, θα λύσω το πρόβλημά μου εγώ να πάω στο ΚΑΠΗ να πιω έναν καφέ; Κι αυτό είναι πολύ καλό. Αλλά πρέπει να έχουμε σπίτια ηλικιωμένων και όχι αποθήκες ηλικιωμένων.
Καθυστέρηση στις μεταρρυθμίσεις, αλλά και προβλήματα στην εφαρμογή αυτών που έχουν γίνει στην Τουρκία σημειώνει ο αρμόδιος για θέματα διεύρυνσης επίτροπος της ΕΕ Ολι Ρεν, ο οποίος αναφέρθηκε, για άλλη μια φορά, στην ανάγκη να τηρήσει η Τουρκία τις υποσχέσεις της σχετικά με το Πρόσθετο Πρωτόκολλο.
Μιλώντας στο τουρκικό τηλεοπτικό κανάλι NTV, ο Ρεν ρωτήθηκε τι θα γίνει αν η Τουρκία δεν ανοίξει μέχρι το τέλος του χρόνου τα λιμάνια και τα αεροδρόμιά της στα κυπριακά πλοία και αεροσκάφη και είπε «ας μη σταθούμε στο χειρότερο από τα ενδεχόμενα». Πρόσθεσε μάλιστα ότι «η Τουρκία έχει υποχρεώσεις, σχετικά με την εφαρμογή του Πρωτοκόλλου της Αγκυρας». Ο Ρεν είπε ότι η Φινλανδική Προεδρία «καταβάλλει προσπάθειες προς άρση του αδιεξόδου».
Απαντώντας σε ερώτηση για τη θέση της Αγκυρας ότι η Τουρκία δεν πρόκειται να προβεί σε κάποιο βήμα, αν προηγουμένως δεν αρθεί ο αποκλεισμός των Τουρκοκυπρίων, ο επίτροπος είπε ότι «καταβάλλουμε προσπάθειες γύρω από το θέμα του άμεσου εμπορίου, καθώς επίσης και για τη διαμόρφωση εκείνων των συνθηκών, με τις οποίες θα αρχίσουν και πάλι οι συνομιλίες».
Αναφερόμενος στην πρωτοβουλία της Φινλανδικής Προεδρίας γύρω από το πρωτόκολλο, ο Ρεν είπε ότι «καμία από τις ενδιαφερόμενες πλευρές δεν έχει απορρίψει μέχρι στιγμής εξ ολοκλήρου το σχέδιο και ούτε έχει διαρρεύσει το σχέδιο από κάποια πλευρά».
«Η Τουρκία πραγματοποίησε τολμηρές μεταρρυθμίσεις, αλλά παρατηρούνται προβλήματα σε ορισμένους τομείς της εφαρμογής. Τον τελευταίο χρόνο, υπάρχει καθυστέρηση στη διαδικασία», είπε ο Ρεν και σημείωσε ότι «γίναμε μάρτυρες πολύ αρνητικών εξελίξεων στο χώρο της ελευθερίας έκφρασης».
Αναφερόμενος στο «περίφημο» άρθρο 301 του Ποινικού Κώδικα που περιορίζει την ελευθερία έκφρασης, αφού αναφέρεται στην προσβολή του τουρκισμού, ο Ρεν είπε ότι «τον τελευταίο ένα χρόνο, υπήρξαν συνολικά 69 δίκες με βάση το εν λόγω άρθρο κι αυτό προκαλεί ανησυχίες».
Ο επίτροπος σημείωσε, μάλιστα, ότι «αν δεν υπάρξει πρόοδος, αυτό θα έχει αρνητική επίδραση στην Εκθεση Προόδου».
Στο μεταξύ, η Γερμανίδα καγκελάριος Αγγελα Μέρκελ αναμένεται να ζητήσει σήμερα ρητώς από την τουρκική ηγεσία να αναγνωρίσει την Κύπρο, σύμφωνα με πηγές προσκείμενες στη γερμανική κυβέρνηση, που αναφέρθηκαν στο θέμα την προτεραία της πρώτης επίσκεψης της Γερμανίδας ηγέτιδος στην Αγκυρα.
«Μία ένταξη με εκπτώσεις αποκλείεται», τόνισαν οι ίδιες κυβερνητικές πηγές, τονίζοντας πως η Μέρκελ θα τονίσει «σαφέστατα» αυτήν την άποψη και δεν πρόκειται «να ρίξει χρυσές γέφυρες», για να ικανοποιήσει την τουρκική πλευρά. «Εάν δεν υπάρξουν σαφή σημάδια από τουρκικής πλευράς ότι είναι έτοιμη να εφαρμόσει το πρωτόκολλο της Αγκυρας, τότε δε θα μπορέσουμε ν' αποφύγουμε κάποιο ατύχημα», τόνισε η ίδια πηγή, αναφορικά με το πρωτόκολλο που προβλέπει την επέκταση της τελωνειακής ένωσης με τις δέκα χώρες που εντάχθηκαν από τον Μάη του 2004 στην ΕΕ, μεταξύ αυτών και η Κύπρος.
«Ουδεμία παραχώρηση πρόκειται να γίνει στο σημείο αυτό», τόνισαν οι γερμανικές πηγές, και πρόσθεσαν πως επίσης «σημαντικό ρόλο στα θέματα της συζήτησης θα παίξουν και οι θρησκευτικές ελευθερίες».