Ο Δ. Γαβαλάς γεννήθηκε το 1940 στο χωριό Πλατειά της Τήνου. Τελείωσε τη Σχολή Καλών Τεχνών Τήνου, έχοντας δασκάλους τους Δανιήλ Αλεξάνδρου, ζωγράφο και Βασίλη Παράσχο, γλύπτη. Συνέχισε στη Σιβιτανίδειο Σχολή Αθηνών και στο προπαρασκευαστικό τμήμα της Σχολής Καλών Τεχνών Αθήνας. Ειδικεύτηκε στη χαλκοχυτική, τορευτική και γυψοτεχνία.
Το 1962 ιδρύει στο Μαρούσι το καλλιτεχνικό χυτήριό του, όπου Ελληνες γλύπτες είχαν τη δυνατότητα να χυτεύσουν τα έργα τους για πρώτη φορά στον ελλαδικό χώρο. «Δίνει τη ζωή του» γράφει η σύντροφος της ζωής του Μαργαρίτα Γαβαλά στον κατάλογο, «γίνεται η ψυχή του χυτηρίου, είναι άνθρωπος πρακτικός και πειραματίζεται». Ωρες ατελείωτες, χυτεύει τα έργα γλυπτών όπως των: Μ. Τόμπρου, Λ. Λαμέρα, Γ. Παπά, Γ. Ζογγολόπουλου και άλλων νεότερων καλλιτεχνών μας. Είναι εκείνος που πρώτος κατάργησε τη χρήση καυσόξυλων για τη διαδικασία της αποκέρωσης, αντικαθιστώντας τη με τη χρήση του υγραερίου. Επίσης πρώτος χρησιμοποίησε το πετρέλαιο για το λιώσιμο του μετάλλου κατά τη διάρκεια της χύτευσης. Βελτιώνοντας την ποιότητα της χύτευσης, χυτεύει έργα των: Γκίκα, Ι. Παρμακέλη, Θ. Παπαδημητρίου,κ.ά.
Ο Δημήτρης Γαβαλάς στο εργαστήριό του (πάνω). Σύνθεση «ζωή -θάνατος» μπρούντζος, ύψος 46 εκατοστά (αριστερά) |
Κατά τη διάρκεια της τελευταίας πενταετίας της ζωής του φιλοτέχνησε τη σειρά «Το Απρόοπτο της δημιουργίας», που αποτελεί την τελευταία του συμβολή στα εικαστικά δρώμενα της πατρίδας μας.
Οπως σημειώνει στον κατάλογο ο γλύπτης Χαράλαμπος Δαραδήμος: «Ανιχνεύοντας τα έργα αυτής της τελευταίας περιόδου του Δ. Γαβαλά, με τις αισθήσεις να αιωρούνται και τις νοητικές σχηματοποιήσεις να ακροβατούν δημιουργικά από την αναπόφευκτη συνομιλία, διαπιστώνεις μια δύναμη δομής και λειτουργίας που μαρτυρά τον ιδιαίτερο κάθε φορά τρόπο γένεσής τους. Μια λειτουργία καταγραμμένη ως μορφή που αντηχεί σημάνσεις δυνάμεων που δρουν μέσα στην ύλη, δυνάμεις που μετεωρίζονται ανάμεσα στην παγίωση και τη μεταλλαγή, χαρακτηριστικό των κόσμων που βρίσκονται σε διαρκές γίγνεσθαι».
Στο χώρο της έκθεσης λειτουργεί και έκθεση εκπαιδευτικού χαρακτήρα, όπου παρουσιάζεται η διαδικασία χύτευσης ενός γλυπτού από μέταλλο με συνοδεία οπτικοακουστικού υλικού, σε επιμέλεια Χ. Δαραδήμου.