Μεγάλες αντιδράσεις έχει προκαλέσει η ψήφιση από την Πολιτική Επιτροπή της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης του Συμβουλίου της Ευρώπης του αντικομμουνιστικού μνημονίου, καθώς και η προώθησή του προς ψήφιση στην ολομέλεια, στις 24 με 27 Γενάρη.
Με δηλώσεις τους, προσωπικότητες της πολιτικής και κοινωνικής ζωής καταδικάζουν τόσο τη λογική που διαπνέει το κατάπτυστο αυτό ψήφισμα, όσο και την ουσία και το περιεχόμενό του, που στρέφονται ευθέως ενάντια στα δημοκρατικά δικαιώματα του λαού.
Σήμερα, ο «Ρ» ξεκινά την φιλοξενία δηλώσεων, (θα συνεχίσει και τις επόμενες μέρες), καταδίκης του αντικομμουνιστικού μνημονίου του Ευάγγελου Μεϊμαράκη, γραμματέα της ΚΕ της ΝΔ, και του Θεόδωρου Πάγκαλου, βουλευτή του ΠΑΣΟΚ, οι οποίοι, ως εκπρόσωποι των κομμάτων τους στην Πολιτική Επιτροπή της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης του Συμβουλίου της Ευρώπης, καταψήφισαν το «αντικομμουνιστικό μνημόνιο». Επίσης, σήμερα δημοσιεύονται οι δηλώσεις του συνθέτη Μίκη Θεοδωράκη, του υφυπουργού ΠΕΧΩΔΕ Θεμιστοκλή Ξανθόπουλου, του προέδρου του Δικηγορικού Συλλόγου Αθήνας Δημήτρη Παξινού και της υπερνομάρχη Αθηνών - Πειραιά Φώφης Γεννηματά.
ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ
Πρώην υπουργός, βουλευτής του ΠΑΣΟΚ
Υπάρχει ένα πολύ σοβαρό θέμα, προκλήθηκε από μία πρωτοβουλία ενός Σουηδού βουλευτή, ο οποίος είναι γνωστός κι ως όργανο της Τουρκίας, πιστεύω ότι έχει κι υλικά ανταλλάγματα, οι Τούρκοι τον φιλοξενούν, λέγεται ότι έχει ένα διαμέρισμα στην Κωνσταντινούπολη, κι ο άνθρωπος αυτός ξεχειλίζει από μίσος, αν θέλετε, εναντίον κάθε προοδευτικής ιδέας και κίνησης στην Ευρώπη και το εκδηλώνει ποικιλοτρόπως, και σε θέματα που αφορούν τον τρόπο ζωής ας πούμε τις αμβλώσεις κλπ. Αλλά δεν πιστεύω ότι είναι μόνος, πιστεύω ότι υπάρχει μία ευρύτερη κίνηση, απόδειξη ότι ήταν κι η πλειοψηφία που δημιουργήθηκε και οι στόχοι είναι πολλοί. Ο ένας, είναι κυρίως της άκρας δεξιάς δηλαδή, αναθεώρηση της ευρωπαϊκής Ιστορίας, να ξαναγραφτεί η Ιστορία του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου και να στιγματιστεί η Σοβιετική Ενωση, οι Ενοπλες Δυνάμεις της Σοβιετικής Ενωσης που έπαιξαν τεράστιο ρόλο και βεβαίως οι απανταχού κομμουνιστές που ήταν σε όλες τις κατεχόμενες χώρες που έπαιξαν μεγάλο ρόλο στην Αντίσταση και να αμβλυνθεί η κριτική του χιτλερισμού με τη λογική ότι υπάρχουν διάφοροι ολοκληρωτισμοί κι ένας απ' αυτούς ήταν κι ο Χίτλερ ας πούμε, αυτή είναι η μία προσέγγιση. Η άλλη προσέγγιση έχει πρακτικούς στόχους στις χώρες της πρώην Ανατολικής Ευρώπης, Τσεχία, Ουγγαρία κλπ., όπου οι δυνάμεις της Δεξιάς προσπαθούν να ταυτίσουν συνολικά την Αριστερά με ορισμένα λάθη του παρελθόντος και ορισμένες δυσάρεστες καταστάσεις και να έχουν την παράταξη αυτή στιγματισμένη ως εγκληματική παράταξη. Να σκεφτείτε ότι υπήρχε άρθρο που έλεγε ότι η ιδεολογία του κομμουνισμού οδηγεί σε εγκληματικές συμπεριφορές. Αυτό καταφέραμε και το διαγράψαμε γιατί ήταν πάρα πολύ χοντρό και κει δεν μπόρεσε να περάσει, δυστυχώς υπάρχει συζήτηση, θα επαναληφθεί στη Γενική Συνέλευση. Η συζήτηση αυτή έγινε στην Πολιτική Επιτροπή, είχαμε μία μειοψηφία που αποτελείτο από μερικούς από τους Ρώσους βουλευτές, όχι όλους, από την άλλη μεριά σύμπασα η τουρκική αντιπροσωπεία του Αζερμπαϊτζάν που δεν είναι χώρες άψογες από δημοκρατική άποψη ψηφίζανε υπέρ της δημοκρατίας και εναντίον του κομμουνισμού, ήταν ελαφρώς γελοίο αυτό. Υπάρχουν ορισμένοι Ιταλοί, ορισμένοι Γάλλοι συνάδελφοι, εμείς θα κάνουμε μεγάλη προσπάθεια, θα είναι και η κυρία Κανέλλη, βουλευτής του ΚΚΕ, και θα συμμετέχει στις προσπάθειες αυτές για να κινητοποιήσουμε τουλάχιστον τις Κοινοβουλευτικές Ομάδες της Αριστεράς. Εγώ σκοπεύω να το κάνω θέμα και στο σοσιαλιστικό γκρουπ, όπου θα συνεδριάσουμε τη Δευτέρα το πρωί πριν ξεκινήσει η Γενική Συνέλευση στις 23 Ιανουαρίου, όπου θα ξανανοίξει η συζήτηση. Πιστεύω ότι στη Γενική Συνέλευση θα κάνουμε ό,τι είναι δυνατόν για να αποτρέψουμε τη συζήτηση αυτή, σκοπός μας δεν είναι να πριμοδοτήσουμε τα κομμουνιστικά κόμματα, εγώ όπως ξέρετε δεν ανήκω στο κομμουνιστικό κόμμα, με ενδιαφέρει η υγεία της πολιτικής ζωής και κυρίως με ενδιαφέρει η ακεραιότητα της Ιστορίας, η οποία έχει σημασία για το μέλλον, γι' αυτό και στην ομιλία μου είπα ότι στην Ελλάδα οι κομμουνιστές έχουν τίτλους δόξης διότι ήταν πρωτεργάτες σ' όλους τους δημοκρατικούς αγώνες του ελληνικού λαού και στην Κατοχή και μετέπειτα στην επταετή δικτατορία. Και δεν μπορεί κανείς να τους κατηγορήσει για έλλειψη ευαισθησίας για τη δημοκρατία.
ΒΑΓΓΕΛΗΣ ΜΕΪΜΑΡΑΚΗΣ
Γραμματέας της ΚΕ της ΝΔ, βουλευτής
Κατ' αρχήν πρέπει να σας πω ότι είχε κατατεθεί μία πρόταση εδώ και πάρα πολλούς μήνες, να υπάρξει μία τέτοια έκθεση και μάλιστα με διαφορετικό τίτλο. Η Νέα Δημοκρατία, σε συνεργασία με την επικεφαλής της αντιπροσωπείας μας, την Ελσα Παπαδημητρίου, ήταν ριζικά αντίθετη για να υπάρξει τέτοια έκθεση στο Συμβούλιο της Ευρώπης. Πιστεύουμε ότι όσες διαφορές κι αν υπάρχουν ιδεολογικές μέσα στη δημοκρατία, που είναι και η πεμπτουσία της δημοκρατίας, δεν επιτρέπεται να έχουμε κείμενα, τα οποία, στην ουσία, μας διαχωρίζουν με τέτοιο τρόπο και που πολλά από τα γεγονότα που αναφέρονται πιθανόν και να μην είναι κι αληθή και να μην αναφέρονται με ειλικρίνεια, αυτά μπορούν να απασχολήσουν τους ιστορικούς του μέλλοντος και οι αναγνώστες να βγάλουν τα δικά τους συμπεράσματα και βεβαίως ένα κόμμα όπως η Νέα Δημοκρατία, που πιστεύει στην πολυφωνία, στη ζύμωση, στη συζήτηση και στην ένταση πολλές φορές που φέρνουν οι διαφορετικές εκτιμήσεις κι απόψεις, ένα κόμμα που νομιμοποίησε όλες τις φωνές του '74 και που διαλέγεται και συζητάει με όλους τους φορείς και τα κόμματα και τους κοινοτικούς εταίρους, θεωρούμε ότι μία τέτοια συζήτηση είναι απαράδεκτη. Γι' αυτό ακριβώς καταψηφίσαμε το κείμενο στην Επιτροπή και να ξέρετε ότι η απόφασή μας είναι να το καταψηφίσουμε και στην Ολομέλεια.
ΘΕΜΙΣΤΟΚΛΗΣ Σ. ΞΑΝΘΟΠΟΥΛΟΣ
Υφυπουργός ΠΕΧΩΔΕ
Από τη θέση του απλού δημοκρατικού πολίτη που δεν υπήρξε οπαδός του κομμουνισμού, θεωρώ προφανές το γεγονός ότι τα επιστημονικά και κοινωνικά επιτεύγματα των κομμουνιστικών καθεστώτων κατά τον 20ό αιώνα υπήρξαν καθοριστικά για την εξέλιξη της ανθρώπινης πορείας προς έναν καλύτερο κόσμο. Ποιος κατέστρεψε την ακμή του ναζιστικού στρατού στο Στάλινγκραντ; Ποιοι μηδένισαν την ανεργία και πολλαπλασίασαν με πρωτόγνωρους ρυθμούς τον αριθμό των επιστημόνων και των ερευνητικών επιτευγμάτων σε χώρες αμόρφωτων και πεινασμένων εργατών και αγροτών;
Γιατί αποσιωπούν οι θιασώτες της καταδίκης των κομμουνιστικών καθεστώτων, το αναμφισβήτητο γεγονός ότι σήμερα τα ψευδο-δημοκρατικά καθεστώτα ανθίζουν παντού, ενώ η καταστροφή των παραδοσιακών πολιτισμών, χωρίς οποιαδήποτε εναλλακτική λύση, ευνοεί την επιστροφή του θρησκευτικού και εθνοτικού φανατισμού με τα γνωστά φρικτά αποτελέσματα, όπως επισημαίνει και στην τελευταία του ομιλία στο «Forum 2000» ο Κορνήλιος Καστοριάδης;
Γιατί επιμένουμε να αγνοούμε το γεγονός της σημερινής εξοντωτικής καταπίεσης στα δισεκατομμύρια των συνανθρώπων μας που ζουν και γύρω μας, κάτω από το όριο της φτώχειας; Μήπως μερικοί από εμάς υποκύψαμε ολοκληρωτικά στις απάνθρωπες, ματαιόδοξες, και αντιαισθητικές, (άρα και ανήθικες) επιλογές των κέντρων μεγιστοποίησης του κέρδους και διαχείρισης του τζόγου και δε βλέπουμε ότι ορισμένες υποκινούμενες «ενθουσιώδεις εξάρσεις» της εποχής μας δεν είναι παρά ανακεφαλαίωση, συχνά αποκρουστική, προηγούμενων προσπαθειών δικαιολόγησης των προνομίων εκείνων που κρατούν στα χέρια τους όχι μόνον τις πλουτοπαραγωγικές πηγές, αλλά και εμπορευματοποιούν ασύστολα τα πανάρχαια δημόσια αγαθά της Παιδείας και της Υγείας;
Μήπως εμείς οι σκεπτόμενοι άνθρωποι έχουμε πλέον απαλλαγεί, ελαφρά τη καρδία, από την υποχρέωση να καταδικάζουμε ένα προφανές έγκλημα κατά της φυσικής ελευθερίας και της ίδιας της επιστήμης, την επιχειρούμενη παραπλάνηση ανασφαλών, μεροκαματιάρηδων συνανθρώπων μας, ότι δήθεν έχουν και άλλα δικαιώματα πέραν αυτών που μπορούν να κερδίσουν με την πώληση της εργατικής τους δύναμης, όπως ορθά επισημαίνει και ο Noam Chomsky (Νόαμ Τσόμσκι) στο έργο του «Παλαιές και νέες πράξεις πραγμάτων»;
Η ανθρώπινη ιστορία επιβραβεύει διαχρονικά τα μεγάλα κινήματα που αν και αιματηρά σε ορισμένες αρχικές φάσεις τους, οδήγησαν στην ανάδειξη μεγάλων πολιτικών, πολιτιστικών και τεχνολογικών επιτευγμάτων. Αιδώς Ευρωπαίοι συνάδελφοι του Συμβουλίου της Ευρώπης, και ο ιστορικός αναλφαβητισμός έχει τα όριά του. Απορώ πώς δεν προτάθηκε ήδη και η αυστηρή καταδίκη των «εγκλημάτων» της Γαλλικής Επανάστασης, χάριν της οποίας ορισμένοι από εμάς με μυωπικούς ιστορικούς ορίζοντες, μεροληπτικές κρίσεις και αφελείς φανατισμούς υπάρχουμε σήμερα και ασκούμε το δικαίωμα της ελευθερίας του λόγου και στο Συμβούλιο της Ευρώπης.
ΜΙΚΗΣ ΘΕΟΔΩΡΑΚΗΣ
Το Συμβούλιο της Ευρώπης αποφάσισε να αλλάξει την Ιστορία. Να τη διαστρεβλώσει εξισώνοντας τα θύματα με τους θύτες. Τους εγκληματίες με τους ήρωες. Τους κατακτητές με τους απελευθερωτές και τους ναζιστές με τους κομμουνιστές.
Θεωρεί ότι αυτοί οι μεγαλύτεροι εχθροί του ναζισμού, οι κομμουνιστές, είναι εγκληματίες και μάλιστα εξ ίσου με κείνους! Και τώρα ανησυχεί και διαμαρτύρεται, γιατί ενώ οι χιτλερικοί καταδικάστηκαν από τη διεθνή κοινότητα, δε συνέβη ακόμα το ίδιο και με τους κομμουνιστές.
Για το λόγο αυτόν αντιπροτείνει αυτή η καταδίκη να γίνει τώρα από την Ολομέλεια της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης του Συμβουλίου της Ευρώπης στις 24 - 27 του προσεχούς Ιανουαρίου.
Στο μεταξύ ανησυχεί γιατί "η δημόσια συνείδηση για τα εγκλήματα που διαπράχθηκαν από τα ολοκληρωτικά κομμουνιστικά καθεστώτα είναι πολύ πενιχρή". Και ακόμα γιατί "τα κομμουνιστικά κόμματα είναι νόμιμα και δραστήρια σε ορισμένες χώρες ακόμα και αν δεν έχουν πάρει αποστάσεις από τα εγκλήματα αυτά".
Με άλλα λόγια, το Συμβούλιο της Ευρώπης προαναγγέλλει τη μελλοντική δίωξη των Ευρωπαίων κομμουνιστών που δεν έχουν κάνει ακόμα δήλωση μετανοίας σαν κι αυτή που ζητούσαν οι δήμιοι της γκεστάπο και οι βασανιστές στη Μακρόνησο.
Ισως αύριο να αποφασίσουν να θέσουν εκτός νόμου τα Κομμουνιστικά Κόμματα μισανοίγοντας έτσι την πόρτα για να περάσουν οι βρικόλακες των Χίτλερ και των Χίμλερ που, όπως είναι γνωστό, ξεκίνησαν την καριέρα τους απαγορεύοντας τα Κομμουνιστικά Κόμματα και κλείνοντας τους κομμουνιστές σε στρατόπεδα θανάτου.
Τελικά όμως πνίγηκαν μέσα στο αίμα των δικών τους θυμάτων, των 20 εκατομμυρίων νεκρών της Κομμουνιστικής Σοβιετικής Ενωσης και τόσων και τόσων εκατοντάδων χιλιάδων σκοτωμένων κομμουνιστών, που, όπως συνέβη και στην Ελλάδα, μπήκαν επικεφαλής των κινημάτων εθνικής αντίστασης σε όλη την Ευρώπη.
Ομως αυτοί οι κύριοι του Συμβουλίου της Ευρώπης, ως προς την επιθυμία τους να νεκραναστήσουν μεθόδους καταδικασμένες στη συνείδηση της Ιστορίας και των Λαών, έρχονται δεύτεροι, γιατί τους έχουν ήδη προλάβει οι μεγάλοι τους αδερφοί, οι ΗΠΑ, που με χιτλερικές μεθόδους εξοντώνουν ολόκληρους λαούς όπως στο Ιράκ, που το κατάντησαν μια κατεστραμμένη χώρα γεμάτη αμερικανικές φυλακές, όπου καθημερινά βασανίζονται φριχτά και φανερά χιλιάδες αθώα θύματα.
Γι' αυτό το μεγάλο έγκλημα κατά της ανθρωπότητας, όπως και για το σύγχρονο χιτλερικό στρατόπεδο βασανιστηρίων, το Γκουαντανάμο, το Συμβούλιο της Ευρώπης δεν έχει τίποτα να πει.
Πώς λοιπόν να τους πιστέψει κανείς ότι ενδιαφέρονται ειλικρινά για τα ανθρώπινα δικαιώματα, όταν ακόμα και το ίδιο τους το σπίτι, η Ευρώπη, έχει μεταβληθεί σε ένα ξέφραγο αμπέλι, όπου τα αεροπλάνα της CIA, φορτωμένα με ανθρώπους χωρίς δικαιώματα, τους οδηγούν σε ειδικές φυλακές μέσα στην ίδια την Ευρώπη, για να βασανιστούν;
Τέτοιοι πολίτες δεν μπορεί να είναι κατήγοροι. Στο Δικαστήριο της Ιστορίας, που θα καταδικάσει κάποτε τα αμέτρητα εγκλήματα των μεγάλων τους αδελφών, από το Βιετνάμ έως τη Χιλή και από τη Νότια Αμερική έως το Ιράκ, θα είναι υπόδικοι με την κατηγορία της ανοχής, αν όχι της συνενοχής.
Δυστυχώς σήμερα είμαι υποχρεωμένος να μιλώ περισσότερο στο όνομα των νεκρών παρά των ζωντανών. Στο όνομα λοιπόν των νεκρών συντρόφων μου κομμουνιστών, αυτών που πέρασαν από την Γκεστάπο, τα στρατόπεδα θανάτου και τους τόπους των εκτελέσεων για να εξοντωθεί ο ναζισμός και να θριαμβεύσει η Λευτεριά, έχω να απευθύνω στους "κυρίους" αυτούς μόνο μια λέξη: ΝΤΡΟΠΗ!
ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΠΑΞΙΝΟΣ
Πρόεδρος Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών
Eurokinissi
Ενας ουσιαστικός θεσμός, εκ των ων ουκ άνευ, για τη λειτουργία της δημοκρατίας είναι η ύπαρξη κομματικών οργανισμών, λειτουργούντων εντός των πλαισίων που το Σύνταγμα ορίζει.
Το σχέδιο απόφασης του Συμβουλίου της Ευρώπης για τη διάλυση των «κομμουνιστικών ολοκληρωτικών συστημάτων» έρχεται σε αντίθεση, σε πλήρη αντίθεση, με τις αρχές της δημοκρατίας που διέπουν το δυτικοευρωπαϊκό πολιτισμό εδώ και αιώνες.
Οι Ευρωπαίοι πολίτες είναι ελεύθεροι να εκφράζουν τις απόψεις τους, να διατυπώνουν τα διανοήματά τους, να έχουν την ιδεολογία τους και αναλόγως και μέσω των δημοκρατικών διαδικασιών να εκλέγουν αυτούς που τους εκφράζουν περισσότερο ιδεολογικά, με βάση τη φιλοσοφία και την κοσμοθεωρία τους.
Σαφώς είμαστε αντίθετοι σε κάθε είδους απαγορεύσεις λειτουργίας κομμάτων, σε κάθε είδους φίμωση της ελεύθερης έκφρασης. Αλλωστε, για τη Δημοκρατία και την Ελευθερία χύθηκε πολύ αίμα και δεν μπορεί κανείς να βρίσκει ή εφευρίσκει κριτήρια για το ποιοι είναι δημοκράτες και με βάση αυτό να προχωρεί σε απαγορεύσεις λειτουργίας των κομμάτων.
Ο λαός μόνο δικαιούται να κρίνει, μέσω της ψήφου του, και να απορρίψει τα κόμματα που κατά τη γνώμη του διέπονται ή μη από αρχές δημοκρατικές.
ΦΩΦΗ ΓΕΝΝΗΜΑΤΑ
Υπερνομάρχης Αθηνών - Πειραιώς, πρόεδρος της Ενωσης Νομαρχιακών Αυτοδιοικήσεων Ελλάδος, μέλος Πολιτικού Συμβουλίου του ΠΑΣΟΚ
Eurokinissi
Οταν ταυτίζουμε την κομμουνιστική ιδεολογία με το ναζισμό, δεν προσβάλλουμε μόνο τους κομμουνιστές. Προσβάλλουμε γενιές και γενιές αγωνιστών για τη δημοκρατία και τα ανθρώπινα δικαιώματα, προσβάλλουμε τους αγώνες για το 8ωρο, προσβάλλουμε όλους τους ανθρώπους απανταχού της Γης, που έδωσαν το αίμα τους για ισονομία και ισοπολιτεία. Προσβάλλουμε την αντίσταση κατά του φασισμού στο Β` Παγκόσμιο Πόλεμο, στην Εθνική Αντίσταση, τους αγώνες κατά της χούντας, στη χώρα μας. Προσβάλλουμε όλους τους Ελληνες που βρέθηκαν δίπλα στο ΚΚΕ στους αγώνες. Προσβάλλουμε, όμως, ακόμη και αυτούς που στην Ελλάδα, μα και παντού, βρέθηκαν απέναντι στο ΚΚΕ και την κομμουνιστική ιδεολογία.
Ολους αυτούς που διαφώνησαν με τις ιδέες του κομμουνισμού και του ΚΚΕ, όμως τις σεβάστηκαν και τις σέβονται. Είμαστε απέναντι στην εκμετάλλευση του ανθρώπου από άνθρωπο, καταδικάζουμε τις ακρότητες και τα εγκλήματα, απ' όπου και αν προέρχονται, σε όποια εποχή και αν γίνονται, όμως ο δρόμος προς ένα καλύτερο μέλλον δεν ανοίγει, καταδικάζοντας αφοριστικά ένα κομμάτι από το παρελθόν.
Ο δρόμος προς ένα καλύτερο αύριο δεν είναι στρωμένος με ροδοπέταλα. Απαιτεί σεβασμό στην ιστορική μνήμη, απαιτεί πολίτες με συνείδηση, διάθεση για αγώνες και προσφορά, απαιτεί διάθεση για συνεργασία και σεβασμό στη διαφορετικότητα.
Σε μία εποχή όπου αναζητούμε ξανά μία πολιτική με κέντρο τον άνθρωπο. Σε μία εποχή όπου υποτίθεται έχουν πέσει τα τείχη... Σε μία εποχή όπου τα πάντα είναι ρόδινα... Η δύναμη βρίσκεται και πάλι στα χέρια των λαών. Η δύναμη και η αντίσταση απέναντι στη φρίκη του πολέμου. Η δύναμη και η αντίσταση απέναντι σε μία παγκοσμιοποίηση, που δεν ενδιαφέρεται για τον άνθρωπο, για τις πανανθρώπινες αξίες, παρά μόνο για τα νούμερα, τις αγορές και τα κέρδη.
Η εξέλιξη μιας άκρως επικίνδυνης ιστορίας
Στη συνεδρίαση της 14ης Δεκέμβρη η Πολιτική Επιτροπή της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης του Συμβουλίου της Ευρώπης ψήφισε κατά πλειοψηφία υπέρ του κατάπτυστου αντικομμουνιστικού μνημονίου που φέρει τον τίτλο: «Ανάγκη διεθνούς καταδίκης των εγκλημάτων των ολοκληρωτικών κομμουνιστικών καθεστώτων». Συγγραφέας και εισηγητής του μνημονίου είναι ο Σουηδός ευρωβουλευτής Γ. Λίντμπλαντ. Με την απόφαση αυτή ανοίγει ο δρόμος για την κατάθεση του μνημονίου προς έγκριση στην ίδια την Κοινοβουλευτική Συνέλευση στα τέλη του ερχόμενου Γενάρη.
Πρόκειται για μια άκρως επικίνδυνη εξέλιξη καθώς με το εν λόγω κείμενο επιχειρείται η ποινικοποίηση της αγωνιστικής λαϊκής δράσης, συκοφαντείται με τον πλέον χυδαίο τρόπο ο σοσιαλισμός που γνώρισε η ανθρωπότητα, ο οποίος μάλιστα εξισώνεται με το φασισμό και το ναζισμό και ζητείται από τα υπάρχοντα κομμουνιστικά κόμματα να καταθέσουν δηλώσεις μετανοίας και αποκήρυξης της ιδεολογίας και κοσμοθεωρίας τους, ακόμα ακόμα και της δράσης τους κατά το παρελθόν και το παρόν, δράση που σφράγισε κάθε εργασιακή, κοινωνική, δημοκρατική κατάκτηση των λαών.
Για την ιστορία σημειώνουμε πως αυτή ήταν η δεύτερη φορά που το μνημόνιο ήρθε προς έγκριση στην Πολιτική Επιτροπή. Η πρώτη ήταν στις 12 Σεπτέμβρη. Τότε το κείμενο είχε απορριφτεί, συγκεντρώνοντας μόνο 5 θετικές ψήφους. Οι εμπνευστές της υπόθεσης ωστόσο δεν πτοήθηκαν, απεναντίας, όπως προκύπτει από στοιχεία που τώρα βλέπουν το φως της δημοσιότητας, μεθόδευσαν πιο... προσεκτικά την έγκρισή του από την Πολιτική Επιτροπή. Ετσι, στις 14 Δεκέμβρη κι έχοντας προηγηθεί καθώς φαίνεται ένα όργιο πιέσεων και εκβιασμών βουλευτών που συμμετέχουν στην Επιτροπή, επανήλθαν με το ίδιο κείμενο, έχοντας τροποποιήσει ελαφρώς κάποια σημεία του, χωρίς να θίγεται στο παραμικρό η ουσία και το βαθύτερο περιεχόμενό του. Κατάφεραν έτσι από τους 39 παρόντες βουλευτές, να υπερψηφίσουν το μνημόνιο οι 28, 7 το καταψήφισαν και 4 ψήφισαν λευκό. Ανάμεσα στους 7 που ψήφισαν κατά, 4 ήταν Ρώσοι, 1 Φινλανδός και 2 Ελληνες (ο Θεόδωρος Πάγκαλος από το ΠΑΣΟΚ και ο Β. Μεϊμαράκης από τη ΝΔ).
Αξίζει σ' αυτό το σημείο να επισημάνουμε πως ο Ρώσος εκπρόσωπος του εθνικιστικού κόμματος του Ζιρινόφσκι επιδόθηκε σε υστερικές αντικομμουνιστικές κραυγές ζητώντας την απαγόρευση των κομμουνιστικών κομμάτων ως και την κατ' οίκον κράτηση του Γκενάντι Ζιουγκάνοφ, ηγέτη του Κομμουνιστικού Κόμματος Ρώσικης Ομοσπονδίας (ΚΚΡΟ)! Δεν άργησε λοιπόν να επιβεβαιωθεί ο Ζιουγκάνοφ, όταν στη διάρκεια της τοποθέτησής του στην πρόσφατη συνεδρίαση της Πολιτικής Επιτροπής είχε προειδοποιήσει ότι η προώθηση του μνημονίου θα «δώσει φτερά» στα πιο ακραία εθνικιστικά κόμματα και στις φασιστικές οργανώσεις, αφού κινείται στην κατεύθυνση της αναθεώρησης της ιστορίας και της δικαίωσης του φασισμού.
Ο Ζιρινόφσκι δεν ήταν ο μόνος που πανηγύρισε, στο ίδιο μήκος κινήθηκε και η τουρκική εφημερίδα «Ζαμάν», η οποία φιλοξένησε συνέντευξη του εισηγητή του μνημονίου Γκόραν Λιντμπλάντ, όπου προκλητικά αναφέρει: «Ολα τα κομμουνιστικά καθεστώτα είναι πάντα ολοκληρωτικά και τα εγκλήματα που διέπραξαν και διαπράττουν και σήμερα ενάντια στην ανθρωπότητα είναι η φυσική συνέπεια της θεωρίας της πάλης των τάξεων»!
Αξίζει να αναφέρουμε ορισμένα, ελάχιστα, σημεία της παρέμβασης του Γκ. Ζιουγκάνοφ στη συζήτηση στην πρόσφατη συνεδρίαση της Πολιτικής Επιτροπής. Ο ηγέτης του ΚΚΡΟ ζήτησε να προστεθεί στο μνημόνιο η φράση «η χώρα των Σοβιέτ νίκησε το φασισμό, έσωσε, επί της ουσίας, όλες τις Δημοκρατίες στην Ευρώπη και οι κομμουνιστές έπαιξαν σημαντικό ρόλο σ' αυτήν τη νίκη». Μάλιστα, ο Ζιουγκάνοφ, που ανέφερε αυτές τις πληροφορίες στο ρωσικό τηλεοπτικό δίκτυο «Vesti», απαρίθμησε στη συνεδρίαση τους 22 στρατιωτικούς διοικητές των Μετώπων του Πατριωτικού Πολέμου, προσθέτοντας πως όλοι τους ήταν κομμουνιστές. Είπε, επίσης, ότι μια σειρά ΚΚ της Δυτικής Ευρώπης, όπως το ΚΚΕ, το Γαλλικό και Ιταλικό ΚΚ, «έχασαν σ' αυτή τη μάχη με το φασισμό χιλιάδες ταλαντούχους αγωνιστές», και τέλος πάντων, απευθυνόμενος στον εισηγητή του ζήτησε να μπει και αυτή η πλευρά στο μνημόνιο. Η απάντηση του εισηγητή μιλάει από μόνη της: «Αλλο οι απόψεις του καθενός κι άλλο τα καθεστώτα. Τώρα καταδικάζουμε τα καθεστώτα».
Ο Γκ. Ζιουγκάνοφ ανταπάντησε: «Ωραία τότε αφού λέτε ότι ασχολούμαστε με τα καθεστώτα, γιατί δεν ξεκινάμε από τον καπιταλισμό, που είναι και πιο παλιό σύστημα από το κομμουνιστικό κι ευθύνεται μέσα σε διάστημα 500 χρόνων για Παγκόσμιους Πολέμους, που έχει αφήσει το αιματηρό στίγμα του παντού, αρχίζοντας από τη γενοκτονία των Ινδιάνων και τελειώνοντας μέχρι τον πρόσφατο πόλεμο στο Ιράκ. 'Η μήπως δεν είναι το καπιταλιστικό σύστημα που κατακτά αγορές και προσπαθεί να επιβάλει με τη βία τα ιδανικά του και τη δική του άποψη;».
Ωστόσο, όλα είχαν προαποφασιστεί πριν τη συνεδρίαση και κατά συνέπεια διάλογος δε χωρούσε...
Αμεση ήταν και η αντίδραση του ΚΚΕ. Η ΓΓ της ΚΕ Αλέκα Παπαρήγα παραχώρησε την περασμένη Δευτέρα συνέντευξη Τύπου για το ζήτημα, προειδοποιώντας για την κρισιμότητά του καθώς επιδιώκεται η ποινικοποίηση της λαϊκής δράσης και κατά συνέπεια η εξέλιξη αφορά το λαό στο σύνολό του και όχι στενά τους κομμουνιστές, παρότι το ίδιο το κείμενο ισοδυναμεί με κήρυξη πολέμου εναντίον όσων κομμουνιστικών κομμάτων δεν έχουν σκύψει το κεφάλι. Η Αλ. Παπαρήγα προειδοποίησε ωστόσο πως το ΚΚΕ δεν πρόκειται να καταθέσει στους ιμπεριαλιστές δήλωση μετανοίας, δεν αποκηρύττει το παρελθόν του για το οποίο είναι πολύ περήφανο, ενώ την όποια αυτοκριτική νιώθει την ανάγκη να κάνει την κάνει απέναντι στην εργατική τάξη και το λαό. Σημείωσε πως καμία δίωξη δε σταμάτησε το ΚΚΕ και δε θα το σταματήσει και στο μέλλον, ούτε πολύ περισσότερο πρόκειται να πειθαρχήσει σε ιμπεριαλιστικές αποφάσεις. Κάλεσε τέλος τα ελληνικά κόμματα να πάρουν σαφή θέση απέναντι σ' αυτό το έκτρωμα και προανήγγειλε σειρά ενεργειών και πρωτοβουλιών που θα αναλάβει το ΚΚΕ στα πλαίσια της προσπάθειας να μην εγκριθεί το κείμενο από την Κοινοβουλευτική Συνέλευση.
Τα λαμπιόνια της οργής
Λίγες μέρες μετά τον εξανδραποδισμό των ΔΕΚΟ, μ' έναν προϋπολογισμό να τρέχει ως αδιάφορη συζήτηση ανάμεσα στις αποκαλύψεις της TV για τις βρωμιές που τρώμε, και με τους ευρω-νατο/μπάτσους να περνάνε από τη χώρα, όπως από τον καμπινέ τους, αρπάζοντας «υπόπτους» εξωθεσμικά... ήρθαν τα... λαμπιόνια.
Αμέτρητα φωτάκια, ατέλειωτα κορδόνια από ακριβοπληρωμένο ηλεκτρικό ρεύμα φορτωμένα, λάμπουν παντού. Σε πολυκατοικίες, μεζονέτες, χαμόσπιτα, δέντρα, γλάστρες, παράθυρα. Είναι περισσότερα φέτος τα... ιδιωτικά λαμπιόνια από τα δημόσια που χάσκουν τις παγωμένες και ξάστερες νύχτες του φετινού Δεκέμβρη.
Σαν τα κοπάδια των παβλοφικών καταναλωτών, αντιδρούμε οι πολίτες κρεμώντας φως στο γενικευμένο σκοτάδι μιας ουσιαστικής και πνευματικής κι οπωσδήποτε πολιτικής φτώχειας που κοιμίζει τη γιορτή, ξεπουλάει την ανάπαυση και μεταλλάσσεται σε υστερική συμμετοχή σ' ένα αλλότριο πανηγύρι, αγοράς.
Είναι σάπιο το κρέας, φαρμακωμένο από τη βρώμα το μελομακάρονο, αναγκαίο το ετοιματζίδικο γλυκό - αλλά πώς να γίνει αλλιώς... Κι όμως το λαμπιόνι που αναβοσβήνει στο μπαλκόνι, το πληρώνει ο καθένας σαν να είναι υποχρεωμένος, να έχει το... υπέρτατο καθήκον να μην αντιστέκεται στην καταναγκαστική, συσκευασμένη «χαρά».
Κι όμως, σύντροφοι, το δυτικοτραφές, καθαρό καταναλωτικό «πνεύμα των Χριστουγέννων» τόσο υμνημένο στα παραμύθια έχει και όνομα και πολιτική και... φιλολογικό πρόσωπο και βεβαίως θριαμβεύει. Λέγεται Σκρουτζ. Εμπενίζερ Σκρουτζ. Εμπορος, αστός, καπιταλίστας. Σκληρός. Ακαρδος. Μισάνθρωπος. Πιστεύει στο θεό - χρήμα. Απ' αυτόν βγήκε κι η διάσημη φιγούρα που δυναστεύει τις φτωχές συγγενικές του πάπιες στα κινούμενα σχέδια του ματαιόδοξου φανατικά ακροδεξιού Ντίσνεϊ, που περιμένει παγωμένος να... αναστηθεί.
Είναι το φάντασμα της παλαιάς, παμπάλαιης, Νέας Τάξης Πραγμάτων που στήνει γιορτές και φιέστες, πουλάει σε φιλάνθρωπη συσκευασία πασπαλισμένη χρυσόσκονη «πνεύματα» που μετανοούν για μια νύχτα, εξανθρωπίζονται, ελεούν τους φτωχούς κι ύστερα... Μα μόλις σβήσουν τα λαμπιόνια σύντροφοι, τα πνεύματα γίνονται οι γνωστοί παγκοσμιοποιημένοι καπιταλίστες και σφαγείς λαών.
Με τόση φτώχεια, με τόση επίθεση σ' ό,τι δικαίωμα κατακτήθηκε ως σήμερα, πού βρίσκεται τόση ανοχή στην ισοπέδωσή μας; Λες και πληρώνουμε τα λαμπιόνια για να φωτίσουν τα σπίτια μας που θα γίνουν αργά και σταθερά κελιά. Καταφύγια για τρομοκρατημένους δούλους που δεν ξέρουν, δε θα πρέπει να ξέρουν πότε και γιατί ζουν, δουλεύουν, αρρωσταίνουν, φτιάχνουν οικογένεια, γερνάνε και πεθαίνουν.
Αυτά τα Χριστούγεννα, τα λαμπιόνια είναι περισσότερα από ποτέ στον τόπο μας. Πληρωμένα από τους μη έχοντες. Σαρκάζουμε; Μπορεί. Ομως η κατάφωτη απελπισία δεν είναι πυρκαγιά. Δεν είναι ανατροπή. Είναι απλώς ο λογαριασμός της ΔΕΗ που θ' ανοιχτεί τόσο μετά, όσο χρειάζεται για να μετρούν τ' αφεντικά πόσα έβγαλαν από την πλάνη μας.
Χρόνια μας πολλά και στ' αλήθεια φωτισμένα. Με λαμπιόνια της οργής, ολοχρονίς.
Υ.Γ. Εχω κι εγώ λαμπιόνια ανάψει. Και ξέρω πως δεν είναι για τη γιορτή. Απλά για το παιδί που ξέρει και μαθαίνει τη γλώσσα της αγοράς και μ' αυτήν μετράει την αγάπη μας μέσα στη μάζα πολτό των ημερών.
Της Λιάνας ΚΑΝΕΛΛΗ
ΚΚΕ
Κινητοποίηση κατά του μνημονίου
Συγκέντρωση ενάντια στο αντικομμουνιστικό μνημόνιο διοργανώνουν η ΚΟΑ, η ΚΟΠ, η ΚΟ Αττικής του ΚΚΕ και το ΚΣ της ΚΝΕ, στην Αθήνα, την Πέμπτη, 19 Γενάρη 2006. Η συγκέντρωση θα πραγματοποιηθεί στα Προπύλαια και θα ακολουθήσει πορεία στα γραφεία της ΕΕ. Θα μιλήσει η ΓΓ της ΚΕ του ΚΚΕ, Αλέκα Παπαρήγα.
Τι είναι το Συμβούλιο της Ευρώπης
Το Συμβούλιο της Ευρώπης - καμία σχέση με το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο - θεσμοθετήθηκε το 1949 και εδρεύει στο Στρασβούργο, στη Γαλλία. Οταν ιδρύθηκε δε δέχτηκε τη συμμετοχή των τότε σοσιαλιστικών χωρών γι' αυτό και ονομάστηκε «Συμβούλιο του ψέματος». Εχει 46 κράτη - μέλη, μεταξύ των οποίων και 21 χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης. Δεν αποτελεί όργανο της ΕΕ, καθώς ο ρόλος του είναι διακριτός, ωστόσο και τα 25 κράτη - μέλη της συμμετέχουν και στο Συμβούλιο της Ευρώπης.
Ενας παραγκωνισμένος και απαρχειωμένος θεσμός, που από το 1989 «ξανα-αποκτά νόημα», προκειμένου να λειτουργεί ως:
Ο ύστατος πολιτικός θεματοφύλακας και κέρβερος όσον αφορά τα ανθρώπινα δικαιώματα στις πρώην σοσιαλιστικές χώρες της Ευρώπης
Υποστηρικτής των χωρών της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης ώστε να σταθεροποιηθούν πολιτικά, θεσμικά και συνταγματικά, παράλληλα με την οικονομική μεταρρύθμιση
Και να αποκτήσουν γνώση εφαρμογής σε τομείς όπως ανθρώπινα δικαιώματα, τοπική δημοκρατία, εκπαίδευση, πολιτισμό και περιβάλλον.
Το Συμβούλιο της Ευρώπης συνθέτουν:
η Υπουργική Επιτροπή, όπου συμμετέχουν οι 46 υπουργοί Εξωτερικών των κρατών μελών, ή οι αντιπρόσωποί τους (πρέσβεις, μόνιμοι αντιπρόσωποι)
Η Κοινοβουλευτική Συνέλευση με 630 μέλη, εκ των 46 μελών, οι οποίοι προέρχονται από τα εθνικά κοινοβούλια. Η Κοινοβουλευτική Συνέλευση εκλέγει Πολιτική Επιτροπή που αποτελείται από 39 μέλη (είναι η επιτροπή που ενέκρινε το αντικομμουνιστικό μνημόνιο και πρόκειται να το εισηγηθεί στα τέλη Γενάρη στην Κοινοβουλευτική Συνέλευση)
Η Σύνοδος των Τοπικών και Περιφερειακών Αρχών.
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΟ ΚΟΜΜΑ ΕΛΛΑΔΑΣ
Πρωτοβουλίες και δράσεις κατά του αντικομμουνιστικού μνημονίου
Από τη συνέντευξη Τύπου της Γενικής Γραμματέα του ΚΚΕ Αλέκας Παπαρήγα
Σειρά δράσεων και πρωτοβουλιών εναντίον του αντικομμουνιστικού μνημονίου της Πολιτικής Επιτροπής της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης του Συμβουλίου της Ευρώπης αποφάσισε το ΠΓ της ΚΕ του ΚΚΕ. Σε ανακοίνωση του Γραφείου Τύπου του Κόμματος επισημαίνεται:
Το αντικομμουνιστικό μνημόνιο που προωθείται για ψήφιση στο Συμβούλιο της Ευρώπης με τον τίτλο: «Για την ανάγκη διεθνούς καταδίκης των εγκλημάτων των ολοκληρωτικών κομμουνιστικών καθεστώτων», αποτελεί μια άκρως επικίνδυνη και αντιδραστική εξέλιξη που πρέπει να συναντήσει την αποφασιστική λαϊκή κατακραυγή.
Η ιμπεριαλιστική τρομοκρατία του αντικομμουνιστικού μνημονίου δε στρέφεται μόνο κατά των κομμουνιστών, δεν αφορά μόνο τους κομμουνιστές. Αφορά όλο το λαό, γιατί προχωρεί στην ποινικοποίηση της λαϊκής αγωνιστικής δράσης, της ταξικής πάλης. Βάζει στο στόχαστρο στοιχειώδη δημοκρατικά δικαιώματα και ελευθερίες.
Το Πολιτικό Γραφείο αποφάσισε να προχωρήσει το ΚΚΕ σε μια σειρά δράσεων και πρωτοβουλιών:
Αντιπροσωπεία της ΚΕ με επικεφαλής την ΓΓ Αλέκα Παπαρήγα θα ζητήσει συνάντηση, το αμέσως επόμενο διάστημα, με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, τον πρωθυπουργό και την πρόεδρο της Βουλής, για να τους ενημερώσει και να θέσει την ανάγκη καταδίκης του αντικομμουνιστικού μνημονίου.
Να ενημερώσει τα εκτός Ευρώπης Κομμουνιστικά Κόμματα.
Να επιδιώξει, σε συντονισμό με άλλα Κομμουνιστικά Κόμματα και διεθνείς προοδευτικές και αντιιμπεριαλιστικές οργανώσεις, την ανάπτυξη κοινών δράσεων και κινητοποιήσεων στις 24 Ιανουαρίου 2006, ημέρα που αρχίζει η σχετική συζήτηση στο Συμβούλιο της Ευρώπης.
Να οργανωθεί πλατιά καμπάνια ενημέρωσης του λαού και της νεολαίας για το κατάπτυστο περιεχόμενο και τους αντιδραστικούς στόχους του αντικομμουνιστικού μνημονίου.
Να προχωρήσει στην οργάνωση δραστηριοτήτων και διαδηλώσεων σε όλη την Ελλάδα.
Να καλέσει τις οργανώσεις του λαϊκού κινήματος, τις επιστημονικές ενώσεις, τους ανθρώπους των Γραμμάτων και της Τέχνης να εκφράσουν την πολύμορφη και αποφασιστική καταδίκη τους στο μνημόνιο της νέας αντικομμουνιστικής υστερίας και τρομοκρατίας.
Η κυκλοφορία του «Ρ»
Ο «Ριζοσπάστης», όπως όλες οι καθημερινές πρωινές εφημερίδες, λόγω των αργιών των Χριστουγέννων θα κυκλοφορήσει ξανά την Τετάρτη 28 Δεκέμβρη
ΕΠΕΞΗΓΗΜΑΤΙΚΟ ΜΝΗΜΟΝΙΟ
Ι. ΕΙΣΑΓΩΓΗ
Την αντιιμπεριλιαστικήαντιμονοπωλιακή πάλη ποινικοποιεί το κατάπτυστο κείμενο
1. Η πτώση της κομμουνιστικής εξουσίας στα κράτη της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης στις αρχές της δεκαετίας του '90 του 20ού αιώνα προκάλεσε πολλές συζητήσεις σχετικά με την πολιτική και νομική αντιμετώπιση σειράς πράξεων και των εγκλημάτων που είχαν διαπραχτεί στο όνομα της κομμουνιστικής ιδεολογίας. Αναδείχτηκε ως σοβαρό ζήτημα η στάση απέναντι στους υπεύθυνους αυτών των πράξεων όπως και η πιθανή άσκηση διώξεων σε βάρος τους. Σε όλες τις πρώην κομμουνιστικές χώρες διεξάχθηκαν συζητήσεις σε εθνικό επίπεδο σχετικά με το ζήτημα αυτό και σε ορισμένες από τις χώρες αυτές υιοθετήθηκαν νόμοι για την «αποκομμουνιστικοποίηση» ή και για την «εξισορρόπηση» (lustration).
2. Σε όλες αυτές τις χώρες το ζήτημα αυτό θεωρήθηκε συστατικό στοιχείο μιας ευρύτερης διαδικασίας που είχε ως στόχο την αποδόμηση του προηγούμενου καθεστώτος και το πέρασμα στη δημοκρατία. Η διαδικασία αυτή είχε κατανοηθεί ως ένα εσωτερικό ζήτημα των χωρών αυτών ενώ η καθοδήγησή του εκ μέρους της διεθνούς κοινότητας και ιδιαίτερα από πλευράς του Συμβουλίου της Ευρώπης είχε επικεντρωθεί στην πρόληψη πιθανών παραβιάσεων των ανθρώπινων δικαιωμάτων.
3. Στο πνεύμα αυτό συντάχθηκαν δύο εκθέσεις της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης που αφορούσαν τα μέτρα για την αποδόμηση των ολοκληρωτικών κομμουνιστικών συστημάτων, η μια από τον κ. Εσπερσεν (Espersen) και η άλλη από τον κ. Σεβερίν (Severin). Οι εκθέσεις αυτές είχαν γίνει εξ ονόματος της Επιτροπής Νομικών Ζητημάτων και Ανθρώπινων Δικαιωμάτων, αντίστοιχα, το 1995 και το 1996. Η πρώτη έκθεση επέστρεψε στην επιτροπή μετά από τη συζήτησή της στην (Κοινοβουλευτική) Συνέλευση, η δεύτερη οδήγησε στην υιοθέτηση της Απόφασης 1096 (1996).
4. Παρ' όλα αυτά μέχρι στιγμής ούτε το Συμβούλιο της Ευρώπης ούτε και καμία άλλη διεθνής διακυβερνητική οργάνωση ανταποκρίθηκε στο καθήκον για μια γενικευμένη αποτίμηση της κομμουνιστικής εξουσίας ούτε όσον αφορά την ανάγκη για μια σοβαρή συζήτηση για τα εγκλήματα που διαπράχτηκαν στο όνομα της εξουσίας αυτής, ούτε όσον αφορά τη δημόσια καταδίκη τους. Ακόμα περισσότερο, και αυτό είναι κάτι που είναι δύσκολο να γίνει κατανοητό, δεν έγινε μια σοβαρή και σε βάθος συζήτηση για την ιδεολογία που ήταν στη ρίζα της τόσο μεγάλης τρομοκρατίας, μαζικής παραβίασης των ανθρώπινων δικαιωμάτων, που προκάλεσε το θάνατο εκατομμυρίων ανθρώπων και τα πολλά δεινά για ολόκληρα έθνη.
Ενώ ένα άλλο ολοκληρωτικό καθεστώς του 20ού αιώνα, και συγκεκριμένα ο ναζισμός, αποτέλεσε αντικείμενο διερεύνησης, καταδικάστηκε διεθνώς και οι υπεύθυνοι παραπέμφθηκαν στη Δικαιοσύνη. Παρόμοια εγκλήματα που διαπράχθηκαν στο όνομα το κομμουνισμού ούτε διερευνήθηκαν ούτε αντιμετώπισαν την οποιαδήποτε διεθνή καταδίκη.
5. Η απουσία διεθνούς καταδίκης μπορεί εν μέρει να εξηγείται από το γεγονός ότι σήμερα υπάρχουν ακόμα χώρες στις οποίες η εξουσία βασίζεται στην κομμουνιστική ιδεολογία. Η επιθυμία για τη διατήρηση καλών σχέσεων με ορισμένες από αυτές ίσως να εμποδίζει ορισμένους πολιτικούς να ασχοληθούν με αυτό το δύσκολο θέμα. Επιπλέον, υπάρχει και το γεγονός ότι ορισμένα ενεργά και σήμερα πολιτικά πρόσωπα είχαν υποστηρίξει με τον ένα ή τον άλλο τρόπο πρώην κομμουνιστικά καθεστώτα. Για προφανείς λόγους τα πρόσωπα αυτά θα προτιμούσαν να αποφύγουν την ενασχόληση με το ζήτημα των ευθυνών. Σε μερικές ευρωπαϊκές χώρες υπάρχουν κομμουνιστικά κόμματα που δεν έχουν καταδικάσει ρητά τα εγκλήματα του κομμουνισμού. Τέλος, μερικά στοιχεία της κομμουνιστικής ιδεολογίας, όπως η ισότητα, η κοινωνική δικαιοσύνη, ακόμα ασκούν έλξη σε ορισμένους πολιτικούς, οι οποίοι φοβούνται ότι η καταδίκη των εγκλημάτων του κομμουνισμού θα ταυτιστεί με την καταδίκη της κομμουνιστικής ιδεολογίας.
6. Οπως και να έχουν όμως τα πράγματα ο εισηγητής είναι της άποψης ότι υπάρχει μια επείγουσα ανάγκη για μια δημόσια συζήτηση για τα εγκλήματα του κομμουνισμού και για την καταδίκη τους σε διεθνές επίπεδο. Αυτή η διαδικασία πρέπει να προωθηθεί για πολλούς λόγους αμέσως, χωρίς καμία άλλη καθυστέρηση. Πρώτο, θα πρέπει να είναι ξεκάθαρο για τον καθένα ότι καταδικαστέο είναι το κάθε έγκλημα, συμπεριλαμβανομένου και εκείνου που διαπράχθηκε στο όνομα μιας ιδεολογίας που προβάλλει ακόμα και τις πιο αξιοσέβαστες αξίες, όπως την ισότητα και τη δικαιοσύνη. Από τον κανόνα αυτό δεν υπάρχει καμία εξαίρεση. Το στοιχείο αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία για τις νέες γενεές, που δεν έχουν προσωπική εμπειρία από τα κομμουνιστικά καθεστώτα. Μια ξεκάθαρη τοποθέτηση της διεθνούς κοινότητας για το παρελθόν μπορεί να αποτελέσει σημείο αναφοράς για τις μελλοντικές της δράσεις.
7. Φαίνεται ότι σε ορισμένες χώρες είναι ζωντανό ακόμα ένα είδος νοσταλγίας για τον κομμουνισμό. Αυτό το γεγονός δημιουργεί τον κίνδυνο ο κομμουνισμός να κερδίσει την εξουσία στη μια ή στην άλλη χώρα. Σκοπός της παρούσας έκθεσης είναι να συμβάλει στη γενική ενημέρωση για την ιστορική διαδρομή αυτής της ιδεολογίας.
8. Δεύτερο. Οσο ακόμα θύματα των κομμουνιστικών καθεστώτων ή οι οικογένειές τους είναι στη ζωή θα πρέπει να μπορούν να απολαύσουν ηθική ικανοποίηση για όσα υπόφεραν.
9. Τέλος, όχι λιγότερο σημαντικό είναι το γεγονός ότι κομμουνιστικά καθεστώτα εξακολουθούν να υπάρχουν ακόμα σε ορισμένες χώρες του κόσμου, ενώ συνεχίζονται τα εγκλήματα στο όνομα της κομμουνιστικής ιδεολογίας. Κατά την άποψή μου το Συμβούλιο της Ευρώπης, η οργάνωση που υπερασπίζεται τα ανθρώπινα δικαιώματα, δεν έχει το δικαίωμα να μένει αδιάφορο και να σιωπά ακόμα και εάν τα κράτη αυτά δεν είναι μέλη του Συμβουλίου της Ευρώπης: Η διεθνής καταδίκη θα ενισχύσει την αξιοπιστία και τα επιχειρήματα στην εσωτερική αντιπολίτευση που δρα στο εσωτερικό των χωρών αυτών και μπορεί να συμβάλει σε θετικές εξελίξεις. Αυτό είναι και το λιγότερο που μπορεί να προσφέρει στις χώρες αυτές η Ευρώπη που αποτελεί το λίκνο της κομμουνιστικής ιδεολογίας.
10. Πρέπει να τονιστεί ότι στην παρούσα έκθεση δεν υπάρχει κανένα θέμα για οποιαδήποτε οικονομική αποζημίωση των θυμάτων των εγκλημάτων του κομμουνισμού. Η μόνη μορφή αποκατάστασης που προτείνεται είναι ηθικής φύσης.
11. Η 15η επέτειος της πτώσης των κομμουνιστικών καθεστώτων σε ευρωπαϊκές χώρες αποτελεί μια καλή ευκαιρία για μια τέτοια πρωτοβουλία. Το Συμβούλιο της Ευρώπης βρίσκεται σε ιδανική θέση να προωθήσει αυτό το καθήκον μια και τα περισσότερα από τα μισά κράτη-μέλη του είχαν δοκιμάσει την κομμουνιστική εξουσία.
12. Στο πλαίσιο της προετοιμασίας αυτής της έκθεσης, η Επιτροπή οργάνωσε μια ακρόαση με συμμετοχή εξεχουσών προσωπικοτήτων, των οποίων η εντρύφηση στο θέμα συνέβαλε σημαντικά στην προετοιμασία της παρούσας έκθεσης (Δες πρόγραμμα για την Ακρόαση στο Παράρτημα 1). Επίσης, διενέργησα αποστολές συλλογής στοιχείων (fact-finding) σε Βουλγαρία (16 Μάη 2005), Λετονία (3 Ιούνη 2005) και Ρωσία (16-17 Ιούνη 2005) (Δες συνημμένα προγράμματα των επισκέψεων στα παραρτήματα 2-4). Θα ήθελα να εκφράσω την ευγνωμοσύνη μου στις εθνικές κοινοβουλευτικές αντιπροσωπείες αυτών των χωρών για τη βοήθειά τους στην προετοιμασία των επισκέψεων.
13. Επιθυμώ να τονίσω ότι αυτή η έκθεση με κανέναν τρόπο δεν προτίθεται να αποτελέσει μια εξαντλητική απογραφή των κομμουνιστικών εγκλημάτων. Η ιστορική έρευνα θα πρέπει να αφεθεί στους ιστορικούς, και ήδη υπάρχει ένας αρκετά ουσιαστικός όγκος φιλολογίας για το θέμα, που χρησιμοποίησα όταν προετοίμαζα την παρούσα έκθεση. Αυτή η έκθεση είναι σχεδιασμένη ως πολιτική εκτίμηση των εγκλημάτων του κομμουνισμού.
ΙΙ. ΓΕΝΙΚΗ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΩΝ ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΩΝ ΚΑΘΕΣΤΏΤΩΝ
14. Τα κομμουνιστικά καθεστώτα, όπως αυτά που διερευνούνται σε αυτή την έκθεση μπορούν να οριστούν με βάση έναν αριθμό χαρακτηριστικών, συμπεριλαμβανομένων συγκεκριμένα της εξουσίας ενός μοναδικού μαζικού κόμματος δεσμευμένου, τουλάχιστον στο φραστικό επίπεδο, στην κομμουνιστική ιδεολογία. Η εξουσία είναι συγκεντρωμένη μέσα σε μια μικρή ομάδα κομματικών ηγετών που δε λογοδοτούν ή περιορίζονται από το κράτος δικαίου.
15. Το κόμμα ελέγχει το κράτος σε τέτοιο βαθμό που τα όρια μεταξύ των δύο είναι θολά. Ακόμα, επεκτείνει τον έλεγχό του στον πληθυσμό και σε κάθε πλευρά της καθημερινής ζωής σε ένα άνευ προηγουμένου επίπεδο.
16. Το δικαίωμα του συνεταιρίζεσθαι είναι ανύπαρκτο, ο πολιτικός πλουραλισμός είναι καταργημένος και κάθε γνώμη όπως και κάθε απόπειρα ανεξάρτητης αυτοοργάνωσης τιμωρούνται αυστηρά.
17. Για να επιβάλλει τον έλεγχό του πάνω στη δημόσια ζωή και για να προλάβει κάθε ενέργεια πέρα από τον έλεγχό του, τέτοια κομμουνιστικά καθεστώτα επεκτείνουν τις αστυνομικές δυνάμεις σε ένα πρωτοφανή βαθμό, εγκαθιδρύουν δίκτυα πληροφοριοδοτών και ενθαρρύνουν την καταγγελία. Το μέγεθος των αστυνομικών σχηματισμών, ο αριθμός των μυστικών πληροφοριοδοτών παραλλάσσουν σε διαφορετικές εποχές και χώρες, αλλά πάντα υπερβαίνουν κατά πολύ τους αριθμούς σε κάθε δημοκρατική χώρα.
18. Τα ΜΜΕ είναι μονοπώλιο ή ελέγχονται από το κράτος. Αυστηρή προληπτική λογοκρισία εφαρμόζεται ως κανόνας. Κατά συνέπεια, το δικαίωμα στην πληροφόρηση παραβιάζεται και η ελευθεροτυπία είναι ανύπαρκτη.
19. Η εθνικοποίηση της οικονομίας, που είναι ένα μόνιμο χαρακτηριστικό της κομμουνιστικής εξουσίας, απορρέει ευθέως από την ιδεολογία και βάζει περιορισμούς στην ατομική ιδιοκτησία και την ατομική οικονομική δραστηριότητα. Ως συνέπεια οι πολίτες είναι πιο ευάλωτοι απέναντι στο κράτος το οποίο είναι ο μονοπωλιακός εργοδότης και η μόνη πηγή εισοδήματος.
20. Η κομμουνιστική εξουσία διήρκεσε 80 χρόνια στη χώρα στην οποία για πρώτη φορά δημιουργήθηκε, συγκεκριμένα στη Ρωσία, τότε μετονομασμένη ως Σοβιετική Ενωση. Σε άλλα ευρωπαϊκά κράτη ήταν περίπου 45 χρόνια. Εξω από την Ευρώπη κομμουνιστικά κόμματα κυβερνούν για πάνω από 50 χρόνια στην Κίνα, τη Βόρεια Κορέα και το Βιετνάμ και πάνω από 40 στην Κούβα και 30 στο Λάος. Κομμουνιστικές κυβερνήσεις βασίλεψαν για κάποιο διάστημα σε διαφορετικές Αφρικανικές, Ασιατικές και Νοτιοαμερικανικές χώρες κάτω από την τότε σοβιετική επιρροή.
21. Πάνω από 20 χώρες σε 4 ηπείρους μπορούν να καταταχθούν ως κομμουνιστικές ή υπό κομμουνιστική διακυβέρνηση για κάποια χρονική περίοδο. Εκτός από τη Σοβιετική Ενωση και τους 6 ευρωπαϊκούς δορυφόρους της, η λίστα περιλαμβάνει - το Αφγανιστάν, την Αλβανία, την Αγγόλα, την Μπενίν, την Καμπότζη, την Κίνα, το Κογκό, την Κούβα, την Αιθιοπία, τη Βόρεια Κορέα, το Λάος, τη Μογγολία, τη Μοζαμβίκη, το Βιετνάμ, τη Νότια Υεμένη και τη Γιουγκοσλαβία.
22. Ο αριθμός του πληθυσμού που ζούσε υπό κομμουνιστική εξουσία μέτραγε πάνω από 1 δισεκατομμύριο πριν το 1989.
23. Η μακροβιότητα και η γεωγραφική επέκταση υποδηλώνουν διαφορές και τροποποιήσεις στην πράξη των κομμουνιστικών εξουσιών σε διαφορετικές χώρες, κουλτούρες και εποχές. Το κομμουνιστικό καθεστώς εξελίχθηκε, ως αποτέλεσμα της εσωτερικής του δυναμικής ή απαντώντας στις διεθνείς περιστάσεις. Είναι δύσκολο να συγκρίνουμε τις κομμουνιστικές εξουσίες στη Ρωσία το 1930, στην Ουγγαρία το 1960 ή στην Πολωνία το 1980.
24. Ωστόσο, παρά τη διαφορετικότητα, μπορεί κανείς να καθορίσει κοινά χαρακτηριστικά του ιστορικού κομμουνιστικού καθεστώτος ανεξάρτητα από χώρα, κουλτούρα ή χρόνο. Ενα από τα πιο προφανή χαρακτηριστικά είναι η κατάφωρη παραβίαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
III. ΕΓΚΛΗΜΑΤΑ ΤΟΥ ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΜΟΥ
25. Η κομμουνιστική εξουσία έχει νωρίς εξαρχής χαρακτηριστεί από τη μαζική παραβίαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Για να επιτύχουν και να διατηρήσουν την εξουσία, τα κομμουνιστικά καθεστώτα πήγαν πιο πέρα από τις ατομικές δολοφονίες και τις τοπικές σφαγές και ενσωμάτωσαν το έγκλημα στο σύστημα εξουσίας. Είναι αλήθεια πως αρκετά χρόνια μετά την εγκαθίδρυση του καθεστώτος στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες, και μετά από δεκάδες χρόνια στη Σοβιετική Ενωση και την Κίνα, ο τρόμος έχασε λίγο από την αρχική του ισχύ. Ωστόσο, η «ανάμνηση του τρόμου» έπαιξε ένα σημαντικό ρόλο στις κοινωνίες, η ενδεχόμενη απειλή υποκατέστησε τις πραγματικές ωμότητες. Ακόμα, αν εμφανιζόταν ανάγκη, τα καθεστώτα κατέφευγαν στον τρόμο όπως φαίνεται από την Τσεχοσλοβακία το 1968, την Πολωνία το 1971, 1976 και 1981 ή την Κίνα το 1989. Αυτός ο κανόνας ισχύει για όλα τα ιστορικά και τρέχοντα κομμουνιστικά καθεστώτα ανεξάρτητα χώρας.
26. Σύμφωνα με προσεκτικούς υπολογισμούς (ακριβή στοιχεία δεν είναι διαθέσιμα) ο αριθμός των ατόμων που σκοτώθηκαν από τα κομμουνιστικά καθεστώτα, κατανεμημένα κατά χώρες ή περιοχές μπορεί να δοθεί ως εξής:
-- Σοβιετική Ενωση: 20 εκατομμύρια θύματα
-- Κίνα: 65 εκατομμύρια
-- Βιετνάμ: 1 εκατομμύριο
-- Βόρεια Κορέα: 2 εκατομμύρια
-- Καμπότζη: 2 εκατομμύρια
-- Ανατολική Ευρώπη: 1 εκατομμύριο
-- Λατινική Αμερική: 150.000
-- Αφρική: 1,7 εκατομμύρια
-- Αφγανιστάν 1,5 εκατομμύρια
Αυτοί οι αριθμοί περιλαμβάνουν μια ποικιλία καταστάσεων: ατομικές και ομαδικές εκτελέσεις, θανάτους σε στρατόπεδα συγκέντρωσης, θύματα πείνας και εκτοπίσεων.
27. Τα παραπάνω νούμερα είναι ντοκουμενταρισμένα, και αν είναι μόνο εκτιμήσεις αυτό γίνεται γιατί υπάρχει έδαφος να υποψιαστούμε πως θα πρέπει να είναι πολύ υψηλότερα.
28. Το σημαντικό χαρακτηριστικό των κομμουνιστικών εγκλημάτων ήταν η καταστολή ενάντια σε ολόκληρες κατηγορίες αθώων ανθρώπων, των οποίων το μοναδικό «έγκλημα» ήταν το ότι ανήκαν σε αυτές τις κατηγορίες. Με αυτό τον τρόπο, στο όνομα της ιδεολογίας, τα καθεστώτα δολοφόνησαν δεκάδες εκατομμυρίων πλουσίων αγροτών (κουλάκοι), ευγενείς, αστούς, Κοζάκους, Ουκρανούς και άλλες ομάδες.
29. Αυτά τα εγκλήματα είναι ευθεία αποτελέσματα της θεωρίας της πάλης των τάξεων, που επέβαλε την «εκκαθάριση» ανθρώπων που δε θεωρούνταν χρήσιμοι στην οικοδόμηση μιας νέας κοινωνίας. Ενας τεράστιος αριθμός των θυμάτων ήταν υπήκοοι των χωρών.
30. Στα τέλη της δεκαετίας του '20, στη Σοβιετική Ενωση, η GPU (πρώην Czecka) εισήγαγε ποσοστώσεις: κάθε περιοχή ήταν υποχρεωμένη να παραδώσει έναν ορισμένο αριθμό «ταξικών εχθρών». Τα νούμερα καθορίζονταν κεντρικά από την ηγεσία του κομμουνιστικού κόμματος. Ετσι οι τοπικές αρχές όφειλαν να συλλάβουν, να εκτοπίσουν και να εκτελέσουν συγκεκριμένο αριθμό ατόμων. Αν αποτύγχαναν να το πράξουν, υπόκεινταν οι ίδιοι σε δίωξη.
31. Από την άποψη του αριθμού θυμάτων, η λίστα των πιο σημαντικών κομμουνιστικών εγκλημάτων περιλαμβάνει τα παρακάτω:
-- Ατομικές και ομαδικές εκτελέσεις ανθρώπων που θεωρούνταν πολιτικοί αντίπαλοι, χωρίς ή με αυθαίρετες δίκες, αιματηρές καταστολές διαδηλώσεων και απεργιών, θανάτωση ομήρων και αιχμαλώτων πολέμου στη Ρωσία το 1918-22. Ελλειψη πρόσβασης σε αρχεία (καθώς και έλλειψη οποιωνδήποτε ντοκουμέντων για αναρίθμητες εκτελέσεις) κάνει αδύνατο το να «δοθούν ακριβείς αριθμοί, αλλά ο αριθμός των θυμάτων αποτιμάται σε δεκάδες χιλιάδες.
-- Θάνατος από πείνα περίπου 5 εκατομμυρίων ατόμων ως αποτέλεσμα επιτάξεων, ιδιαίτερα στην Ουκρανία το 1921-1923. Ο λιμός χρησιμοποιήθηκε ως πολιτικό όπλο από αρκετά κομμουνιστικά καθεστώτα και όχι μόνο στη Σοβιετική Ενωση.
-- Εξόντωση 300.000 - 500.000 Κοζάκων μεταξύ 1919 και 1920.
-- Δεκάδες χιλιάδες χάθηκαν σε στρατόπεδα συγκέντρωσης. Εδώ ξανά, έλλειψη πρόσβασης σε αρχεία κάνει την έρευνα αδύνατη.
-- 690.000 άτομα καταδικάστηκαν αυθαίρετα σε θάνατο και εκτελέστηκαν ως αποτέλεσμα του «διωγμού» από το κομμουνιστικό κόμμα το 1937-1938. Χιλιάδες άλλων εκτοπίστηκαν ή τοποθετήθηκαν σε στρατόπεδα. Συνολικά μεταξύ 1ης Οκτώβρη 1936 και 1ης Νοέμβρη 1938 περίπου 1.565.000 συλληφθήκανε και από αυτούς 668.305 εκτελέστηκαν. Σύμφωνα με πολλούς μελετητές αυτά τα νούμερα είναι υποτιμημένα και θα πρέπει να επαληθευτούν όταν όλα τα αρχεία γίνουν προσβάσιμα.
-- Μαζικές δολοφονίες περίπου 30.000 «κουλάκων» (πλούσια αγροτιά) κατά την αναγκαστική κολεκτιβοποίηση του 1929-1933. Αλλα 2 εκατομμύρια εκτοπίστηκαν το 1930-1932.
-- Χιλιάδες απλοί άνθρωποι στη Σοβιετική Ενωση κατηγορήθηκαν για σχέσεις με τους «εχθρούς» και εκτελέστηκαν την περίοδο πριν τον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο. Για παράδειγμα, το 1937 περίπου 144.000 άνθρωποι συνελήφθησαν και από αυτούς 110.000 εκτελέστηκαν, αφού κατηγορήθηκαν για επαφές με Πολωνούς πολίτες που ζούσαν στη Σοβιετική Ενωση. Επίσης το 1937, 42.000 εκτελέστηκαν στη βάση ότι είχαν σχέσεις με Γερμανούς εργάτες στην ΕΣΣΔ.
-- 6 εκατομμύρια Ουκρανοί πέθαναν της πείνας, ως αποτέλεσμα μιας εσκεμμένης κρατικής πολιτικής το 1932-1933.
-- Δολοφονίες και εκτοπίσεις εκατοντάδων χιλιάδων Πολωνών, Ουκρανών, Λιθουανών, Εσθονών, Μολδαβών και κατοίκων της Βεσαραβίας το 1941 και 1944-45.
-- Εκτόπιση των Γερμανών του Βόλγα το 1941, των Τατάρων της Κριμαίας το 1943, Τσετσένων και Ινγκούς το 1944.
-- Εκτόπιση και εξόντωση του ενός τετάρτου του πληθυσμού στην Καμπότζη το 1975-1978.
-- Εκατομμύρια θυμάτων των εγκληματικών πολιτικών του Μάο Τσε Τουγκ στην Κίνα του του Κιμ Ιρ Σεν στη Βόρειο Κορέα. Εδώ ξανά έλλειψη ντοκουμέντων δεν επιτρέπει ακριβή στοιχεία να δοθούν.
-- Πολυάριθμα θύματα σε άλλα μέρη του κόσμου - Αφρική, Ασία και Λατινική Αμερική - σε χώρες που αυτοαποκαλούνται κομμουνιστικές και έχουν ευθεία αναφορά στην κομμουνιστική ιδεολογία.
Αυτή η λίστα σε καμία περίπτωση δεν εξαντλείται εδώ. Δεν υπάρχει πρακτικά χώρα ή περιοχή υπό κομμουνιστική διοίκηση, που δεν είναι σε θέση να δημιουργήσει τη δική της λίστα πόνου.
32. Στρατόπεδα συγκέντρωσης δημιουργήθηκαν από το πρώτο κομμουνιστικό καθεστώς ήδη από το Σεπτέμβρη του 1918 και έγιναν ένα από τα πιο ντροπιαστικά σύμβολα των κομμουνιστικών καθεστώτων. Το 1921, υπήρχαν ήδη 107 στρατόπεδα συγκέντρωσης με πάνω από 50.000 κρατούμενους. Η εξαιρετικά υψηλή θνησιμότητα σε αυτά τα στρατόπεδα μπορεί να δειχτεί από την κατάσταση στο στρατόπεδο της Κροστάνδης: Από τους 6.500 κρατούμενους που τοποθετήθηκαν το Μάρτη του 1921, μόνο 1.500 ήταν ζωντανοί ένα χρόνο μετά.
33. Το 1940 ο αριθμός των κρατουμένων έφτανε τα 2.350.000 σε 53 συμπλέγματα - στρατοπέδων συγκέντρωσης, 425 ειδικές αποικίες, 50 αποικίες ανηλίκων και 90 σπίτια νεογέννητων.
34. Κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του '40 υπήρχαν κατά μέσο όρο 2,5 εκατομμύρια κρατούμενοι σε στρατόπεδα κάθε στιγμή. Υπό το φως του ρυθμού θνησιμότητας, αυτό σήμαινε πως ο πραγματικός αριθμός των ανθρώπων που είχαν τοποθετηθεί σε στρατόπεδα ήταν πολύ υψηλότερος.
35. Συνολικά, μεταξύ 15 και 20 εκατομμυρίων ανθρώπων πέρασαν από στρατόπεδα μεταξύ 1930 και 1953.
36. Στρατόπεδα συγκέντρωσης επίσης δημιουργήθηκαν σε άλλα κομμουνιστικά καθεστώτα, αξιοσημείωτα στην Κίνα, στη Βόρειο Κορέα, Καμπότζη και Βιετνάμ.
37. Η εισβολή από το Σοβιετικό Στρατό σε αρκετές χώρες κατά το Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο ακολουθήθηκε συστηματικά από μαζικό τρόμο, συλλήψεις, εκτοπίσεις και δολοφονίες. Μεταξύ των χωρών που επηρεάστηκαν περισσότερο, ήταν η Πολωνία. (175.000 θύματα, περιλαμβανομένης της δολοφονίας 800 αξιωματικών, που αριθμεί το 17,5% του συνολικού πληθυσμού), η Λιθουανία, Λετονία (119.000 θύματα), Βεσαραβία και Βόρεια Βουκοβίνα.
38. Εκτόπιση ολόκληρων εθνών ήταν ένα σύνηθες πολιτικό μέτρο, ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου. Το 1940-41 περίπου 330.000 Πολωνοί πολίτες που ζούσαν στις περιοχές που κατέλαβε ο Σοβιετικός Στρατός εκτοπίστηκαν στην Ανατολική Σοβιετική Ενωση, κυρίως στο Καζαχστάν. 900.000 Γερμανοί από την περιοχή του Βόλγα εκτοπίστηκαν το φθινόπωρο του 1941. 93.000 Καλμούκοι εκτοπίστηκαν το Δεκέμβρη του 1943. 521.000 Τσετσένοι και Ινγουσέτοι εκτοπίστηκαν το Φλεβάρη του 1944. 180.000 Τάταροι της Κριμαίας εκτοπίστηκαν το 1944. Η λίστα δε θα ήταν πλήρης, δίχως να αναφέρουμε τους Λετονούς, Λιθουανούς, Εσθονούς, Ελληνες, Βούλγαρους, Αρμένιους της Κριμαίας, Τούρκους και Κούρδους από τον Καύκασο.
39. Οι εκτοπίσεις επίσης αφορούσαν στους πολιτικούς αντιπάλους. Από το 1920 οι πολιτικοί αντίπαλοι στη Ρωσία εκτοπίζονταν στα νησιά Σολόβσκι. Το 1927 το στρατόπεδο που οικοδομήθηκε στο Σολόβσκι περιείχε 13.000 κρατούμενους από 48 διαφορετικές εθνότητες.
40. Τα πιο βίαια εγκλήματα των κομμουνιστικών καθεστώτων, όπως οι μαζικές δολοφονίες και γενοκτονία, βασανισμός, δουλική εργασία, και άλλες μορφές μαζικού φυσικού τρόμου, συνεχίστηκαν στη Σοβιετική Ενωση και σε μικρότερη έκταση σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες έως το θάνατο του Στάλιν.
41. Από τα μέσα της δεκαετίας του '50, ο τρόμος στα ευρωπαϊκά κομμουνιστικά κράτη μειώθηκε σημαντικά, αλλά η επιλεκτική δίωξη διάφορων ομάδων και ατόμων συνεχίστηκε. Περιελάμβανε παρακολούθηση από την αστυνομία, συλλήψεις, φυλάκιση, πρόστιμα, αναγκαστική ψυχιατρική θεραπεία, διάφορους περιορισμούς της ελευθερίας κίνησης, διακρίσεις στην εργασία που συχνά οδηγούσαν στη φτώχεια και στον επαγγελματικό αποκλεισμό, δημόσια ταπείνωση και συκοφαντία. Τα μετασταλινικά ευρωπαϊκά κομμουνιστικά καθεστώτα εκμεταλλεύτηκαν την ευρεία διάδοση φόβου για ενδεχόμενες διώξεις που ήταν έντονα χαραγμένες στη συλλογική μνήμη. Ωστόσο, μακροπρόθεσμα, η ανάμνηση του περασμένου φόβου σταδιακά αδυνάτισε, έχοντας μικρότερη επίδραση στις νέες γενιές.
42. Ωστόσο, ακόμα και κατά τη διάρκεια αυτών των σχετικά ήρεμων περιόδων, τα κομμουνιστικά καθεστώτα ήταν ικανά να καταφύγουν σε μαζική βία αν ήταν αναγκαίο, όπως δείχνουν τα γεγονότα στην Ουγγαρία του 1956, στην Τσεχοσλοβακία το 1968, ή στην Πολωνία το 1956, το 1968, το 1970 και το 1981.
43. Η πτώση των κομμουνιστικών καθεστώτων στη Σοβιετική Ενωση και άλλες ευρωπαϊκές χώρες διευκόλυνε την πρόσβαση σε ορισμένα αρχεία που τεκμηριώνουν τα κομμουνιστικά εγκλήματα. Πριν το 1990, αυτά τα αρχεία ήταν πλήρως απροσπέλαστα. Τα ντοκουμέντα που μπορούν να βρεθούν εκεί συνιστούν μια σημαντική πηγή πληροφόρησης για τους μηχανισμούς εξουσίας και λήψης αποφάσεων, και συμπληρώνουν την ιστορική γνώση για τη λειτουργία του κομμουνιστικού συστήματος.
IV. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ
44. Φαίνεται να επιβεβαιώνεται ότι η εγκληματική διάσταση των κομμουνιστικών καθεστώτων δεν ήταν αποτέλεσμα περιστάσεων, αλλά μάλλον αποτέλεσμα συνειδητών πολιτικών, επεξεργασμένων από τους θεμελιωτές τέτοιων καθεστώτων ακόμα πριν πάρουν την εξουσία. Οι ιστορικοί κομμουνιστές ηγέτες ποτέ δεν έκρυψαν τους στόχους τους, που ήταν η δικτατορία του προλεταριάτου, η εξάλειψη των πολιτικών αντιπάλων και κατηγοριών του πληθυσμού που ήταν ασύμβατες με το νέο μοντέλο κοινωνίας.
45. Η κομμουνιστική ιδεολογία, όπου και όποτε εφαρμόστηκε, είτε στην Ευρώπη είτε αλλού, πάντα κατέληξε σε μαζικό τρόμο, εγκλήματα, και μεγάλης έκτασης παραβίαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Οταν κανείς αναλύει τις συνέπειες της εφαρμογής αυτής της ιδεολογίας, δεν μπορεί να αγνοήσει τις ομοιότητες με τις συνέπειες μιας άλλης ιδεολογίας του 20ού αιώνα, και συγκεκριμένα του ναζισμού. Αν και αμοιβαία εχθρικά, αυτά τα δύο καθεστώτα μοιράζονταν ένα αριθμό κοινών χαρακτηριστικών.
46. Ωστόσο, ενώ ο εγκληματικός και καταδικαστέος χαρακτήρας της ναζιστικής ιδεολογίας και καθεστώτος είναι αδιαμφισβήτητος για τουλάχιστον μισόν αιώνα, και οι ηγέτες του και πολλοί αυτουργοί έχουν λογοδοτήσει, η κομμουνιστική ιδεολογία και τα καθεστώτα δεν έχουν αντιμετωπίσει μια συγκρίσιμη αντίδραση. Τα εγκλήματα σπάνια έχουν υποστεί μια νομική δίωξη και πολλοί από τους αυτουργούς δεν έχουν ποτέ συρθεί στη Δικαιοσύνη. Κομμουνιστικά κόμματα εξακολουθούν να είναι δραστήρια σε κάποιες χώρες, και δεν έχουν καν πάρει αποστάσεις από το παρελθόν, όταν υποστήριζαν και συνεργάζονταν με τα εγκληματικά κομμουνιστικά καθεστώτα.
47. Τα κομμουνιστικά σύμβολα χρησιμοποιούνται ανοιχτά, και η δημόσια συνείδηση για τα κομμουνιστικά εγκλήματα είναι πολύ ισχνή. Η εκπαίδευση των νέων γενεών σε πολλές χώρες ασφαλώς δε βοηθά να μειωθεί αυτή η απόσταση.
48. Πολιτικά και οικονομικά συμφέροντα συγκεκριμένων χωρών επηρεάζουν το βαθμό κριτικής κάποιων από τα ακόμη ενεργά κομμουνιστικά καθεστώτα. Αυτό είναι ιδιαίτερα εμφανές στην περίπτωση της Κίνας.
49. Ως εισηγητής, έχω τη γνώμη πως δεν πρέπει να υπάρχει περαιτέρω καθυστέρηση στην καταδίκη της κομμουνιστικής ιδεολογίας και εγκλημάτων σε διεθνές επίπεδο. Αυτό πρέπει να γίνει τόσο από τη Συνέλευση σε κοινοβουλευτικό επίπεδο, όσο και από την Επιτροπή Υπουργών σε διακυβερνητικό επίπεδο. Προσωπικά, δε συμμερίζομαι τη θέση κάποιων συναδέλφων πως θα πρέπει να γίνει μια καθαρή διάκριση μεταξύ ιδεολογίας και πρακτικής. Η τελευταία απορρέει από την πρώτη και, αργά ή γρήγορα, οι καλές προθέσεις υπερκεράζονται από το ολοκληρωτικό μονοκομματικό σύστημα και τις καταχρήσεις του.
50. Θα πρέπει να είναι καθαρό, ωστόσο, πως αυτά που καταδικάζονται είναι εγκλήματα που διαπράχθηκαν στο όνομα της κομμουνιστικής ιδεολογίας και όχι κάποια ιδιαίτερη χώρα. Οι ίδιοι οι Ρώσοι ήταν οι πρώτοι και περισσότεροι από τα θύματα της κομμουνιστικής ιδεολογίας. Σε κάθε μια χώρα, όπου οι κομμουνιστές κατέλαβαν την εξουσία, τα εγκλήματα ήταν συγκρίσιμα. Αυτή η έκθεση ελπίζω ότι θα συνεισφέρει στην παραπέρα συμφιλίωση, που βασίζεται στην ιστορική αλήθεια και κατανόηση.
51. Η Συνέλευση θα πρέπει να συστήσει στην Επιτροπή Υπουργών τη συγκρότηση μιας επιτροπής, που θα διεξάγει ολοκληρωμένες έρευνες, αναφορικά με τα κομμουνιστικά εγκλήματα στις χώρες - μέλη του Συμβουλίου της Ευρώπης. Παράλληλα, τα κράτη - μέλη που δεν το έχουν πράξει θα πρέπει να ενθαρρυνθούν να φτιάξουν τέτοιες επιτροπές σε εθνικό επίπεδο. Αυτές οι επιτροπές αναμένεται να συνεργαστούν στενά με την Επιτροπή του Συμβουλίου της Ευρώπης.
52. Ο απώτερος στόχος της δουλιάς του Συμβουλίου της Ευρώπης και των εθνικών επιτροπών θα είναι να θεμελιώσουν στοιχεία και να προτείνουν συγκεκριμένα μέτρα, αποσκοπώντας στο να φέρουν μια σύντομη απονομή δικαιοσύνης και αποζημίωση και να αποδώσουν τιμή στη μνήμη των θυμάτων.
53. Οι απαραίτητες συνθήκες για την επιτυχία της δουλιάς των επιτροπών είναι η πρόσβαση σε αρχεία, ιδιαίτερα στη Ρωσία. Κατά συνέπεια, η αντίστοιχη νομοθεσία στις εμπλεκόμενες χώρες και ιδιαίτερα στη Ρωσία θα πρέπει να συμμορφωθεί με τη σύσταση της Επιτροπής Υπουργών 13 (2000) για μια ευρωπαϊκή πολιτική πρόσβασης σε αρχεία.
54. Τέλος, αλλά όχι τελευταίο, η Επιτροπή Υπουργών θα πρέπει να εκκινήσει μια καμπάνια πληροφόρησης στα κράτη - μέλη του Συμβουλίου της Ευρώπης για τα εγκλήματα του κομμουνισμού. Αυτό θα περιλαμβάνει την αναθεώρηση των σχολικών βιβλίων. Τα κράτη - μέλη του Συμβουλίου της Ευρώπης θα πρέπει να ενθαρρυνθούν
ΓΙΟΡΤΙΝΕΣ ΘΥΜΗΣΕΣ
(για το ψωμί και το φούρνο)
ΑΝΑΖΗΤΑΜΕ τούτες τις γιορτινές μέρες βαθιά τα χαράματα τη μάνα να ξανάβει το φούρνο μας και με κάθε προσοχή να τον ετοιμάζει για να ρίξει το ζυμωμένο ψωμί που το 'χε ετοιμασμένο. Το μικρό χωριό, τα είκοσι κοντά σπίτια έδιναν, καθένα με το φούρνο που έμπαινε μπροστά και καθώς λαμπάδιαζε φώτιζε την αυλή, το σήμα τους πως υπάρχει ψωμί κι ετοιμάζεται το χριστόψωμο για το γιορτινό τραπέζι.
ΚΑΘΕ σπιτικό με τη δική του χαρά να 'χει τ' αλεύρι του και να έχει το δικό του ψωμί, διαφορετικά έπρεπε να το αγοράσει από ψωμοπουλιό και με το τεφτέρι στο χέρι και να χρεώνει καρβέλια στα καρβέλια. Εκείνο το τρομερό τεφτέρι με τα νούμερα του πιτυρούχου άρτου κρατούσε η μάνα μας και την αναστάτωνε όταν σκεφτόταν σε χρονιές φτώχειας την πληρωμή, πώς θα το ξοφλούσε. Εξι στόματα δούλευαν σα μυλόπετρες. Αλεθαν τα καρβέλια. Κι ανέβαζαν συνεχώς τα νούμερα στο τεφτέρι...
ΤΟ ΨΩΜΙ, το κρασί, το λάδι και το αλάτι είναι από τα χρόνια τα πανάρχαια αυτά που τροφοδοτούν αλλά και παρουσιάζονται πλούσια στον παροιμιακό λόγο. Βέβαια, πολλά έχουν αλλάξει κι αλλάζουν από τότε, αλλά το ψωμί, παρ' όλα αυτά, όταν υπάρχει, δίνει χαρά και δίνει σιγουριά. Είναι στέρεο θεμέλι ζωής.
ΚΙ ΟΤΑΝ το καρβέλι λείπει τότε μπαίνουν στο σπιτικό στενοχώριες κι άλλα πολλά. Στήριγμα για τη ζωή μας τότε. Δεν μπορείς να ξεχάσεις τη μεγάλη δοκιμασία, με την πείνα, που με μερικά μόλις δράμια τάχατες ψωμί, στην ουσία ξυλόχορτο, πολεμούσαμε να σταθούμε όρθιοι μέσα στη φοβερή εκείνη κατάσταση, που μας είχαν φέρει οι χιτλεροφασίστες καταχτητές. Η μεγάλη εκείνη δοκιμασία σου δίνει τη δυνατότητα, όταν το θυμάμαι, να το δεις στην πραγματική του διάσταση και να μην το προσπεράσεις, όπως γίνεται από μερικούς σήμερα.
ΑΠΟ τα μακρινά χρόνια γιορτινές του χωριού πρώτες θύμησες για το φούρνο και το δικό μας ψωμί, που με λαχτάρα το βλέπαμε παραμονή να 'ναι κιόλας νυχτιάτικα ψημένο, έτοιμο. Και μαζί του, δίπλα, μας καρτερούσαν ψημένα, ροδαλά τα κυδώνια. Το ψωμί σκορπούσε σ' όλο το σπίτι τ' άρωμά του. Το ένα σπίτι με του φρέσκου ψωμιού τη γλυκιά μυρουδιά συναπαντούσε τ' άλλο.
ΜΟΛΙΣ ανοίγαμε τα μάτια, ζεστό ζεστό, χιμούσαμε για δοκιμές. Κι απανωτές οι φέτες, πότε με φρέσκο λάδι, πότε με μπόλικο πετιμέζι (η ζάχαρη, πανάκριβη, ήταν τότε άφαντη) τέλειωναν στο φτερό το καρβέλι πριν στρωθεί ακόμη το γιορτινό τραπέζι. Δεν ξεχνώ τον ξωμάχο που κι αυτός, ξύπνιος από τα χαράματα, είχε βρει για ρολόι του το αεροπλάνο της γραμμής που περνούσε για την Ιταλία πάνω από το νησί.
ΑΥΤΟ το 'χε για ξυπνητήρι. Μια κούπα ζεστό κόκκινο κρασί, μια φέτα πυρωμένο ψωμί με λάδι, καμιά ελιά κι ήταν έτοιμος να πιάσουν τα χέρια του το αλέτρι.
ΜΙΑ ΣΕΙΡΑ παροιμιακές φράσεις διδακτικές και παιδευτικές φανερώνουν τη στενή σχέση του ψωμιού με τον άνθρωπο. Ας δούμε μερικές απ' αυτές: Μια παροιμία μάς λέει: Ανθρωπος, που δεν πεινάσει, τι θα πει ψωμί δεν ξέρει. Μια άλλη προσθέτει: Δεν πιστεύει ο χορτασμένος το κακό του νηστικού. Κι ο λαός συμπληρώνει με τούτα τα λόγια και μας λέει: «Ο χορτάτος λέει ψωμί κι ο νηστικός ψωμάκι».
ΤΟ ΣΠΙΤΙΚΟ γύρευε να έχει, όσο μπορούσε, το δικό του ψωμί γι' αυτό παρόλο που με κάθε τρόπο έριχναν στη γη λίγο στάρι, δεν έφτανε για το ψωμί του χρόνου. Κι όταν η φαμελιά ήταν μεγάλη, όταν καθημερινά δουλεύουν ασταμάτητα 6 στόματα, τότε τα καρβέλια «εξαφανίζονται». Και τότε πέφταμε στο τεφτέρι του φούρναρη.
ΜΕΓΑΛΗ κι εξουθενωτική του ψωμιού η στέρηση στα κατοχικά χρόνια. Θυμάμαι με πόση ανυπομονησία και λαχτάρα ο γερο-Βλαχογιάννης καρτερούσε το 1942, τέτοιες γιορτινές μέρες, να του στείλει ο φίλος του τη χριστοκουλούρα. Μεγάλη, ομορφοπλασμένη, την κοίταζε και λες πως δε θα 'θελε να την κόψει τη φέτα κι ας τον θέριευε η πείνα. Σαν μικρού παιδιού χαρές που χαιρόταν κι αυτός από του Παρνασσού το ψωμί για το τραπέζι του με συντροφιά μόνο την ανύπαντρη αδελφή του.
ΘΥΜΗΣΗ πάντα αξέχαστη γιορτινή από εκείνον, που ανάστησε το Μακρυγιάννη και που μας θύμιζε στη σκλαβωμένη Αθήνα του 1942 το πολιορκημένο και πεινασμένο Μεσολόγγι του Σολωμού δυο ταιριαστούς στίχους: