Στα όρια του χάους το Ιράκ
Associated Press |
Η φρίκη του πολέμου στο Ιράκ: Ενα παιδί ψάχνει στα πτώματα πρόσφατης ενδοκοινοτικής επίθεσης στη Βαγδάτη να αναγνωρίσει τον πατέρα του |
Η κυβέρνηση του Νούρι αλ Μάλικι, που θεωρητικώς είναι κυβέρνηση «εθνικής ενότητας», χρειάστηκε περισσότερους από 5 μήνες για να σχηματιστεί και επί της ουσίας παραμένει απούσα από τα μείζονα ζητήματα, καθώς εναγωνίως οι εθνοτικές και θρησκευτικές συνιστώσες της προσπαθούν να ισορροπήσουν μεταξύ τους. Την ίδια ώρα, η χώρα βυθίζεται με ταχύτατους ρυθμούς στο χάος. Οι τουλάχιστον ύποπτες αν όχι προβοκατόρικες επιθέσεις με στόχο πολίτες διαφορετικών θρησκευτικών κοινοτήτων ή ιερούς τόπους, με αποκορύφωμα τη βομβιστική επίθεση κατά του χρυσού ιερού σιιτικού τεμένους της Σαμάρα, στις 22 Φλεβάρη, πέτυχαν τελικά το σκοπό τους: Τα θρησκευτικά και εθνοτικά μίση αναζωπυρώθηκαν.
Η εκδίκηση και η αντεκδίκηση έγιναν καθημερινότητα. Ανθρωπιστικές οργανώσεις εκτιμούν ότι ιδιαίτερα από το καλοκαίρι και μετά ο αριθμός των νεκρών Ιρακινών ανά μήνα αγγίζει τους 3.000, στην πλειοψηφία τους πολίτες, που πέφτουν θύματα της ενδοκοινοτικής βίας. Οι μεικτές συνοικίες, σουνιτών και σιιτών, ερημώνουν καθώς έκαστος αναζητά καταφύγιο σε τόπους ομοθρήσκων, διαμορφώνοντας ένα καθημερινά διογκούμενο κύμα εσωτερικής προσφυγιάς.
Σε δεκάδες ανέρχονται τα πτώματα ανθρώπων που εντοπίζονται καθημερινά εκτελεσμένα και βασανισμένα, είτε από τη μία είτε από την άλλη πλευρά. Κι όλα αυτά, ενώ η τρίχρονη κατοχή και οι επιχειρήσεις κατά της αντίστασης έχουν ισοπεδώσει, εκτός από ολόκληρες πόλεις όπως η Νατζάφ, το Ταλ Αφάρ και η Φαλούτζα, ό,τι είχε απομείνει όρθιο από την, ήδη, κατεστραμμένη στοιχειώδη βασική υποδομή της χώρας.
Η κυβέρνηση αλ Μάλικι είναι πασιφανές, πλέον, ότι δεν μπορεί να ελέγξει την κατάσταση. Πώς άλλωστε να το πράξει, όταν ο ίδιος ο αλ Μάλικι, αλλά και οι πολιτικές σιιτικές δυνάμεις που τον υποστηρίζουν «φωτογραφίζονται» ως ηθικοί αυτουργοί των σιιτικών ταγμάτων θανάτου που δρουν στους κόλπους των δυνάμεων ασφαλείας και φέρονται να ευθύνονται για μαζικές απαγωγές, επιδρομές σε σουνιτικές συνοικίες, εξαφανίσεις και εκτελέσεις.
Η διαμορφωθείσα κατάσταση στο Ιράκ μοιάζει περισσότερο από ποτέ να βρίσκεται στο χείλος της αβύσσου. Μιας αβύσσου που θα παρασύρει, στον ερχομό της, όχι μόνο τους Ιρακινούς, αλλά και ολόκληρη την περιοχή. Ο βασικός στόχος της αμερικανικής εισβολής και κατοχής (με τη βοήθεια των ολοένα και λιγότερων πρόθυμων συμμάχων), που δεν ήταν άλλος από την εγκαθίδρυση μιας φιλικά προσκείμενης κυβέρνησης που θα αναλάβει τα καθημερινά τρέχοντα ζητήματα και θα διαχειρίζεται, κατά το κατοχικό δοκούν, τους ενεργειακούς πόρους της χώρας, είναι ξεκάθαρο ότι δεν έχει επιτευχθεί. Και το χειρότερο για την Ουάσιγκτον είναι ότι δε φαίνεται να επιτυγχάνεται στο αμέσως επόμενο χρονικό διάστημα.
Η έκθεση της συμβουλευτικής διακομματικής επιτροπής Μπέικερ - Χάμιλτον, που δόθηκε πριν από λίγες βδομάδες στη δημοσιότητα, ουσιαστικά αποτελούσε κόλαφο για την επιλεχθείσα αμερικανική τακτική στο Ιράκ. Εντελώς απροκάλυπτα, η έκθεση κατέληγε στο συμπέρασμα ότι τα συμφέροντα, που υπαγόρευσαν την εισβολή και κατοχή, δε θα ικανοποιηθούν αν η Ουάσιγκτον επιμείνει στην τακτική του μαστιγίου και δεν υιοθετήσει μια πιο «ευέλικτη» τακτική που συμπεριλαμβάνει «προσέλκυση και προσεταιρισμό» των «εχθρικών γειτόνων» (Ιράν - Συρία) μέσα από δελεαστικές προτάσεις και όχι απειλές. Ετσι ώστε και να υποταχθούν ειρηνικά οι ηγεσίες τους, και να επηρεάσουν τις εξελίξεις εντός Ιράκ, κάτι που έχουν τη δυνατότητα να πράξουν με πολλούς τρόπους (θρησκευτική επιρροή στους σιίτες, αυστηρότερα μέτρα στα σύνορα κλπ.).
Εν ολίγοις, η επιτροπή Μπέικερ - Χάμιλτον, με κυνικό τρόπο, επανέφερε το ζήτημα Ιράκ στο αρμόζον πλαίσιο, που δεν είναι άλλο από την ευρεία Μέση Ανατολή και το πολυσυζητημένο σχέδιο για το μέλλον της, κρούοντας τον κώδωνα του κινδύνου: Ο στόχος, που παραμένει ο ίδιος και δεν είναι άλλος από τον έλεγχο των ενεργειακών πηγών και δρόμων, δε θα επιτευχθεί αν οι εξελίξεις δεν αντιμετωπιστούν συνολικά, συμπεριλαμβανομένων των τεκταινομένων σε Ιράν, Λίβανο, Παλαιστίνη και αν δεν εγκαταλειφθεί η ψευδαίσθηση ότι η στρατιωτική βία και καταστολή μπορεί να επιβάλει δεδομένα. Το χάος στο Ιράκ, όπου έχουν, επισήμως, χάσει τη ζωή τους περισσότεροι από 3.000 Αμερικανοί στρατιώτες και εκατοντάδες χιλιάδες Ιρακινοί, ενώ οι τραυματίες δεν καταμετρώνται παρά μόνο σε υπέρογκα νούμερα, αποτελεί τρανταχτή απόδειξη της ορθότητας των κυνικών παραινέσεων της έκθεσης.
Μένει να φανεί αν η προεδρία Μπους θα προχωρήσει σε κάποιον τακτικό ελιγμό, που θα σημάνει βέβαια και παραδοχή της αποτυχίας της σε αυτό το επίπεδο ή όχι. Το κατά πόσο, όμως, η όποια επιλογή επιτύχει να σταματήσει, πόσο μάλλον να αντιστρέψει, την ολοένα ταχύτερη ολισθαίνουσα πορεία του Ιράκ και ολόκληρης της περιοχής σε ανεξέλεγκτες καταστάσεις, παραμένει ερώτημα.
Σε σκηνές πρόχειρα τοποθετημένες στο κέντρο της Βηρυτού και με ορισμένα χριστουγεννιάτικα δέντρα να ξεχωρίζουν ανάμεσά τους, χιλιάδες Λιβανέζοι οπαδοί της αντιπολίτευσης υποδέχονται το νέο χρόνο. Η εικόνα από μόνη της είναι αρκετά χαρακτηριστική των προβλημάτων και του αδιεξόδου, στο οποίο έχει περιέλθει η πολιτική κατάσταση στη χώρα.
Η αντιπολίτευση, που απαρτίζεται από μερίδα χριστιανών μαρωνιτών οπαδών του κόμματος του στρατηγού Μισέλ Αούν και από τους σιίτες μουσουλμάνους της «Χεζμπολάχ» και της «Αμάλ», βρίσκεται στους δρόμους από τις αρχές Δεκέμβρη διεκδικώντας μεγαλύτερο μερίδιο εξουσίας στην κυβέρνηση του Φουάντ Σινιόρα. Ο, όπως αυτοχαρακτηρίζεται, «αντισυριακός» κυβερνητικός συνασπισμός αρνείται να αποδεχτεί τα αιτήματα της, λεγόμενης «φιλοσυριακής», αντιπολίτευσης, παρά το γεγονός ότι οι παραιτήσεις των υπουργών που πρόσκεινται σε αυτήν έχουν, επί της ουσίας, παραλύσει τη διακυβέρνηση.
Αραβες αξιωματούχοι και ο γγ του Αραβικού Συνδέσμου έχουν εμπλακεί σε μαραθώνιο επαφών, σε μια προσπάθεια να δώσουν προσωρινή λύση στο πρόβλημα, αφού κανείς δε θίγει το μείζον ζήτημα που μετατρέπει το Λίβανο σε πρόσφορο έδαφος για «πεδίο αντιπαράθεσης ξένων συμφερόντων»: Το πολιτειακό και εκλογικό του σύστημα που βασίζεται σε θρησκευτικές σέκτες και ξεπερασμένες, με αυτόν τον γνώμονα, πληθυσμιακές ποσοστώσεις.
Ο Λίβανος τέθηκε στο μάτι του κυκλώνα των γενικότερων σχεδίων για την «ευρεία Μέση Ανατολή», όπως αποδεικνύεται πλέον περίτρανα, από τα τέλη του 2004 και η δολοφονία Χαρίρι, το Φλεβάρη του 2005, αποτέλεσε απλώς το εναρκτήριο λάκτισμα καταιγιστικών εξελίξεων. Η απροκάλυπτη παρέμβαση του ΟΗΕ στα εσωτερικά της χώρας, με αποφάσεις που υπαγορεύτηκαν από τις ΗΠΑ, αλλά και άλλες ιμπεριαλιστικές δυνάμεις, όπως η Γαλλία, που διατηρούν συμφέροντα στην περιοχή, η, υπό πίεση, απόσυρση μετά από χρόνια των συριακών δυνάμεων, οι πολιτικές δολοφονίες που ακολούθησαν τη διεξαγωγή πρόωρων εκλογών με το υπάρχον προβληματικό εκλογικό σύστημα, κατέληξαν απλώς στο σχηματισμό μιας «ενωτικής» θνησιγενούς κυβέρνησης, που, όπως αναμενόταν, δεν μπόρεσε να δώσει λύσεις σε κανένα από τα μείζονα ζητήματα.
Η ισοπεδωτική ισραηλινή εισβολή το καλοκαίρι του 2006 και το αιματοκύλισμα που ακολούθησε επί 34 μέρες, χωρίς ουδείς να τολμήσει να παρέμβει για να σταματήσει τις ομαδικές δολοφονίες αμάχων και την καταστροφή των στοιχειωδέστερων υποδομών της χώρας, απλώς επιτάχυνε τις εξελίξεις. Η αντιπολίτευση, που σήμερα βρίσκεται στους δρόμους, ήταν αυτή που, με την υποστήριξη και του ΚΚ Λιβάνου, αντιστάθηκε στους εισβολείς, δίνοντας τελικά ένα από τα ηχηρότερα χαστούκια στην ισχυρότερη στρατιωτική μηχανή ολόκληρης της περιοχής. Λογικό επόμενο είναι ότι το λαϊκό της έρεισμα εκτινάχτηκε και φυσικά η πρότερη νομή εξουσίας δεν ήταν πλέον λειτουργική.
Την πολιτική ένταση κορύφωσε η δολοφονία του Πιερ Τζεμαγέλ, υπουργού Βιομηχανίας και σημαίνοντος στελέχους του κόμματος των Χριστιανών Φαλαγγιτών που συμμετέχει στην κυβέρνηση Σινιόρα. Αναμφίβολα, όσοι βρίσκονται, ως ηθικοί αυτουργοί, πίσω από το τράβηγμα αυτής της σκανδάλης επιδίωξαν με απροκάλυπτο τρόπο την αναζωπύρωση μιας εμφύλιας διαμάχης σε έναν τόπο που έχει ταλανιστεί επί δεκαετίες από τον ίδιο παραλογισμό, του οποίου οι πληγές είναι πολύ εύκολο να ανοίξουν και πάλι.
Προφανώς, για ορισμένες από τις δυνάμεις που έχουν μετατρέψει το Λίβανο σε «πεδίο βολής για τα δικά τους συμφέροντα», η προοπτική ενός εμφύλιου σπαραγμού να δίνει μια κάποια λύση στα σχέδια, έστω και σε ένα πρώτο και προσωρινό επίπεδο, για την ευρύτερη περιοχή που έχουν δρομολογηθεί εδώ και καιρό. Προς το παρόν, πάντως, οι λιβανικές πολιτικές δυνάμεις, αν και βρίσκονται στα όρια της ευθείας αντιπαράθεσης, αποτάσσονται μετά βδελυγμίας την προοπτική ενός εμφυλίου, και προσπαθούν να ισορροπήσουν σε τεντωμένο σχοινί, αποφεύγοντας επισταμένα, βέβαια, να υιοθετήσουν ξεκάθαρα τη μοναδική πρόταση που δίνει μακρόπνοη οπτική στη χώρα: Την αλλαγή του πολιτειακού και εκλογικού συστήματος, όπως προτείνεται από το ΚΚ Λιβάνου, έτσι ώστε να εξαλειφθούν οι αφορμές εσωτερικής έντασης και να κλείσουν τα «παράθυρα» που μετατρέπουν τη λιβανική πολιτική σκηνή σε θέατρο μαριονετών ξένων δυνάμεων.
Αντιλαμβάνομαι, δεν υπάρχει καιρός για σοβαρότερες σκέψεις. Τα πράγματα έχουν φτάσει στο απροχώρητο. Το κράτος έχει σηκώσει τα χέρια... Η αστυνομία το έβαλε στα πόδια... Οι ληστές έχουν αποθρασυνθεί. Η μόνη λύση, που σου έμεινε, είναι η αυτοδικία! Οπως στην Αγρια Δύση. Μπαμ! Κάτω ο λαγός!
Η καραμπίνα σου δε σε σώζει, πάρ' το απόφαση! Αυτοί έχουν δυο, τρεις, απόσπασμα ολόκληρο είναι! Στο μέλλον μπορεί να συγχωνευτούν σε τραστ ληστών. Στα πρότυπα του κεφαλαίου. Τι θα κάνεις, θα καταφύγεις στο σερίφη; Θα μισθώσεις μισθοφόρους; Και κάθε φορά που ο νόμος και ο παράνομος θα μονομαχούν, εσύ θα κλείνεσαι πίσω από τα σφαλισμένα παράθυρα περιμένοντας με αγωνία την έκβαση της μάχης, όπως γίνεται στα καουμπόικα έργα; Και αν σκοτωθεί ο Γκάρι Κούπερ και μείνει όρθιος ο κακός; Πού σε πονεί και πού σε σφάζει, τότε!
Δεν έχει τέλος αυτή η ιστορία, αγαπητέ μου, σε βεβαιώνω! Σε βεβαιώνω εγώ που με «λήστεψαν» δυο φορές! Θα γεμίσουν τα Μεσόγεια, για να σταθούμε μόνο σε μια περιοχή, πτώματα! Το σήκωμα της κάννης δε λύνει το πρόβλημα. Γιατί ενώ εσύ θα σκοτώνεις, το σύστημα θα βγάζει καινούριους ληστές! Μετά την καραμπίνα, θα πάρεις κανόνι; Και μετά; Ατομική βόμβα; Θα σηκώσεις τείχη γύρω από το χωριό σου, από την πόλη σου; Θα ζεις μέσα σε φρούριο; Θα βάλεις και τάφρους γύρω γύρω, για να τους κόψεις την πρόσβαση;
Το ξέρω, σου ζητάω πολλά! Σου ζητάω να παραμερίσεις τον ληστή, για να δεις ποιος κρύβεται πίσω του. Και μετά να παραμερίσεις και αυτόν, για να δεις το εργοστάσιο που παράγει το «κοινό έγκλημα». Σε βεβαιώνω, φίλε μου, πως αν δεν κάνεις αυτήν τη διαδρομή, από σήμερα και στο εξής, θα βρίσκεσαι διαρκώς με ένα όπλο στο χέρι. Τα πράγματα έχουν φτάσει στα όριά τους. Ακόμα και οι ηθικοί κανόνες, που έβαλε η Γαλλική Επανάσταση στο ξεκίνημά της, ξεπεράστηκαν. Σήμερα πια η αστική δημοκρατία γκρέμισε τα προσχήματα. Ο ένας σημαδεύει τον άλλον.
Σε αυτό το αλληλοφάγωμα καλείσαι να πάρεις θέση. Το ζήτημα δεν είναι εσύ και ο ληστής. Είναι εσύ και το σύστημα των ληστών.
Associated Press |
Λίγο πριν την εκτέλεση |
Είναι ένα σημαντικό ερώτημα, ποια ήταν τα κίνητρα της εκτέλεσης και των συμβολισμών της: Ηταν, όπως προειδοποίησαν βουλευτές της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων της ρωσικής Βουλής, αλλά και η κυβέρνηση της Μαλαισίας, να ενταθεί η φωτιά στο Ιράκ και σ' όλη την περιοχή, να «αποσταθεροποιηθεί περαιτέρω ολόκληρη η περιοχή του Κόλπου»; Πρόκειται, μήπως, για άλλο ένα βήμα στο περιλάλητο Σχέδιο Β, την πρόκληση εμφυλίου κατά μήκος εθνοτικών και θρησκευτικών γραμμών (σιίτες, σουνίτες, Κούρδοι) και την κατάτμηση του Ιράκ κατά το γιουγκοσλαβικό υπόδειγμα; Βιαζόταν ο Μπους να παρουσιάσει μια «νίκη» από την άνεση του ράντσου του στο Τέξας; Το μόνο βέβαιο είναι πως, όποιος κι αν ήταν ο λόγος, η βιασύνη της αμερικανικής κυβέρνησης και των μαριονετών της στη Βαγδάτη ήταν τόσο μεγάλη που ακόμα και το Σύνταγμα του Ιράκ έγινε κουρελόχαρτο - η θανατική ποινή του αλαουίτη Χουσεΐν έπρεπε να εγκριθεί από τον Πρόεδρο Ταλαμπανί, κάτι που αφέθηκε κατά μέρος. Ο συμβολισμός της εκτέλεσης ήταν, πάντως, σαφής: Η Ουάσιγκτον έχει τη δύναμη να επιβάλλει τη θέλησή της στον ιρακινό λαό.
Εκ του αποτελέσματος, εξάλλου, γίνεται σαφές ότι η εκτέλεση Σαντάμ επέτεινε τη διαδογματική αιματοχυσία: Λίγες ώρες αφότου ο πρώην Πρόεδρος του Ιράκ, ο οποίος ενισχύθηκε γενναία από την Ουάσιγκτον στον πόλεμό του εναντίον του Ιράν το '80 - και τότε, δύο πολύ γνωστές μορφές της αμερικανικής δεξιάς, ο Ράμσφελντ (που του πωλούσε όπλα) και ο Τσένεϊ (που του εξασφάλιζε υποστήριξη στη Μέση Ανατολή) πρωταγωνιστούσαν -, άρχιζαν ξανά οι εκρήξεις και οι επιθέσεις σουνιτών κατά σιιτών. Πρωί Σαββάτου, έκρηξη σε υπαίθρια λαϊκή αγορά στην ιερή για τους σιίτες πόλη Κούφα κόστισε τουλάχιστον 35 νεκρούς και δεκάδες τραυματίες. Παρ' όλ' αυτά όμως, οι αμερικανικές απώλειες δε μειώνονται, αλλά, αντίθετα, πολλαπλασιάζονται: Οι νεκροί του Δεκέμβρη για τον αμερικανικό στρατό ξεπέρασαν τους 100, και ο αριθμός των νεκρών από το Μάρτη του 2003 αναμενόταν να φθάσει τους 3.000 πριν κλείσει ο χρόνος - χτες βρισκόταν στους 2.996. Η διαφαινόμενη (ή, μήπως, προγραμματισμένη;) κλιμάκωση δικαιολογεί τις νέες αμερικανικές ενισχύσεις που στέλνονται στο Ιράκ.
Παρεμπιπτόντως, μπροστά στον Τζορτζ Ου. Μπους, οι ενέργειες της κυβέρνησης του οποίου εκτιμάται, σύμφωνα με το περιοδικό «The Lancet», ότι κόστισαν 655.000 ζωές αμάχων στο Ιράκ, και στους προκατόχους του, Μπιλ Κλίντον και Τζορτζ Μπους πατέρα, που επέβαλαν ένα εμπάργκο με 1,5 εκατ. νεκρούς (αυτά και αν είναι εγκλήματα), ο Χουσεΐν καταδικάστηκε σε θάνατο για τη σφαγή 147 σιιτών. Αλλά αυτά είναι «λεπτομέρειες»...
Ανακοίνωση του Γραφείου Τύπου της ΚΕ του ΚΚΕ για την εκτέλεση του Σαντάμ Χουσεΐν
«Η τύχη του Σαντάμ Χουσεΐν έπρεπε να είναι υπόθεση του ίδιου του ιρακινού λαού και όχι των ΗΠΑ και των άλλων δυνάμεων κατοχής», αναφέρει, σε ανακοίνωσή του για την εκτέλεση του Σαντάμ Χουσεΐν, το Γραφείο Τύπου της ΚΕ του ΚΚΕ.
«Η εκτέλεσή του, συνεχίζει η ανακοίνωση, από τους ιμπεριαλιστές που κατέχουν με στρατεύματα το Ιράκ, είναι πράξη που στοχεύει αποκλειστικά στην τιμωρία του ιρακινού λαού που αντιστέκεται, στη διαίρεση και διάσπασή του.
Τα εγκλήματα που διέπραξε ο Σαντάμ Χουσεΐν, ανάμεσά τους οι δολοφονίες των Ιρακινών κομμουνιστών, τα διέπραξε ως συνεργάτης και με τη στήριξη των σημερινών δικαστών και εκτελεστών του. Τέτοια εγκλήματα διαπράττουν οι ιμπεριαλιστές και σήμερα στο Ιράκ και σε άλλες χώρες.
Το ΚΚΕ εκφράζει την αλληλεγγύη του στον αγωνιζόμενο λαό του Ιράκ. Τα στρατεύματα κατοχής θα φύγουν από τη χώρα του, μόνο αν ηττηθούν».
ΚΕΙΜΕΝΑ: Ελένη ΜΑΥΡΟΥΛΗ