Η μείωση της αξιοπιστίας των ΜΜΕ, η συνεχιζόμενη διελκυστίνδα μεταξύ μέσων και πολιτικής εξουσίας, η επανάληψη των καταγγελιών για τα "διαπλεκόμενα συμφέροντα", δεν μπορούν και δεν πρέπει να εκτοπίσουν από το επίκεντρο της συζήτησης το μείζον θέμα, δηλαδή το δημοκρατικό και συνταγματικά κατοχυρωμένο δικαίωμα της ενημέρωσης. Δικαίωμα για τον πολίτη, υποχρέωση για τα μέσα ενημέρωσης με εγγυητή την εκτελεστική εξουσία.
***
Πριν από δύο χρόνια το αγαπημένο θέμα των τηλεοπτικών σταθμών ήταν η σχέση των ΜΜΕ (δηλαδή των ιδίων) με τους πολιτικούς και την πολιτική. Για την ακρίβεια, το θέμα ήταν η σχέση μεταξύ των κυρίαρχων (από την άποψη της θεαματικότητας) μέσων με την πολιτική εξουσία, με τις δυνάμεις που εναλλάσσονται στην κυβερνητική εξουσία. Συζητήσεις επί συζητήσεων με αφορμή τις καταγγελίες περί "διαπλεκομένων συμφερόντων", οικονομικών, πολιτικών και εκδοτικών, είχαν αποτέλεσμα να διαπιστωθεί ότι στη "διαμάχη" αυτή δεν υπάρχει άσπρο και μαύρο, αφού και οι δύο πλευρές έχουν μετακινηθεί στην ίδια γκρίζα απόχρωση της αναξιοπιστίας και της συναλλαγής. Τότε βέβαια τα ΜΜΕ εκμεταλλεύτηκαν τη γενικά διαπιστωμένη αναξιοπιστία των κυρίαρχων πολιτικών δυνάμεων και εμφανίστηκαν να κερδίζουν τον πρώτο γύρο.
Τώρα περάσαμε στο δεύτερο γύρο, όπου οι εκπρόσωποι της πολιτικής εξουσίας αξιοποιούν τη γενικά διαπιστωμένη αναξιοπιστία των μέσων για περάσουν στην αντεπίθεση. Τα όσα είδαμε και ακούσαμε τις τελευταίες μέρες με πρωταγωνιστή τον υπουργό Δικαιοσύνης, Ευάγγελο Γιαννόπουλο, κατά του ραδιοτηλεοπτικού σταθμού "Σκάι", είναι ενδεικτικά. Η εισβολή δικαστικών λειτουργών και αστυνομικών οργάνων στις εγκαταστάσεις του σταθμού, με σκοπό τη σύλληψη των μηνυθέντων, από τον υπουργό Δικαιοσύνης, δημοσιογράφων, είναι γεγονός πρωτοφανές και πράξη απαράδεκτου πολιτικού αυταρχισμού και σίγουρα δεν μπορεί να αποδοθεί - τουλάχιστον μόνο - στον υπερβάλλοντα ζήλο του αρμόδιου εισαγγελέα.
Αν όμως ο εκπρόσωπος της πολιτικής εξουσίας έχει το δικαίωμα και τη δυνατότητα να "αποφασίζει και να διατάσσει" όταν θεωρεί ότι θίγεται από τα ΜΜΕ, ο πολίτης συνεχίζει να μένει ουσιαστικά απροστάτευτος, χωρίς δικαιώματα απέναντι στον αυταρχισμό της πολιτικής εξουσίας, αλλά και την ανεξέλεγκτη εξουσία των μέσων ενημέρωσης. Και δεν αναφερόμαστε μόνο στις περιπτώσεις όπου θίγεται η τιμή και η υπόληψη του οποιουδήποτε, αλλά κυρίως την επιχείρηση χειραγώγησης της συνείδησης και της βούλησης των πολιτών με μοχλό τα μεγάλα μέσα ενημέρωσης και τη συνενοχή της οικονομικής και πολιτικής ολιγαρχίας.
Είναι γεγονός ότι διανύουμε μια εποχή όπου ο πολίτης δέχεται έναν άνευ προηγουμένου καταιγισμό ειδήσεων και πληροφοριών, ως αποτέλεσμα της μεγάλης ανάπτυξης της τεχνολογίας και της πληροφορικής. Είναι όμως γεγονός και ότι ποτέ πριν ο πολίτης δεν είχε τη σημερινή δυσκολία να αποκτήσει μια σαφή εικόνα των εξελίξεων, της πραγματικότητας που τον περιβάλλει. Τελικά φαίνεται ότι επιβεβαιώνονται όσοι υποστηρίζουν ότι το δικαίωμα της ενημέρωσης αντιμετωπίζει το μεγαλύτερο κίνδυνο σε μια εποχή εκρηκτικής ανάπτυξης των ΜΜΕ. Η αποθέωση του δείκτη της θεαματικότητας οδηγεί στη μετατροπή της ενημέρωσης σε εμπόρευμα, πράγμα που απαιτεί τη μετατροπή του τηλεθεατή, ή του ακροατή, ακόμα και του αναγνώστη, σε καταναλωτή. Από κει και πέρα όλα νομιμοποιούνται. Αφού τα κυρίαρχα ΜΜΕ καλλιεργούν και επιβάλλουν τα συγκεκριμένα καταναλωτικά πρότυπα στην κοινωνία, έρχονται εκ των υστέρων να επικαλεστούν, μέσω των μετρήσεων, την "κοινή γνώμη" για να προχωρήσουν παραπέρα. Υπάρχει πιο πρόσφορο έδαφος για την επιβολή των κυρίαρχων πολιτικών επιλογών;
***
Δάνης ΠΑΠΑΒΑΣΙΛΕΙΟΥ
Αφού τα κυρίαρχα ΜΜΕ καλλιεργούν και επιβάλλουν τα συγκεκριμένα καταναλωτικά πρότυπα στην κοινωνία, έρχονται εκ των υστέρων να επικαλεστούν, μέσω των μετρήσεων, την "κοινή γνώμη" για να προχωρήσουν παραπέρα. Υπάρχει πιο πρόσφορο έδαφος για την επιβολή των κυρίαρχων πολιτικών επιλογών;
- Ποια είναι η γνώμη σας για την απόφαση του ΟΑΕΔ να θεσπίσει δίδακτρα στους καταρτιζόμενους στα Ινστιτούτα Επαγγελματικής Κατάρτισης που διατηρεί, με την αιτιολογία - ανάμεσα στα άλλα - της ύπαρξης σχετικής απόφασης του υπουργείου Παιδείας από το 1995;
- Ανεξάρτητα από το αν η απόφαση του ΟΑΕΔ για τη θέσπιση διδάκτρων πάρθηκε ένα χρόνο μετά την απόφαση του υπουργείου Παιδείας, η ουσία είναι ότι ξεκινά η εισαγωγή διδάκτρων στα Ινστιτούτα Επαγγελματικής Κατάρτισης του Οργανισμού! Οι γονείς που σήμερα ξοδεύουν αρκετά χρήματα για την εκπαίδευση των παιδιών τους, θα ξοδέψουν τώρα ακόμα περισσότερα. Και αυτό το χαράτσι πρέπει να σημειώσουμε ότι εντάσσεται στις γενικότερες αποφάσεις, που υλοποιούν οι υποστηρικτές της Συνθήκης του Μάαστριχτ, οι οποίες υπονομεύουν τη δημόσια δωρεάν παιδεία. Η θέσπιση διδάκτρων στα ΙΕΚ του ΟΑΕΔ έχει ακόμα μεγαλύτερη και ειδική σημασία, επειδή στην προκειμένη περίπτωση έχουμε να κάνουμε με ένα Οργανισμό που διαχειρίζεται χρήματα των εργαζομένων και με παιδιά εργαζομένων που καλούνται να πληρώσουν επιπλέον! - Πιστεύετε ότι αυτό το μέτρο θα μπορούσε ενδεχομένως να βοηθήσει στην καλύτερη λειτουργία των ΙΕΚ και ακολούθως στην καλύτερη κατάρτιση των σπουδαστών, όπως ισχυρίζονται οι αρμόδιοι του ΟΑΕΔ; Δικαιολογούν αυτοί οι λόγοι την επιβολή διδάκτρων;
- Αν αυτό το επιχείρημα σημαίνει την ομολογία ότι μέχρι τώρα δίνονται λίγα χρήματα για τη σωστή λειτουργία των ΙΕΚ του ΟΑΕΔ, πρέπει να πούμε ότι έτσι είναι τα πράγματα. Αυτό κάνει πιο επιτακτική την ανάγκη να διατεθούν περισσότερα κονδύλια για την παιδεία και όχι να βάλουν πιο βαθιά το χέρι τους, στην τσέπη των σπουδαστών και των γονέων τους. Θα μπορούσε ακόμα να ενισχυθούν και από τον προϋπολογισμό του ΟΑΕΔ με μείωση των κονδυλίων που δίνονται από την εργοδοσία με διάφορους τρόπους. Είναι απαράδεκτες τέτοιες ενέργειες και τέτοιες λογικές. Πολύ περισσότερο, όταν εκατοντάδες δισ. δρχ. διατίθενται και θα διατεθούν από τον ΟΑΕΔ για την ενίσχυση των εργοδοτών με το πρόσχημα της ενίσχυσης... της απασχόλησης. Μιλάμε για περισσότερα από 200 δισ. δραχμές που είναι στη διάθεση των εργοδοτών, μέσω των "μεριδίων απασχόλησης και κατάρτισης", μέσω των προγραμμάτων ενίσχυσης της απασχόλησης, με την επιδότηση "νέων θέσεων εργασίας" και με διάφορα άλλα προγράμματα του οργανισμού σ' αυτήν την κατεύθυνση.
- Το επιχείρημα της "ανταποδοτικότητας" πιστεύετε ότι ευσταθεί;
- Ακόμα και με τη λογική τη δική τους, η ουσία είναι ότι ένας σπουδαστής πρώτα πλήρωνε 30 χιλ. δρχ. και τώρα θα πληρώνει 130 χιλ. δρχ. το χρόνο, 65 χιλ. δρχ. για κάθε εξάμηνο! Είναι περίπου 4,5 φορές περισσότερα από όσα έδιναν μέχρι τώρα, πρόκειται δηλαδή για άγριο χαράτσι. Το επίπεδο σπουδών βέβαια, δεν πρόκειται να αλλάξει προς το καλύτερο, παρά μόνο κάτω από την αγωνιστική παρέμβαση των σπουδαστών και του λαϊκού κινήματος. Μόνο οι αγώνες δηλαδή, μπορούν να έχουν "ανταποδοτικότητα". Πρέπει να καταργηθούν αυτά τα δίδακτρα και να παρέχεται πραγματικά δωρεάν παιδεία. Διαφορετικά οι 65 χιλ. δρχ. ή οι 130 χιλ. δρχ. θα γίνουν του χρόνου ακόμα περισσότερες και η δωρεάν παιδεία θα υποβαθμίζεται συνέχεια.
Γ. Φ.
ΚΑΘΟΡΙΣΤΙΚΟ ρόλο έπαιξαν οι μεγάλες κινητοποιήσεις των εργαζομένων, για την επανέναρξη των εργασιών του μετρό και την απόρριψη από την κυβέρνηση της απαίτησης των εργολάβων. Σε επαγρύπνηση οι οικοδόμοι (σελίδα 17).
ΠΛΗΡΗΣ αμηχανία στο ΥΠΕΧΩΔΕ από την ολοκληρωτική "κατεδάφιση" του νόμου για τη μεταφορά συντελεστή δόμησης από το Συμβούλιο της Επικρατείας (σελίδα 17).
ΚΙΝΔΥΝΟΣ διακοπής των επιδοτήσεων αγροτικών προϊόντων. Η ΕΕ "τρίζει τα δόντια" στο θέμα των ελέγχων (σελίδα 18).
ΝΕΑ συμπληρωματική απόφαση, στην κατεύθυνση της συρρίκνωσης της βαμβακοκαλλιέργειας, πήρε χτες ο υπουργός Γεωργίας (σελίδα 18).
ΘΑ ΔΟΘΕΙ τελικά πολιτικό άσυλο στους τρεις Κούρδους που μπήκαν στη χώρα μας σπάζοντας τις μπάρες του τελωνείου Κήπων στον Εβρο (σελίδα 20).
"ΥΠΕΡΑΡΚΕΤΟΥΣ" βρίσκει τους Παιδικούς Σταθμούς στη χώρα μας η Ευρωπαϊκή Ενωση (σελίδα 20).