(Απελπισία και οργή στους κάμπους)
ΟΙ ΠΥΡΙΝΕΣ φλόγες και τούτη τη βδομάδα που πέρασε έτρεχαν ασυγκράτητες από τη μια άκρη της γης μας ως την άλλη. Μερικές φορές γύριζαν και ξαναγύριζαν στο ίδιο σημείο για να αποτελειώσουν ό,τι είχαν ξεχάσει να το κάψουν.
ΝΙΩΘΕΙΣ πόνο και οργή βλέποντας αυτό τον καιρό να καίγονται σαν λαμπάδες όμορφοι τόποι, που χρόνια και χρόνια έχουν δουλέψει γενιές. Να καρβουνιάζουν λιόδεντρα που ο ξωμάχος χρειάστηκε ιδρώτα και κόπους να τα αναστήσει και μόλις θα μάζευε τον πρώτο καρπό σαρώθηκαν από τη φωτιά που κυνηγούσε τα φυτέματα του ξωμάχου. Ολες οι περιοχές που χτυπήθηκαν από τις φωτιές έχουν κάθε μια και τα δικά τους, σ' αυτή τη μεγάλη δοκιμασία της πύρινης καταδίκης. Η Αχαΐα με τα χωριά της έδωσε συγκλονιστικά μηνύματα για τα όσα έζησε. Αλλά και για τα όσα πέρασε αβοήθητη, εγκληματικά αβοήθητη και μόνη!
ΟΙ ΕΙΚΟΝΕΣ που πέρασαν από τα μάτια μας, όσο κι αν μένουν μακριά από την πραγματική διάσταση που έχει η τραγωδία, έφεραν κοντά μας την απελπισία και την απόγνωση του ξωμάχου της γης μας, του αγρότη που στέκεται όρθιος, λίγα μέτρα πιο πέρα από τις φλόγες και απελπισμένος βλέπει τη φωτιά να σέρνεται σαν άγριο φίδι και να πλησιάζει το σπίτι του. Κι αυτός στέκει εκεί όρθιος.
ΚΙ Ο ΑΛΛΟΣ, που μοναχός μαζί με τη φαμελιά του, σαν χορός αρχαίας τραγωδίας, βλέπει ψόφια τα ζωντανά του, αυτό το κοπαδάκι που του έδινε το ψωμί του σπιτιού του. Είναι λίγα τα λόγια του, που έχουν μέσα τους απέραντο πόνο και αγανάκτηση.
ΤΗΝ ΑΛΛΗ μέρα της καταστροφής, σ' αυτόν τον ίδιο τόπο, που τα αποκαΐδια κάπνιζαν ακόμα κι οι άνθρωποί του άφωνοι μέσα στη συμφορά τους, τότε φτάνουν συνήθως οι αρμόδιοι, οι υπεύθυνοι, η πολιτεία που είχε ευθύνη να προστατεύσει το βιος του κόσμου, το δάσος, όλα τα αγαθά της γης και της ζωής του.
ΚΑΙ ΕΚΕΙ μπροστά στη συμφορά που είναι ανοιχτή κι ολοφάνερη, που έχει ένοχους μικρούς, μεγάλους, πιο μεγάλους, τρέχουν ποτάμια τα δάκρυα του ενδιαφέροντος και καυγάδες για το ποιος βρέθηκε περισσότερο κοντά τους. Γνώριμη «παράσταση», τερτίπια, που παίζονται τόσα χρόνια. Και για μια φορά ακόμη τα ίδια πάλι με τους πυροπαθείς.
ΚΑΙ ΣΤΗ Μεσσηνία η ίδια «παράσταση». Κι εκεί του αγρότη ο πόνος κι η απελπισία στο αποκορύφωμά της. Κι εκεί η ίδια απουσία της πραγματικής βοήθειας, που χρειάζεται ο αγρότης, που ολομόναχος παλεύει με τα θεριά της φύσης - φωτιές, χαλάζια - αλλά κι από κοντά έχει και τους ψυχοβγάλτες που του αρπάζουν το «χρυσάφι» της γης του.
ΣΤΗΝ τοιχογραφία της φωτιάς του 2007 που γράφεται ακόμη και έχει ακόμη πολύ δρόμο, είναι κι άλλοι τόποι, μ' ανοιχτούς λογαριασμούς, η Κορινθία, η Ζάκυνθος, το Πήλιο κι άλλες.
ΦΩΤΙΕΣ και φλόγες στην Κεφαλονιά. Οι φλόγες κι αυτή τη φορά λαμπάδιασαν γνώριμες περιοχές. Και λίγο έλειψε να σκαρφαλώσουν στον Αίνο, τον Εθνικό Δρυμό, με το μοναδικό δάσος την κεφαλληνιακή ελάτη. Χωριά πανέμορφα κι εδώ χωρίς βοήθεια, αγνοημένα στις απελπισμένες φωνές. Σήμερα έχουν γίνει κάρβουνα και στάχτες. Εκεί που άλλοτες τις αυλές τις στόλιζαν τα φιόρα τους.
Η ΤΟΙΧΟΓΡΑΦΙΑ της φωτιάς που «κεντήθηκε» με τις φλόγες σ' όλη την Ελλάδα έχει ακόμη δρόμο. Σκαρφάλωσε στο Γράμμο, δεκαεφτά μέρες. Και βρέθηκε στον Ολυμπο. Κι εδώ ολοφάνερες οι ευθύνες αυτών που 20 χρόνια άφησαν τη χώρα χωρίς πυροπροστασία.
Η ΤΡΑΓΩΔΙΑ της φωτιάς είναι μεγάλη. Η απελπισία του κόσμου της γης μας απέραντη. Με ψίχουλα και με ξεγελάσματα δεν κλείνουν όπως επιδιώκουν τη μεγάλη αυτή συμφορά, που ζούνε οι άνθρωποι στις περιοχές που επλήγησαν. Οι πυρόπληκτοι θα παλέψουν για πλήρη κι άμεση αποζημίωση.
Οσα σπίτια βρέθηκαν στην πορεία της φωτιάς είχαν αυτή την τύχη |
Στη Φτέρη έχουν καεί δέκα σπίτια. Ενα από αυτά είναι και του Θανάση Λαπαναΐτη, αγρότη στο επάγγελμα. Ωστόσο, για τον ίδιο η μεγάλη καταστροφή βρίσκεται στον αφανισμό των αγροτικών καλλιεργειών. «Είχα 600 ρίζες ελιές. Από αυτές, οι 500 κάηκαν ολοσχερώς, οι 50 τσουρουφλίστηκαν για τα καλά και διασώθηκαν 50. Από τα 20 στρέμματα σταφίδας απέμεινε μόλις ένα. Από τα 18 στρέμματα αμπέλι δεν έχει μείνει όρθιο τίποτα. 250 λεμονιές έγιναν κάρβουνο. Το μεγαλύτερο μέρος του εξοπλισμού που είχα στις αποθήκες και χρησιμοποιούσα για τη συγκομιδή της ελιάς, της σταφίδας και του σταφυλιού έχει γίνει στάχτη. Ολο μου το βιος καταστράφηκε».
Στις ελιές, αλλά και τις σταφίδες, οι οποίες από την πυρκαγιά, φαινομενικά, δεν έδειξαν να έχουν πάθει μεγάλη ζημιά, καθώς έδειχναν «ζωντανές», τώρα τα σημάδια που άφησε η φωτιά λίγες μέρες μετά είναι εμφανή. Το θερμικό φορτίο που τις κυρίευσε στάθηκε ικανό να τις καταστήσει ουσιαστικά μη παραγωγικές.
Ελαιώνας 100 ετών μέσα σε λίγα λεπτά μετατράπηκε σε σεληνιακό τοπίο... |
Στο χωριό Μαυρίκι κάηκαν έξι σπίτια και περισσότερες από 25.000 ελιές. Η ηλικία τους ήταν άνω των 100 ετών και η παραγωγή ουσιαστικά βρισκόταν στο απόγειό της. «Τα περισσότερα χωράφια μου έγιναν στάχτη. Ειδικά οι 600 ελιές, από τις οποίες ουσιαστικά ζούσα, κάηκαν. Το ίδιο και η αποθήκη μαζί με τα μηχανήματα, τα εργαλεία και τον εξοπλισμό. Τώρα δε μου έμεινε σχεδόν τίποτα. Με ποιο τρόπο θα μπορέσω να ξαναστήσω την καλλιέργεια από την αρχή; Οι εξαγγελίες της κυβέρνησης δε μας λένε τίποτα. Ουσιαστικά, μας αφήνουν μόνους και αβοήθητους», λέει ο Χρήστος Σωτηρόπουλος, αγρότης.
Είναι χαρακτηριστικό πως δε βρέθηκε ούτε ένας αγρότης από όσους μιλήσαμε που να πιστεύει πως η κυβέρνηση θα είναι συνεπής στις εξαγγελίες της. Αλλωστε, οι αγρότες της περιοχής έχουν μεγάλη και πικρή πείρα τόσο από το ύψος των αποζημιώσεων, το οποίο βρίσκεται πάντα κάτω από το μισό της πραγματικής ζημιάς όσο και από το χρόνο παραλαβής, ο οποίος πολλές φορές ξεπερνά τα δύο, ακόμα και τα τρία χρόνια.
«Τη διαδικασία των ΠΣΕΑ και τη γραφειοκρατία της ΕΕ την έχουμε ζήσει και στο παρελθόν. Για ελιές 50 χρόνων και άνω, που κάνουν παραγωγή περίπου στα 100 κιλά και λάδι 20 κιλά, εμείς μετά από τρία χρόνια πήραμε αποζημίωση μόνο 3-5 κιλά», σημειώνει ο Χρ. Σωτηρόπουλος και συμπληρώνει: «Δε θέλουμε αποζημίωση από τα ΠΣΕΑ, θέλουμε αποζημίωση άμεσα και στο πραγματικό ποσοστό της ζημιάς, για να μπορέσουμε σε πρώτη φάση να μαζευτούμε και να δούμε τι θα κάνουμε με τη νέα καλλιεργητική χρονιά. Τα έξοδα τρέχουν, τα γραμμάτια μας πνίγουν και όλο μας το βιος σχεδόν έχει καταστραφεί. Δεν έχουμε πλέον άλλα περιθώρια».
Η συντριπτική πλειοψηφία των μικρομεσαίων αγροτών, εξαιτίας της αντιαγροτικής πολιτικής της κυβέρνησης και της νέας αναθεωρημένης ΚΑΠ, προκειμένου να τα βγάλουν πέρα έχουν αναγκαστεί να προσφύγουν και στις τράπεζες για δανεισμό. «Ποιος θα μας δανείσει τώρα μετά από αυτές τις ζημιές; Ούτε αποθήκες δεν έχουμε για να σοδιάσουμε όση σταφίδα μάς έμεινε άκαυτη. Στο τέλος θα τα χάσουμε όλα. Πέσαμε να σώσουμε το σπίτι και θα έρθουν οι τράπεζες να μας το πάρουν. Τα καμένα τι να τα κάνουν; Δεν τα θέλουν».
«Εχω δύο σπίτια, ένα στα Μελίσσια κι ένα στο Μαυρίκι. Στα Μελίσσια δεν καταφέραμε να το σώσουμε. Ευτυχώς μας έμεινε το σπίτι στο Μαυρίκι κι έχουμε ένα κεραμίδι να βάλουμε το κεφάλι μας. Στο παραπέντε το γλιτώσαμε κι αυτό. Αν δεν επενέβαιναν οι κάτοικοι του χωριού και μετά η Πυροσβεστική θα είχε καεί και αυτό», μας λέει ο Βασίλης Αρβανίτης, του οποίου επιπλέον κάηκαν 500 ρίζες ελιές και 12 στρέμματα σταφίδα. «Δεν υπάρχει μέλλον πλέον εδώ και πολύ περισσότερο για τους νέους. Ψίχουλα θα πάρουμε. Οπως κάθε φορά, δε θα μας δώσουν πίσω τίποτα. Εμείς τελειώσαμε...».
Στο κέντρο του χωριού της Φτέρης το μόνο επιβλητικό δέντρο που σώθηκε είναι ένας πλάτανος, το μοναδικό σημείο από τα εκατοντάδες χιλιάδες δέντρα που προσφέρει ίσκιο. Εκεί συναντήσαμε κατοίκους του χωριού να συζητούν για το κακό που τους βρήκε. Δεν μπορούν να χωνέψουν την εγκληματική ολιγωρία του κρατικού μηχανισμού, που εξαιτίας του έγιναν στάχτη κόποι μιας ολόκληρης ζωής και δάσος εκατοντάδων χρόνων. «Τις κρίσιμες ώρες όλοι ήταν απόντες. Αεροπλάνα δεν υπήρχαν, η Πυροσβεστική ήρθε κατόπιν εορτής. Μας έκαψαν και τώρα μας αφήνουν στο έλεος της μοίρας μας» λέει ο Γιάννης Παπαδόπουλος, κάτοικος του χωριού.
«Τώρα με την πρώτη βροχή, αν δε γίνουν αντιπλημμυρικά έργα, θα μας πάρει το ρέμα και θα μας ξεβράσει στη θάλασσα», σημειώνει ο Γιώργος Ζούδιας, συνταξιούχος και συμπληρώνει: «Οι νέοι του χωριού μας καταστράφηκαν και δύσκολα θα μείνουν στα μέρη τούτα. Θα ερημώσει η περιοχή».
Στη Λάκκα Μελισσίων, κάτω από το Κουφολόγγι, ένας οικισμός με εννέα σπίτια έγινε παρανάλωμα του πυρός. Η φωτιά πέρασε κι έκαψε από άκρη σε άκρη ολόκληρο τον οικισμό και όλες τις καλλιέργειες που υπήρχαν γύρω από αυτόν. Πλέον, αυτή τη στιγμή δεν υπάρχει ανθρώπινη ψυχή. Ολοι το έχουν εγκαταλείψει και κανείς δεν έχει πια το κουράγιο να επιστρέψει...
Στην περιοχή της Αιγιάλειας υπάρχουν περίπου 40 σπίτια τα οποία είτε κάηκαν ολοσχερώς είτε έπαθαν σοβαρές ζημιές. Αυτά τα σπίτια είχαν εκ νέου χτιστεί μετά τις σοβαρές ζημιές που υπέστησαν από το σεισμό του Αιγίου το 1995. Μάλιστα, οι κάτοικοι των σπιτιών αυτών είχαν πάρει το περίφημο «σεισμοδάνειο» προκειμένου να ξαναφτιάξουν τα σπίτια τους και ακόμα δεν το έχουν αποπληρώσει. Ετσι μετά το σεισμό του Αιγίου, ήρθε η πυρκαγιά για να δώσει το ολοκληρωτικό χτύπημα σε αυτές τις οικογένειες, οι οποίες βέβαια έχασαν και το σύνολο των καλλιεργειών τους και βρίσκονται σε πλήρη απόγνωση...
Η καταστροφή αυτή δεν έγινε τυχαία. Η Αχαΐα είναι ένας από τους πιο ανοχύρωτους νομούς σε όλη τη χώρα. Η αντισεισμική θωράκιση του νομού δοκιμάστηκε με τραγικά αποτελέσματα στο σεισμό του Αιγίου, η δε αντιπλημμυρική προστασία είναι τέτοια που κάθε 2-3 χρόνια ένα μικρό ρέμα, όπως ο Διακονιάρης, είναι ικανό να πλημμυρίσει σπίτια και να αφαιρέσει ζωές. Τα τελευταία χρόνια διεκδικεί την πρωτιά και στις πυρκαγιές. Παρά το γεγονός, όπως προαναφέραμε, ότι ο νομός Αχαΐας έχει ξαναχτυπηθεί από μεγάλες πυρκαγιές, η πρόληψη και η δημιουργία αντιπυρικών ζωνών είναι έννοιες ανύπαρκτες.
Μπορεί ο νομάρχης Αχαΐας, Δημήτρης Κατσικόπουλος (ΠΑΣΟΚ), να καταγγέλλει για τις ελλείψεις σε έμψυχο δυναμικό και εξοπλισμό την Πυροσβεστική, αλλά θα πρέπει να θυμίσουμε πως ο ίδιος επί σειρά ετών ήταν βουλευτής επί κυβέρνησης του ΠΑΣΟΚ χωρίς να κάνει κάτι ιδιαίτερο προς την κατεύθυνση της επάνδρωσης του Σώματος. Παράλληλα, ως νομάρχης για δεύτερη τετραετία, παρότι το ζήτημα της δημιουργίας αντιπυρικών ζωνών είναι ζωτικής σημασίας για την περιοχή, δεν υπάρχει ούτε μία. Μάλιστα, έχει καταφέρει το ακατόρθωτο. Να διαθέτει ένα χειριστή για 20 μηχανήματα...!
Το ΚΚΕ, από την πρώτη στιγμή, προέβαλε μια δέσμη προτάσεων, για την πραγματική αποκατάσταση των πυρόπληκτων αγροτοκτηνοτρόφων, τονίζοντας επιπλέον τον κίνδυνο, οι πυρκαγιές να αποτελέσουν ένα ακόμη βήμα για το ξεκλήρισμα της μικρομεσαίας αγροτιάς.
Συγκεκριμένα, το ΚΚΕ προτείνει:
Η παραπάνω δέσμη προτάσεων του ΚΚΕ πρέπει να γίνει το αγωνιστικό πλαίσιο αιτημάτων των μικρομεσαίων αγροτοκτηνοτρόφων, οι οποίοι με τη συσπείρωσή τους στο συνεπές αγροτικό κίνημα, τόσο σε τοπικό όσο και σε πανελλαδικό επίπεδο μπορούν να διεκδικήσουν και να κερδίσουν την πραγματική αποκατάσταση των ζημιών που υπέστησαν.