Από τη Σύνοδο του «G20» |
Ο Μπαράκ Ομπάμα επιδόθηκε σε σειρά διμερών συναντήσεων σε μια προσπάθεια να αλλάξει το κλίμα αυτό. Αργά το βράδυ της Πέμπτης είχε διμερή συνάντηση με την Βραζιλιάνα ομόλογό του, Ντίλμα Ρουσέφ, χτες το πρωί με τον Κινέζο ομόλογό του και αργότερα χτες επρόκειτο να συναντήσει τον Γάλλο πρόεδρο Ολάντ, τον μοναδικό, μέχρι στιγμής, που συντάσσεται ανοιχτά και στο πρακτικό σκέλος με την εξαπόλυση επίθεσης. Δεν έγιναν δηλώσεις συγκεκριμένα για τη Συρία μετά από τις συναντήσεις αυτές, ενώ ο Ομπάμα, κατά πληροφορίες, θα επιδίωκε και άλλες διμερείς συναντήσεις πριν αναχωρήσει αργά χτες για τις ΗΠΑ.
Εχει ενδιαφέρον, πάντως, ότι το κινεζικό υπουργείο Εξωτερικών, σχεδόν ταυτόχρονα με τη συνάντηση Ομπάμα - Ξι Ζινπίνγκ, δήλωνε ότι είναι αρμοδιότητα του Συμβουλίου Ασφαλείας να «λύσει» το ζήτημα της Συρίας, ότι μόνο μια πολιτική λύση ενδείκνυται για το θέμα και ότι είναι εξαιρετικά ανησυχητική για ολόκληρο τον κόσμο η προοπτική μιας στρατιωτικής επίθεσης και μάλιστα μονομερούς. Η παρέμβαση του κινεζικού υπουργείου Εξωτερικών έρχεται, ουσιαστικά, ως «απάντηση» σε δηλώσεις που έγιναν τις πρώτες πρωινές ώρες χτες στη Νέα Υόρκη, από την Αμερικανίδα πρέσβειρα στον ΟΗΕ Σαμάνθα Πάουερ, η οποία δήλωνε ότι η Ρωσία «συνεχίζει να κρατά όμηρο το Συμβούλιο Ασφαλείας» και ότι για τις ΗΠΑ το σχέδιο απόφασης που έχει υποβάλλει η Βρετανία «είναι νεκρό», προαναγγέλλοντας ουσιαστικά αμερικανική ανάληψη δράσης χωρίς απόφαση του ΟΗΕ.
Κλίμα αντεγκλίσεων και ανταγωνισμών φαίνεται ότι επικρατεί και στους κόλπους της ΕΕ, όπως τουλάχιστον αποτυπώνεται στη συνεδρίαση των υπουργών Αμυνας της ΕΕ στο Βίλνιους της Λιθουανίας. Σύμφωνα με τις επίσημες δηλώσεις του οικοδεσπότη υπουργού Αμυνας της χώρας, οι υπουργοί Αμυνας συμφωνούν ότι υπάρχουν «πολυάριθμες ενδείξεις» που οδηγούν στο συμπέρασμα ότι πίσω από την επίθεση με χημικά όπλα, της 21ης Αυγούστου, βρίσκεται το καθεστώς Ασαντ. Εντούτοις, με εξαίρεση τους υπουργούς Γαλλίας και Δανίας που τάχθηκαν υπέρ μιας στρατιωτικής αντίδρασης, και της Βρετανίας - η οποία όμως λόγω της απόφασης του Κοινοβουλίου δε δύναται να συμμετάσχει σε μια τέτοια εξέλιξη -, οι περισσότεροι υπουργοί φέρονται να εμφανίστηκαν ιδιαίτερα διστακτικοί ως προς την επιλογή μιας στρατιωτικής λύσης, με κυριότερους εκπρόσωπους της άποψης αυτής τους υπουργούς Ιταλίας και Ισπανίας.
Στη Σύνοδο στο Βίλνιους θα βρεθεί σήμερα και ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών, Τζον Κέρι, ο οποίος προσκλήθηκε από την εκπρόσωπο της ΕΕ για την εξωτερική πολιτική και την άμυνα, Κάθριν Αστον, προκειμένου «να παρουσιάσει την αμερικανική θέση», δηλαδή να επιδοθεί σε μια ακόμη προσπάθεια προπαγάνδισης της αμερικανικής θέσης. Ο Κέρι, όπως έγινε γνωστό, στη συνέχεια θα μεταβεί στο Παρίσι όπου, εκτός των άλλων, θα έχει συνάντηση και με εκπροσώπους του Αραβικού Συνδέσμου για να συζητήσουν εκτός από το ζήτημα της Συρίας και αυτό των ισραηλινο-παλαιστινιακών διαπραγματεύσεων. Μετά, θα μεταβεί και στο Λονδίνο όπου θα έχει συζητήσεις με Βρετανούς αξιωματούχους αλλά θα συναντηθεί και με τον Παλαιστίνιο πρόεδρο Αμπάς.
Παράλληλα, κλιμακώνεται σταθερά και η «ένταση» στις αμερικανικο-ρωσικές σχέσεις, όπως φαίνεται από το «ύφος» εκατέρωθεν δηλώσεων. Ο εκπρόσωπος της ρωσικής προεδρίας Ντμίτρι Πεσκόφ, αφού επανέλαβε ότι δεν πείθουν οι αμερικανικές «αποδείξεις», υπογράμμισε ότι μια αμερικανική επίθεση κατά της Συρίας χωρίς προηγούμενη απόφαση του ΟΗΕ, θα «βάλει άλλο ένα καρφί στο φέρετρο του διεθνούς δικαίου».
Σε εξίσου «έντονο ύφος» ήταν χτες και οι αντιδράσεις της αμερικανικής διπλωματίας. Ο εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου Μπεν Ρόουντς, δήλωνε ότι «η Ρωσία δεν έχει να συνεισφέρει τίποτε» στη συζήτηση που γίνεται για τη Συρία, αφού επιμένει στη στάση που κρατά εδώ και καιρό να στηρίζει απροκάλυπτα και χωρίς να εξετάζει κανένα νέο δεδομένο το καθεστώς Ασαντ. Επίσης, εκπρόσωπος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ δήλωνε ειρωνικά ότι προφανώς και «δεν έχασε τον ύπνο του» ο Τζον Κέρι από τις κατηγορίες του Ρώσου προέδρου ότι ψεύδεται ως προς την ύπαρξη μεγάλου αριθμού εξτρεμιστών της «αλ Κάιντα» στους κόλπους των αντικαθεστωτικών.
Ταυτόχρονα, το ρωσικό υπουργείο Εξωτερικών, με ανακοίνωσή του, διατύπωνε έντονη ανησυχία για το ενδεχόμενο να πληγούν και συριακές στρατιωτικές εγκαταστάσεις στο πλαίσιο αμερικανικών επιδρομών, υπογραμμίζοντας ότι σε αυτές φυλάσσεται το χημικό και βιολογικό οπλοστάσιο της χώρας, κάτι που σημαίνει ότι εκτός των τρομακτικών επιπτώσεων στον πληθυσμό της περιοχής και στο περιβάλλον, υπάρχει ο κίνδυνος τα όπλα αυτά να βρεθούν και σε χέρια αντικαθεστωτικών που σχετίζονται με ισλαμιστικές τρομοκρατικές οργανώσεις. Η ανακοίνωση έγινε μετά τη δημοσίευση από την εφημερίδα «Νιου Γιορκ Τάιμς» πληροφορίας ότι ο Ομπάμα διέταξε το Πεντάγωνο να απεργαστεί «διεύρυνση των στόχων μιας αεροπορικής επιδρομής» στη Συρία.
Υπενθυμίζεται ότι ήδη η Μόσχα έχει ζητήσει από τη Διεθνή Επιτροπή Ατομικής Ενέργειας εκτίμηση επικινδυνότητας σε όλα τα επίπεδα από το ενδεχόμενο να πληγεί ο μικρός πυρηνικός αντιδραστήρας στα περίχωρα της Δαμασκού. Στο πλαίσιο της κλιμάκωσης αυτής προφανώς εντάσσεται και η είδηση που μετέδωσε το ρωσικό πρακτορείο «Ιντερφάξ», αλλά δεν επιβεβαιωνόταν επισήμως μέχρι χτες το απόγευμα, ότι άλλο ένα ρωσικό πλοίο, το αποβατικό «Nikolai Filchenkov» αναχώρησε από τη Μαύρη Θάλασσα για την ανατολική Μεσόγειο.
Εκτός όμως από το διεθνές πεδίο, ο Αμερικανός πρόεδρος φαίνεται ότι έχει πολύ μεγάλες «μάχες προπαγάνδας» να δώσει και μέσα στις ΗΠΑ. Οπως έγινε γνωστό, ο Ομπάμα επιστρέφοντας από την Πετρούπολη, θα παραμείνει στην Ουάσιγκτον, αναβάλλοντας προγραμματισμένη επίσκεψή του στην Καλιφόρνια, σε μια προσπάθεια να πείσει όσο το δυνατόν περισσότερους βουλευτές και γερουσιαστές να ψηφίσουν την πρόταση για εξαπόλυση «περιορισμένων πληγμάτων» κατά της Συρίας. Παρά το ότι η Επιτροπή Εξωτερικών Υποθέσεων της Γερουσίας ενέκρινε την απόφαση με ψήφους 10 προς 7, η αναλογία δε φαίνεται να είναι αντίστοιχη όταν πρόκειται για τις ολομέλειες των σωμάτων της Γερουσίας και της Βουλής των Αντιπροσώπων.
Σύμφωνα με δημοσκόπηση που διεξήχθη για λογαριασμό των BBC και ABC μεταξύ των μελών του Κογκρέσου και δημοσιεύτηκε χτες στη Γερουσία, κατά της στρατιωτικής επίθεσης τάσσονται μετά βεβαιότητας 11 γερουσιαστές και «μάλλον κατά» άλλοι 6. Υπέρ τάσσονται 19 γερουσιαστές, «μάλλον ναι» άλλοι 4, ενώ αναποφάσιστοι παραμένουν 59 και είναι άγνωστη η θέση ενός. Στη Βουλή των αντιπροσώπων, που ελέγχεται από τους Ρεπουμπλικάνους, τα πράγματα είναι πιο αρνητικά καθώς 63 βουλευτές τάσσονται κατά, άλλοι 136 προσανατολίζονται στο κατά, υπέρ τάσσονται ξεκάθαρα μόλις 20 και προς αυτό προσανατολίζονται άλλοι 25, ενώ 153 παραμένουν αναποφάσιστοι και 36 δεν είναι γνωστό τι γνώμη έχουν. Μήνυμα στα μέλη του Κογκρέσου «να μη στηρίξουν επίθεση στη Συρία» απέστειλε ο πρόεδρος του συριακού Κοινοβουλίου.
Το σχετικά «βαρύ» κλίμα ως προς την προοπτική στρατιωτικού πλήγματος ενισχύουν δημοσιεύματα όπως το προχτεσινό των «Νιου Γιορκ Τάιμς», που έθετε εμμέσως αλλά σαφώς το δίλημμα ως προς το ποιοι μπορούν να βρεθούν στην εξουσία στη Συρία μετά τον Ασαντ δείχνοντας βίντεο με εκτελέσεις/εγκλήματα πολέμου στρατιωτών από αντικαθεστωτικούς . Χτες, ακολούθησε δημοσίευμα της «Γουόλ Στριτ Τζούρναλ», η οποία, επικαλούμενη ανώτερες πηγές των μυστικών υπηρεσιών, υποστήριζε ότι έχει υποκλαπεί μήνυμα του επικεφαλής του ιρανικού παραστρατιωτικού σώματος των «Φρουρών της Επανάστασης», το οποίο δίνει εντολή σε ένοπλες σιιτικές οργανώσεις που δρουν στο Ιράκ να εξαπολύσουν επίθεση κατά στόχων αμερικανικών συμφερόντων, εντός και εκτός Ιράκ, εφόσον πραγματοποιηθεί πλήγμα κατά της Συρίας.
Ο φόβος πρόκλησης μιας ανεξέλεγκτης κατάστασης πολύ πέρα από τα σύνορα της Συρίας με ενισχυμένους τους εξτρεμιστές ισλαμιστές είναι ένα από τα βασικά επιχειρήματα μεγάλης μερίδας διαφωνούντων με τα σχέδια επίθεσης. Η οδηγία του Στέιτ Ντιπάρτμεντ προς τους Αμερικανούς υπηκόους «ν' αποφεύγουν» την τρέχουσα περίοδο το Ιράκ, έρχεται να ενισχύσει τις ανησυχίες αυτές.