Το παράδειγμα του Σωματείου Ελλήνων Ηθοποιών αποδεικνύει το ρόλο των δυνάμεων του ΣΥΡΙΖΑ, που συνεργάζονται με δυνάμεις του ΠΑΣΟΚ, της ΝΔ και εργοδοτικούς συνδικαλιστές, για να αποκόψουν τον κλάδο από το ταξικό εργατικό κίνημα
Αν και στις εκλογές της 9ης Απριλίου η Δημοκρατική Ενότητα έλαβε 7 έδρες από τις 17, βγαίνοντας πάλι πρώτη δύναμη (θυμίζουμε ότι «Ενωμένοι» πήραν 5 έδρες, «Κίνηση» 4 και «Εκφραση» (ΝΔ) 1), στην πρώτη συνεδρίαση από κοινού στήριξαν και εξέλεξαν πρόεδρο του Σωματείου τον Γ. Πυρπασόπουλο από τους «Ενωμένους Ηθοποιούς», την παράταξη που ήρθε δεύτερη. Σε αυτό το «θέατρο του παραλόγου» ο ηθοποιός, από αναπληρωματικό μέλος του ΔΣ, αφού δεν κατόρθωσε στις εκλογές να εκλεγεί ως τακτικό μέλος, βρέθηκε πρόεδρος.
Οι «πράξεις του έργου» που ακολούθησαν αποδεικνύουν για άλλη μία φορά τον επιζήμιο, συμβιβαστικό ρόλο που παίζουν οι δυνάμεις του ΣΥΝ\ΣΥΡΙΖΑ. Οχι μόνο συνεργάστηκαν προεκλογικά με το ΠΑΣΟΚ, αλλά δε δίστασαν να συμπρωταγωνιστήσουν με όσους από την πρώτη κιόλας μέρα της θητείας τους άνοιξαν τη συζήτηση για μείωση των συμβάσεων, δηλώνοντας διά στόματος προέδρου το εξής: «πριν συζητήσουμε για τη μείωση των συμβάσεων να δούμε να πληρωνόμαστε» αναπαράγοντας τη γνωστή επιχειρηματολογία του υπουργείου, αλλά και της ΓΣΕΕ για εφικτές και υλοποιήσιμες συμβάσεις δηλαδή συμβάσεις κομμένες και ραμμένες στα μέτρα της εργοδοσίας. Αποδεικνύεται περίτρανα και από αυτή τη στάση του ΣΥΝ\ΣΥΡΙΖΑ ότι υπηρετούν τις δυνάμεις του συμβιβασμού, την υποταγή στις ορέξεις της εργοδοσίας.
«Μιλούν και οι δύο για συντεχνιακό σωματείο» επισημαίνει σε ανακοίνωσή της η Δημοκρατική Ενότητα Ηθοποιών. «Δηλαδή τον κλάδο δεν πρέπει να τον απασχολεί π.χ. η ιδιωτικοποίηση της Παιδείας, της Υγείας, η άγρια φορο-ληστεία. Μόνο που "δυστυχώς" και οι ηθοποιοί στέλνουμε τα παιδιά μας στο σχολείο, αρρωσταίνουμε, φορολογούμαστε. Σήμερα που η επίθεση είναι γενική το να πολεμάει ο καθένας μόνος του όχι μόνο δεν είναι αποτελεσματικό, αλλά είναι ολέθριο. Στόχος τους, που αποδείχθηκε και από την πρώτη συνεδρίαση του ΔΣ, είναι να βάλουν τίτλους τέλους στην αγωνιστική ταξική πορεία του Σωματείου».
Και του λόγου το αληθές ήρθε στη δεύτερη συνεδρίαση του ΔΣ στις 21/5/2012 κατά την οποία οι παραπάνω παρατάξεις πήραν από κοινού την απόφαση να αποχωρήσει το σωματείο από το ΠΑΜΕ με πρόσχημα την κομματικοποίησή του.
«Πράξη αναμενόμενη και απόλυτα φυσική» - επισημαίνει η Δημοκρατική Ενότητα - «αφού το ΠΑΜΕ έχει συγκροτηθεί ακριβώς για να καταπολεμήσει τις παμπάλαιες αντιδραστικές αντιλήψεις της ταξικής ειρήνης και υποταγής που οι δυνάμεις αυτές πρεσβεύουν και κρύβουν κάτω από το δήθεν "ανανεωτικό" και "ανεξάρτητο" μανδύα τους: τις αντιλήψεις δηλαδή για συν-ευθύνη εργοδότη και εργαζόμενου και για απεμπόληση όλων των κεκτημένων των ηθοποιών (κατώτατα όρια μισθών, ασφαλιστικά δικαιώματα, ωράρια εργασίας κλπ.) προκειμένου να αντιμετωπίσουν την κρίση τους οι μεγαλοεπιχειρηματίες εργοδότες του θεάματος. Απόδειξη για τα παραπάνω αποτελεί και η στάση τους στα άλλα δύο θέματα που απασχόλησαν την προαναφερόμενη συνεδρίαση του ΔΣ του ΣΕΗ. Συγκεκριμένα σε αίτημα του Σωματείου Εργαζομένων στο Χώρο του Χορού να αντιμετωπίσουν από κοινού τα δύο σωματεία την απόλυση συναδέλφων χορευτών από δραματική σχολή, οι τρεις αυτές παρατάξεις της πλειοψηφίας απάντησαν αρνητικά με το συντριπτικό επιχείρημα ότι "και οι δύο πλευρές έχουν τα δίκια τους"! Στο θέμα των οικονομικών του σωματείου επιχείρησαν να πάρουν απόφαση για διαγραφή όλων των ηθοποιών που χρωστούν συνδρομές 6 μηνών και πάνω και στη συνέχεια να.... επανεγγραφούν μόνον όσοι έχουν εργαστεί τα τελευταία χρόνια. Στην ουσία θέλουν να διαγράψουν από το σωματείο την πλειονότητα των μελών του, τους φτωχούς και άνεργους ηθοποιούς, αυτούς δηλαδή που έχουν περισσότερο ανάγκη και απαίτηση για ένα μαχητικό σωματείο στο πλευρό τους. Πίσω από την κίνησή τους αυτή κρύβεται η πρόθεση να αλλάξουν όχι απλά την κοινωνική σύνθεση του σωματείου, αλλά το συσχετισμό και το χαρακτήρα του με την εγγραφή σε αυτό εργοδοτών, ιμπρεσάριων κλπ. ορισμένοι από τους οποίους έχουν ήδη υποβάλει αιτήσεις».
Γι' αυτό, στην ανακοίνωσή της η ΔΕΗ υπενθυμίζει στους ηθοποιούς ότι «σ' αυτές τις δύσκολες στιγμές που η καπιταλιστική κρίση βαθαίνει, τσακίζοντας τη ζωή και τα δικαιώματά μας, έχουμε ανάγκη περισσότερο από κάθε άλλη φορά από ένα κίνημα ισχυρό, ταξικό, ένα κίνημα που να ενώνει όλα τα λαϊκά στρώματα στον αγώνα για την ικανοποίηση των σύγχρονων αναγκών τους, σε σύγκρουση με τις απαιτήσεις των εκμεταλλευτών τους, έχουμε ανάγκη από το ΠΑΜΕ. Μόνο αυτό το κίνημα, αυτοί οι ταξικοί αγώνες μπορούν να φέρουν αποτελέσματα, όπως η πρόσφατη υπογραφή κλαδικής σύμβασης εργασίας στα τρόφιμα και ποτά, όπου οι εργαζόμενοι πέτυχαν να μη γίνει καμία μείωση μισθού και επιδομάτων για όλους, ακόμη και για τους νεοεισερχόμενους κάτω των 25 ετών. Μόνο αυτό το κίνημα μπορεί να αποτελέσει το αντίπαλο δέος, να ανακόψει και τελικά να ανατρέψει την αντιλαϊκή πολιτική. Γι' αυτό η Δημοκρατική Ενότητα Ηθοποιών σας καλεί όλους, με την παρουσία σας και την ενεργή συμμετοχή σας στις δραστηριότητες του σωματείου να υπερασπιστείτε τον μαζικό, ταξικό, αγωνιστικό προσανατολισμό του. Να δώσουμε από κοινού τη μάχη στις Γενικές συνελεύσεις, τα θέατρα, τα πλατό και τους άλλους χώρους δουλειάς για να ανατραπεί από τα κάτω η απόφαση της πλειοψηφίας του ΔΣ, ώστε να μείνει το σωματείο μας ισχυρό προπύργιο υπεράσπισης των δικαιωμάτων μας και αντεπίθεσης για την αναγέννηση της τέχνης και των συντελεστών της, για να γίνει ο κοινωνικός πλούτος ιδιοκτησία των δημιουργών του, μαζί με τα άλλα σωματεία, ομοσπονδίες, εργατικά κέντρα που συσπειρώνονται στο ΠΑΜΕ. Με οργανωμένο λαό και ισχυρό ΠΑΜΕ υπάρχει ελπίδα»!
Στο 90% εκτιμάται η ανεργία των ηθοποιών μετά το τέλος της χειμερινής σεζόν. Ο κλάδος των ηθοποιών βλέπει επιδόματα και συμβάσεις εργασίας να καταστρατηγούνται και τη δουλειά να εξανεμίζεται με τις μειώσεις προϋπολογισμών σε κρατικό αλλά και ιδιωτικό επίπεδο.
Στην περίοδο που διανύουμε εξαπολύεται η πιο σκληρή αντιλαϊκή πολιτική στις τέχνες και τον πολιτισμό. Το ΥΠΠΟ-Τ, πρώτο ξεκίνησε τη «στάση πληρωμών» μειώνοντας ή κόβοντας την επιχορήγηση στο θέατρο. Ο νόμος για τον κινηματογράφο έχει καταδικάσει την ελληνική κινηματογραφική παραγωγή σε ανυπαρξία, ενώ την ίδια στιγμή κανάλια και εταιρείες παραγωγής έχουν σταματήσει τις ελληνικές σειρές εντείνοντας επιπλέον το πρόβλημα της ανεργίας. Προχωρώντας σε δραστικές μειώσεις κόστους τα κανάλια επιδίδονται σε επαναλήψεις, λαϊκίστικες σαπουνόπερες από πάμφθηνες αγορές (Τουρκία, Λατινική Αμερική) για το χρόνο που περισσεύει από τα χυδαία ριάλιτι, πλήττοντας άμεσα τους ηθοποιούς. Από τα 40 και πλέον ελληνικά σίριαλ που μετέδιδε η ελληνική τηλεόραση πριν δύο χρόνια, μειώθηκαν στα 4-5 φέτος, βυθίζοντας ακόμη περισσότερο τον κλάδο στην ανεργία.
Οι μισθοί για όσους βρίσκουν μια δουλειά, έχουν υποστεί μειώσεις, ενώ πολλοί ηθοποιοί εκβιάζονται σε ανασφάλιστη ή και απλήρωτη εργασία που βαφτίζεται εθελοντική. Κάποιοι έχουν μείνει χωρίς βιβλιάριο Υγείας, ενώ αρκετοί αδυνατούν να πληρώσουν λογαριασμούς, δάνεια, ενοίκια, χαράτσια. Πολλοί δεν μπορούν να θεωρήσουν ούτε το βιβλιάριο ασθενείας τους. Αλλά και οι προϋποθέσεις για να πάρει κάποιος το επίδομα ανεργίας, λόγω του εποχιακού χαρακτήρα του επαγγέλματος, είναι δύσκολες. Συνηθισμένο φαινόμενο του χώρου, είναι ότι πολλοί ηθοποιοί εργάζονται στην καλύτερη περίπτωση, περίοδο παρά περίοδο, και δε συμπληρώνουν τα ένσημα της συνεχούς διετίας ώστε να δικαιούνται το επίδομα. Από την άλλη αύξησαν τα απαιτούμενα ένσημα από 50 σε 100 αφαιρώντας απ' τους περισσότερους το δικαίωμα στην περίθαλψη.
Οσο για την κατάσταση που επικρατεί στις κρατικές και δημοτικές σκηνές έχει ως εξής: Μετά την περικοπή κατά 10% της εγκεκριμένης επιχορήγησης για το 2009, έχουμε μείωση κατά 30% των προϋπολογισμών των Κρατικών Σκηνών. Υπολειτουργία και μείωση της δραστηριότητας των Δημοτικών Θεάτρων λόγω ελλιπούς χρηματοδότησης. Μείωση κατά 20% του προϋπολογισμού για το Φεστιβάλ Αθηνών. Μείωση κατά 25% των επιχορηγήσεων στο ελεύθερο θέατρο με αποτέλεσμα για ορισμένους θιάσους η μείωση να αγγίζει το 40%. Μείωση της χρηματοδότησης για τον κινηματογράφο.
Σήμερα, μετά τη μείωση ο μισθός του πρωταγωνιστή στο Εθνικό είναι 1.623 ευρώ, μεικτά φυσικά, καθώς πριν από την κρίση ήταν 1.800 ευρώ, και ο κατώτερος 1.037 ευρώ από 1.150 (από αυτό το ποσό θα πρέπει να αφαιρεθούν οι κρατήσεις του ΙΚΑ, που φτάνουν στο 19,45% και ο φόρος) για μια εργασία με πολύωρες καθημερινές πρόβες, 7ωρες γενικές δοκιμές και 7 έως 8 παραστάσεις την εβδομάδα, διάρκειας πολλές φορές άνω των 2,5 ωρών.
Κι αν όλα τα παραπάνω αφορούν τους τυχερούς ηθοποιούς των κρατικών σκηνών, μπορεί εύκολα να αντιληφθεί κανείς τι τραβάει ένας νέος ηθοποιός στα ιδιωτικά θέατρα, όπου κυριαρχούν οι ανελέητοι όροι της αγοράς, με βασικό μισθό γύρω στα 860 ευρώ μεικτά, με πρόβες που πολύ συχνά δεν πληρώνονται, με βιβλιάρια ασθενείας...
Η Ελληνική Θεαμάτων, η μεγαλύτερη εταιρεία θεατρικών παραγωγών στην Ελλάδα, κατέχει την μερίδα του λέοντος στη θεατρική αγορά με 10 θέατρα στο κέντρο της πρωτεύουσας. Η συγκεκριμένη εταιρεία, δεδομένης της υπερβολικής δύναμης που συγκεντρώνει, τείνει να λειτουργεί μονοπωλιακά και σύμφωνα με αναφορές που έχουν γίνει εξαναγκάζει σε αμοιβές χαμηλότερες από τις συμβάσεις, αλλιώς οι εργαζόμενοι απειλούνται με απόλυση.
Με απόφαση της ΕΕ και των οπτικοακουστικών μονοπωλίων μετατρέπονται σε αντικείμενο αγοραπωλησίας τα πνευματικά δικαιώματα των καλλιτεχνών - τα οποία, η ΕΕ στα επίσημα κείμενά της τα εκλαμβάνει ως "πνευματική ιδιοκτησία", επομένως "ιδιοκτησία" που μπορεί να "αλλάξει χέρια" και στο πλαίσιο της "ελεύθερης αγοράς" να καταλήγει στους ισχυρότερους. Παράλληλα όλο και περισσότερο μετατοπίζονται οι πολιτιστικές δραστηριότητες στα συγκεντρωμένα πολιτιστικά ιδρύματα των επιχειρηματικών ομίλων, με σκοπό τον πλήρη έλεγχο της ανεξάρτητης καλλιτεχνικής παραγωγής και της συνδεδεμένης με αυτήν κρατικής χρηματοδότησης.
Το Σωματείο Ελλήνων Ηθοποιών αποτέλεσε πάντα μοχλό συσπείρωσης των καλλιτεχνών για την αντιμετώπιση και λύση των προβλημάτων τους σε όλα τα επίπεδα και για την κατοχύρωση των δικαιωμάτων τους. Η βελτίωση των όρων εργασίας των ηθοποιών έγινε σταδιακά και με πολλούς αγώνες, μέχρι να επιτευχθούν οι κατακτήσεις που τώρα απολαμβάνουν, όπως είναι η καθιέρωση των 8 παραστάσεων εβδομαδιαίως, η αργία της Δευτέρας, οι βελτιωμένες συντάξεις, η υποχρεωτική ασφάλιση από το θιασάρχη κ.ά. Κατακτήσεις που επιτεύχθηκαν μετά από τις ιστορικές απεργίες των ηθοποιών και με σκληρές διαπραγματεύσεις για την υπογραφή συλλογικών συμβάσεων εργασίας και κανονιστικών διαταγμάτων.
Ο ΣΥΝ/ΣΥΡΙΖΑ, που παριστάνει στις εμφανίσεις του ότι θέλει τάχα συμμαχία με το ΚΚΕ, την ίδια ώρα, στους χώρους δουλειάς, εκεί που κρίνονται οι συμμαχίες στο κίνημα, συμπράττει με την παράταξη της ΝΔ και τους συνδικαλιστές του ΠΑΣΟΚ, προκειμένου να αποδυναμωθεί ο προσανατολισμός του Σωματείου. Η στάση του στο ΣΕΗ είναι ένα ακόμα παράδειγμα για το τι εννοεί ο ΣΥΡΙΖΑ όταν λέει ότι θα εξασφαλίσει κοινωνική συνοχή. Εννοεί την υποταγή του κινήματος. Στο όνομα του ρεαλισμού θα επιδιώξει ως καλός διαχειριστής του συστήματος να χειραγωγήσει το κίνημα ώστε να αποδεχτεί τα ακόμη πιο βάρβαρα μέτρα που έρχονται σε βάρος του λαού. Να καθυποτάξουν το κίνημα στις απαιτήσεις του κεφαλαίου και να περάσουν «αναίμακτα» τα μέτρα.
Ποιος όμως θα βγει χαμένος από τέτοιες συμμαχίες όπως και στους ηθοποιούς («Κίνησης» - «Ενωμένων» - «Ελεύθερη Εκφραση» ΝΔ); Μα ο κλάδος των ηθοποιών, καθώς η νέα διοίκηση του σωματείου εξυπηρετεί εργοδοτικούς κύκλους, ασπάζεται κυβερνητικές οδηγίες και επιβουλεύεται τα εργασιακά και ασφαλιστικά δικαιώματα των ηθοποιών. Για άλλη μια φορά οι «αριστεροί» κομπάρσοι του συστήματος αυτοαποκαλύπτονται.
Οι ηθοποιοί και όλοι οι εργαζόμενοι μπορούν να βγάλουν τα συμπεράσματά τους και να τους καταψηφίσουν και στην επερχόμενη εκλογική μάχη. Η συμπόρευση με το ΚΚΕ είναι η μόνη φερέγγυα επιλογή για να έχουν προοπτική οι λαϊκοί αγώνες.
Ο κλάδος των ηθοποιών πρέπει να βρίσκεται σε επαγρύπνηση, σε ενεργητική συμμετοχή στην λαϊκή δράση. Τώρα απαιτείται οργάνωση από τα κάτω. Συμπόρευση με τις δυνάμεις του ΠΑΜΕ στους ηθοποιούς και σε όλους τους εργαζόμενους. Με την πάλη του να κρατήσει ψηλά όχι μόνο την ιστορία του Σωματείου, αλλά και τη σημαία των σύγχρονων αναγκών που δε θα κατακτηθούν παρά μόνο με σκληρούς ταξικούς αγώνες.