Αναθεωρημένη ταξιδιωτική οδηγία, επιφυλάξεις για τις σχέσεις ΕΕ - Τουρκίας αλλά και τις γερμανικές επενδύσεις στην Τουρκία
Οι εντάσεις μεταξύ των δύο πλευρών δυναμώνουν (φωτ. από την τελευταία συνάντηση των Μέρκελ - Ερντογάν) |
Λίγο καιρό μετά την αποχώρηση των γερμανικών στρατευμάτων από το Ιντσιρλίκ (της νότιας Τουρκίας), οι εντάσεις στις σχέσεις Βερολίνου - Αγκυρας κλιμακώνονται και πάλι. Μετά την προχτεσινή έντονη αντίδραση της γερμανικής κυβέρνησης για τη σύλληψη Γερμανού ακτιβιστή, χτες ο ΥΠΕΞ Ζίγκμαρ Γκάμπριελ - που προχτές επέστρεψε εσπευσμένα από τις θερινές του διακοπές - ανακοίνωσε μια σειρά μέτρα και δήλωσε: «Θα πρέπει οι πολιτικές μας προς την Τουρκία να πάνε σε μια νέα κατεύθυνση... Δεν μπορούμε να συνεχίσουμε όπως το κάναμε μέχρι σήμερα. Πρέπει να είμαστε πιο σαφείς απ' ό,τι είμαστε μέχρι τώρα, ώστε εκείνοι που είναι υπεύθυνοι στην Αγκυρα να καταλάβουν ότι τέτοιες πολιτικές έχουν συνέπειες».
Αν και οι διμερείς εντάσεις κλιμακώνονται στη βάση βαθύτερων και ευρύτερων ενδοϊμπεριαλιστικών αντιθέσεων, ο Γερμανός διπλωμάτης ανέφερε ότι «τον τελευταίο καιρό ένας ορισμένος αριθμός Γερμανών στερήθηκε την ελευθερία για λόγους ή για χρονική περίοδο που δεν είναι αντιληπτοί» και κρατούνται κατηγορούμενοι ότι υποστηρίζουν την «τρομοκρατία».
Ετσι, το ΥΠΕΞ εξέδωσε αναθεωρημένη ταξιδιωτική οδηγία για όσους Γερμανούς θα βρίσκονται στην Τουρκία, υποστηρίζοντας ότι «οι άνθρωποι που ταξιδεύουν στην Τουρκία για ιδιωτικούς ή επιχειρηματικούς λόγους, καλούνται να δείξουν αυξημένη προσοχή και θα πρέπει να καταγράφονται στα γερμανικά προξενεία και στην πρεσβεία, ακόμη και για επισκέψεις μικρότερης διάρκειας». Στη σχετική ανακοίνωση, μάλιστα, τονίζεται πως «οι ιστοσελίδες του υπουργείου Εξωτερικών δεν ενημερώνονται πάντοτε με έγκαιρο τρόπο για τη σύλληψη Γερμανών πολιτών και η πρόσβαση για προξενικές υπηρεσίες δεν είναι πάντοτε εξασφαλισμένη».
Ακόμα, ο Γκάμπριελ είπε ότι η Γερμανία θα «μιλήσει» με τους εταίρους της στην ΕΕ σχετικά με την ενταξιακή πορεία της Τουρκίας, ενώ υποστήριξε ότι δεν μπορεί να προσβλέπει σε συνομιλίες για την επέκταση της τελωνειακής ένωσης με την Τουρκία.
Επίσης, ενδεικτική των διαστάσεων που μπορεί να αποκτήσει η διμερής ένταση είναι η αναφορά του ότι το Βερολίνο δεν μπορεί πλέον να εγγυηθεί τις επενδύσεις γερμανικών εταιρειών στην Τουρκία.
Λίγο αργότερα, ο εκπρόσωπος της Γερμανίδας καγκελαρίου, Στέφεν Ζάιμπερτ, δήλωσε ότι «τα μέτρα που ανακοίνωσε ο υπουργός Εξωτερικών εναντίον της Τουρκίας είναι απαραίτητα και αναπόφευκτα».
Στο μεταξύ, σύμφωνα με το «Ασοσιέιτεντ Πρες», εκπρόσωποι της οργάνωσης BGA (που ουσιαστικά αντιπροσωπεύει μεγάλο μέρος των Γερμανών εξαγωγέων) δήλωσαν πως μεγάλο μέρος των γερμανικών επενδύσεων στην Τουρκία έχουν ήδη «παγώσει», αλλά και ότι δεν μπορούν να συσταθούν γερμανικές επενδύσεις στη συγκεκριμένη χώρα. Μάλιστα, ο Γκάμπριελ είχε αναφέρει νωρίτερα πως γερμανικές εταιρείες έχουν κατηγορηθεί για στήριξη «τρομοκρατικών ενεργειών» στην Τουρκία, χωρίς στοιχεία. Σύμφωνα με την BGA, εφόσον εφαρμοστούν τα μέτρα που ανακοινώθηκαν, «πρέπει να περιμένουμε σοβαρές μειώσεις στις εξαγωγές», αλλά αυτό δεν αποτελεί μεγάλο πρόβλημα για τις γερμανικές εξαγωγές συνολικά.
Στην Αγκυρα, ο εκπρόσωπος του Τούρκου Προέδρου, Ιμπραχήμ Καλίν, μίλησε για «μεγάλη πολιτική ανευθυνότητα». Ενώ, το ΥΠΕΞ σε δική του ανακοίνωση μιλά για «σοβαρή κρίση εμπιστοσύνης» στις σχέσεις με τη Γερμανία και χαρακτηρίζει «απαράδεκτα» τα αιτήματα απελευθέρωσης υπόπτων για «τρομοκρατία». Σημειώνει ότι οι σχέσεις των δύο χωρών πρέπει να διεξάγονται με βάση διεθνείς κανόνες και αρχές και όχι με εκβιασμούς και απειλές. Ο ίδιος ο ΥΠΕΞ, Μ. Τσαβούσογλου, δήλωσε ότι «πρέπει να επικεντρωθούμε σε μακροπρόθεσμους αμοιβαίους στόχους» και ότι «τέτοιες απειλές και εκβιασμοί δε θα συναντήσουν την ανταπόκριση της Τουρκίας». Επίσης, είπε ότι οι απειλές για την ακύρωση της Τελωνειακής Ενωσης (ΕΕ - Τουρκίας) δεν συνάδουν με τα πρότυπα των διεθνών σχέσεων.
Στο μεταξύ, ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Μεχμέτ Σιμσέκ χαρακτήρισε «εντελώς λανθασμένες» τις πληροφορίες σύμφωνα με τις οποίες οι τουρκικές αρχές ερευνούν τις γερμανικές εταιρείες «Daimler» και BASF. Είχε προηγηθεί δημοσίευμα της γερμανικής εφημερίδας «Die Zeit», σύμφωνα με το οποίο η Αγκυρα έδωσε στο Βερολίνο κατάλογο με σχεδόν 70 γερμανικές εταιρείες που κατηγορούνται για σχέσεις με την οργάνωση του ισλαμιστή επιχειρηματία Φετουλάχ Γκιουλέν, που θεωρείται πρωτεργάτης της περσινής απόπειρας πραξικοπήματος. Τέλος, άλλο γερμανικό δημοσίευμα της «Bild» υποστήριζε ότι ο Ερντογάν πρότεινε στη Γερμανία να ανταλλάξει τον Γερμανό δημοσιογράφο τουρκικής καταγωγής Ντενίζ Γιουτσέλ (κρατείται στην Τουρκία με την κατηγορία της «τρομοκρατίας»), με δύο Τούρκους πρώην στρατηγούς που έχουν ζητήσει άσυλο στη Γερμανία.
Τις γερμανο-τουρκικές κόντρες είχε αναδείξει την περασμένη Παρασκευή και νέα παρεμπόδιση επίσκεψης Γερμανών βουλευτών, αυτήν τη φορά στη στρατιωτική βάση στο Ικόνιο.
Οι τριβές αυτές, βέβαια, εκδηλώνονται σε μια περίοδο ευρύτερων ανταγωνισμών μεταξύ Τουρκίας - ΕΕ, αν και κάθε πλευρά διαμηνύει ότι αποδίδουν στη μεταξύ τους συνεργασία (ακόμα) μεγάλη σημασία. Ωστόσο, οι διαστάσεις που αποκτούν οι γεωπολιτικοί ανταγωνισμοί συνολικά για τη Μέση Ανατολή γεννούν μεγάλη ρευστότητα.
Καθώς συνεχίζονται οι μάχες γύρω από τη Ράκα, την λεγόμενη πρωτεύουσα του «Ισλαμικού Κράτους» στη Συρία, αλλά και οι επιθέσεις ισλαμιστών κατά θέσεων του συριακού στρατού στην ευρύτερη επαρχία της Δαμασκού, αίσθηση έχει προκαλέσει η απόφαση της αμερικανικής κυβέρνησης του Ντόναλντ Τραμπ να διακόψει ένα συγκεκαλυμμένο πρόγραμμα της CIA για τον εξοπλισμό και την εκπαίδευση ορισμένων ένοπλων ομάδων κατά της συριακής κυβέρνησης. Υποτίθεται ότι η απόφαση πάρθηκε γιατί ...ανακαλύφθηκε ότι ο εξοπλισμός έφτανε στα χέρια τζιχαντιστών (λες και δεν ήταν οι Αμερικανοί και οι σύμμαχοί τους που εξέθρεψαν όλους τους εγκληματίες για την αλλαγή μη αρεστών κυβερνήσεων). Αξιωματούχοι και ανώνυμες πηγές των ΗΠΑ λένε ότι δεν αποτελεί μέρος των διαπραγματεύσεων ΗΠΑ - Ρωσίας για εκεχειρία στη νοτιοδυτική Συρία, ούτε παζάρι μαζί της, αν και ερμηνεύτηκε ως «κίνηση βελτίωσης των σχέσεων».
Επίσης, «σάλος» έχει προκληθεί μετά τη δημοσίευση την Τετάρτη, από το τουρκικό πρακτορείο ειδήσεων «Ανατολού», γραφήματος που απεικόνιζε τη θέση αμερικανικών στρατιωτικών εγκαταστάσεων στη Συρία. Ο εκπρόσωπος Τύπου του αμερικανικού υπουργείου Αμυνας Αντριαν Ράνκιν - Γκαλογουέι είπε ότι η δημοσίευση αυτή «εκθέτει τις δυνάμεις του διεθνούς συνασπισμού σε άχρηστους κινδύνους», ενώ οι ΗΠΑ διαμαρτυρήθηκαν στη «σύμμαχό τους» στο ΝΑΤΟ Τουρκία. Ο εκπρόσωπος Τύπου του Τούρκου Προέδρου Ρ. Τ. Ερντογάν, Ιμπραήμ Καλίν, διαβεβαίωνε χτες ότι η τουρκική κυβέρνηση δεν είχε κανένα ρόλο στη δημοσίευση, αλλά οι πληροφορίες προέρχονται από «δίκτυο πηγών του ίδιου του πρακτορείου». Πάντως, σύμφωνα με τις πληροφορίες που δημοσιεύτηκαν, 200 Αμερικανοί στρατιώτες και 75 στρατιώτες των ειδικών δυνάμεων της Γαλλίας έχουν αναπτυχθεί σε προκεχωρημένα φυλάκια σε απόσταση 30 χιλιομέτρων βόρεια της Ράκα.
Σε ενημέρωση που έκανε χτες ο πρέσβης του Ιράκ στην Αθήνα, Γκάζι Ζιμπάρι, για την απελευθέρωση της δεύτερης μεγαλύτερης πόλης του Ιράκ, της Μοσούλης, σημείωσε ανάμεσα σε άλλα:
«Ο αριθμός των εκτοπισμένων φτάνει τα δύο εκατομμύρια, από τους οποίους 250 χιλιάδες έχουν ήδη επιστρέψει στην πόλη, στο ανατολικό τμήμα της, το οποίο απελευθερώθηκε νωρίτερα φέτος. Η Μοσούλη έχει απελευθερωθεί πλήρως, οι περισσότεροι μαχητές του ΙΚ σκοτώθηκαν, ορισμένοι προσπάθησαν να διαφύγουν ανάμεσα στους εκτοπισμένους στη διάρκεια των μαχών, αλλά οι περισσότεροι συνελήφθησαν. Κάποιοι όμως παρέμειναν κρυμμένοι στη Μοσούλη, γι' αυτό οι δυνάμεις ασφαλείας θέλουν να είναι σίγουροι ότι η πόλη είναι απολύτως ασφαλής προτού επιτραπεί στους κατοίκους να επιστρέψουν».
Πρόσθεσε επίσης: «Οι επιπτώσεις στην οικονομία από την κατοχή της Μοσούλης υπολογίζονται περίπου στα δύο εκατομμύρια δολάρια. Καταλήφθηκαν όλες οι πετρελαιοπηγές στην περιοχή, οι οποίες πλέον έχουν επανέλθει υπό τον έλεγχο της κυβέρνησης. Σημειώνονται ακόμη κάποιες συγκρούσεις σε άλλες περιοχές κοντά στη Μοσούλη. Υπάρχουν περιοχές κοντά στη Μοσούλη που παραμένουν υπό τον έλεγχο του ΙΚ, όπως η Ταλ Αφαρ, κοντά στη μεθόριο με τη Συρία, και είναι προτεραιότητα της κυβέρνησης η ανακατάληψή τους».
Ανακοίνωσε επίσης ότι το Κουβέιτ θα διοργανώσει «διάσκεψη δωρητών», ενώ ερωτηθείς για τις κυρώσεις που έχουν αποφασίσει τέσσερις αραβικές χώρες (Αίγυπτος, ΗΑΕ, Μπαχρέιν, Σαουδική Αραβία) κατά του Κατάρ, το οποίο κατηγορούν ότι υποστηρίζει την «τρομοκρατία», ο πρεσβευτής του Ιράκ στην Αθήνα είπε ότι το Ιράκ δεν υιοθετεί αυτή την άποψη.
ΠΕΚΙΝΟ.--
Την ώρα που οι ενδοϊμπεριαλιστικές διεργασίες στον Περσικό Κόλπο δυναμώνουν, την «παρουσία» τους στα τεκταινόμενα της περιφέρειας εκφράζουν και άλλα κέντρα. Χτες, ο υπουργός Εξωτερικών του Κατάρ, Μοχάμεντ μπιν Αμπντουλραχμάν αλ Θάνι, βρέθηκε στην πρωτεύουσα της Κίνας, Πεκίνο, όπου μέχρι αργά το απόγευμα αναμενόταν συνάντηση με τον Κινέζο ομόλογό του, Γουάνγκ Γι.
Ο εκπρόσωπος του υπουργείου, Λου Κανγκ, στη διάρκεια της καθιερωμένης ενημέρωσης των συντακτών, εξήγησε πως επρόκειτο να ανταλλαγούν απόψεις για τις διμερείς σχέσεις, αλλά και περιφερειακά και διεθνή θέματα αμοιβαίου ενδιαφέροντος.
«Αποτελεί κοινό συμφέρον των χωρών της περιφέρειας (σ.σ. της Μέσης Ανατολής) και της διεθνούς κοινότητας να διασφαλιστεί η σταθερότητα στον Κόλπο, η αλληλεγγύη με το Συμβούλιο Συνεργασίας του Κόλπου (GCC) και οι συγκεντρωμένες προσπάθειες όλων των χωρών του Κόλπου ενάντια στην τρομοκρατία». Ο Λου ανέφερε ότι την Τετάρτη, ο Γι είχε υποδεχτεί τον υπουργό Εσωτερικών των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων (ΗΑΕ), Σουλτάν, στον οποίο και έθεσε τρεις πλευρές σχετικά με τη συνεχιζόμενη κρίση στην περιοχή: Είναι ανάγκη η υποστήριξη της πολιτικής και διπλωματικής διευθέτησής της ως ευρύτερη κατεύθυνση και όλες οι πλευρές οφείλουν να τηρούν τις διεθνείς τους υποχρεώσεις. Είναι ανάγκη η υποστήριξη ενός «αραβικού τρόπου επίλυσης των διαφωνιών στο πλαίσιο του GCC», με τις αρχές του αμοιβαίου σεβασμού και της μη ανάμειξης (στα εσωτερικά θέματα άλλων) που «θα συμβάλλουν εποικοδομητικά στη συμφιλίωση». Είναι ανάγκη όλες οι πλευρές να κάνουν διάλογο από κοινού σύντομα. Ο Γι υπογράμμισε ότι «χρειάζεται ευελιξία» και ότι «θα μπορούσε να επιτευχθεί συμφωνία με στόχο καταρχήν την εναντίωση σε όλες τις μορφές τρομοκρατίας και στη συνέχεια να γίνουν κι άλλα βήματα για τη διευθέτηση άλλων διαφωνιών».