Ηχηρό χαστούκι στους εγχώριους θιασώτες της ενθάρρυνσης και στήριξης της ευρωπαϊκής πορείας της Τουρκίας επειδή τάχα μέσα από αυτό το (μονο)δρόμο θα λυθούν και το Κυπριακό και οι ελληνοτουρκικές διαφορές στο Αιγαίο, αποτέλεσαν οι αποφάσεις των υπουργών Εξωτερικών της ΕΕ τη Δευτέρα στο Λουξεμβούργο.
Η δήθεν συμβιβαστική απόφαση των ΥΠΕΞ κατέδειξε ότι η Κομισιόν και οι κυβερνήσεις των κρατών - μελών δεν έχουν καμία πρόθεση να ορθώσουν εμπόδια στην ευρωπαϊκή πορεία της Τουρκίας για χάρη της Κυπριακής Δημοκρατίας, ακόμα και αν έχει τεθεί η αναγνώρισή της ως «υποχρέωση» στην Αγκυρα.
Ο τρόπος που αντιμετωπίστηκε η απειλή της άσκησης βέτο από την κυπριακή κυβέρνηση είναι χαρακτηριστικός. Το σύνολο σχεδόν των κυβερνήσεων των κρατών - μελών, μηδέ της ελληνικής κυβέρνησης εξαιρουμένης, έπεσαν πάνω στην Κυπριακή Δημοκρατία να μην κάνει χρήση του βέτο, ενώ καμία πίεση δεν ασκήθηκε στην πλευρά της Αγκυρας.
Αντίθετα, οι 25 υπουργοί Εξωτερικών της ΕΕ αποφάσισαν να στείλουν μήνυμα περίπου απρόσκοπτης ενταξιακής πορείας εγκρίνοντας το πρώτο (από τα 35) κεφάλαιο των ενταξιακών διαπραγματεύσεων, παρόλο που η Τουρκία δεν έχει κάνει το παραμικρό για να συμμορφωθεί με τις «υποχρεώσεις» που τις έχουν τεθεί από την ΕΕ.
Το μήνυμα αυτό έλαβε η κυβέρνηση της γειτονικής χώρας, καθώς ο πρωθυπουργός Ρ.Τ. Ερντογάν, δήλωσε πως δεν πιστεύει ότι «οι 24 θα δώσουν προσοχή στο βέτο ενός τμήματος της Κύπρου».
Η συμφωνία στην οποία κατέληξαν οι ΥΠΕΞ προβλέπει ότι η Αγκυρα θα συνεχίσει τις ενταξιακές διαπραγματεύσεις, αλλά ταυτόχρονα της «επισημάνθηκε» ότι θα πρέπει κάποια στιγμή στη διάρκεια των διαπραγματεύσεων να αναγνωρίσει όλα τα κράτη - μέλη, δηλαδή την Κυπριακή Δημοκρατία. Με άλλα λόγια, δεν υπάρχει καμία ρητή δέσμευση ούτε σαφές χρονοδιάγραμμα, αλλά ένα ευχολόγιο όσον αφορά την αναγνώριση της Κυπριακής Δημοκρατίας.
«H EE υπογραμμίζει τη σημασία η Τουρκία να συμμορφωθεί με τη Συμφωνία Σύνδεσης, περιλαμβανομένου του Πρόσθετου Πρωτοκόλλου και της Τελωνειακής Ενωσης, όπως επίσης και της Εταιρικής Σχέσης, τα οποία αποτελούν ένα βασικό στοιχείο της προ ενταξιακής στρατηγικής. Η μη πλήρης εφαρμογή των υποχρεώσεων θα επηρεάσει τη συνολική πρόοδο των διαπραγματεύσεων», αναφέρεται συγκεκριμένα στο κείμενο.
Η ελληνική κυβέρνηση εμφανίστηκε ικανοποιημένη από το «συμβιβασμό» στον οποίο κατέληξαν οι ΥΠΕΞ της ΕΕ, υποστηρίζοντας ταυτόχρονα ότι η ευρωπαϊκή στήριξη της Τουρκίας είναι μονόδρομος, μεταξύ άλλων, και για τη λύση του Κυπριακού αλλά και των ελληνοτουρκικών «διαφορών» στο Αιγαίο.
Από το Λουξεμβούργο η Ντόρα Μπακογιάννη υποστήριξε ότι η απόφαση των ΥΠΕΞ συνιστά μια θετική εξέλιξη σε μια εξαιρετικά σύνθετη και δύσκολη διαπραγμάτευση. Αποσαφηνίζοντας τη γραμμή πλεύσης της ελληνικής κυβέρνησης δεν έκρυψε ότι σε αυτή βάρυνε περισσότερο η "στρατηγική επιλογή" της ευρωπαϊκής στήριξης της Τουρκίας και λιγότερο η υποχρέωση της Τουρκίας να αναγνωρίσει την Κυπριακή Δημοκρατία.
«Καθ' όλη τη διάρκεια της διαπραγμάτευσης, η Ελλάδα συνηγόρησε υπέρ των δικαιολογημένων κυπριακών ανησυχιών(!) και ταυτόχρονα εργάστηκε για την επίτευξη της συναίνεσης» (σ.σ. μεταξύ των «24» και της Κυπριακής Δημοκρατίας), είπε χαρακτηριστικά η υπουργός Εξωτερικών.
Η Ντ. Μπακογιάννη επισήμανε ακόμη ότι με το προσωρινό κλείσιμο του πρώτου κεφαλαίου των ενταξιακών διαπραγματεύσεων - που αφορούσε την επιστήμη και την έρευνα - εξασφαλίστηκε η παράλληλη υπογράμμιση της ανάγκης εκπλήρωσης των δεσμεύσεων που, ως υποψήφια χώρα, έχει αναλάβει η Τουρκία έναντι του συνόλου της Ευρωπαϊκής Ενωσης και, βεβαίως, της Κυπριακής Δημοκρατίας, επιβεβαιώνοντας ότι η «δέσμευση» της Τουρκίας είναι ένα κουρελόχαρτο και γίνεται περισσότερο για ρίξουν στάχτη στα μάτια των λαών.
Από την περασμένη Παρασκευή, όταν έγινε γνωστό ότι η κυπριακή κυβέρνηση απειλούσε να «μπλοκάρει» τις ενταξιακές διαπραγματεύσεις στο Συμβούλιο των Υπουργών Εξωτερικών της ΕΕ, η ελληνική κυβέρνηση δεν έκρυψε την «ενόχλησή» της, φροντίζοντας να τη διοχετεύσει προς τα ΜΜΕ. Μάλιστα, ορισμένοι κύκλοι προσκείμενοι στην υπουργό Εξωτερικών, επέκριναν την κυπριακή κυβέρνηση γιατί με τη στάση της αυτή «υπονόμευε» τη συνάντηση της Ντ. Μπακογιάννη με τον Τούρκο ομόλογό της(!).
Αφού επί ένα τριήμερο άφησε να «διαρρέεται» η δυσαρέσκειά της προς την κυπριακή κυβέρνηση, χτες ο κυβερνητικός εκπρόσωπος επιχείρησε να «μαζέψει» κάπως τα πράγματα, αλλά την ίδια στιγμή άφησε σαφώς να εννοηθεί ότι η κυβέρνηση δε στηρίζει την τακτική της απέναντι στην ενταξιακή πορεία της Τουρκίας ούτε τη χρήση του βέτο.
Συγκεκριμένα, ο Θ. Ρουσόπουλος απέφυγε να δηλώσει ευθέως αν η κυβέρνηση ήταν ενημερωμένη από την κυπριακή κυβέρνηση για την πρόθεσή της να ασκήσει βέτο (σ.σ. οι πληροφορίες λένε ότι είχε ενημερωθεί) ενώ έμμεσα επέκρινε τη στάση της δηλώνοντας ότι δε θεωρεί θέση το βέτο(!). «Ηταν γνωστές οι κυπριακές θέσεις», περιορίστηκε να δηλώσει όταν ρωτήθηκε αν η κυβέρνηση ήταν ενημερωμένη, προσθέτοντας ότι οι μόνιμες αντιπροσωπείες Ελλάδας και Κύπρου στις Βρυξέλλες έχουν στενή συνεργασία και επικοινωνία.
Στην επόμενη ερώτηση, αν υπήρξε διαφωνία της κυβέρνησης για το βέτο, ο εκπρόσωπος έμμεσα το επιβεβαίωσε λέγοντας ότι «η ελληνική κυβέρνηση πιστεύει ότι η συναίνεση, η οποία επιτεύχθηκε, είναι για όλους μας μια θετική εξέλιξη σε μια εξαιρετικά δύσκολη και σύνθετη διαπραγμάτευση».
Από την πλευρά του, ο απερχόμενος υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Ιακώβου, επιστρέφοντας χτες το απόγευμα από το Λουξεμβούργο, τόνισε ότι στο Συμβούλιο Γενικών Υποθέσεων για τις ενταξιακές διαπραγματεύσεις της Τουρκίας υπήρξε συνεχής επαφή με την υπουργό Εξωτερικών της Ελλάδος, Ντ. Μπακογιάννη, της οποίας η στάση, όπως δήλωσε, ήταν πολύ υποστηρικτική.
Ανακοίνωση του Γραφείου Τύπου του ΚΚΕ για τη Σύνοδο των Υπουργών Εξωτερικών της ΕΕ
Σε ανακοίνωσή του, το Γραφείο Τύπου της ΚΕ του ΚΚΕ τονίζει για τη Σύνοδο των Υπουργών Εξωτερικών της ΕΕ:
«Στη Σύνοδο των Υπουργών Εξωτερικών της ΕΕ, υπόλογη δεν ήταν η Τουρκία που συνεχίζει να έχει στρατεύματα κατοχής στο νησί, αλλά η Κυπριακή Δημοκρατία που ζήτησε από τους υπουργούς της ΕΕ να εφαρμοστούν οι προηγούμενες συμφωνίες τους, που αφορούν απλά και μόνο την τυπική αναγνώριση της Κυπριακής Δημοκρατίας από την Τουρκία.
Η συμφωνία των υπουργών Εξωτερικών της ΕΕ για την έναρξη των ενταξιακών διαπραγματεύσεων με την Τουρκία βρίσκεται πολύ πίσω από τα δικαιώματα της Κυπριακής Δημοκρατίας. Αποδεικνύει και πάλι ότι η ΕΕ διαπραγματεύεται την ένταξη της Τουρκίας με αποκλειστικό γνώμονα τα συμφέροντα του ευρωπαϊκού κεφαλαίου, και όχι κάποιες δήθεν φιλολαϊκές αρχές, που διακηρύσσει ότι έχει.
Η κυβέρνηση και τα άλλα κόμματα του ευρωμονόδρομου, που μιλούν για "διασφάλιση της Κυπριακής Δημοκρατίας" και καλούν την Τουρκία να προσαρμοστεί στο δήθεν "Ευρωπαϊκό κεκτημένο" και στις συμφωνίες της με την ΕΕ που οδηγούν σε ένα νέο σχέδιο ΑΝΑΝ, πρέπει να κριθούν από το λαό τόσο για τη στρατηγική τους επιλογή, την ΕΕ, όσο και για την πολιτική τους.
Ο δρόμος για τη δίκαιη λύση του Κυπριακού, την ειρήνη προς όφελος των λαών και τη σταθερότητα των συνόρων βρίσκεται στον απεγκλωβισμό από τους ιμπεριαλιστικούς σχεδιασμούς και αντιθέσεις. Στην αντιιμπεριαλιστική πάλη των λαών».
Την πρόθεση της τουρκικής κυβέρνησης να προχωρήσει την ενταξιακή πορεία χωρίς να κάνει την παραμικρή υποχώρηση στο Κυπριακό, εξέφρασε ο Ρ.Τ. Ερντογάν, αφήνοντας ταυτόχρονα να εννοηθεί ότι η τακτική του συναντά την επιβράβευση των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων.
Από το Ζάγκρεπ, όπου τη Δευτέρα είχε συνομιλίες με τον Κροάτη ομόλογό του, ο Τούρκος πρωθυπουργός δήλωσε ότι η ΕΕ δεν πρέπει να επηρεαστεί από την αντίθεση που εκφράζει «ένα τμήμα της Κύπρου» στις ενταξιακές διαπραγματεύσεις της χώρας του.
«Οπωσδήποτε η νότια πλευρά της Κύπρου θα χρησιμοποιήσει στο έπακρο το δικαίωμα αρνησικυρίας» στη διάρκεια των διαπραγματεύσεων, είπε ο Ερντογάν και συνέχισε: «Δεν πιστεύω ότι οι 24 χώρες που είναι μέλη της Ευρωπαϊκής Ενωσης θα δώσουν πολλή προσοχή στο βέτο ενός τμήματος της Κύπρου».
Από την πλευρά του, ο υπουργός Εξωτερικών Αμπντουλάχ Γκιουλ σε δηλώσεις του μετά την επιστροφή του από το Λουξεμβούργο, ζήτησε να αποσυνδεθεί το Κυπριακό από την ενταξιακή πορεία της Τουρκίας, λέγοντας ότι «η διαδικασία πλήρους ένταξης της Τουρκίας, δεν πρέπει να μετατραπεί σε διαδικασία συνομιλιών για το Κυπριακό». Ταυτόχρονα, ζήτησε να ενταθούν οι προσπάθειες «για την εξεύρεση περιεκτικής λύσης στο Κυπριακό». Επίσης, απέκλεισε έμμεσα το ενδεχόμενο να κάνει η Τουρκία κάποιο βήμα μέχρι τον Οκτώβρη για την έγκριση του πρόσθετου πρωτοκόλλου ΕΕ - Τουρκίας από την τουρκική Εθνοσυνέλευση. «Η Τουρκία τηρεί πάντα τις υποχρεώσεις της. Ωστόσο, δε θα έπρεπε να περιμένουμε μόνο από την Τουρκία να τηρεί τις υποχρεώσεις της», είπε θέτοντας ως προϋπόθεση την άρση του εμπάργκο που εφαρμόζεται σε βάρος των Τουρκοκυπρίων.