Στα 60 ευρώ το βαρέλι «κλείδωσε» για την ώρα το ανώτατο όριο τιμής πώλησης (πλαφόν) που επιχειρούν να επιβάλουν G7, EE και Αυστραλία στο ρωσικό πετρέλαιο που διακινείται μέσω θάλασσας, μετά από πολλά παζάρια που αποτύπωσαν για άλλη μια φορά τους έντονους ανταγωνισμούς και στο εσωτερικό του ευρωατλαντικού μπλοκ.
Η Ρωσία από την πλευρά της ξεκαθαρίζει πως - παρότι το τελικό ποσό του πλαφόν προσεγγίζει πάρα πολύ την τιμή έκπτωσης με την οποία πουλάει η Μόσχα πετρέλαιο σε Κίνα, Ινδία κ.ά. - δεν πρόκειται να δεχθεί κανένα συμβόλαιο με χώρες και εταιρείες που εφαρμόζουν το πλαφόν. Αντίστοιχα, οι εφοπλιστές ξεκαθαρίζουν ότι το ρωσικό πετρέλαιο θα συνεχίσει να κινείται κανονικά, μεταξύ άλλων με αναμείξεις και «βαφτίσια», ενώ τα κέρδη τους αναμένεται να αυξηθούν ακόμα περισσότερο από τις κυρώσεις, που αυξάνουν το κόστος μεταφοράς.
Στην ΕΕ, μαζί με το πλαφόν τέθηκε χθες σε εφαρμογή και η απαγόρευση εισαγωγής ρωσικού πετρελαίου, με εξαίρεση το πετρέλαιο που εισάγεται μέσω αγωγών στην Ανατολική Ευρώπη.
Ειδικότερα σε ό,τι αφορά το πλαφόν, η απόφαση ΕΕ, G7 και Αυστραλίας προβλέπει ότι η μεταφορά ρωσικού αργού, η ασφάλιση, η τεχνική υποστήριξη κ.ο.κ. από δυτικές εταιρείες επιτρέπονται μόνο όταν αυτό πωλείται μέχρι 60 δολάρια το βαρέλι. Σύμφωνα με ανακοίνωση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου το όριο αυτό θα επανεξετάζεται ανά δύο μήνες, με βάση τις τιμές αναφοράς του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (ΔΟΕ). Ανακοινώθηκε επίσης ότι τον Φεβρουάριο του 2023 τίθεται σε ισχύ το εμπάργκο της ΕΕ και στα ρωσικά διυλισμένα πετρελαϊκά προϊόντα που διατίθενται στις αγορές χωρών της ΕΕ.
Το πλαφόν των 60 δολαρίων το βαρέλι αποφασίστηκε μετά από πολλές διαπραγματεύσεις, με στόχο να περιοριστούν τα έσοδα της Ρωσίας από τις εξαγωγές Ενέργειας, διατηρώντας παράλληλα αμείωτη τη ροή του ρωσικού πετρελαίου στις παγκόσμιες αγορές.
Στην πραγματικότητα, ωστόσο, η εν λόγω τιμή είναι κοντά στην τιμή αγοράς του ρωσικού πετρελαίου, που το τελευταίο διάστημα κυμαίνεται μεταξύ 67 και 70 ευρώ. Επιπλέον, το πλαφόν δεν θα τηρείται από χώρες που εισάγουν τεράστιες ποσότητες ρωσικού αργού πετρελαίου σε προνομιακές τιμές, όπως η Κίνα ή η Ινδία.
Με κυνικό όσο και αποκαλυπτικό τρόπο, σε συνέντευξη που έδωσε προ ημερών στη γαλλική εφημερίδα «Liberation», ο εφοπλιστής και πρόεδρος του Διεθνούς Εμπορικού Επιμελητηρίου - Ελλάς (ICC - Hellas) Νίκος Βερνίκος επισημαίνει ότι «εμείς οι εφοπλιστές θα γίνουμε πλουσιότεροι» από το εμπάργκο στο ρωσικό πετρέλαιο.
Πρόσθεσε πως «τα μποϊκοτάζ έχουν ως συνέπεια να ανεβαίνουν οι τιμές των προϊόντων που εισάγονται ή εξάγονται από τη χώρα στην οποία εφαρμόζεται το εμπάργκο», τονίζοντας: «Το κόστος μεταφοράς, το οποίο έχει ήδη εκτοξευτεί στα ύψη, θα αυξηθεί ακόμα πιο γρήγορα!».
Εξήγησε δε ότι το ρωσικό πετρέλαιο θα βγει κανονικά στις αγορές, καθώς θα αναμειχθεί με πετρέλαιο άλλων χωρών, για να προσθέσει: «Εφόσον η κατανάλωση πετρελαίου μπορεί να μειωθεί μόνο οριακά, και επιπλέον οι παραγωγοί, όπως η Σαουδική Αραβία, δεν συμφωνούν να αυξήσουν ουσιαστικά την παραγωγή τους, τι πρέπει να γίνει; Θα πρέπει η Ευρώπη να μείνει χωρίς πετρέλαιο; Το πετρέλαιο θα μεταφερθεί, με τη σειρά του, στις χώρες - καταναλωτές».
Και αναρωτιέται ρητορικά: «Ενώ κανείς στον κόσμο, ούτε καν ο ΟΗΕ, δεν έχει τη δυνατότητα να ελέγξει τα μείγματα, θα πρέπει να ζητήσουμε από τους Ελληνες εφοπλιστές να μεταμορφωθούν σε Ηρακλή Πουαρό για να μάθουμε τι ακριβώς μεταφέρουν;».
Αναφέρει ακόμα ότι αν δεν είναι οι Ελληνες εφοπλιστές εκείνοι οι οποίοι θα ναυλώνουν τα πλοία που μεταφέρουν ρωσικό πετρέλαιο «θα το κάνουν άλλοι, η προσφορά μεταφοράς θα είναι μικρότερη και οι τιμές θα αυξηθούν». Και καταλήγει λέγοντας ότι «στα νερά οι κυρώσεις είναι αναποτελεσματικές».
Την Κυριακή οι πετρελαιοπαραγωγές χώρες του ΟΠΕΚ+ αποφάσισαν να διατηρήσουν την απόφασή τους για μείωση της παραγωγής κατά δύο εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα έως το τέλος του 2023. Η αντίστοιχη απόφαση που ελήφθη τον Οκτώβριο προκάλεσε την έντονη αντίδραση των ΗΠΑ.
Από την πλευρά της Ρωσίας, ο αντιπρόεδρος της ρωσικής κυβέρνησης Αλ. Νόβακ κατήγγειλε το πλαφόν στο ρωσικό πετρέλαιο ως μια κατάφωρη επέμβαση που αντιβαίνει στους κανόνες του «ελεύθερου εμπορίου».
«Εργαζόμαστε για μηχανισμούς που θα απαγορεύουν τη χρήση του εργαλείου ενός πλαφόν τιμής, ανεξάρτητα από το σε ποιο επίπεδο τίθεται, επειδή αυτή η παρέμβαση θα μπορούσε να αποσταθεροποιήσει περαιτέρω την αγορά», είπε, προσθέτοντας: «Θα πουλήσουμε πετρέλαιο και πετρελαϊκά προϊόντα μόνο σε εκείνες τις χώρες που θα εργαστούν μαζί μας βάσει όρων αγοράς, ακόμη κι αν αναγκαστούμε να μειώσουμε λίγο την παραγωγή».
Εντείνονται διπλωματικές επαφές για τη «διευθέτηση» της σύγκρουσης Αρμενίας - Αζερμπαϊτζάν, με οριοθέτηση των συνόρων τους και υπογραφή Συνθήκης Ειρήνης μετά τον πόλεμο στο Ναγκόρνο Καραμπάχ το φθινόπωρο του 2020, και με τη Ρωσία, την ΕΕ και τις ΗΠΑ να ανταγωνίζονται για «διαμεσολάβηση» και επιρροή στην περιοχή του Νότιου Καυκάσου.
Χθες συναντήθηκαν στη Μόσχα οι υπουργοί Εξωτερικών της Ρωσίας Σ. Λαβρόφ και του Αζερμπαϊτζάν Τζ. Μπαϊράμοφ, συζητώντας τη μεσολάβηση της Ρωσίας και τις σχετικές συμφωνίες που έχουν υπογράψει το 2020 και το 2021 οι ηγέτες Ρωσίας - Αρμενίας - Αζερμπαϊτζάν, όπως και ζητήματα διμερών σχέσεων.
Το Αζερμπαϊτζάν θέλει να «διευθετήσει» τη σύγκρουση με την Αρμενία το συντομότερο δυνατόν και είναι έτοιμο να υπογράψει μια Συνθήκη Ειρήνης, δήλωσε ο Μπαϊράμοφ, καθώς το Μπακού βιάζεται να ανοίξουν εμπορικοί δρόμοι και διασυνδέσεις μέσα στο Ναγκόρνο Καραμπάχ και μεταξύ Αζερμπαϊτζάν και των υπόλοιπων περιοχών του Νότιου Καυκάσου.
Ο Λαβρόφ από την πλευρά του σημείωσε ότι η Ρωσία είναι ένας από τους κορυφαίους εμπορικούς εταίρους του Αζερμπαϊτζάν και ότι η αξία του μεταξύ τους εμπορίου φέτος «αυξήθηκε εντυπωσιακά», καθώς έχει ξεπεράσει τα 3 δισ. δολάρια τους πρώτους 10 μήνες και μπορεί να φτάσει τα 4 δισ. δολάρια μέχρι το τέλος του έτους.
Ο Ρώσος ΥΠΕΞ προανήγγειλε επίσης κοινά επενδυτικά έργα ρωσικών και αζέρικων ομίλων, «συμπεριλαμβανομένης της ανασυγκρότησης του εδάφους του Αζερμπαϊτζάν μετά τη σύγκρουση» με την Αρμενία.
Σύμφωνα με τον Λαβρόφ, η ατζέντα περιλαμβάνει υλοποίηση μεγάλων επιχειρηματικών έργων, «όπως η παραγωγή φορτηγών GAZ, η ανάπτυξη του κέντρου εξυπηρέτησης "Russian Helicopters"» κ.ά.
Πριν από μια βδομάδα, ο Μπαϊράμοφ είχε συναντηθεί με τον επικεφαλής της ΕΕ για την Ανατολική Ευρώπη και την Κεντρική Ασία στην Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης, συζητώντας «διάφορες πτυχές της συνεργασίας μεταξύ του Αζερμπαϊτζάν και της ΕΕ, τη διαδικασία εξομάλυνσης μεταξύ του Αζερμπαϊτζάν και της Αρμενίας, τις προοπτικές συνεργασίας στον τομέα της ενεργειακής ασφάλειας, στους τομείς της επικοινωνίας και των μεταφορών, σύμφωνα με συμφωνίες που έχουν επιτευχθεί με την ΕΕ».
Ο Αζέρος ΥΠΕξ είχε κατηγορήσει την Αρμενία ότι προσπαθεί να παρεμποδίσει τη διαδικασία «ειρήνευσης», με παραβίαση των δεσμεύσεων των τριμερών συμφωνιών Ρωσίας - Αρμενίας - Αζερμπαϊτζάν, καθώς και ότι αρμένικοι ένοπλοι σχηματισμοί ακόμα δεν έχουν αποσυρθεί πλήρως από τα εδάφη του Αζερμπαϊτζάν και χρησιμοποιούν τον διάδρομο του Λατσίν για στρατιωτικούς σκοπούς.
Την ίδια μέρα ο Αρμένιος ΥΠΕΞ Αρ. Μιζοργιάν είχε προτείνει να γίνει νέα συνάντηση των ηγετών του Αζερμπαϊτζάν και της Αρμενίας με τον Γάλλο Πρόεδρο και τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, με φόντο και τις επικρίσεις του Αζερμπαϊτζάν για τη Γαλλία ότι μεροληπτεί υπέρ της Αρμενίας. Σύμφωνα με τον ίδιο, η Αρμενία έλαβε τις απαντήσεις του Αζερμπαϊτζάν σχετικά με το προσχέδιο Συνθήκης Ειρήνης που είχε αποστείλει.
Οι ΗΠΑ αποκτούν ένα νέο πυρηνικό βομβαρδιστικό μεγάλου βεληνεκούς, σύμφωνα με τη γερμανική εφημερίδα «Welt». Η κατασκευάστρια εταιρεία «Northrop Grumman» παρουσιάζει το μοντέλο «B-21 Raider», το οποίο θα χρησιμοποιηθεί για «αποτροπή» της Κίνας και της Ρωσίας.
Στην ερώτηση γιατί οι ΗΠΑ χρειάζονται ένα νέο βομβαρδιστικό μεγάλου βεληνεκούς, η «Northrop Grumman» απαντά: «Επί του παρόντος, μόνο το 10% των βομβαρδιστικών της χώρας μας είναι ικανά να διαπεράσουν την προηγμένη εχθρική αεράμυνα». Επομένως, ένα νέο βομβαρδιστικό είναι «ζωτικής σημασίας για την αποτροπή πιθανών αντιπάλων, την καθησύχαση των συμμάχων και την ασφάλεια της χώρας μας». Οι ειδικοί αναμένουν ότι η πρώτη πτήση θα πραγματοποιηθεί την άνοιξη του 2023.
Η «Northrop Grumman» μιλάει για ένα «ψηφιακό βομβαρδιστικό» και το πρώτο στρατιωτικό αεροσκάφος 6ης γενιάς στον κόσμο. Αυτό που εννοείται πάνω απ' όλα είναι η πλήρης δικτύωση με πληροφορίες ή όπλα από το Διάστημα, τον αέρα, το έδαφος ή από πλοία και υποβρύχια.
Η Πολεμική Αεροπορία των ΗΠΑ θέλει να παραγγείλει τουλάχιστον 100 από αυτά και θα ξεκινήσει έτσι έναν μερικό εκσυγχρονισμό του στόλου των πυρηνικών βομβαρδιστικών της.
Σε απάντηση στο νέο αμερικανικό βομβαρδιστικό μεγάλου βεληνεκούς, η Ρωσία και η Κίνα ενδέχεται να προωθήσουν τα σχέδιά τους για νέα βομβαρδιστικά μεγάλου βεληνεκούς. Εδώ και χρόνια, η «Tupolev» εργάζεται πάνω στο μοντέλο PAK-DE για το νέο βομβαρδιστικό της Μόσχας. Η δε Κίνα φέρεται να πλησιάζει στην ολοκλήρωση του μυστικού stealth βομβαρδιστικού Xian H-20, το οποίο οι ειδικοί θεωρούν ότι έχει ομοιότητες με το νέο αμερικανικό βομβαρδιστικό.
Εκτιμάται ότι μέχρι το 2025 οι ΗΠΑ, η Κίνα και η Ρωσία μπορεί να διαθέτουν νέα βομβαρδιστικά μεγάλου βεληνεκούς, εάν η Μόσχα είναι σε θέση, λόγω της αποδυνάμωσής της από τον πόλεμο στην Ουκρανία και τις δυτικές κυρώσεις.