Αποψη από την εκδήλωση τιμής στο Μονοδένδρι Λακωνίας |
Την εκδήλωση διοργάνωσε το Παράρτημα Λακωνίας της ΠΕΑΕΑ, στον τόπο της εκτέλεσης, εκεί που έχει στηθεί μνημείο με τα ονόματα των εκτελεσμένων ηρώων.
Ο πρόεδρος του Παραρτήματος Λευτέρης Αναστασάκος, αναφέρθηκε στο χρονικό της μεγάλης αυτής σφαγής των καλύτερων παιδιών της Σπάρτης, προκαλώντας ρίγη συγκίνησης στους παρευρισκόμενους. «Στις 23 Οκτώβρη του '43-εξιστόρησε ο ομιλητής - Γερμανοί και Ελληνες κουκουλοφόροι, τα μεσάνυχτα, χτύπησαν τις πόρτες της Σπάρτης και συνέλαβαν τους εκλεκτούς της επιστήμονες, επαγγελματίες, υπαλλήλους, εργάτες, αγρότες - όλοι τους μέλη και στελέχη του ΕΑΜ. Την άλλη ημέρα, με 24 καμιόνια τους μεταφέρανε στις φυλακές της Τρίπολης. Και μετά ένα μήνα, 26 Νοέμβρη τους εκτέλεσαν σε τούτο δω τον τόπο, το πανελλήνια πια γνωστό ιερό Μονοδένδρι, όπου αγέρωχοι και ωραίοι βαδίσανε στην υπέρτατη θυσία. Ζωσμένοι από τα πολυβόλα και πριν το καυτό βόλι τρυπήσει την καρδιά τους φωνάξανε: Ζήτω το ΕΑΜ, εκδίκηση στο φασισμό.
Το καυτό βόλι των κατακτητών, τους έκανε να σιωπήσουν, μα τα ιδανικά τους, για τα οποία παλεύαμε τότε μαζί, δονούν πάντα την οικουμένη και εμείς είμαστε υποχρεωμένοι να αγωνιζόμαστε γι' αυτά κάθε στιγμή».
Στην εκδήλωση παραβρέθηκαν ο νομάρχης του Νομού Λακωνίας, εκπρόσωποι της Δημοτικής και Στρατιωτικής Αρχής του τόπου, συγγενείς των εκτελεσμένων, αντιπρόσωποι από τα Κεντρικά Γραφεία της ΠΕΑΕΑ, καθώς και μέλη Παραρτημάτων της, όπως της Λακωνίας, ορισμένων της Αττικής και άλλοι μαζικοί φορείς.
Συγκίνηση μεγάλη προκάλεσε η απαγγελία από την παλιά Επονίτισσα Αθηνά Τσιγκάρη, του ποιήματος τα «Τσιβανόπουλα», που αναφερόταν στο τραγικό γεγονός του Μονοδενδριού, όπου τέσσερα αδέλφια ήταν ανάμεσα στους 118 εκτελεσμένους πατριώτες. Στη συνέχεια κατατέθηκαν στεφάνια, ενώ η Μπάντα του Δήμου έπαιξε το «επέσατε θύματα...» και έκλεισε με τον Εθνικό Υμνο.