Ο μουσικοσυνθέτης και ποιητής Πάνος Τζαβέλλας |
Το 1941 οργανώνεται στο ΕΑΜ και στο ΚΚΕ. Εγινε μέλος της Πανσπουδαστικής Επιτροπής και γραμματέας της ΕΠΟΝ Πολυτεχνείου το '43-'44. Φυλακίστηκε από τους Ιταλούς, Γερμανούς και αργότερα από τους Αγγλους. Συμμετέχει στα Δεκεμβριανά ενταγμένος στο λόχο «Λόρδος Μπάυρον». Το 1947 καλείται στο στρατό, δραπετεύει και καταδικάζεται γι' αυτό ερήμην σε θάνατο. Αμνηστεύθηκε μόλις το 1974. Διαφεύγει στη Γαλλία, απ' όπου γυρίζει στην Ελλάδα μετά από 27 χρόνια.
Στον μουσικοσυνθέτη και ποιητή Πάνο Τζαβέλλα θα είναι αφιερωμένη η εκπομπή «Ποιητική Αδεία», που επιμελείται και παρουσιάζει ο Γιώργος Μηλιώνης την Κυριακή 1-3 στον «902 ΑΡΙΣΤΕΡΑ ΣΤΑ FM», με προσκεκλημένη την σύντροφο στη ζωή και την καλλιτεχνική δημιουργία του Π. Τζαβέλλα, Νατάσα Παπαδοπούλου.
Γεννήθηκε το 1925 στην Κοζάνη. Εφηβο τον βρήκε ο πόλεμος του '40 και οργανώνεται στην ΕΠΟΝ. Βγαίνει στο βουνό, εντάσσεται στον ΕΛΑΣ και αργότερα στο Δημοκρατικό Στρατό.
Στο βουνό τραυματίζεται και ακρωτηριάζεται το δεξί του πόδι. Συλλαμβάνεται, φυλακίζεται και καταδικάζεται τρις εις θάνατον. Το 1958, αρρωσταίνει βαριά και το 1961 με τη βοήθεια του ΚΚΕ πηγαίνει στη Σοβιετική Ενωση για θεραπεία. Επιστρέφει το 1965 στην Ελλάδα και ξεκινά την πρώτη του καλλιτεχνική δουλειά σε μπουάτ της Πλάκας, δυστυχώς όμως όχι για πολύ, μια και η δικτατορία του 1967 κλείνει τις μπουάτ και ο Τζαβέλλας βρίσκεται ξανά στη φυλακή, κατηγορούμενος για αγώνα και παράνομη δράση ενάντια στη χούντα.
Το 1971 αποφυλακίζεται και έχοντας μαζέψει το υλικό από τα τραγούδια της Αντίστασης θεωρεί χρέος του να τα κάνει γνωστά στη νέα γενιά. Ο Πάνος Τζαβέλλας, μετά από την τελευταία του μάχη που έδωσε με την επάρατο νόσο στο Νοσοκομείο «Ερυθρός», όπου και νοσηλευόταν τους τελευταίους μήνες, «έφυγε» στις 27 Ιανουαρίου 2009.