Αποκαλυπτικά παραδείγματα από τις εκθέσεις του ΟΟΣΑ και του Ευρωκοινοβουλίου, αλλά και από το σύστημα «Εργάνη» του υπουργείου Εργασίας
Θραύση κάνουν οι ελαστικές μορφές απασχόλησης, κυρίως σε ό,τι αφορά τους νέους |
«Στη διάρκεια του παρελθόντος και του τρέχοντος έτους, δημιουργήθηκαν στη χώρα σχεδόν 1.000.000 θέσεις εργασίας, από 500.000 το χρόνο. Ετσι, η Ισπανία εξασφάλισε, σε ό,τι αφορά τη δημιουργία θέσεων εργασίας, ένα ρεκόρ στην Ευρωζώνη, εκτός της Γερμανίας.
Ωστόσο, οι περισσότερες από τις νέες θέσεις έχουν να κάνουν με επισφαλή απασχόληση, "δουλειές του ποδαριού" ή "trabajo basura" (που σημαίνει "δουλειά για τα σκουπίδια"). Με απλά λόγια, το 92% αφορά ημιαπασχόληση, δουλειά η οποία είναι προσωρινή - μπορεί να διαρκεί και μερικές μέρες μόνο - και είναι κακοπληρωμένη.
Το 25% των συμβάσεων που υπογράφηκαν το πρώτο τρίμηνο του 2015, σχετιζόταν με απασχόληση βδομάδας ή και λιγότερο. Οι ετήσιες αποδοχές των ημιαπασχολουμένων στην Ισπανία φτάνουν σχεδόν τις 12.000 ευρώ, δηλαδή είναι το 50% των αμοιβών των πλήρως απασχολουμένων, επισημαίνει το "Bloomberg Businessweek"».
Την περασμένη Δευτέρα, δόθηκαν στη δημοσιότητα τα τελευταία στοιχεία για την πορεία της απασχόλησης στην Ελλάδα, για το μήνα Ιούλη (σύστημα «Εργάνη»). Το νέο δεν ήταν βέβαια ότι για το συγκεκριμένο μήνα οι απολύσεις ήταν περισσότερες από τις προσλήψεις, αλλά η πραγματική κατάρρευση των συμβάσεων εργασίας πλήρους απασχόλησης.
Μισοδουλειά προσφέρει και ο ΟΑΕΔ στους λίγους «τυχερούς» που καταφέρνουν να βρουν μια θέση απασχόλησης |
Το σύνηθες μέχρι τώρα ήταν οι συμβάσεις πλήρους απασχόλησης να αντιπροσωπεύουν σχεδόν τις μισές θέσεις εργασίας (47% μεσοσταθμικά το διάστημα Γενάρης - Ιούνης 2015) που δημιουργούνται κάθε μήνα, ανεξάρτητα από το ισοζύγιο προσλήψεων - απολύσεων.
Τα νέα στοιχεία επιβεβαιώνουν την τάση για παραπέρα περιορισμό των συμβάσεων πλήρους απασχόλησης και τη διεύρυνση των ελαστικών μορφών απασχόλησης στις (περιορισμένες) νέες θέσεις εργασίας που δημιουργούνται κάθε μήνα.
Τα παραπάνω στοιχεία, τόσο για την Ισπανία όσο και για την Ελλάδα, δεν είναι μεμονωμένα, όπως επιβεβαιώνει έκθεση του Οργανισμού για την Οικονομική Συνεργασία και Ανάπτυξη (ΟΟΣΑ) σχετικά με τις προοπτικές της παγκόσμιας απασχόλησης.
Στην έκθεση διαπιστώνεται ότι οι ρυθμοί ανάπτυξης παγκόσμια βελτιώνονται με βασανιστικά αργούς ρυθμούς και ότι «πυλώνας» της όποιας ανάπτυξης είναι η μερική απασχόληση και όχι η πλήρης.
Από τα ενδιαφέροντα στοιχεία της έκθεσης, είναι τα παρακάτω:
Βέβαια, δεν είναι μόνο ο ΟΟΣΑ που κάνει τέτοιες διαπιστώσεις. Το Νοέμβρη του 2014, έγινε στην Ολομέλεια του Ευρωκοινοβουλίου συζήτηση σχετικά με την «Απασχόληση και τις κοινωνικές πτυχές της στρατηγικής "ΕΕ 2020"».
Στο ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου που τέθηκε σε συζήτηση και ψηφοφορία, σημειωνόταν ανάμεσα σε άλλα ότι «η ΕΕ βρίσκεται εντελώς εκτός πορείας όσον αφορά την επίτευξη των πρωταρχικών στόχων της στρατηγικής "Ευρώπη 2020" για την απασχόληση και τη μείωση της φτώχειας».
Προσθέτει ότι «από τότε που εκπονήθηκε η στρατηγική "Ευρώπη 2020", το 2010, τα επίπεδα της ανεργίας συνεχίζουν να αυξάνονται σε ορισμένα κράτη-μέλη, ενώ το ποσοστό ανεργίας για την ΕΕ-28 έφτασε στο ανησυχητικό επίπεδο του 10,1% το 2014, με 24,6 εκατ. ανέργους στην Ενωση και με τον αριθμό των εργαζομένων φτωχών να αυξάνεται επίσης».
Το ψήφισμα αναπαράγει την πρόβλεψη της Κομισιόν ότι «το ποσοστό ανεργίας στην ΕΕ αναμένεται να παρουσιάσει μόνο μια εντελώς αμελητέα μείωση και να κατέλθει στο 10,4% το 2015».
Το ζουμί, όμως, βρίσκεται εκεί που το ψήφισμα γράφει: «Οι αυξήσεις στα ποσοστά απασχόλησης ήταν σε μεγάλο βαθμό το αποτέλεσμα επισφαλών μορφών απασχόλησης, όπως οι συμβάσεις ακαθόριστου ωραρίου, η ψευδοαυτοαπασχόληση και η ακούσια μερική απασχόληση (...) οι εν λόγω θέσεις εργασίας δεν παρέχουν στους εργαζομένους αξιοπρεπείς συνθήκες διαβίωσης και επαρκή δικαιώματα εργασίας»!
Παρά την υποκρισία που περισσεύει στο σχολιασμό των διαπιστώσεων, παραμένει γεγονός ότι οι ελαστικές μορφές απασχόλησης σαρώνουν. Οπως μάλιστα σημειώνεται στο ψήφισμα, «η αύξηση του ποσοστού απασχόλησης των γυναικών σε ορισμένα κράτη-μέλη οφείλεται κυρίως στην αύξηση της μερικής απασχόλησης» και «όταν μετράται σε ισοδύναμα πλήρους απασχόλησης, μόνο το 53,5% του γυναικείου εργατικού δυναμικού απασχολείται στην ΕΕ».
Τέλος, γράφει ότι το 2012, «το ποσοστό μερικής απασχόλησης των γυναικών ανερχόταν σε 32,9%, σε σύγκριση με το 8,4% για τους άνδρες».