Από τη Σύνοδο του «G20» |
Η διεύρυνση και κλιμάκωση των ενδο-ιμπεριαλιστικών ανταγωνισμών αναδείχθηκε με τον πιο εύγλωττο τρόπο στις εργασίες του «G20», όπου κυριάρχησε το ζήτημα της Συρίας, στο οποίο οι συμμετέχοντες φάνηκε ότι είναι διχασμένοι ως προς τον τρόπο αντιμετώπισης με γνώμονα τα ξεχωριστά συμφέροντα και επιδιώξεις τους. Οι διαφωνίες διατυπώθηκαν στις συνεντεύξεις Τύπου μετά τη σύνοδο και στη συνάντηση Ομπάμα - Πούτιν. Παρά τις προσπάθειες διατήρησης ενός «διπλωματικού πνεύματος», το οποίο διαταράχθηκε και από τις πληροφορίες ότι οι ΗΠΑ εκκενώνουν, ήδη, όλο το μη απαραίτητο προσωπικό από την πρεσβεία στο Λίβανο, από το γενικό προξενείο στα Αδανα της Τουρκίας και καλούν τους Αμερικανούς υπηκόους ν' απομακρυνθούν από το Ιράκ.
Ο Αμερικανός Πρόεδρος Μπαράκ Ομπάμα, ο οποίος επιδόθηκε σε σειρά διμερών συναντήσεων (με τους Προέδρους Βραζιλίας, Κίνας, Ρωσίας) παραδέχτηκε, σε δηλώσεις του, ότι δεν επιτεύχθηκε συμφωνία ως προς τον τρόπο δράσης, αλλά ότι ήταν «ομόφωνη» η παραδοχή ότι στη Συρία χρησιμοποιήθηκαν χημικά όπλα, και ότι πρέπει να τηρηθούν οι κανόνες περί μη χρήσης τέτοιου είδους όπλων. Ισχυρίστηκε, επίσης, ότι «μια πλειοψηφία» τείνει να πεισθεί ότι πίσω από τη χρήση χημικών όπλων βρίσκεται το καθεστώς Ασαντ.
Ο Ομπάμα εξήρε την πρωτοβουλία του Ρώσου Προέδρου να θέσει στο επίκεντρο το ζήτημα της Συρίας και χαρακτήρισε «εποικοδομητική και θερμή» την, μεταξύ τους, συνάντηση, αν και συνεργάτες των δύο πλευρών «αντάλλασσαν» επικριτικά σχόλια. Τόνισε ότι διαπιστώθηκε έλλειψη συμφωνίας ως προς το ζήτημα των χημικών όπλων αλλά ότι υπήρξε συμφωνία στο ότι μοναδική λύση στο πρόβλημα της Συρίας είναι η πολιτική οδός και ότι θα πρέπει να επιταχυνθεί η διαδικασία της διεθνούς συνόδου υπό τον ΟΗΕ.
Σε μια εμφανή προσπάθεια να υπερσκελίσει την αδυναμία συγκρότησης μιας «συμμαχίας προθύμων», επανέλαβε ότι η χρήση χημικών δεν μπορεί να μείνει «αναπάντητη» από τις ΗΠΑ, που, ως «ισχυρότερη παγκοσμίως δύναμη», οφείλουν και μπορούν να διασφαλίσουν «την τήρηση των διεθνών κανόνων» και να μην επιτρέψουν σε τρομοκράτες και σε «κράτη παρίες» να νιώθουν ατιμώρητοι, όταν, όπως σήμερα, η «διεθνής κοινότητα» και το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ «βρίσκονται σε παράλυση εξαιτίας διαφόρων πολιτικών και άλλων λόγων». Δήλωσε, επίσης, ότι ως Πρόεδρος των ΗΠΑ επέλεξε να ζητήσει την έγκριση του Κογκρέσου γιατί η χρήση χημικών στη Συρία δεν «απειλεί άμεσα την ασφάλεια των ΗΠΑ», αλλά αποτελεί παραβίαση «των διεθνών κανόνων και απειλή της παγκόσμιας ασφάλειας».
Προανήγγειλε ότι την Τρίτη θα απευθύνει διάγγελμα στον αμερικανικό λαό, επαναλαμβάνοντας ότι αντιλαμβάνεται την ανησυχία και τη διστακτικότητά του και διαβεβαιώνοντας εκ νέου ότι δεν πρόκειται να γίνει χερσαία επέμβαση. Ο Ομπάμα απέφυγε να απαντήσει ευθέως για το αν θα προχωρήσει σε στρατιωτικές επιδρομές στη Συρία στην περίπτωση που δεν διασφαλίσει την έγκριση του Κογκρέσου, αν και ο σύμβουλός του, Τόνι Μπλίνκεν δήλωνε, λίγο αργότερα, ότι δεν θα αναληφθεί δράση.
Ο Ρώσος Πρόεδρος, μιλώντας στους δημοσιογράφους, δήλωσε ότι στη συνάντηση με τον Ομπάμα εκτέθηκαν τα επιχειρήματα των δύο πλευρών. Ο Πούτιν είπε ότι ούτε ο ίδιος ούτε ο Ομπάμα υπαναχώρησαν από τις θέσεις τους αλλά χαρακτήρισε σημαντικό ότι «ακούν ο ένας τον άλλο». Επανέλαβε ότι στρατιωτική επίθεση στη Συρία θα προκαλέσει σοβαρότατη αστάθεια στη Μέση Ανατολή και τόνισε ότι η Μόσχα θα συνεχίσει τη συνεργασία της με το καθεστώς Ασαντ, καθιστώντας σαφές ότι δεν υπάρχει ρωσική διάθεση για εμπλοκή σε πολεμική σύρραξη. Τέλος, τόνισε ότι για τη Ρωσία η χρήση χημικών ήταν προβοκάτσια από τους αντικαθεστωτικούς με στόχο να εξασφαλίσουν εξωτερική υποστήριξη και εκτίμησε ότι η πλειοψηφία των πληθυσμών των χωρών των οποίων οι ηγεσίες συντάσσονται με τις στρατιωτικές επιδρομές, διαφωνεί.
Το ρωσικό υπουργείο Εξωτερικών εξέφρασε έντονη ανησυχία για την πιθανότητα πλήγματος συριακών στρατιωτικών εγκαταστάσεων καθώς εκεί φυλάσσεται το χημικό οπλοστάσιο της χώρας, κάτι που σημαίνει ότι εκτός των τρομακτικών επιπτώσεων στον πληθυσμό της περιοχής και στο περιβάλλον, υπάρχει ο κίνδυνος τα όπλα αυτά να βρεθούν σε χέρια τρομοκρατών. Η ανακοίνωση έγινε μετά τη δημοσίευση των «Νιου Γιορκ Τάιμς» ότι ο Ομπάμα διέταξε το Πεντάγωνο να απεργαστεί «διεύρυνση των στόχων μιας αεροπορικής επιδρομής» στη Συρία.
Μέχρι αργά χθες το βράδυ, δεν επιβεβαιωνόταν επισήμως η πληροφορία του ρωσικού πρακτορείου «Ιντερφάξ» ότι άλλο ένα ρωσικό πλοίο, το αποβατικό «Nikolai Filchenkov» αναχώρησε από τη Μαύρη Θάλασσα για την ανατολική Μεσόγειο μεταφέροντας «ειδικό φορτίο».
Ο Γάλλος Πρόεδρος Ολάντ, σε δηλώσεις του, επέμεινε στη θέση περί «αναγκαιότητας απάντησης για να μην υπάρξει ατιμωρησία», συμπληρώνοντας ότι η Γαλλία θα περιμένει την έκθεση των επιθεωρητών του ΟΗΕ πριν λάβει τις οριστικές της αποφάσεις. Λίγο μετά το πέρας των συνεντεύξεων εκδόθηκε ανακοίνωση από 11 εκ των συμμετεχόντων χωρών (ΗΠΑ, Βρετανία, Γαλλία, Καναδάς, Τουρκία, Ισπανία, Σαουδική Αραβία, Ιαπωνία, Κορέα, Ιταλία, Αυστραλία), στην οποία τονίζεται ότι κρίνεται «αναγκαία μια διεθνής ισχυρή απάντηση» και ότι «ο κόσμος δεν μπορεί να περιμένει αιωνίως την κατάληξη αποτυχημένων διαδικασιών, κάτι που σημαίνει περισσότερα βάσανα για τη Συρία και μεγαλύτερη αστάθεια για την περιοχή». Εξ αυτών των χωρών, όμως, μόνο η Γαλλία έχει ξεκαθαρίσει ότι προτίθεται να συμμετάσχει σε αεροπορική στρατιωτική επίθεση μαζί με τις ΗΠΑ, και οι Βρετανία, Καναδάς και Τουρκία έχουν εκφράσει ανοιχτά στήριξη σε μια τέτοια προοπτική.
Ο Κινέζος Πρόεδρος δεν έκανε δηλώσεις. Ομως, το κινεζικό υπουργείο Εξωτερικών δήλωνε ότι είναι αρμοδιότητα του Συμβουλίου Ασφαλείας να «λύσει» το ζήτημα της Συρίας και ότι η μοναδική λύση είναι η πολιτική καλώντας όσους σκέφτονται τη στρατιωτική οδό, να το ξανασκεφτούν. Η παρέμβαση αυτή μοιάζει να «απαντά» σε δηλώσεις της Αμερικανίδας πρέσβειρας στον ΟΗΕ Σαμάνθα Πάουερ, που δήλωνε ότι η Ρωσία «συνεχίζει να κρατά όμηρο το Συμβούλιο Ασφαλείας» και ότι για τις ΗΠΑ το σχέδιο απόφασης που έχει υποβάλει η Βρετανία «είναι νεκρό», προαναγγέλλοντας ουσιαστικά αμερικανική ανάληψη δράσης χωρίς απόφαση του ΟΗΕ.
Κλίμα αντεγκλίσεων και ανταγωνισμών φαίνεται ότι επικρατεί και στους κόλπους της ΕΕ, όπως τουλάχιστον αποτυπώνεται στη συνεδρίαση των υπουργών Αμυνας της ΕΕ στο Βίλνιους της Λιθουανίας. Σύμφωνα με τις επίσημες δηλώσεις του οικοδεσπότη υπουργού Αμυνας της χώρας, οι υπουργοί Αμυνας συμφωνούν ότι υπάρχουν «πολυάριθμες ενδείξεις» που οδηγούν στο συμπέρασμα ότι πίσω από την επίθεση με χημικά όπλα, της 21ης Αυγούστου, βρίσκεται το καθεστώς Ασαντ. Εντούτοις, με εξαίρεση τους υπουργούς Γαλλίας και Δανίας που τάχθηκαν υπέρ μιας στρατιωτικής αντίδρασης, και της Βρετανίας - η οποία όμως λόγω της απόφασης του Κοινοβουλίου δε δύναται να συμμετάσχει σε μια τέτοια εξέλιξη -, οι περισσότεροι υπουργοί φέρονται να εμφανίστηκαν ιδιαίτερα διστακτικοί ως προς την επιλογή μιας στρατιωτικής λύσης, με κυριότερους εκπρόσωπους της άποψης αυτής τους υπουργούς Ιταλίας και Ισπανίας.
Στη Σύνοδο στο Βίλνιους θα βρεθεί σήμερα και ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών, Τζον Κέρι, ο οποίος προσκλήθηκε από την εκπρόσωπο της ΕΕ για την εξωτερική πολιτική και την άμυνα, Κάθριν Αστον, προκειμένου «να παρουσιάσει την αμερικανική θέση», δηλαδή να επιδοθεί σε μια ακόμη προσπάθεια προπαγάνδισης της αμερικανικής θέσης. Ο Κέρι, όπως έγινε γνωστό, στη συνέχεια θα μεταβεί στο Παρίσι όπου, εκτός των άλλων, θα έχει συνάντηση και με εκπροσώπους του Αραβικού Συνδέσμου για να συζητήσουν εκτός από το ζήτημα της Συρίας και αυτό των ισραηλινο-παλαιστινιακών διαπραγματεύσεων. Μετά, θα μεταβεί και στο Λονδίνο όπου θα έχει συζητήσεις με Βρετανούς αξιωματούχους αλλά θα συναντηθεί και με τον Παλαιστίνιο Πρόεδρο Αμπάς.
Εκτός όμως από το διεθνές πεδίο, ο Αμερικανός Πρόεδρος προετοιμάζεται για προπαγανδιστική μάχη και εντός συνόρων, γι' αυτό και επιστρέφοντας από την Πετρούπολη, θα παραμείνει στην Ουάσιγκτον, αναβάλλοντας προγραμματισμένη επίσκεψή του στην Καλιφόρνια, σε μια προσπάθεια να πείσει όσο το δυνατόν περισσότερα μέλη του Κογκρέσου να ψηφίσουν την πρόταση για εξαπόλυση «περιορισμένων πληγμάτων» κατά της Συρίας. Παρά το ότι η Επιτροπή Εξωτερικών Υποθέσεων της Γερουσίας ενέκρινε την απόφαση με ψήφους 10 προς 7, δημοσκόπηση που διεξήχθη για λογαριασμό των BBC και ABC μεταξύ των μελών του Κογκρέσου και δημοσιεύτηκε χτες στη Γερουσία, κατά της στρατιωτικής επίθεσης τάσσονται μετά βεβαιότητας 11 γερουσιαστές και «μάλλον κατά» άλλοι 6. Υπέρ τάσσονται 19 γερουσιαστές, «μάλλον ναι» άλλοι 4, ενώ αναποφάσιστοι παραμένουν 59 και είναι άγνωστη η θέση ενός.
Στη Βουλή των αντιπροσώπων, που ελέγχεται από τους Ρεπουμπλικάνους, τα πράγματα είναι πιο αρνητικά καθώς 63 βουλευτές τάσσονται κατά, άλλοι 136 προσανατολίζονται στο κατά, υπέρ τάσσονται ξεκάθαρα μόλις 20 και προς αυτό προσανατολίζονται άλλοι 25, ενώ 153 παραμένουν αναποφάσιστοι και 36 δεν είναι γνωστό τι γνώμη έχουν. Μήνυμα στα μέλη του Κογκρέσου «να μη στηρίξουν επίθεση στη Συρία» απέστειλε ο πρόεδρος του συριακού Κοινοβουλίου.
Το σχετικά «βαρύ» κλίμα ως προς την προοπτική στρατιωτικού πλήγματος ενισχύουν δημοσιεύματα όπως το προχτεσινό των «Νιου Γιορκ Τάιμς», που έθετε εμμέσως αλλά σαφώς το δίλημμα ως προς το ποιοι μπορούν να βρεθούν στην εξουσία στη Συρία μετά τον Ασαντ δείχνοντας βίντεο με εκτελέσεις/εγκλήματα πολέμου στρατιωτών από αντικαθεστωτικούς. Χτες, ακολούθησε δημοσίευμα της «Γουόλ Στριτ Τζούρναλ», η οποία, επικαλούμενη ανώτερες πηγές των μυστικών υπηρεσιών, υποστήριζε ότι έχει υποκλαπεί μήνυμα του επικεφαλής του ιρανικού παραστρατιωτικού σώματος των «Φρουρών της Επανάστασης», το οποίο δίνει εντολή σε ένοπλες σιιτικές οργανώσεις που δρουν στο Ιράκ να εξαπολύσουν επίθεση κατά στόχων αμερικανικών συμφερόντων, εντός και εκτός Ιράκ, εφόσον πραγματοποιηθεί πλήγμα κατά της Συρίας.