Η συζήτηση για τα επιχειρηματικά δάνεια συνδέεται άμεσα με την αντιπαράθεση για το ποιο μείγμα διαχείρισης θα οδηγήσει ταχύτερα σε ανάπτυξη
Οι τρόποι χρηματοδότησης των επιχειρήσεων και ο τρόπος χειρισμού του υπερδανεισμού τους, κεντρικό στοιχείο της αντιπαράθεσης για το μείγμα διαχείρισης που θα οδηγήσει γρηγορότερα σε ανάπτυξη, ήταν στο επίκεντρο της ημερίδας που οργάνωσε χτες ο ΣΕΒ, με θέμα τη «χρηματοδότηση των επιχειρήσεων και το ρόλο των τραπεζών».
Ο πρόεδρος των βιομηχάνων Δ. Δασκαλόπουλος, προλογίζοντας, επανέλαβε ότι η «συνταγή του μνημονίου δε βγάζει πλέον πουθενά (...) έχει καταλήξει να μειώνει συνεχώς το εισόδημα και ν' αυξάνει τους φόρους», βλέποντας τη διέξοδο για τους επιχειρηματίες στη «μόνιμη αναπτυξιακή δυναμική», στις μεταρρυθμίσεις που «ανοίγουν τις αγορές στον ανταγωνισμό», στη «δημιουργική επιχειρηματική δράση».
Με άλλα λόγια, ζήτησε να επιταχυνθούν οι «διαρθρωτικές αλλαγές» που έχει ανάγκη το κεφάλαιο για ν' ανακάμψει, μαζί με την πρόσβαση σε κρατική και τραπεζική χρηματοδότηση. Διέβλεψε, ακόμα, ανάκαμψη της οικονομίας, καθώς φαίνεται ότι «φτάσαμε στον πάτο του βαρελιού. Ας μη βαυκαλιζόμαστε, όμως, ότι θα έρθουν, νομοτελειακά, καλύτερες μέρες».
Ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος Γ. Προβόπουλος έδωσε έμφαση στο «νέο πλαίσιο παροχής πιστώσεων και διαχείρισης κινδύνων» από την πλευρά των τραπεζών, σημειώνοντας ότι σε κανέναν κλάδο, πέρα από τις τράπεζες, «δεν έχει σημειωθεί τέτοιας ή έστω μικρότερης κλίμακας αναδιάρθρωση, παρά το γεγονός ότι οι πρωτόγνωρες συνθήκες την καθιστούσαν αναγκαία».
Συμπληρώνοντας τον προηγούμενο, ο επικεφαλής του Ομίλου της Τράπεζας Πειραιώς Μ. Σάλλας είπε ότι «είναι η κατάλληλη στιγμή να ενισχυθεί ο ιδιωτικός χαρακτήρας των τραπεζών, καθώς το τελευταίο διάστημα έχει εκδηλωθεί μεγάλο ενδιαφέρον από ξένα κεφάλαια να επενδύσουν στις ελληνικές τράπεζες». Σύμφωνα με τον ίδιο, «πολλές επιχειρήσεις - κλάδοι ολόκληροι σε αρκετές περιπτώσεις - είναι και υπερδανεισμένες και με πρόβλημα ρευστότητας».
Στις προτεινόμενες λύσεις, για τις επιχειρήσεις που είναι σε θέση ν' ανακάμψουν, είναι η «"μετοχοποίηση" μέρους του δανεισμού, η συγχώνευση ή εξαγορά μεταξύ εταιρειών του κλάδου που θα έδινε συνέργειες».
Σ' αυτό το πλαίσιο, έβαλε στο τραπέζι τα παρακάτω:
-- Θεσμοθέτηση «σύγχρονων διαδικασιών» και μεθόδους αναδιάρθρωσης/εξυγίανσης μεγάλων και μεσαίων επιχειρήσεων με πρωτοβουλία των τραπεζών, σε περίπτωση ληξιπρόθεσμων οφειλών μακράς περιόδου.
-- Βελτίωση στο φορολογικό καθεστώς που διέπει τη συγκέντρωση κεφαλαίου των επιχειρήσεων, όπως στην περίπτωση εξαγορών, συγχωνεύσεων, απόσχισης κλάδων.
-- Ειδικό φορολογικό καθεστώς για εταιρείες χαρτοφυλακίου εισηγμένες σε οργανωμένες αγορές που χρηματοδοτούν μεσομακροπρόθεσμα ή εξυγιαίνουν με κεφάλαιά τους επιχειρήσεις. Πρόκειται για επιχειρήσεις υψηλού ρίσκου που υπόσχονται μεγάλα κέρδη στους μετόχους τους.
Παρεμβαίνοντας στη συζήτηση γύρω από την ελάφρυνση και τη βιωσιμότητα του κρατικού χρέους, ο Μ. Σάλλας έβαλε στο τραπέζι: Τη μείωση των επιτοκίων κατά 50%, τη διασφάλιση σταθερών επιτοκίων μέχρι το 2020, τη μετακύλιση ομολόγων (17,5 δισ. ευρώ) της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας και άλλων κεντρικών τραπεζών (με λήξη το 2014 και 2015) για τουλάχιστον 15 έτη, καθώς και τη μεταφορά χρέους ύψους 25 δισ. ευρώ από το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (TΧΣ) στο μόνιμο Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας (ESM).
Ο εκπρόσωπος του ΤΧΣ Γ. Κουτσός σημείωσε ότι η δράση του Οργανισμού λήγει το 2017, παρουσιάζοντας ως «μεγάλη επιτυχία» αν μέχρι τότε οι τράπεζες έχουν βρεθεί σε ιδιωτική κατοχή και το ΤΧΣ επιστρέψει τα χρήματα στο Δημόσιο. Σημείωσε ότι υπάρχουν αρκετές συνομιλίες με ξένους που επιθυμούν να «επενδύσουν» στον ελληνικό τραπεζικό κλάδο.
Το «ενδιαφέρον» αυτό ενδεχόμενα να σχετίζεται και με τον επιχειρηματικό πόλεμο που συνοδεύει τις αποκαλύψεις για σκάνδαλα σε χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, όπως το ΤΤ, που πλέον σχετίζονται με τις λεγόμενες «συστημικές τράπεζες». Σύμφωνα, τέλος, με το διευθύνοντα σύμβουλο της Price Waterhouse, τα «κόκκινα δάνεια» των τραπεζών (επιχειρήσεις και νοικοκυριά) φτάνουν στα 70 δισ. ευρώ ή στο 32% των χορηγήσεων, ενώ ο ίδιος εκτίμησε ότι θα φτάσουν στο 40%.
Η δημοσιοποίηση της πρόσκλησης εκδήλωσης ενδιαφέροντος αναζωπύρωσε τους ενδοκαπιταλιστικούς ανταγωνισμούς
Εχοντας ήδη στην ιδιοκτησία το ΣΕΜΠΟ, η κινεζική «Cosco» εμφανίζεται να διεκδικεί το πλειοψηφικό πακέτο στον ΟΛΠ ΑΕ |
Οπως ακριβώς αναφέρεται στο κείμενο της πρόσκλησης, «το ΔΣ του Ταμείου επέλεξε (...) τη διάθεση πλειοψηφικού ποσοστού συμμετοχής στο μετοχικό κεφάλαιο της ΟΛΠ, κυμαινόμενου μεταξύ 51% έως και 74.14%, και περαιτέρω, ενέκρινε τη διαδικασία αναφορικά με την πώληση του ποσοστού μέσω διεθνούς ανταγωνιστικής διαγωνιστικής διαδικασίας. Το Ταμείο διατηρεί το δικαίωμα να προσδιορίσει το επακριβές ποσοστό μετοχών της ΟΛΠ που θα αποτελέσει αντικείμενο της διαδικασίας».
Σύμφωνα με την πρόσκληση ενδιαφέροντος, η οποία θα επικυρωθεί και από τη Βουλή, σημείο εκκίνησης για τις προτάσεις που θα κατατεθούν ορίζονται τα 250 εκατ. ευρώ, ενώ όλη η διαδικασία του διαγωνισμού θα εξελιχθεί σε τρεις φάσεις, τη διάρκεια των οποίων θα καθορίσει το ΤΑΙΠΕΔ. Η τελική συμφωνία, όπως προβλέπεται από το κείμενο της πρόσκλησης, θα τεθεί υπό την έγκριση της ΕΕ.
Η ιδιωτικοποίηση του λιμανιού του Πειραιά γίνεται στο πλαίσιο των οδηγιών της ΕΕ για την απελευθέρωση των λιμενικών υπηρεσιών, με γνώμονα την κερδοφορία των μονοπωλίων. Για αυτόν ακριβώς το λόγο και εξαιτίας της θέσης που κατέχει το λιμάνι, εκδηλώνονται έντονες αντιθέσεις και ανταγωνισμοί ανάμεσα σε μονοπώλια ΗΠΑ, Κίνας, ΕΕ και Ρωσίας, με ευρύτερα γεωπολιτικά και οικονομικά κίνητρα, για το ποιος θα το βάλει στο χέρι.
Σε αυτό οφείλονται οι «επιφυλάξεις» που εκφράζει η ΕΕ για την παραπέρα επέκταση του κινεζικού μονοπωλίου της COSCO στο λιμάνι, που έχει ήδη βάλει στο χέρι από το 2009 την προβλήτα ΙΙ του ΟΛΠ και τον μεγαλύτερο Σταθμό Εμπορευματοκιβωτίων (ΣΕΜΠΟ) της χώρας, ελέγχοντας έτσι το μεγαλύτερο μέρος του εισαγωγικού και εξαγωγικού εμπορίου.
Οι ανταγωνισμοί αυτοί αντανακλώνται και στα ηλεκτρονικά δημοσιεύματα που ακολούθησαν τη δημοσιοποίηση της πρόσκλησης ενδιαφέροντος του ΤΑΙΠΕΔ. Για παράδειγμα, ιστοσελίδες που στηρίζουν τα επιχειρηματικά συμφέροντα της COSCO και μερίδας της αστικής τάξης που προσβλέπει στην ενίσχυση των κινεζικών κεφαλαίων στην Ελλάδα, χαρακτηρίζουν το κείμενο της πρόσκλησης «απαράδεκτο», που πρέπει να αποσυρθεί, με επιχειρήματα όπως ότι δεν δεσμεύει τους αγοραστές να κάνουν επενδύσεις, είναι χαμηλό το τίμημα και προϋποθέτει έγκριση της συμφωνίας από την ΕΕ.
Σε κάθε περίπτωση, οι μοναδικοί χαμένοι της υπόθεσης θα είναι οι εργαζόμενοι του λιμανιού και συνολικά της χώρας. Οι διαδικασίες ιδιωτικοποίησης συνοδεύονται με το τσάκισμα εργασιακών δικαιωμάτων, την ώρα που τα μονοπώλια ξεκοκαλίζουν υποδομές στρατηγικής σημασίας, όπως τα λιμάνια.
Επενδυτικά ταμεία από το Κατάρ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα εξετάζουν το ενδεχόμενο επενδύσεων στο εγχώριο τραπεζικό σύστημα, ενώ έχουν εκφράσει ενδιαφέρον και για συμμετοχή στο νεοσύστατο «Ελληνικό Επενδυτικό Ταμείο» σύμφωνα με πηγές του υπουργείου Ανάπτυξης.
Οπως αναφέρει χτεσινό τηλεγράφημα του ΑΠΕ, αυτό το διάστημα βρίσκονται σε εξέλιξη συναντήσεις εκπροσώπων του επίσημου κρατικού φορέα των ΗΑΕ με τις τέσσερις «συστημικές τράπεζες» - Εθνική, Πειραιώς, Eurobank, Alpha - με σκοπό να γίνουν «συνεπενδυτές» και να συγχρηματοδοτήσουν νέα δάνεια προς μικρομεσαίες επιχειρήσεις.
Παράλληλα, έχουν σταλεί επιστολές προς το Ελληνικό Δημόσιο για «διευκρινίσεις» σχετικά με τους όρους και προϋποθέσεις συμμετοχής στο Επενδυτικό Ταμείο. Το εν λόγω ταμείο, σύμφωνα με όσα έχει ανακοινώσει η κυβέρνηση, θα έχει έδρα και θα διέπεται από τη νομοθεσία του Λουξεμβούργου, με το ελληνικό Δημόσιο να συνεισφέρει για την ίδρυσή του το ποσό των 350 εκατ. ευρώ, ενώ βρίσκεται σε διαπραγματεύσεις και με άλλα διεθνή τραπεζικά ιδρύματα.
Από τις ίδιες πηγές προέκυψε ότι αναμένεται συμμετοχή στη μετοχική σύνθεση της Eurobank τριών κοινοπραξιών - δίχως περαιτέρω διευκρινίσεις. Ανακοινώθηκε, τέλος, ότι κατά τη συνεδρίαση του ΔΣ του ΤΑΙΠΕΔ την ερχόμενη βδομάδα θα εξεταστεί η ιδιωτικοποίηση της έκτασης στο πρώην αεροδρόμιο του Ελληνικού.
Τέλος στις πληρωμές χρηματικών ενταλμάτων από το Δημόσιο, προς οποιονδήποτε δικαιούχο από τα ταμεία των Εφοριών, βάζει απόφαση του αναπληρωτή υπουργού Οικονομικών Χ. Σταϊκούρα. Στο εξής, οι πληρωμές θα γίνονται με πίστωση των τραπεζικών λογαριασμών των δικαιούχων από την Τράπεζα της Ελλάδος και αφού προηγουμένως γίνει αυτεπάγγελτος συμψηφισμός με τυχόν οφειλές στην Εφορία ή τ' ασφαλιστικά ταμεία. Οι δικαιούχοι θα ενημερώνονται με ηλεκτρονική επιστολή για την πίστωση των λογαριασμών τους.