Σημαντικά βήματα γίνονται στην κοινή προσπάθεια Κούβας, Βενεζουέλας, Βολιβίας, Νικαράγουας και υπάρχουν παραπέρα δυνατότητες, αλλά και αντικειμενικές δυσκολίες
Associated Press |
Το σχέδιο για τη λατινοαμερικάνικη συνεργασία συναντά την υποστήριξη όχι μόνο του βενεζουελάνικου λαού, αλλά και όλων των λαϊκών κινημάτων της περιοχής |
Ενα χρόνο μετά, εκλέγεται Πρόεδρος της Βολιβίας ο Εβο Μοράλες και τον Απρίλη του 2006 η χώρα εντάσσεται στην ALBA. Το Γενάρη του 2007, ήρθε η σειρά της Νικαράγουας, όταν εκλέχτηκε Πρόεδρος ο Ντανιέλ Ορτέγκα. Στην 5η Συνάντηση Κορυφής της ALBA στη Βενεζουέλα - στις πόλεις Μπαρκισιμέτο και Τιντουρέρο, το φετινό Απρίλη - παραβρέθηκαν, εκτός από τους εκπροσώπους των χωρών - μελών, και ο Πρόεδρος της Αϊτής, Ρενέ Πρεβάλ, που έχει ήδη υπογράψει διάφορες συμφωνίες με τις κυβερνήσεις που συμμετέχουν στην ALBA, καθώς και η υπουργός Εξωτερικών του Εκουαδόρ, Μαρία Φερνάντα Εσπινόσα, επιβεβαιώνοντας ότι οι δύο αυτές κυβερνήσεις ταυτίζονται με το πνεύμα της ALBA και ότι η ένταξή τους είναι απλώς θέμα χρόνου.
Στο μεταξύ, από την ίδρυσή της μέχρι σήμερα, η ALBA προώθησε πολλά έργα και σχέδια, όπως είναι η ίδρυση της Τράπεζας του Νότου, η κατασκευή του αγωγού φυσικού αερίου του Νότου, ο αγωγός της περιοχής των Ανδεων και η «PetroCaribe», η κατασκευή διυλιστηρίων αερίου και πετρελαίου στη Βολιβία, στη Βραζιλία και τη Νικαράγουα, τα κοινά αγροτικά και βιομηχανικά σχέδια, καθώς και η «Επιχείρηση Θαύμα» («Operacion Milagro»), μέσω της οποίας αποκαταστάθηκε η όραση σε 600.000 άτομα από διάφορες λατινοαμερικάνικες χώρες, ενώ δημιουργήθηκαν οφθαλμολογικά κέντρα στη Βενεζουέλα, στο Εκουαδόρ και τη Βολιβία. Τέλος, να αναφέρουμε την εκπαίδευση 200.000 γιατρών σε διάστημα δέκα χρόνων στην Κούβα και τη Βενεζουέλα.
Αυτήν τη στιγμή, 22.677 νέοι προερχόμενοι από διάφορες λατινοαμερικάνικες χώρες σπουδάζουν Ιατρική στην Κούβα στη Λατινοαμερικάνικη Σχολή Ιατρικής και στα παραρτήματά της σε ολόκληρη τη χώρα. Τον περασμένο μήνα άνοιξε άλλη μία Λατινοαμερικάνικη Σχολή Ιατρικής στη Βενεζουέλα, αρχικά με 800 φοιτητές.
Στο πλαίσιο της ALBA εντάσσονται και τα σχέδια «Barrio Adentro» I και II, με τη συμμετοχή Κουβανών γιατρών στη Βενεζουέλα, την ίδρυση Ιατρικών Κέντρων σε Βολιβία και Εκουαδόρ (επίσης με Κουβανούς γιατρούς), το πρόγραμμα καταπολέμησης του αναλφαβητισμού με την κουβανική μέθοδο «Εγώ μπορώ», όπου πάνω από ένα εκατομμύριο άτομα στη Βενεζουέλα έμαθαν ανάγνωση και γραφή με τη βοήθεια ειδικευμένου προσωπικού από την Κούβα. Αυτή η μέθοδος εφαρμόζεται τώρα και στη Βολιβία, όπου υπάρχουν πάνω από 700.000 αναλφάβητοι και προσεχώς θα εφαρμοστεί και στη Νικαράγουα, που έχει περισσότερους από 1 εκατομμύριο πολίτες που δεν ξέρουν γραφή και ανάγνωση.
Είναι προφανές ότι ταυτόχρονα με τα οικονομικά προγράμματα, η ALBA έδωσε προτεραιότητα στη λύση των πιο οξυμένων κοινωνικών προβλημάτων, όπως η έλλειψη ιατρικής περίθαλψης, η εκπαίδευση και η κοινωνική ασφάλεια.
Αναφορικά με τα σχέδια οικονομικής ανάπτυξης, αυτά προχωρούν πιο αργά, ενώ μόνον η Κούβα και η Βενεζουέλα παρουσιάζουν κάποια πρόοδο στον αγροτικό και βιομηχανικό τομέα. Στο τέλος του τρέχοντος έτους, για παράδειγμα, θα τεθεί σε λειτουργία το διυλιστήριο για «βαρύ πετρέλαιο» στο Σιενφουέγος, στο κέντρο της Κούβας. Ταυτόχρονα, προχωρούν τα σχέδια ανάπτυξης της βιομηχανίας της ζάχαρης στη Βενεζουέλα, μέσω της σποράς ζαχαροκάλαμου και της εγκατάστασης 11 αποστακτηρίων οινοπνεύματος, από τα οποία 6 βρίσκονται ήδη υπό κατασκευή. Μετά από αίτημα της κυβέρνησης της Νικαράγουας, η Κούβα και η Βενεζουέλα εγκατέστησαν νέες ηλεκτρικές μονάδες, χαμηλής κατανάλωσης, που καλύπτουν το μισό του ηλεκτρικού ελλείμματος της χώρας.
Η ALBA, λοιπόν, εμφανίζει ήδη αξιοσημείωτα αποτελέσματα στον κοινωνικό τομέα, και σε μικρότερο βαθμό στον οικονομικό. Αρκετές χώρες, λόγω των κυβερνήσεων που δε θέλουν να απεμπλακούν από τις σχέσεις με τον ιμπεριαλισμό, δεν τολμούν να κάνουν το βήμα.
Προφανώς, αυτή η στάση οφείλεται, κυρίως, στην έλλειψη πολιτικής βούλησης κάποιων κυβερνήσεων να αποχωριστούν τα νεοφιλελεύθερα σχήματα και τις δομές εξουσίας που χαρακτήριζαν τις λατινοαμερικάνικες κοινωνίες ή στο ότι, απλώς, τους το απαγορεύει η ιδεολογία τους.
Η Βραζιλία, για παράδειγμα, παρά τα τεράστια κοινωνικά της προβλήματα (70 εκατομμύρια άτομα ζουν στη φτώχεια), συμμετέχει στην κατασκευή του αεραγωγού του Νότου και διυλιστηρίων πετρελαίου και αερίου, όμως αμέσως αφού ανήγγειλε ότι θα ενταχθεί στην Τράπεζα του Νότου, αρνήθηκε να το κάνει και είπε ότι θα μελετήσει σε βάθος το θέμα. Η Αργεντινή συμμετέχει στην Τράπεζα του Νότου και στα ενεργειακά σχέδια, όχι όμως τόσο στα κοινωνικά προγράμματα της ALBA, παρά το γεγονός ότι τα έχει ανάγκη.
Η Παραγουάη και η Ουρουγουάη, για να κλείσουμε με τα μέλη του MERCOSUR (Κοινή Αγορά του Νότου), συμμετέχουν στον αεραγωγό του Νότου, αλλά τηρούν σιγήν ιχθύος στην πρόσκληση να συμμετέχουν στην Τράπεζα του Νότου. Επίσης δε συμμετέχουν στα κοινωνικά προγράμματα της ALBA, αν και η Παραγουάη ευεργετήθηκε από την παρουσία Κουβανών γιατρών και εκατοντάδες Παραγουανοί αποκατέστησαν την όρασή τους μέσω της «Επιχείρησης Θαύμα».
Οι υπόλοιπες νοτιοαμερικάνικες χώρες, η Κολομβία, το Περού και η Χιλή έχουν υπογράψει συμφωνίες ελευθέρου εμπορίου με τις ΗΠΑ και, ως φαίνεται, ελπίζουν να λύσουν τα κοινωνικά τους προβλήματα και τα προβλήματα ανάπτυξης μέσω αυτών των συμφωνιών. Οι κυβερνήσεις των παραπάνω χωρών δε φαίνεται να διδάχτηκαν τίποτε από το παράδειγμα του Μεξικού, που αποδεικνύει ακριβώς το αντίθετο. Οτι δηλαδή, στα δέκα και πλέον χρόνια μετά την υπογραφή της NAFTA (Συμφωνία Ελευθέρου Εμπορίου Βόρειας Αμερικής (Καναδάς, ΗΠΑ και Μεξικό), τα σοβαρά προβλήματα της χώρας όχι μόνο δε λύθηκαν, αλλά έχουν περαιτέρω οξυνθεί.
Ο απολογισμός των εργασιών της 5ης Συνάντησης Κορυφής της ALBA θεωρείται θετικός. Οι βασικές αρχές της στρατηγικής της οργάνωσης εγκρίθηκε και αποφασίστηκε να προχωρήσουν σε διάφορα σχέδια σε πολλούς τομείς.
Το πρώτο από τα λεγόμενα «Σχέδια - ALBA», που αποφασίστηκε, αναφέρεται στην Παιδεία και περιέχει σχέδια για την καταπολέμηση του αναλφαβητισμού του πληθυσμού όλων των χωρών της ALBA και άλλων μη μελών, την πανεπιστημιακή μόρφωση και την παραγωγική εργασία.
Ενα άλλο σχέδιο αναφέρεται στον πολιτισμό και καθορίζει την ίδρυση ενός πολιτιστικού ταμείου της ALBA, ως επέκταση του ήδη υπάρχοντος μεταξύ Βενεζουέλας και Κούβας και τη δημιουργία Πολιτιστικών Κέντρων της ALBA στις πρωτεύουσες των χωρών - μελών.
Το τρίτο σχέδιο ονομάζεται ALBA - Δίκαιο Εμπόριο και ορίζει τη δημιουργία εταιρειών για τις βιομηχανικές επιδοτήσεις, καθώς και την ίδρυση δικτύων καταστημάτων και αποθήκευσης και εμπορευματοποίηση παραγωγών. Η ίδια πρωτοβουλία περιλαμβάνει και τη δημιουργία Διεθνών Εκθέσεων της ALBA και την ίδρυση ενός κέντρου για το σχεδιασμό και εκτέλεση προγραμμάτων έρευνας για τη βελτίωση των παραγωγικών δυναμικοτήτων.
Η επόμενη συμφωνία, η ALBA - Χρηματιστική, ορίζει τη δημιουργία ενός οικονομικού ταμείου συνεργασίας παραγωγικών επενδύσεων, για το οποίο ο Πρόεδρος της Βενεζουέλας ανήγγειλε τη συμβολή της χώρας του ύψους 250 εκατ. δολαρίων. Αλλα σχέδια έχουν σχέση με τη Διατροφή (δημιουργία μιας τράπεζας τροφίμων), τις Τηλεπικοινωνίες (ίδρυση μιας διεθνικής εταιρείας) και τις Μεταφορές (αέριες, θαλάσσιες και οδικές).
Επίσης εγκρίθηκαν σχέδια αναφορικά με την Υγεία, τον Τουρισμό, τη Βιομηχανία, το Περιβάλλον και την Ενέργεια.
Η ALBA, λοιπόν, αρχίζει να παίρνει σάρκα και οστά, αποτελώντας ένα παράδειγμα στις συνθήκες της Λατινικής Αμερικής, για την εφαρμογή του «δίκαιου εμπορίου», της συνεργασίας. Συνιστά, υπό τις παρούσες συνθήκες, έναν εναλλακτικό χώρο, αποκαλύπτοντας πως είναι δυνατή η αμοιβαία επωφελής συνεργασία, πως είναι δυνατόν να εξαλειφθεί ο αναλφαβητισμός, πως μπορεί να ενισχυθεί η γεωργία, η διατροφική ασφάλεια κλπ. Βασική προϋπόθεση για μια θετική κατάληξη, βέβαια, αυτής της εμπειρίας, είναι να βαθαίνουν και να προχωρούν ταυτόχρονα οι κοινωνικοπολιτικές αλλαγές σε κάθε χώρα που συμμετέχει σε αυτή τη διαδικασία στην κατεύθυνση του σοσιαλισμού, έτσι ώστε να εξασφαλιστεί ότι θα αποτραπεί το γρηγορότερο μια πορεία που οδηγεί προς μια ολοκλήρωση καπιταλιστικού τύπου, η οποία νομοτελειακά θα βάλει μπαρούτι στα θεμέλια της αμοιβαία και επωφελούς συνεργασίας και αλληλεγγύης των λαών και χωρών που προς το παρόν συμμετέχουν σε αυτό το εγχείρημα.