Το ακριβές χρονικό του εγκλήματος δεν έχει γίνει ακόμη γνωστό, αφού οι αρμόδιες αρχές δεν έχουν προχωρήσει στις αναγκαίες ανακοινώσεις. Απ' όλες τις μαρτυρίες των ναυαγών, όμως, συνάγεται, ότι η σφοδρή σύγκρουση του «ΣΑΜΙΝΑ» με τη βραχονησίδα έγινε γύρω στις 10.10 το βράδυ. Το πλοίο πήρε κλίση, βυθίστηκε στο σκοτάδι και μετά, από 30 έως 35 λεπτά, ίσως και λίγο περισσότερο, χάθηκε στα αφρισμένα νερά του Αιγαίου. Πάντως, στις 11 το βράδυ, δεν υπήρχε πλέον.
Και, όμως, ακόμη και στις 11.30, ακόμη και αρκετή ώρα αργότερα, το συντονιστικό όργανο του υπουργείου Εμπορικής Ναυτιλίας έδινε την εικόνα μιας συνηθισμένης προσάραξης, η οποία αντιμετωπίζεται κανονικά, με την ομαλή εκκένωση του καραβιού από τους επιβάτες του...
Τα σχόλια περιττεύουν...
Το 'να χέρι νίβει τ' άλλο και τα δυο μαζί το πρόσωπο, λέει χαρακτηριστικά ο λαός μας, όταν θέλει να υπογραμμίσει την ανήθικη και απάνθρωπη δράση «διαπλεκομένων» συμφερόντων. Και αυτό, ακριβώς, βλέπουμε τις μέρες αυτές, να γίνεται, σε όλη τη ...μεγαλοπρέπειά του.
Τα φώτα έσβησαν τρία με τέσσερα λεπτά, μετά την πρόσκρουση, λένε όλοι οι διασωθέντες ναυαγοί του «ΣΑΜΙΝΑ» και, βέβαια, το φως δεν επανήλθε μετά, όση ώρα έκανε το πλοίο για να βουλιάξει. Γεγονός, το οποίο συνεπάγεται - πέραν πάσης αμφισβήτησης - ότι η ηλεκτρογεννήτρια ανάγκης δε λειτούργησε.
Και, όμως, τόσο οι πλοιοκτήτες, όσο και οι κυβερνητικοί και οι άλλοι αρμόδιοι λένε και ξαναλένε πως έγιναν επιθεωρήσεις, η μία, μάλιστα, την παραμονή του τραγικού ναυαγίου και όλα -μαζί και η ηλεκτρογεννήτρια - βρέθηκαν να λειτουργούν στην εντέλεια...
Μα, δεν ντρέπονται, δε σέβονται ούτε καν τους δεκάδες αδικοχαμένους, που δεν ξέρουμε ακόμη στους πόσους θα φτάσουν;
Μεσίστια κυματίζει από προχτές η γαλανόλευκη στο Σίδνεϊ, ματαιώθηκαν όλες οι εορταστικές εκδηλώσεις, η Βουλή διέκοψε τις εργασίες της, κλπ., κλπ., αλλά στο Κοινοβούλιο και στο υπουργείο Εξωτερικών (τουλάχιστον), μέχρι χτες το μεσημέρι, οι σημαίες βρίσκονταν στο ψηλότερο σημείο του ιστού...
Απλώς, το σημειώνουμε.
Τελικά δεν εκδικάστηκε χτες η αγωγή του Ριχάρδου Σωμερίτη κατά του «Ριζοσπάστη» για προσβολή της προσωπικότητάς του, που αφορούσε δημοσίευμα του φύλλου της 14-4-1999. Από το «Ριζοσπάστη» δόθηκαν εξηγήσεις ότι η παρείσφρηση υπερβολικών και μη ανταποκρινόμενων στην πραγματικότητα εκφράσεων στο κείμενο οφείλεται στην ένταση της πολεμικής κριτικής εκείνης της περιόδου. Ο «Ριζοσπάστης» επιμένει στην ουσία της κριτικής του, όμως δέχεται ότι υπήρξαν υπερβολικές εκφράσεις και χαρακτηρισμοί που δεν ανταποκρίνονταν στην πραγματικότητα και εγράφησαν στο πλαίσιο αυτής της πολεμικής δημοσιογραφίας και όχι με σκοπό να πλήξουν την τιμή και υπόληψη του Ριχάρδου Σωμερίτη. Ο Ριχάρδος Σωμερίτης αποδέχτηκε τις εξηγήσεις αυτές.
«Αυτά τα σάπια καράβια να μην ξαναταξιδέψουν». Αυτή ήταν και χτες η μόνη αξίωση, που έβγαινε απ' το στόμα όσων επέζησαν. Των ανυποψίαστων, βέβαια. Που λέγαν, απλά, την αλήθεια που βιώνει ο κάθε επιβάτης ενός τέτοιου σαπιοκάραβου. Γιατί κάποιοι άλλοι άλλα μολογούσαν. Από την πρώτη στιγμή, η γραμμή της εταιρίας ήταν καθαρή: Φταίει η στραβωμάρα ενός.
Η εταιρία έχει κάθε λόγο να προσανατολίσει την έρευνα, όχι στο τι φταίει, αλλά στο ποιος φταίει. Η κάθε ερώτηση παράγει διαφορετικό αποτέλεσμα. Ετσι και η παρτίδα που παίζεται σχετικά με τις ευθύνες θυμίζει λίγο από σκάκι. Η εταιρία έχει κάνει καθαρό πως θα θυσιάσει στρατιώτες για να σώσει τη βασίλισσα. Ολη η τακτική δείχνει, από την πρώτη στιγμή, πως έχει στηθεί μια ασπίδα προστασίας γύρω από τις «Μινωικές». Προκαλεί εντύπωση το μένος, με το οποίο έχει αναλάβει την υπεράσπιση των εταιριών ο ίδιος ο αρχηγός του Λιμενικού.
Είναι γελοίες απαντήσεις, αλλά συμφέρουν την εταιρία. Απαντούν στο ερώτημα «ποιος φταίει;». Και μαρτυρούν το μέγεθος της συμπαιγνίας.
Πλην όμως... ξέχασε να μας πει ότι μέχρι τώρα σε όλες τις κυβερνητικές αποφάσεις που στήριζαν τις επιλογές των εφοπλιστών της ακτοπλοΐας συμφωνούσαν και χειροκροτούσαν και, μάλιστα, και με τα δυο χέρια. Αλλωστε, δεν είναι η πρώτη φορά που ο Κ. Καραμανλής ασκεί δριμύτατη κριτική, ενώ την ίδια ώρα καταγγέλλει την κυβέρνηση ότι αντιγράφει το πρόγραμμα της ΝΔ...
Γιατί, βέβαια, στις φιλομονοπωλιακές και φιλοεφοπλιστικές πολιτικές βρίσκεται η ουσία του προβλήματος. Για παράδειγμα, ο καθένας μπορεί να καταλάβει ότι έλεγχοι ασφάλειας στα πλοία θα γίνουν πραγματικά, μόνο όταν πάψουν οι εφοπλιστές να «αλωνίζουν» στο υπουργείο Εμπορικής Ναυτιλίας.
ΠΟΛΥΣ λόγος γίνεται για την υποτιθέμενη προσπάθεια του υπουργού Τύπου Δημήτρη Ρέππα να ...«περιορίσει» τη διαπλοκή μεταξύ των ιδιοκτητών ΜΜΕ και της πολιτικής, αλλά μόνο για... λόγια πρόκειται, δεν υπάρχει αμφιβολία.
Γιατί, βέβαια, όταν η κυβέρνηση μετατρέπει το Εθνικό Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης σε... κυβερνητικό παράρτημα (άσχετα αν το βαφτίζει ανεξάρτητη αρχή), προφανώς το μόνο που θέλει να κάνει είναι να οριοθετήσει και να θεσμοθετήσει τη... δική της διαπλοκή!
Αλλωστε, με δεδομένο το ότι είναι ακόμα «στον αέρα» η υπόθεση των αδειών στα ηλεκτρονικά ΜΜΕ, ποια καλύτερη ευκαιρία μπορούν να βρουν οι κυβερνώντες για να συσφίξουν τις σχέσεις τους με τα «διαπλεκόμενα»;
Αφήστε που όλο και κάποια προεκλογικά γραμμάτια θα υπάρχουν που πρέπει να εξοφληθούν.
ΣΕ ΑΠΕΡΓΙΑ κατεβαίνουν σήμερα οι αυτοκινητιστές ΤΑΞΙ και βέβαια έχουν το δίκιο τους, όταν από πέρσι μέχρι φέτος πληρώνουν... τα διπλάσια για καύσιμα στα αυτοκίνητά τους, μια και ως γνωστόν οι τιμές των καυσίμων ανεβαίνουν παγίως κάθε εβδομάδα.
Είπαμε, «απελευθέρωση» των καυσίμων ίσον απελευθέρωση της ακρίβειας.
Χρειάζεται, μήπως, να γράψουμε κι άλλα; Να σημειώσουμε, πως η εταιρία δρομολόγησε το πρώτο της καράβι το 1976 και σήμερα, μετά από 24 χρόνια, έχει περισσότερα από 90, ελέγχοντας, μαζί με την «ανταγωνίστρια» της, την ακτοπλοΐα σε ολόκληρο το Αιγαίο; Πώς έγιναν όλ' αυτά; Με χρήματα, που κέρδισαν οι επιχειρηματίες - ιδιοκτήτες της από τον ιδρώτα της δουλιάς τους ή ξεζουμίζοντας μέχρι οριστικής εξάντλησης καράβια και ναυτεργάτες, επιβάλλοντας ληστρική τιμολογιακή πολιτική και όρους συγκοινωνίας, γενικότερα, στα νησιά του Αιγαίου;
Δε νομίζουμε, πως υπάρχει εργαζόμενος, που δεν ξέρει την απάντηση στα ερωτήματα αυτά. Θέλουμε να υπογραμμίσουμε, όμως, ότι αυτό το κυνηγητό των υπερκερδών αποτελεί, ταυτόχρονα, το θερμοκήπιο όπου επωάζονται τραγωδίες, σαν την προχτεσινή.
Βέβαια δεν έγιναν και δε γίνονται καθημερινά όλ' αυτά, χωρίς την πλήρη συνενοχή των κυβερνώντων. Χωρίς τη θεσμική προστασία, που προσφέρουν οι φιλομονοπωλιακές και φιλοεφοπλιστικές πολιτικές τους. Χέρι χέρι βαδίζουν, δεκαετίες τώρα, το εφοπλιστικό κεφάλαιο και οι κυρίαρχες πολιτικές δυνάμεις του τόπου. Εικόνα, που δεν άλλαξε στο παραμικρό, παρά τις αρκετές αλλαγές κυβερνήσεων, παρά τα διάφορα μεγάλα λόγια και τα ηχηρά συνθήματα. Ο κ. Κληρονόμος, πρόεδρος των «Μινωικών Γραμμών», επιχείρησης που ξεκίνησε ως εταιρία «λαϊκής βάσης», με την πολύμορφη υποστήριξη, τότε και αργότερα, του κυβερνώντος σήμερα κόμματος, είναι πρώην ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ. Ακόμη κι αυτό, ούτε τυχαίο είναι, ούτε λίγα λέει...
Ο «Ριζοσπάστης» έχει αρκετές φορές ασχοληθεί με τα ελικόπτερα παντός καιρού, τα «σούπερ ελικόπτερα έρευνας - διάσωσης», όπως συνήθως διαφημίζονταν. Από τον καιρό ακόμη της παραγγελίας τους, όταν κάποιοι θέλανε να επιβάλουν σώνει και καλά μια συγκεκριμένη πολυεθνική. Ασχοληθήκαμε και πάλι, αργότερα, όταν οι κύριοι αυτοί επέβαλαν τη θέλησή τους στην αρμόδια επιτροπή, παρά την αντίθετη γνώμη των εκπροσώπων των κομμάτων, π.χ. του εκπροσώπου ΚΚΕ, ακόμη και αυτού του εκπροσώπου, του ΠΑΣΟΚ. Τέλος πάντων, η παραγγελία έγινε, τα τέσσερα ελικόπτερα παντός καιρού, που θα δημιουργούσαν υποτίθεται ριζικά διαφορετικές συνθήκες διάσωσης στο Αιγαίο, ήρθαν - έστω και με αρκετή καθυστέρηση, όπως μαθαίνουμε - αλλά την ώρα που χρειάστηκαν, δεν πρόσφεραν το παραμικρό.
Δεν ξέρουμε το γιατί. Οι σχετικές πληροφορίες είναι αντιφατικές, καθώς οι «διαρροές» των αρμοδίων ρίχνουν τις ευθύνες από τον ένα στον άλλο. Ακόμη κι αν δεχτούμε, όμως, ότι η δήλωση του υφυπουργού Αμυνας, πως δεν έχει ολοκληρωθεί ακόμη η εκπαίδευση των πληρωμάτων, ανταποκρίνεται στην αλήθεια, υπάρχει ένα τεράστιο ζήτημα. Στη σύμβαση αγοράς των ελικοπτέρων αναφέρεται με σαφήνεια ότι η εκπαίδευση θα έχει ολοκληρωθεί πριν ακόμη παραδοθεί το πρώτο εξ αυτών. Δηλαδή, πριν ακόμη μπει το 2000.
Ποιος ευθύνεται, που τουλάχιστον εννιά ολόκληρους μήνες μετά, αυτός ο όρος της σύμβασης δεν έχει ακόμη εκπληρωθεί; Ποιος ευθύνεται, που μια αγορά 18 ολόκληρων δισεκατομμυρίων δραχμών δεν ήταν επιχειρησιακά έτοιμη να σώσει ανθρώπινες ζωές;
Σ' αυτά, τα καυτά ερωτήματα καλούνται να απαντήσουν οι αρμόδιοι.
Κι επειδή, κάποιοι μπορούν, να πουν - όπως ο υπουργός Εμπορικής Ναυτιλίας - ότι όλα τα παραπάνω λέγονται από πολιτική και κομματική ιδιοτέλεια, ορίστε τι γράφει, ανάμεσα σε άλλα, το χτεσινό πρωτοσέλιδο θέμα της «Καθημερινής»: «Και η εταιρία, η περίφημη MFD, η φιλόδοξη θυγατέρα των Μινωικών Γραμμών, με τους πολλούς και ισχυρούς μετόχους, υπόδειγμα διαπλοκής, που σάρωσε σε λίγα χρόνια την ακτοπλοία, έγινε υπερδύναμη με 93 πλοία και προσδοκούσε υπεραξίες απίθανες από τη Σοφοκλέους, το "παίζει" Πόντιος Πιλάτος, αποποιούμενη ευθυνών. Σχεδόν μονοπώλιο στο Αιγαίο, με άκρες πολλές στο υπουργείο Εμπορικής Ναυτιλίας και το Λιμενικό, ισχυρή και μεγαλοπρεπής, με τους ανταγωνιστές αποκλεισμένους από τις κερδοφόρες γραμμές των Κυκλάδων, ένιωθε αφεντικό μέγα, χωρίς να δίνει λογαριασμό πουθενά...».
Αλλά και οι «Ριπές» των «Νέων»: «Από την άλλη πλευρά, πώς να μην επισημανθεί η απίστευτη αδυναμία αρμόδιων υπηρεσιών να συντονιστούν για να ξεκινήσει η επιχείρηση διάσωσης. Και πώς να μην προκαλεί το δημόσιο αίσθημα η τόση ανεπάρκεια συλλογής πληροφοριών και υπεύθυνης ενημέρωσης. Ωσάν όλοι οι αρμόδιοι να είχαν μαύρα μεσάνυχτα για όσα - ακόμη και για τη βύθιση του πλοίου - τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης μετέδιδαν...».
Εξήντα τρεις
το «φέρετρο»
παρέσυρε στο βάθος
και λεν
πως το ναυάγιο
οφείλεται σε λάθος
και βγαίνουν έτσι
οι αρχές
κι οι πλοιοκτήτες
λάδι,
αυτοί που είν'
οι ένοχοι
για το μοιραίο βράδυ,
αυτοί που στείλαν
τις ψυχές, τις άτυχες,
στον Αδη!
* * *
Εξήντα τρεις
«ταξίδεψαν»
στη σιωπή, στο σκότος
κι έφταιξαν, λεν,
ο «δεύτερος»
ο ναύτης και ο «πρώτος»,
όμως δεν κουκουλώνεται
το έγκλημα
με ψέμα,
το κράτος
είν' υπεύθυνο
κι οι αφέντες
για το αίμα!