Για ανταγωνισμό που μπορεί να εξελιχθεί σε σύγκρουση μιλά η Ουάσιγκτον | Για το «χαμηλότερο επίπεδο από την καθιέρωση των διπλωματικών σχέσεων» κάνει λόγο το Πεκίνο
Από τη συνάντηση του Αμερικανού ΥΠΕΞ με τον Κινέζο Πρόεδρο |
Σύμφωνα με την αμερικανική πλευρά, την Κυριακή ο Μπλίνκεν είχε «ειλικρινείς, ουσιαστικές και εποικοδομητικές συνομιλίες» με τον Κινέζο ομόλογό του, Κιν Γκανγκ, δίνοντας έμφαση «στη σημασία της διπλωματίας και της διατήρησης ανοιχτών διαύλων επικοινωνίας για όλο το εύρος των θεμάτων, ώστε να μειωθεί ο κίνδυνος των παρεξηγήσεων και των λανθασμένων υπολογισμών». Ο Αμερικανός ΥΠΕΞ «έθεσε έναν ευρύ αριθμό θεμάτων ανησυχίας, αλλά και ευκαιριών για τη διερεύνηση συνεργασίας με την Κίνα σε ζητήματα όπου τα συμφέροντά μας ευθυγραμμίζονται», ξεκαθαρίζοντας πάντως ότι «οι ΗΠΑ θα υπερασπίζονται πάντα τα συμφέροντα και τις αξίες του αμερικανικού λαού και θα συνεργάζονται με συμμάχους και εταίρους προς την ανάπτυξη του οράματός μας για έναν κόσμο ελεύθερο, ανοιχτό, που στηρίζει τη διεθνή έννομη τάξη». Επιπλέον, η Ουάσιγκτον «υπογράμμισε τη σημασία της υπεύθυνης διαχείρισης του ανταγωνισμού μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας (...) ώστε να διασφαλιστεί ότι ο ανταγωνισμός δεν θα εξελιχθεί σε σύγκρουση».
Από τη πλευρά του το κινεζικό ΥΠΕΞ ανακοίνωσε ότι η επίσκεψη Μπλίνκεν συμπίπτει με «μια κρίσιμη στιγμή για τις διμερείς σχέσεις και είναι απαραίτητο να γίνει επιλογή ανάμεσα στον διάλογο και την αντιπαράθεση, στη συνεργασία και τη σύγκρουση».
Απέδωσε δε στην αμερικανική πλευρά «εσφαλμένη αντίληψη για την Κίνα, που οδηγεί σε λανθασμένες πολιτικές απέναντί της». Κατηγόρησε την Ουάσιγκτον ως υπεύθυνη για τη «σπειροειδή "υποχώρηση" των σχέσεων Κίνας - ΗΠΑ», καλώντας σε ενέργειες για «να ανακάμψουν σε υγιή και σταθερή τροχιά».
Ενδεικτική είναι και η δήλωση του Κινέζου ΥΠΕΞ ότι «αυτήν την περίοδο οι σχέσεις Κίνας - ΗΠΑ βρίσκονται στο χαμηλότερο επίπεδο από την καθιέρωση διπλωματικών σχέσεων». Ο ίδιος ισχυρίστηκε ότι το Πεκίνο «δεσμεύεται στην οικοδόμηση σταθερών, προβλέψιμων και εποικοδομητικών σχέσεων», καλώντας τις ΗΠΑ να υιοθετήσουν «αντικειμενική και λογική» άποψη για την Κίνα.
Παράλληλα ο Γουάνγκ Γι, υπεύθυνος διεθνών σχέσεων του κινεζικού κυβερνώντος κόμματος, ο οποίος είχε επίσης χωριστές συνομιλίες με τον Μπλίνκεν, σε αναφορά του στο θέμα της Ταϊβάν επανέλαβε τις «κόκκινες γραμμές» του Πεκίνου, λέγοντας ότι «η διατήρηση της εθνικής ενότητας είναι πάντα στο επίκεντρο των θεμελιωδών συμφερόντων της Κίνας» και «σε αυτό το ζήτημα η Κίνα δεν θα κάνει κανέναν συμβιβασμό, καμία υποχώρηση».
Χτες ο Μπλίνκεν συναντήθηκε και με τον πρόεδρο της Κίνας, Σι Τζινπίνγκ, ο οποίος υποστήριξε - χωρίς περαιτέρω διευκρινίσεις - ότι «οι δύο πλευρές πέτυχαν πρόοδο και συμφωνία σε ορισμένα συγκεκριμένα ζητήματα (...) κάτι πολύ θετικό», εκφράζοντας την ελπίδα η συγκεκριμένη επίσκεψη «να συμβάλει θετικά στη σταθεροποίηση των διμερών σχέσεων».
Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του πρακτορείου «Reuters», που επικαλέστηκε σχετική κινεζική ανακοίνωση, o Σι εξέφρασε ακόμα την ελπίδα για «μια ρωμαλέα σχέση ΗΠΑ - Κίνας», διατυπώνοντας την άποψη ότι οι δύο πλευρές «μπορούν να ξεπεράσουν διάφορες δυσκολίες» αλλά και καλώντας την αμερικανική πλευρά «να μη βλάπτει τα έννομα συμφέροντα και δικαιώματα της Κίνας».
Ο δε Μπλίνκεν είπε ότι η υπεύθυνη διαχείριση των διμερών σχέσεων «είναι προς το συμφέρον των ΗΠΑ, της Κίνας και όλου του κόσμου». Πρόσθεσε χαρακτηριστικά ότι «δεν έχουμε αυταπάτες για τις προκλήσεις που αντιπροσωπεύει η διαχείριση αυτής της σχέσης. Υπάρχουν πολλά ζητήματα για τα οποία είμαστε σε βαθιά, αν όχι σφοδρή διαφωνία».
Μέσα σε αυτές τις συνθήκες, χτες ξεκίνησε επίσημες επαφές στην Ευρώπη ο Κινέζος πρωθυπουργός Λι Τσιανγκ, που προσγειώθηκε αρχικά στο Βερολίνο, επικεφαλής κυβερνητικής αντιπροσωπείας που σήμερα θα πάρει μέρος σε επίσημες διακυβερνητικές διαβουλεύσεις.
Σε δηλώσεις του πριν αναχωρήσει για το Βερολίνο, ο Λι - σύμφωνα με την κινεζική «Λαϊκή Ημερησία» - είπε ότι καθώς σήμερα ο κόσμος διανύει νέα περίοδο αλλαγών και αναστάτωσης, όσο μεγαλώνει το χάος που ο πλανήτης διαπιστώνει τόσο μεγαλώνει και η ανάγκη Κίνα και Γερμανία να ενισχύσουν τη συνεργασία τους, να συνδυάσουν τη «σύνεσή» τους για να αντιμετωπίσουν προκλήσεις και να αξιοποιήσουν ευκαιρίες.
Χτες ο Λι συναντήθηκε με τον Γερμανό Πρόεδρο Φ. Β. Σταϊνμάγερ, ο οποίος δήλωσε ότι η Κίνα είναι ο μεγαλύτερος εμπορικός εταίρος της χώρας του, αλλά η σχέση τους έχει αλλάξει τα τελευταία χρόνια. «Η Κίνα είναι ένας εταίρος για τη Γερμανία και την Ευρώπη, αλλά εξελίσσεται όλο και περισσότερο σε ανταγωνιστή και αντίπαλο στο πολιτικό πεδίο», ανέφερε, επαναλαμβάνοντας τις σχετικές διατυπώσεις από την «Εθνική Στρατηγική Ασφάλειας» που παρουσίασε η γερμανική κυβέρνηση την περασμένη βδομάδα.
Οι δύο ηγέτες συζήτησαν και τις σχέσεις Κίνας - ΗΠΑ, με τον Σταϊνμάγερ να ζητά «ενίσχυση των διαύλων επικοινωνίας».
Μετά τη Γερμανία ο Κινέζος πρωθυπουργός θα μεταβεί στη Γαλλία, όπου θα πάρει μέρος σε επενδυτικό φόρουμ.
Ο Ιρανός Πρόεδρος, Ε. Ραϊσί, συναντήθηκε το Σάββατο στην Τεχεράνη με τον Σαουδάραβα υπουργό Εξωτερικών, πρίγκιπα Φαϊσάλ μπιν Φαραχάν. Πρόκειται για μια ακόμα επαφή υψηλού επιπέδου μεταξύ Ιράν και Σαουδικής Αραβίας μετά τη συμφωνία «εξομάλυνσης» σχέσεων που υπέγραψαν οι δύο πλευρές τον Μάρτη στο Πεκίνο, με κινεζική διαμεσολάβηση.
«Μόνο οι εχθροί του Ισλάμ, υπό την ηγεσία του σιωνιστικού καθεστώτος (σ.σ. του Ισραήλ), είναι αναστατωμένοι με την πρόοδο στις διμερείς σχέσεις και την περιφερειακή συνεργασία μεταξύ Ιράν και Σαουδικής Αραβίας», ανέφερε ο Ιρανός Πρόεδρος στον Σαουδάραβα αξιωματούχο.
Παράλληλα, ο Ραϊσί δεν παρέλειψε να εκφράσει την αντίθεσή του στην «εξομάλυνση» των σχέσεων αραβικών χωρών με το Ισραήλ - με τις «συμφωνίες του Αβραάμ» που προωθούνται από τις ΗΠΑ - λέγοντας ότι οι ισραηλινές αρχές «δεν είναι μόνο εχθρός των Παλαιστινίων αλλά απειλή για όλους τους μουσουλμάνους». Και πρόσθεσε: «Η ομαλοποίηση σχέσεων με το Ισραήλ όχι μόνο δεν θα προωθήσει την ασφάλεια αλλά γίνεται και απέναντι στις απόψεις του ισλαμικού κόσμου».
Ο Σαουδάραβας ΥΠΕΞ, που μετέβη στην Τεχεράνη με αφορμή την επαναλειτουργία της πρεσβείας της χώρας του, τόνισε ότι οι συζητήσεις με τον Ιρανό Πρόεδρο αφορούσαν τι διμερείς σχέσεις και τη διερεύνηση τρόπων ενίσχυσης και διεύρυνσης της συνεργασίας σε διάφορους τομείς.
Το Σάββατο ο Σαουδάραβας υπουργός Εξωτερικών συνάντησε τον Ιρανό ομόλογό του, Χοσεΐν Αμίρ Αμπντολαχιάν.
Την Κυριακή, ο Ιρανός ανώτατος Σιίτης ιερωμένος, αγιατολάχ Χαγίντ Αλί Χαμενεΐ, συναντήθηκε με τον Ουζμπέκο Πρόεδρο, Σαφκάτ Μιρζιγιάγεφ.
Ο Μιρζιγιάγεφ συναντήθηκε νωρίτερα με τον Ιρανό ομόλογό του, Ε. Ραϊσί, ενώ αξιωματούχοι αμφοτέρων των χωρών υπέγραψαν 11 συμφωνίες για ενίσχυση της διμερούς συνεργασίας σε τομείς όπως το εμπόριο, η φαρμακευτική βιομηχανία, η τεχνολογία, οι μεταφορές, κ.ά. Εξετάζεται επίσης το ενδεχόμενο σύναψης συμφωνίας ελεύθερου εμπορίου.
Στο μεταξύ, το Ισραήλ εκφράζει την αντίθεσή του στα παζάρια και τη φημολογούμενη συμφωνία Τεχεράνης - Ουάσιγκτον για το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα.
Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός, Μπ. Νετανιάχου, έκανε λόγο για «μίνι συμφωνία», σχολιάζοντας ότι αυτή «δεν εξυπηρετεί τα συμφέροντα του Ισραήλ».
Οι πρόσφατες πληροφορίες ανέφεραν ότι το Ιράν συναίνεσε στο να μην αυξάνει τον εμπλουτισμό ουρανίου πέραν του 60%, με αντάλλαγμα σιωπηρή μερική άρση κυρώσεων.
Την περασμένη Παρασκευή, πάντως, ο Αμερικανός ΥΠΕΞ, Αντ. Μπλίνκεν, διέψευσε τα περί συμφωνίας με το Ιράν.
Προχτές, στο μεταξύ, το Ισραήλ επιβεβαίωσε ότι επιδιώκει να εξασφαλίσει την τελική έγκριση από τις ΗΠΑ για την πώληση του ισραηλινοαμερικανικού συστήματος αντιαεροπορικής άμυνας «Arrow 3» (IAI/Boeing) στη Γερμανία, μετά την έγκριση της σύμβασης από δύο συναρμόδιες επιτροπές της Μπούντεσταγκ, της κάτω Βουλής της Γερμανίας.
Στον απεσταλμένο του ΟΗΕ στη Λιβύη, Α. Μπατίλι, παραδόθηκε την Κυριακή ο νέος εκλογικός νόμος, στον οποίο συμφώνησαν μετά από πολύμηνες διαπραγματεύσεις και αντιπαραθέσεις τα μέλη της επιτροπής «6+6» που συγκροτούν εκπρόσωποι του Κοινοβουλίου που εδρεύει στο Τομπρούκ της ανατολικής Λιβύης και το Ανώτατο Προεδρικό Συμβούλιο που εδρεύει στην Τρίπολη.
Μεταξύ άλλων, ο νέος εκλογικός νόμος που συμφωνήθηκε σε διαπραγματεύσεις στο Μαρόκο προβλέπει δύο γύρους προεδρικών εκλογών, ακόμη και εάν κάποιος από τους υποψηφίους καταφέρει να πάρει άνω του 50% από τον πρώτο γύρο.
Προβλέπει επίσης τη συγκρότηση μεταβατικής κυβέρνησης που θα οδηγήσει τη χώρα στις κάλπες, παρά την αντίδραση του πρωθυπουργού Α. Ντμπεϊμπά στην Τρίπολη.
Ο επικεφαλής του Ανώτατου Κρατικού Συμβουλίου, Χάλιντ αλ Μίσρι, δήλωσε ότι ο εκλογικός νόμος που συμφώνησε η επιτροπή «6+6» είναι ο τελειωτικός και δεσμευτικός που χαιρετίζεται και από το Κρατικό Συμβούλιο και από τη Βουλή των Αντιπροσώπων και την Εκλογική Επιτροπή της Λιβύης.
Ο απεσταλμένος του ΟΗΕ στη Λιβύη ενημέρωσε σχετικά τα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας του Οργανισμού, κάνοντας έκκληση σε όσα μέλη μπορούν να ασκήσουν την «επιρροή» τους στις λιβυκές πλευρές ώστε να εξασφαλιστεί η διεξαγωγή των εκλογών που έχουν αναβληθεί πολλές φορές στο παρελθόν, μετά τη διάλυση της χώρας αφότου πραγματοποιήθηκε η ΝΑΤΟική ιμπεριαλιστική επέμβαση το 2011. Η τελευταία φορά που αναβλήθηκαν οι εκλογές ήταν τον Δεκέμβρη του 2021.
Το περασμένο Σάββατο ο επικεφαλής του «Λιβυκού Εθνικού Στρατού», Χαλίφα Χάφταρ, δήλωσε πως στηρίζει την πρόταση συγκρότησης νέας μεταβατικής κυβέρνησης, αλλά και τον νέο εκλογικό νόμο.
Μία ακόμα εκεχειρία στο Σουδάν, διάρκειας 72 ωρών - κι ενώ όλες οι προηγούμενες αντίστοιχες συμφωνίες εκεχειρίας παραβιάστηκαν και από τις δύο αντιμαχόμενες πλευρές, του στρατού και των παραστρατιωτικών - ανακοίνωσαν η Σαουδική Αραβία και οι ΗΠΑ, που επιδιώκουν να κατοχυρώσουν ρόλο «διαμεσολαβητή» σε μια σύγκρουση που συνδέεται άρρηκτα με τους ευρύτερους ιμπεριαλιστικούς ανταγωνισμούς στην αφρικανική ήπειρο.
Επισήμως η εκεχειρία τέθηκε σε ισχύ την Κυριακή, μία μέρα πριν τη χτεσινή διεθνή «σύνοδο δωρητών» για την ανθρωπιστική βοήθεια που διοργανώθηκε από τον ΟΗΕ και κράτη - μέλη. Οι συμμετέχοντες στη σύνοδο δεσμεύτηκαν να δώσουν σχεδόν 1,5 δισ. δολάρια σε «βοήθεια», ποσό που εκτιμάται ότι ανέρχεται περίπου στο μισό από αυτό που χρειάζονται για φέτος οι υπηρεσίες αρωγής του σουδανικού πληθυσμού.
Την ίδια ώρα ο τραγικός απολογισμός της σύγκρουσης γίνεται ολοένα και βαρύτερος για τον σουδανικό λαό.
Σύμφωνα με δήλωση του Σουδανού υπουργού Υγείας, Χάιθαμ Μοχάμεντ Ιμπραχίμ, από τις 15 Απρίλη που ξεκίνησε η ένοπλη σύγκρουση, έχουν σκοτωθεί πάνω από 3.000 άνθρωποι και τραυματίστηκαν πάνω από 6.000.
Επιπλέον, τουλάχιστον 2,2 εκατ. άνθρωποι έχουν εκτοπιστεί από τις εστίες τους, αναζητώντας καταφύγιο εντός και εκτός χώρας.
Καθώς οι εχθροπραξίες συνεχίζονται, η κυβέρνηση της Τυνησίας διαμαρτυρήθηκε έντονα την Κυριακή για την εισβολή «ένοπλων οργανώσεων» στην κατοικία του πρεσβευτή της χώρας στη σουδανική πρωτεύουσα Χαρτούμ, τονίζοντας πως υπέστη λεηλασία. Απαίτησε επίσης οι δράστες να συλληφθούν και να προσαχθούν ενώπιον της δικαιοσύνης.
Τις τελευταίες βδομάδες έχουν υποστεί επιθέσεις ή/και λεηλατηθεί πρεσβείες και κτίρια ξένων διπλωματικών αποστολών, συμπεριλαμβανομένων της Λιβύης, της Σαουδικής Αραβίας και του Κατάρ.