Με φόντο τις προβλέψεις για επικείμενη εκδήλωση νέας οικονομικής κρίσης στην Ευρωζώνη, εντείνονται οι ενδοκαπιταλιστικές αντιθέσεις στην ΕΕ για τον τρόπο με τον οποίο κάθε κυβέρνηση θα στηρίξει καλύτερα τα μονοπώλια της χώρας της.
Χαρακτηριστική είναι η εντεινόμενη αντιπαράθεση γύρω από το πακέτο των 200 δισ. ευρώ που ανακοίνωσε πρόσφατα η κυβέρνηση της Γερμανίας προκειμένου να στηριχτούν τα μονοπώλια της χώρας.
Η Γερμανία κατηγορείται από άλλες χώρες της ΕΕ ότι ενώ προωθεί τη λιτότητα στις χώρες - μέλη της λυκοσυμμαχίας (περιορίζοντας τη δυνατότητα άλλων κρατών να στηρίξουν ακόμα περισσότερο τα μονοπώλιά τους), ανοίγει τους κρουνούς των κρατικών κονδυλίων για λογαριασμό των επιχειρηματικών ομίλων της χώρας, εντείνοντας ανησυχίες ότι έτσι θα δώσει στα μονοπώλιά της πλεονέκτημα σε σχέση με τους ανταγωνιστές τους.
Σε κοινό άρθρο τους σε ευρωπαϊκές εφημερίδες, ο Ιταλός επίτροπος Οικονομικών της ΕΕ, Π. Τζεντιλόνι, και ο Γάλλος επίτροπος Εσωτερικής Αγοράς της ΕΕ, Τ. Μπρετόν, ασκούν εμμέσως πλην σαφώς κριτική για το γερμανικό πακέτο, τονίζοντας ότι «είναι σημαντικότερο από ποτέ να αποφύγουμε τον κατακερματισμό της εσωτερικής αγοράς με το στήσιμο μιας κούρσας επιδοτήσεων, θέτοντας υπό αμφισβήτηση τις αρχές της αλληλεγγύης και της ενότητας που αποτελούν τα θεμέλια του ευρωπαϊκού μας σχεδίου».
Σε αυτό το πλαίσιο πρότειναν έναν κοινό μηχανισμό στήριξης της ΕΕ προκειμένου να αντιμετωπιστούν πιο αποτελεσματικά οι τεράστιες αυξήσεις στις τιμές Ενέργειας. Ως παράδειγμα πρότειναν τον ευρωπαϊκό «μηχανισμό» SURE των 100 δισ. ευρώ που δημιουργήθηκε στη διάρκεια της πανδημίας για τη στήριξη των μεγαλοεργοδοτών, «προειδοποιώντας» ότι «η ενεργειακή κρίση και η κλιμάκωση της κοινωνικής οργής, σε μια συγκυρία πληθωρισμού σε επίπεδα - ρεκόρ και αστρονομικών τιμών του φυσικού αερίου και της ηλεκτρικής ενέργειας, μας έχουν φέρει σε ένα ακόμη σταυροδρόμι».
Ο δε Ούγγρος πρωθυπουργός, Βίκτορ Ορμπαν, έκανε λόγο για «αρχή κανιβαλισμού στην ΕΕ», δηλώνοντας ότι «η Γερμανία μπορεί να βοηθήσει τις δικές της εταιρείες με εκατοντάδες δισ. ευρώ (...) αλλά οι φτωχές χώρες δεν μπορούν να κάνουν το ίδιο». Κάλεσε την ΕΕ να πάρει μέτρα «γιατί αυτό θα καταστρέψει την ευρωπαϊκή ενότητα».
Ανάλογα, ο Γάλλος υπουργός Οικονομικών, Μπρουνό Λε Μερ, ζήτησε «κοινή στρατηγική» μέσα στις επόμενες βδομάδες και μήνες, ενώ πριν από μερικές μέρες ο Ιταλός απερχόμενος πρωθυπουργός, Μ. Ντράγκι, είχε καταγγείλει «πιθανές επικίνδυνες και αδικαιολόγητες στρεβλώσεις» της αγοράς στην ΕΕ.
Παράλληλα, ο Βέλγος πρωθυπουργός, Αλεξάντερ ντε Κρόο, δήλωσε πως η συσσώρευση εθνικών μέτρων στήριξης, όπως αυτά που ανακοίνωσε η Γερμανία, δημιουργεί κίνδυνο αποδυνάμωσης της ισορροπίας της ενιαίας αγοράς και θέτει σε κίνδυνο τα δημόσια οικονομικά. Σημειώνεται επίσης ότι το Βέλγιο είναι μεταξύ των 15 χωρών που έχουν υπογράψει την επιστολή με την οποία ζητείται γενικό πλαφόν στην τιμή του φυσικού αερίου.
Από την πλευρά της Γερμανίας, ο καγκελάριος, Ολαφ Σολτς, χαρακτήρισε χτες «δικαιολογημένο» το πακέτο των 200 δισ. ευρώ, στο φόντο της «ενεργειακής κρίσης».
Ο Σολτς στη διάρκεια κοινής συνέντευξης Τύπου με τον Ολλανδό πρωθυπουργό, Μ. Ρούτε, με αφορμή την ολοκλήρωση συνεδρίασης Γερμανο-ολλανδικού συμβουλίου για την «κλιματική κρίση», υποστήριξε ότι τα οικονομικά μέτρα της κυβέρνησής του «δεν είναι μεμονωμένα και έχουν υιοθετηθεί και από άλλες χώρες». Χαρακτήρισε το πακέτο των 200 δισ. ευρώ «πολύ έξυπνο, πολύ ισορροπημένο και πολύ αποφασιστικό», προσθέτοντας ότι με τα χρήματα που θα διατεθούν θα στηριχθούν και οι εισαγωγείς φυσικού αερίου.
Απαντώντας στην κριτική που δέχεται εντός της ΕΕ πρόσθεσε: «Γνωρίζουμε την ανάγκη διατήρησης της αλληλεγγύης στην Ευρώπη και πολλά από αυτά που κάνουμε, π.χ. η δημιουργία συνθηκών εισαγωγής φυσικού αερίου, δεν αφορούν μόνο εμάς, αλλά είναι χρήσιμα και για άλλες ευρωπαϊκές χώρες... Σε ό,τι αφορά συγκεκριμένα μέτρα που λαμβάνουμε για να βοηθήσουμε τους πολίτες μας, είναι σαφές ότι κάθε χώρα πρέπει να κάνει κάτι. Υπάρχουν άλλες χώρες με εργαλεία που δεν διαφέρουν πολύ από τα δικά μας».
Απάντηση έδωσε προχτές και ο Γερμανός υπουργός Οικονομικών, Κρίστιαν Λίντνερ, λέγοντας στο Γιούρογκρουπ ότι το σχέδιο της Γερμανίας είναι «αντίστοιχο του μεγέθους της χώρας», προσθέτοντας ότι τα μέτρα αφορούν ορίζοντα διετίας.
Στη Βρετανία, στο μεταξύ, η πρωθυπουργός Λιζ Τρας δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο μείωσης της αύξησης των επιδομάτων Πρόνοιας κάτω από το όριο του πληθωρισμού, προκειμένου να εξασφαλίσει και άλλους πόρους χρηματοδότησης του σχεδίου μείωσης της φορολογίας σε υψηλά εισοδήματα και μεγάλες επιχειρήσεις (ύψους 45 δισ. στερλινών), ενώ επεξεργάζεται το σχέδιο του νέου προϋπολογισμού που θα παρουσιάσει στις 23 Νοέμβρη.
Ερωτηθείσα σχετικά από το ραδιόφωνο του BBC απάντησε ότι αυτά τα ζητήματα θα αντιμετωπιστούν «εν εξελίξει», προσθέτοντας πως σε κάθε περίπτωση η κυβέρνηση θα πρέπει να είναι «δημοσιονομικά υπεύθυνη».
Στο μεταξύ, επικρίσεις στην οικονομική πολιτική της νέας κυβέρνησης εξέφρασε χτες και ο Μοχάμεντ ελ Εριάν, σύμβουλος του ασφαλιστικού πολυεθνικού ομίλου ALLIANZ. «Δεν είμαστε αναπτυσσόμενη χώρα και πρέπει να σταματήσουμε να αντιδράμε σαν τέτοια», ανέφερε.
Το αμερικανικό δίκτυο «Bloomberg» επικαλούμενο πηγές μετέδωσε ότι ο τουρκικός κρατικός εισαγωγέας Ενέργειας «Botas» επιδιώκει να αναβάλει ορισμένες από τις πληρωμές για το 2024.
Οι συνομιλίες έρχονται μετά από μια συμφωνία μεταξύ των δύο χωρών, βάσει της οποίας η Botas θα πληρώνει το 25% των υποχρεώσεών της σε ρούβλια αντί σε δολάρια.
Εκπρόσωποι της «Botas» και της «Gazprom» αρνήθηκαν να σχολιάσουν τις πληροφορίες αυτές. Ενα τέτοιο ενδεχόμενο πάντως δεν θα πρέπει να αποκλείεται, καθώς υπάρχει ήδη προηγούμενο με την Ουγγαρία που ανακοίνωσε τη Δευτέρα ότι η «Gazprom» θα της επιτρέψει την εξάμηνη αναβολή των πληρωμών για το φυσικό αέριο.
Εν μέσω αυτών των εξελίξεων ο ΟΠΕΚ+ συνεδριάζει σήμερα στη Βιέννη, προκειμένου να εξετάσει πρόταση για πιθανή μείωση της παραγωγής κατά περισσότερο από 1 εκατομμύριο βαρέλια ημερησίως, παρά τις πιέσεις των ΗΠΑ για αύξηση της παραγωγής ώστε να πέσουν οι τιμές.
Η ομάδα συνεδρίαζε σε μηνιαία βάση διαδικτυακά και δεν αναμενόταν να οργανώσει μια διά ζώσης συνάντηση μέχρι τουλάχιστον το τέλος του τρέχοντος έτους.