Συνεδριάζει εκ νέου αύριο το ΕΓ του ΠΑΣΟΚ, αλλά ο Θ. Πάγκαλος θα είναι, μάλλον, στη Σαντορίνη. Ο Κ. Σκανδαλίδης προσπαθεί να μεταθέσει τη συνεδρίαση την Πέμπτη, για να τον «πιάσει»...
Πάντως, από όλα αυτά, ο Θ. Πάγκαλος μάλλον θα λείπει, αφού, όπως έλεγαν χτες συνεργάτες του, την Τετάρτη προτιμά να πάει στη ...Σαντορίνη για ένα ...συμπόσιο με τους υπουργούς Πολιτισμού της ΕΕ...
Ομως, οι σκηνές απείρου κάλλους δε σταματούν εδώ. Οπως έγινε γνωστό αργά χτες το βράδυ, ο Κ. Σκανδαλίδης προσπαθεί να μετατεθεί το ΕΓ για μεθαύριο, ώστε να αναγκαστεί ο Πάγκαλος να παρίσταται...
Σε ό,τι αφορά τον Κ. Σημίτη, η τακτική που θα ακολουθήσει για την αντιμετώπιση της κατάστασης δεν έχει καταληχθεί. Αν και στενοί συνεργάτες του συμφωνούσαν χτες πως οι «κοτερο-μαχίες» δεν μπορεί να περάσουν ασχολίαστες στις αλλεπάλληλες συνεδριάσεις που έρχονται, έδειχναν μια αμηχανία ως προς το τι μέλλει γενέσθαι. Χαρακτηριστικό του κλίματος που διαμορφώνεται, αλλά και της πρόθεσης εκ μέρους της ηγεσίας του ΠΑΣΟΚ να εμπεδωθεί σαν «αναγκαιότητα» μια κίνηση «φυγής προς τα μπρος», είναι ότι οι πάντες αφήνουν ανοιχτά όλα τα ενδεχόμενα. Ενδεχόμενα ακόμα και - όπως έπραξε χτες ο Δ. Ρέππας - για επιτάχυνση της δηλωμένης πρόθεσης του πρωθυπουργού, όσον αφορά την εσωκομματική «ανασύνθεση» και τη συγκρότηση μιας νέας ηγετικής ομάδας στο ΠΑΣΟΚ. Κάτι που θα σήμαινε αλλαγή του ΕΓ, ίσως και ανασχηματισμό. Ανεπίσημα, δε, οι συνεργάτες του πρωθυπουργού ήταν ακόμα πιο επιθετικοί: «Ασφαλώς πρέπει να κάνει χειρισμούς ο πρόεδρος», έλεγαν. Οσο για τον κυβερνητικό εκπρόσωπο, δεν παρέλειψε χτες να καταστήσει σαφή την «ενόχληση» του Κ. Σημίτη για όσα έχουν βγει στη δημοσιότητα.
Ταυτόχρονα, όμως, τίποτα δεν αποκλείει όλα αυτά, που εμφανίζονται σαν «σκέψεις», να έχουν στόχο τον εφήμερο εντυπωσιασμό, ώστε να κερδηθεί, τελικά, ο πολυπόθητος χρόνος.
Σε μεγάλο βαθμό, πάντως, οι αποφάσεις του πρωθυπουργού θα εξαρτηθούν από τις συναντήσεις που θα έχει τις επόμενες μέρες με διάφορα στελέχη, μεταξύ αυτών τους Απ. Κακλαμάνη, Β. Παπανδρέου, Κ. Λαλιώτη κ.ά.
Ωστόσο, υπάρχουν πλευρές του θέματος που ανέκυψε, οι οποίες ζητούν άμεση λύση. Η μια αφορά τις σχέσεις Σκανδαλίδη - Τσουκάτου, με τον πρώτο να φέρεται αποφασισμένος να ζητήσει από τον Κ. Σημίτη, στο σημερινό τους τετ - α - τετ, να απομακρύνει τον δεύτερο «από τα πόδια του». Οι ύβρεις, όπως αναφέρεται που αντάλλαξαν μεταξύ τους οι δυο, καθιστά αδύνατη τη συμβίωσή τους στη Χαριλάου Τρικούπη. Θα το ζητήσει ο Κ. Σκανδαλίδης; Πάντως, τέτοιο θέμα στη χτεσινή του τηλεφωνική επικοινωνία με τον πρωθυπουργό δεν έθεσε.
Ας σημειωθεί ότι χτες υπήρξε μια ακόμα διαρροή. Οτι στην προγραμματισμένη συνάντηση του Κ. Σημίτη με τον γραμματέα Οργανωτικού του ΠΑΣΟΚ, Μ. Νεονάκη, ο πρώτος θα ανέθετε στον δεύτερο όλες τις αρμοδιότητες του Θ. Τσουκάτου, «απαλλάσσοντας» τον στενό συνεργάτη του. Η συνάντηση με τον Μ. Νεονάκη, όμως, δεν έγινε - κάποιοι λένε ότι πριν ακυρωθεί προηγήθηκε τηλεφωνική επικοινωνία του Θ. Τσουκάτου με τον Κ. Σημίτη, όπου ο πρώτος διαμαρτυρήθηκε για τα αναγραφόμενα στον Τύπο - και έτσι δεν επήλθε η (εικονική, όπως η προηγούμενη;) απομάκρυνση Τσουκάτου. Διέρρευσε, πάντως, ότι πραγματοποιήθηκε συνάντηση Σκανδαλίδη - Νεονάκη...
Από την πλευρά τους, οι συνεργάτες του Κ. Σημίτη ισχυρίζονταν ότι ο πρωθυπουργός ακύρωσε την επαφή του με τον Νεονάκη, για να μη φορτιστεί το κλίμα λόγω της συγκυρίας. Τότε, όμως, γιατί έγινε η διαρροή της πληροφορίας για ένα τετ - α - τετ που επρόκειτο να ακυρωθεί και - κυρίως - ποιος είναι διαρροέας, αφού στην προκειμένη περίπτωση δυο γνώριζαν το ραντεβού: Ο Κ. Σημίτης και ο Μ. Νεονάκης... Ισως η απάντηση βρίσκεται στο ότι ο Κ. Σημίτης άφηνε χτες, πάλι διά συνεργατών του, να διαρρέει πως, αν συνεχιστούν οι διαρροές, θα λάβει μέτρα. Που σημαίνει ότι αν θέλει να νομιμοποιήσει την αναγκαιότητα για κάποια παρέμβασή του, δεν έχει παρά να βοηθήσει ο ίδιος τη «δουλιά» των διαρροέων...
Αυτή η τακτική, της μετάθεσης των ευθυνών, εκ μέρους του πρωθυπουργού, φαίνεται ότι είναι μακράς πνοής. Αλλωστε, όπως φρόντισε το Μαξίμου να διαρρεύσει προς τα έξω (κι άλλη διαρροή...), ο πρωθυπουργός, μιλώντας στο χτεσινό «πρωινό καφέ», ζήτησε από τους πάντες «να αναλάβουν τις ευθύνες τους»...
Στα παραπάνω, πρέπει να προστεθεί μια ακόμα «εκκρεμότητα»: Το όνομα εκείνου που εννοούσε ο Πάγκαλος, όταν είπε όσα είπε στην προηγούμενη συνεδρίαση του ΕΓ για «συναγελασμούς αγαπητού συντρόφου σε κότερα». Πληροφορίες έφεραν τον Θ. Πάγκαλο να είναι ο ίδιος που «θα έθετε το θέμα» στο αυριανό ΕΓ του ΠΑΣΟΚ, αλλά προέκυψε η ...Σαντορίνη και, επομένως, η «στοιχειώδης διάψευση» που του ζήτησε ο Κ. Σκανδαλίδης για την εμπλοκή του δικού του ονόματος θα παραμείνει ανεκπλήρωτο αίτημα, εφόσον το ΕΓ δε μετατεθεί για την Πέμπτη... Στο μεταξύ, πάντως, άλλες πληροφορίες κάνουν λόγο για επικοινωνία του υπουργού Πολιτισμού με τον Κ. Σκανδαλίδη, όπου τον διαβεβαίωσε ότι την προηγούμενη φορά με όσα είπε δεν εννοούσε αυτόν (ούτε τον Τσουκάτο, όπως είχε δηλώσει προ εβδομάδας). Οσον αφορά τον ποιον, τελικά, εννοούσε ο Θ. Πάγκαλος, σύμφωνα με τις πληροφορίες, δε φαίνεται διατεθειμένος να πει όνομα...
Από την πλευρά του, ο Απ. Κακλαμάνης δήλωσε χτες ότι δε μίλησε στο ΕΓ για κότερα κλπ., ότι τα όσα ειπώθηκαν εκεί είναι εσωτερική υπόθεση του ΠΑΣΟΚ και πως το όλο θέμα ανέκυψε με ευθύνη των ΜΜΕ...
Συνάντηση με τον Κ. Σκανδαλίδη είχε χτες στα γραφεία του ΠΑΣΟΚ ο Ε. Γιαννόπουλος, ο οποίος φέρεται να δήλωσε τη συμπαράστασή του στον πρώτο, με αφορμή την κόντρα του με τον Τσουκάτο. Εξερχόμενος, ο πρώην υπουργός χαρακτήρισε ...«ψυχοπαθή και παρανοϊκό» τον Β. Κεδίκογλου, ενώ ανακοίνωσε ότι θα εκδώσει βιβλίο κατά του συναδέλφου του.
Από την πλευρά του, ο Β. Κεδίκογλου, με χτεσινή του επιστολή, ανακοίνωσε την ανεξαρτητοποίησή του στη Βουλή και την παραίτησή του από μέλος του ΠΑΣΟΚ.
Με παράλληλες κινήσεις στο Εκκλησιαστικό και τη διαπλοκή, επιχειρεί ο πρόεδρος της ΝΔ να συσπειρώσει τη βάση του κόμματος μπροστά στο συνέδριο, αλλά και να επωφεληθεί από τη δυσαρέσκεια που υπάρχει σε βάρος της κυβέρνησης.
Ο Κ. Καραμανλής αποφάσισε να ρίξει το προσωπικό του βάρος στη διαμάχη κυβέρνησης -Εκκλησίας για το θέμα των ταυτοτήτων και υπέγραψε προχθές στο κείμενο της Εκκλησίας για το δημοψήφισμα. Επιχειρώντας να δικαιολογήσει την πλήρη στοίχισή του του με την ιεραρχία, σε δήλωσή του, υποστήριξε ότι «κάθε Ελληνας πολίτης έχει το αναφαίρετο δικαίωμα να διαμαρτύρεται κατά αποφάσεων της κυβέρνησης, που προσβάλλουν βάναυσα το θεμελιώδες δικαίωμα του αυτοπροσδιορισμού κάθε ελεύθερου ανθρώπου». Σε μια προσπάθεια να προκαταλάβει τις επικρίσεις για το μήνυμα που εκπέμπει το προσωπικό του παράδειγμα, παρά την εκφρασθείσα θέση του ότι η στάση του καθενός είναι ζήτημα συνείδησης, είπε ότι ο ίδιος έπραξε αυτό που του υπαγορεύει η συνείδησή του. Αυτή η χειρονομία του προκάλεσε ικανοποίηση στη συντριπτική πλειοψηφία των βουλευτών του κόμματος και, βέβαια, της ακροδεξιάς πτέρυγας, ενώ, προς το παρόν, δεν υπήρξε καμία δημόσια διαφωνία και αντίδραση ούτε από τους θεωρούμενους θιασώτες του «μεσαίου χώρου». Ο Γ. Αλογοσκούφης, για παράδειγμα, όχι μόνο συμφώνησε με την κίνηση του Κ. Καραμανλή, αλλά έσπευσε να δηλώσει ότι και ο ίδιος θα υπογράψει. Το γεγονός, πάντως, ότι ο πρόεδρος της ΝΔ έχει, ουσιαστικά, εγκαταλείψει τα περί «μεσαίου χώρου», δεν είναι άσχετο από τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει στο εσωτερικό του κόμματός του ενόψει του συνεδρίου και την επιδίωξή του να επαναβεβαιώσει πανηγυρικά την κυριαρχία του.
Η ενέργεια του Κ. Καραμανλή έδωσε την ευκαιρία στον κυβερνητικό εκπρόσωπο να τον κατηγορήσει ότι «επιχειρεί να νομιμοποιήσει μια απόλυτα αντιδημοκρατική και διχαστική ενέργεια». Επιπλέον, ο Δ. Ρέππας τον επέκρινε ότι προωθεί την πολιτικοποίηση της Εκκλησίας, η οποία «δε συμβιβάζεται με την κοινωνική αποστολή και τον πνευματικό της ρόλο».
Παράλληλα, η ηγεσία της ΝΔ επιμένει στην προβολή του ζητήματος της διαπλοκής και, μάλιστα, επιχειρεί να εμφανιστεί δικαιωμένη και ενισχυμένη, μετά τα όσα διαδραματίζονται στην κυβέρνηση και το ΠΑΣΟΚ. Από την Κρήτη, όπου βρέθηκε το περασμένο Σάββατο, ο Κ. Καραμανλής ισχυρίστηκε ότι «τα όσα αποκαλύπτονται αυτές τις ημέρες, επιβεβαιώνουν τις καταγγελίες μας, τις στενές σχέσεις της κυβέρνησης με τη διαπλοκή και τις τεράστιες προσωπικές ευθύνες του κ. Σημίτη». Παράλληλα, κάλεσε την κυβέρνηση να υιοθετήσει τις προτάσεις του για την αντιμετώπιση του φαινομένου, οι οποίες εξαντλούνται στην ενίσχυση των αρμοδιοτήτων του ΕΣΡ, στη σύσταση «ανεξάρτητης αρχής» για τον έλεγχο των συμβάσεων και των προμηθειών του δημοσίου και την «αυστηρή»(;) νομοθεσία για τα οικονομικά των κομμάτων. Φυσικά, δεν είπε τίποτα για τη νεοφιλελεύθερη πολιτική της.
Σε διαφορετικό μήκος κύματος κινήθηκε, όμως, ο Μιχ. Λιάπης, ο οποίος, σε άρθρο του στην «Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία», επισημαίνει ότι «ένας είναι ένας τρόπος για να αντιμετωπιστεί η διαπλοκή. Ρήξη με ανατροπή του σημερινού συστήματος εξουσίας. Χωρίς συμβιβασμούς, χωρίς παλινωδίες, χωρίς καλοπιάσματα. Δε συνθηκολογούμε με κανέναν, δε χαριεντιζόμαστε με κανέναν ισχυρό, δεν κάνουμε διαχωρισμούς, δε σκανδαλολογούμε». Η ΝΔ, πρόσθεσε, έχει υποτιμήσει τον εαυτό της, έχει εγκλωβιστεί στο στερεότυπο «τι να κάνω, μειοψηφία είμαι». Γιατί δεν έχει καταλάβει τη δύναμή της.
Την ίδια στιγμή, αίσθηση έχει προκαλέσει η τοποθέτηση του Στ. Δήμα απέναντι στο υπό εκκόλαψη εγχείρημα του Δ. Αβραμόπουλου. Το στέλεχος της ΝΔ, αφού αρχικά δηλώνει ότι θα ήθελε τον Αβραμόπουλο εντός της ΝΔ και θεωρεί δύσκολη τη δημιουργία «νέου ισχυρού κόμματος», προσθέτει: «Αν, όμως, ο κ. Αβραμόπουλος προχωρήσει και επιτύχει τη συσπείρωση σημαντικού ποσοστού μετριοπαθών πολιτών και σοβαρών στελεχών, τότε η μόνη λύση για τη ΝΔ θα είναι κάποια μορφή εκλογικής συνεργασίας, ώστε από κοινού να επιδιωχτεί η πλειοψηφία».
Από την πλευρά της, η Ντ. Μπακογιάννη, σε συνέντευξή της στο «Βήμα», επαναλαμβάνει ότι δεν αμφισβητεί τον Κ. Καραμανλή, αλλά συμπληρώνει ότι «το πρόβλημα δεν είναι πρόβλημα προσώπων, είναι πρόβλημα δομών του κόμματος, είναι πρόβλημα λειτουργίας, είναι πρόβλημα πολιτικών επιλογών». Αναφερόμενη στο θέμα της διαπλοκής, είπε ότι το ζητούμενο είναι οι σταθεροί κανόνες και η διαφάνεια και το πρόβλημα δεν είναι τα ονόματα, ενώ αποδοκίμασε την πρόσφατη δήλωση του Γ. Κεφαλογιάννη, λέγοντας ότι «έκανε κακό στη ΝΔ».
Το σίγουρο είναι βέβαια ότι - έστω και μετά από δυο μέρες - ο πρωθυπουργός... νευρίασε για τα καλά. Ετσι εξηγείται το γεγονός ότι, από τη στιγμή που φούντωσε η ιστορία με τα «κότερα», δεν υπάρχει ούτε ένας συνεργάτης του Κ. Σημίτη που να μην πασχίζει να πείσει τους δημοσιογράφους για την ενόχληση του πρωθυπουργού. Αυτή η ενόχληση, δε - από τη στιγμή που διαπιστώθηκε ότι οι «σύντροφοι» στο ΕΓ όχι μόνο τα έκαναν θάλασσα, αλλά έγιναν και βούκινο - καταλαμβάνει περίοπτη θέση στην ειδησεογραφία εντύπων και ηλεκτρονικών ΜΜΕ.
Οποια εφημερίδα και να ξεφυλλίσεις, λοιπόν, όποιο δελτίο ειδήσεων και να ακούσεις, η ενόχληση του κ. Σημίτη εκεί θα είναι. Παρούσα. Μη δηλαδή και δεν το μάθει και ο τελευταίος Ελληνας πολίτης ότι ο κ. Σημίτης νευρίασε. Γιατί, όμως όλη αυτή η πρεμούρα; Γιατί τόση προσπάθεια εκ μέρους του πρωθυπουργού, να διαχωρίσει τον εαυτό του από όσα συνέβησαν μπροστά στα μάτια του την περασμένη Τρίτη; Είπαμε. Μπροστά του έγινε ό,τι έγινε. Επομένως, μήπως ο κατά τα άλλα εξοργισμένος κ. Σημίτης, διαδίδοντας ότι είναι... «τσαντισμένος», προσπαθεί να καταλάβει (με την αμέριστη βοήθεια του φιλικού του Τύπου) μια ασφαλή γωνίτσα κάπου εκεί στο απυρόβλητο; Εποχές του «εγώ απλώς προήδρευα», δε θυμίζουν αυτά;
***
Γι' αυτό σας λέμε: Πολύ περίεργη αυτή η ετεροχρονισμένη ενόχληση του κ. Σημίτη. Εκτός κι αν ο πρωθυπουργός για άλλο λόγο νευρίασε. Οχι επειδή οι πρωτοκλασάτοι του επιδίδονται σε «κοτερο-συνάξεις», ούτε επειδή μαχαιρώνονται μεταξύ τους, αλληλοκατηγορούμενοι «όχι δεν πήγα εγώ στο κότερο, όχι εσύ πήγες στο κότερο». Αν ο κ. Σημίτης ενοχλήθηκε από κάτι, ήταν επειδή αυτές οι δραστηριότητες βγήκαν προς τα έξω. Ενοχλήθηκε γιατί αυτές οι τόσο φυσικές - όπως προκύπτει από την αντίδρασή του - δραστηριότητες, προσφέρονται από τους ίδιους, τους... «σκαφάτους» υφισταμένους του, σαν όπλα στη φαρέτρα των μεγαλοεπιχειρηματιών για να διεξάγουν οι τελευταίοι των μεταξύ τους πόλεμο.
Γι' αυτό ενοχλήθηκε ο κ. Σημίτης. Επειδή θεωρεί ότι «αυτή τη φορά μάς πήρανε χαμπάρι». Επειδή θα ήθελε η κυβέρνησή του να τσαλαβουτάει στα βαλτόνερα της διαπλοκής, αλλά χωρίς να φαίνεται. Διακριτικά. Σαν ένας καλός διαιτητής, που λέει ο λόγος. Αλλά τώρα γίνεται κι αυτή, καθ' ομολογίαν του ΕΓ του ΠΑΣΟΚ, μέρος της ναυμαχίας...
***
Παρεπιμπτόντως, όπως εμείς θυμόμαστε, σε μια παλιότερη περίπτωση, όταν ο Ιησούς δηλαδή αναφώνησε εκείνο το «κάποιος από σας θα με προδώσει», οι υπόλοιποι 11 - που δεν είχαν λερωμένη τη φωλιά τους - άρχισαν να διαμαρτύρονται: «Μήπως εμένα εννοείς Κύριε;», απορούσαν. Και απορούσαν φωναχτά. Οχι από μέσα τους. Ετσι γινόταν, παλιότερα. Αλλά από τους 20 του ΕΓ, ούτε ένας δεν αναφώνησε: Μήπως εμένα εννοείς Θόδωρε; Γιατί; Μήπως διότι γνωρίζουν ότι ο Θόδωρος θα μπορούσε να εννοεί τον καθένα από κει μέσα; Ακόμα και τον εαυτό του..; Μήπως επειδή το να «νταραβερίζεσαι» με την πλουτοκρατία είναι κάτι πολύ συνηθισμένο στο «σοσιαλισμό» και στον «εκσυγχρονισμό» και μάλιστα από την εποχή κιόλας των «νέων τζακιών»;
***
Πρώτο, εμάς μάς είναι παντελώς αδιάφορο αν το κότερο ήταν του Κόκκαλη ή του Βαρδινογιάννη, αν πάνω στο κότερο ήταν ο Τσουκάτος, ο Σκανδαλίδης ή ο Αβραάμ Πάπας. Μάς ενδιαφέρει όμως πάρα πολύ να παρατηρούμε και να αποκαλύπτουμε - στο βαθμό που μπορούμε - τα θεατρινίστικα «κόλπα» όσων προκαλούν φουρτούνες στη ζωή του ελληνικού λαού, αλλά θέλουν να κρύβουν το αντιλαϊκό τους ναυάγιο, πρωταγωνιστώντας σε υποκριτικές υστερίες προστασίας της «τιμής και της υπόληψής τους»... Σε όλους αυτούς χαρίζουμε το γνωστό τραγουδάκι του Λ. Κηλαηδόνη: «Σ' ένα παπόρο μέσα, όλοι μέσα, όλοι μέσα...», λέει το τραγουδάκι...
Δεύτερο και κυριότερο: Σε ό,τι μάς αφορά δε χρειαζόμαστε κατάλογο επιβατών ούτε σε κότερα ούτε σε ελικόπτερα μεγαλοεπιχειρηματιών για να βγάλουμε συμπέρασμα περί της διαπλοκής. Εμάς, τα ονόματα των υπουργών και βουλευτών του ΠΑΣΟΚ (καθώς και των επίδοξων αντικαταστατών τους της ΝΔ), που προχτές ψήφισαν υπέρ του ξεπουλήματος του ΟΤΕ και αύριο θα ψηφίσουν υπέρ του ξεπουλήματος της ΔΕΗ, μάς είναι αρκετά. Μάς είναι υπεραρκετά για να αντιληφθούμε τι σημαίνει διαπλοκή.