Το τουρκικό γεωτρύπανο «Γιαβούζ» συνοδεύουν πολεμικά πλοία |
Η Τουρκία επιμένει στα σχέδιά της για νέες γεωτρήσεις (με μπούσουλα και την παράνομη συμφωνία Σάρατζ - Ερντογάν) με αναβάθμιση της στρατιωτικής της παρουσίας στην περιοχή, όπως δείχνει και η αποστολή τουρκικών φρεγατών ανοιχτά της Λιβύης αλλά και οι πυρετώδεις επαφές Ερντογάν σε πολλές βορειο-αφρικανικές χώρες, βολιδοσκοπώντας και διαθέσεις για νέες «αμυντικές» συνεργασίες (σ.σ. ίσως και με εγκατάσταση νέων βάσεων). Την ίδια στιγμή, ο ΥΠΕΞ Μεβλούτ Τσαβούσογλου τόνισε ότι «μοναδική επιλογή για λύση στην Ανατολική Μεσόγειο είναι οι Ελληνοκύπριοι και η Ελλάδα να ετοιμαστούν να μοιραστούν... Οσον καιρό δεν συνεργάζονται για λύση, εμείς θα προστατεύουμε τα δικαιώματά μας...», ταυτόχρονα απάντησε στις επικρίσεις της Γαλλίας για το παράνομο μνημόνιο Σάρατζ - Ερντογάν, ανταπαντώντας ότι «πρέπει (σ.σ. η Γαλλία) να στηρίζει τον στρατηγό Χάφταρ».
Η Γαλλία με την παρουσία στην περιοχή του αεροπλανοφόρου «Σαρλ ντε Γκολ», το οποίο θα συνοδεύει και ελληνική φρεγάτα, δηλώνει την αποφασιστικότητά της να υπερασπιστεί τα συμφέροντα των μονοπωλίων της (ειδικά στην κυπριακή ΑΟΖ), κάνοντας ταυτόχρονα προσπάθεια να διευρύνει το παζάρι με όλες τις δυνάμεις και με την Τουρκία, παρά τις αντεγκλήσεις.
Ο «ΥΠΕΞ» του ψευδοκράτους, Κουντρέτ Οζερσάι, από εκδήλωση του πανεπιστημίου Κέμπριτζ στη Βρετανία, στάθηκε στη «βούληση για διαμοιρασμό της εξουσίας αλλά και του πλούτου» που απαιτείται για λύση στο Κυπριακό, εκτιμώντας παράλληλα ότι οι σημερινές συνθήκες δεν προσφέρονται για «ομοσπονδιακή λύση» και «θα πρέπει να συζητηθεί (το ενδεχόμενο για) μια συνεργατική ομοσπονδία», σχολιάζοντας ότι υπάρχει τέτοια εμπειρία και σε επίπεδο ΕΕ. Πρόσθεσε δε ότι «οι δύο πλευρές στην Κύπρο μπορούν να ξεκινήσουν να συνεργάζονται σε έναν περιορισμένο αριθμό θεμάτων», όπως το φυσικό αέριο, το εμπόριο, ο τουρισμός, η πολιτιστική κληρονομιά κ.τ.λ. Σημειωτέον ότι ο Οζερσάι συναντήθηκε με εκπροσώπους κρατικών και άλλων βρετανικών φορέων (π.χ. «δεξαμενών σκέψης» κ.τ.λ.), αναθερμαίνοντας και συζητήσεις για έναρξη πτήσεων που θα συνδέουν απευθείας ψευδοκράτος και Λονδίνο.
Συνολικότερα, η Βρετανία πρωτοστατεί σε προσπάθειες αναβάθμισης του ψευδοκράτους, όπως δείχνουν και προτάσεις που επανέφερε με αφορμή τη νέα συνεδρίαση του Συμβουλίου Ασφαλείας (ΣΑ) του ΟΗΕ για την παράταση της παραμονής της ΟΥΝΦΙΚΥΠ στο νησί. Σύμφωνα με δημοσιεύματα, το Λονδίνο συντάχτηκε με την άποψη ότι «οι ανησυχίες για την αναγνώριση (σ.σ. του ψευδοκράτους) δεν θα πρέπει να συνιστούν αφ' εαυτές ανυπέρβλητο εμπόδιο στην ενίσχυση της συνεργασίας», αλλά και υποστήριξε τη λειτουργία «μηχανισμών συνεννόησης» ανάμεσα στις «δύο διοικήσεις» στο νησί (μεταξύ άλλων και ανάμεσα στην κυπριακή Εθνική Φρουρά και τις λεγόμενες «τουρκοκυπριακές δυνάμεις ασφαλείας», ουσιαστικά καταξιώνοντας τις τελευταίες).
Χαρακτηριστικό ήταν και το κοινό ανακοινωθέν που εκδόθηκε μετά από συνάντηση που είχαν στη Ρώμη οι ΥΠΕΞ Ιταλίας - Κύπρου, εκφράζοντας μεν κριτική στη συμφωνία Ερντογάν - Σάρατζ, αλλά και σπεύδοντας να επισημάνουν ότι «η οριοθέτηση ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας θα πρέπει να επιτυγχάνεται μέσω διαλόγου και διαπραγμάτευσης με καλή πίστη», χαιρετίζοντας μάλιστα και «την πρόσκληση που απηύθυνε η κυβέρνηση της Κύπρου στην Τουρκία για διαπραγματεύσεις το περασμένο καλοκαίρι» και επιμένοντας να ζητά «μια γνήσια συνεργασία με καλή πίστη».
Ολα αυτά λίγο μόνο μετά την παρέμβαση του Αμερικανού Προέδρου, Ντ. Τραμπ, που έσπευσε προκλητικά να χαρακτηρίσει «διαφωνίες» και «διαφορές που πρέπει να επιλυθούν» τις προκλητικές αξιώσεις με τις οποίες η Αγκυρα παραβιάζει κυριαρχικά δικαιώματα Ελλάδας αλλά και Κύπρου.
Εξίσου ενδεικτικά για τις προθέσεις των Ευρωπαίων «εταίρων» είναι και τα δημοσιεύματα που κατέγραψαν «επιφυλάξεις» διαφόρων ευρωπαϊκών χωρών ως προς τον τρόπο και το χρονοδιάγραμμα υλοποίησης επιπτώσεων που έχουν οι διαφωνίες Βρυξελλών - Αγκυρας, με δεδομένα και τα συμφέροντα ισχυρών μονοπωλίων που διακυβεύονται. Μάλιστα, πληροφορίες αναφέρουν ότι στις Βρυξέλλες έχουν δοθεί εντολές για σύνταξη έκθεσης για τη σημασία που έχει η ΤΡΑΟ (η βασικότερη τουρκική ενεργειακή εταιρεία, που ανήγγειλε νέες παράνομες γεωτρήσεις στην κυπριακή ΑΟΖ) για την «ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης». Δεν είναι τυχαία άλλωστε η - στην πραγματικότητα - «αδιαφορία» που επέδειξαν οι Γαλλία - Ιταλία στην άφιξη του «Γιαβούζ» σε «οικόπεδο» της κυπριακής ΑΟΖ για το οποίο έχουν αδειοδοτηθεί οι κολοσσοί «ENI» και «TOTAL».
Στην κατεύθυνση αναζήτησης «συνεννοήσεων» κινείται και το ψήφισμα, με το οποίο το ΣΑ του ΟΗΕ ανανέωσε τη θητεία της (ειρηνευτικής δύναμης του Οργανισμού) ΟΥΝΦΙΚΥΠ στην Κύπρο, παροτρύνονται τις «δύο πλευρές» (στην Κύπρο) και «όλους τους συμμετέχοντες» να «ανανεώσουν την πολιτική βούληση και τη δέσμευσή τους για μια διευθέτηση υπό την αιγίδα των Ηνωμένων Εθνών» με «την αίσθηση του επείγοντος» και καλωσορίζοντας όλα τα ψηφίσματα - κείμενα που προωθούν τη διχοτόμηση της Κύπρου. Αποκαλυπτικό και το νέο ξέπλυμα των τουρκικών προκλήσεων, αφού το ΣΑ εκφράζει γενικόλογα «βαθιά ανησυχία» για «την περαιτέρω κλιμάκωση και τις αυξημένες εντάσεις στην Ανατολική Μεσόγειο για την εξερεύνηση των υδρογονανθράκων» και ζητά αόριστα «τη μείωση των εντάσεων στην Ανατολική Μεσόγειο, καλώντας τους ηγέτες των δύο κυπριακών κοινοτήτων και όλων των εμπλεκόμενων μερών να απέχουν από κάθε ενέργεια και ρητορική που θα μπορούσαν να βλάψουν τις πιθανότητες επιτυχίας», τσουβαλιάζοντας δηλαδή τους πάντες και αποφεύγοντας κάθε ρητή αναφορά στην επιθετικότητα της Τουρκίας.
Τέλος, ας καταγραφεί και η απάντηση που έδωσε εκπρόσωπος του ρωσικού ΥΠΕΞ σε ερώτημα για την κατάσταση στην περιοχή, εκφράζοντας ανησυχία για «την εκεί συσσώρευση συγκρουσιακού δυναμικού» και συστήνοντας σε «όλα τα εμπλεκόμενα κράτη να επιδείξουν πολιτική βούληση με σκοπό την αποκλιμάκωση της έντασης και την εξεύρεση αμοιβαία αποδεκτών λύσεων προς το συμφέρον της κατοχύρωσης της σταθερότητας και ασφάλειας».
Οι εξελίξεις στη Λιβύη δεν περιορίζονται στα πεδία των συγκρούσεων ανάμεσα στην κυβέρνηση του δοτού πρωθυπουργού Φαγιέζ Σάρατζ και τον «Λιβυκό Εθνικό Στρατό» (LNA) του στρατηγού Χαλίφα Χάφταρ - με τις μάχες στη Μισράτα και σε περίχωρα της Τρίπολης να συνεχίζονται ακατάπαυστα και αυτήν τη βδομάδα, παρά τις διακηρύξεις περί «ειρήνευσης» στη διεθνή διάσκεψη της 19ης Γενάρη στο Βερολίνο.
Ακόμα πιο ασφυκτικές πιέσεις ασκούν το πετρελαϊκό και το αεροπορικό εμπάργκο που έχει επιβάλει ο LNA, με τη στήριξη ξένων δυνάμεων (Γαλλίας, Ρωσίας, Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, Αιγύπτου κ.ά.), από τις 18 Γενάρη. Μέσα στις τελευταίες δύο βδομάδες η πετρελαϊκή παραγωγή από τα 1,2 εκατομμύρια βαρέλια τη μέρα έχει συρρικνωθεί σε λιγότερο από 260.000 βαρέλια, προκαλώντας απώλειες κρατικών εσόδων άνω των 515 εκατ. δολαρίων. Αν αυτή η τάση συνεχιστεί για άλλες δυο - τρεις βδομάδες, τότε η «κυβέρνηση εθνικής συμφωνίας» του Σάρατζ θα δυσκολευτεί πολύ να καταβάλει τη μισθοδοσία 1,3 εκατ. δημοσίων υπαλλήλων και να χρηματοδοτήσει τις αγορές όπλων από ξένες δυνάμεις και τις στρατιές μισθοφόρων που στέλνει αφειδώς η Τουρκία, κυρίως, από τη Συρία.
Η Τουρκία, που έχει επιλέξει να παραδεχτεί ανοιχτά το ρόλο της στον πόλεμο, δείχνει αποφασισμένη να συνεχίσει τη στήριξη της κυβέρνησης Σάρατζ, σε μια προσπάθεια να εξασφαλίσει ό,τι και όσα μπορεί από τη μοιρασιά των λαφύρων την «επόμενη μέρα» - μετά το τέλος των συγκρούσεων, κάποια στιγμή... - στη Λιβύη. Η λεκτική αντιπαράθεση, μεσοβδόμαδα, ανάμεσα στις κυβερνήσεις των Προέδρων της Τουρκίας, Ρ. Τ. Ερντογάν, και της Γαλλίας, Εμανουέλ Μακρόν, αναφορικά με το ποιος κάνει τη μεγαλύτερη επέμβαση σε βάρος του πολύπαθου λιβυκού λαού, αντικατοπτρίζει ένα μέρος του έντονου ενδοϊμπεριαλιστικού ανταγωνισμού για το ξαναμοίρασμα της «πίτας» του λιβυκού ορυκτού και φυσικού πλούτου, αλλά και του φιλέτου δημόσιων υπηρεσιών και ανοικοδόμησης που θα απαιτηθεί για να ορθοποδήσει ξανά η χώρα.
Κατά τ' άλλα, συνεχίζει να συναντά μεγάλες δυσκολίες και αντιφάσεις το σχέδιο «πολιτικής λύσης», δηλαδή συμβιβασμού των αντιμαχόμενων πλευρών, ως αποτέλεσμα και των οξυμένων αντιθέσεων ανάμεσα σε ισχυρές ιμπεριαλιστικές δυνάμεις που «πρωταγωνίστησαν» στην πρόσφατη Διάσκεψη του Βερολίνου. Είναι χαρακτηριστικό ότι ούτε αυτή τη βδομάδα δεν κατέστη εφικτή η συνεδρίαση της λεγόμενης στρατιωτικής επιτροπής 5+5 στη Γενεύη, που επιδιώκει ο απεσταλμένος του ΟΗΕ στη Λιβύη, Γκασάν Σαλαμέ, και η οποία σχεδιάζεται να συγκροτηθεί από πέντε στρατιωτικούς αξιωματούχους της κυβέρνησης Σάρατζ και πέντε αξιωματικούς του στρατηγού Χάφταρ. Μιλώντας την Πέμπτη σε έκτακτη συνεδρίαση του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, ο Σαλαμέ παραδέχθηκε ότι όχι μόνο δεν σταματούν οι συγκρούσεις αλλά και διάφορες δυνάμεις συνεχίζουν να καταστρατηγούν αποφάσεις του ΟΗΕ, συμπεριλαμβανομένης αυτής για το διεθνές εμπάργκο όπλων. Είναι φανερό ότι για αρκετό καιρό ακόμα, το λόγο στη Λιβύη θα έχουν τα όπλα και όχι οι διαπραγματευτές...
Στο νοτιοανατολικό άκρο του ελληνικού FIR, νοτιοανατολικά της Κρήτης και νότια του Καστελόριζου, μπήκε τις πρώτες πρωινές ώρες της Παρασκευής το ερευνητικό τουρκικό σκάφος «Ορούτς Ρέις», συνοδευόμενο από δύο βοηθητικά - ανεφοδιαστικά πολιτικά σκάφη. Οπως περιγράφουν αρμόδιες πηγές, κινείτο με δυτικές πορείες εκτός δηλωθείσας περιοχής NAVTEX, που εξέδωσαν προηγούμενα οι Τούρκοι για παράνομες έρευνες εντός της κυπριακής ΑΟΖ. Στην περιοχή επικρατούσαν δυσμενείς καιρικές συνθήκες, και ήταν προς διερεύνηση αν το πλοίο έπλευσε προς δυτικά για να αποφύγει τον καιρό.
Στην περιοχή στάλθηκε αμέσως η φρεγάτα «Νικηφόρος Φωκάς», ενώ το απόγευμα της Παρασκευής ετοιμαζόταν και η «Κουντουριώτης» για να αναπτυχθεί επίσης στην ευρύτερη περιοχή. Διαπιστώθηκε ότι αν και το τουρκικό πλοίο είχε ριγμένα καλώδια, δεν εκτελούσε έρευνες, για τις οποίες δεν έχει δικαίωμα. Μέχρι την ώρα εκτύπωσης της εφημερίδας, το πλοίο απλώς κινείτο στα διεθνή ύδατα, κάτι το οποίο δεν απαγορεύει το Διεθνές Δίκαιο. Σε κάθε περίπτωση, ο κυβερνήτης της φρεγάτας ενημέρωσε διά ασυρμάτου τον Τούρκο καπετάνιο του ερευνητικού ότι πλέει εντός του FIR Αθηνών και ότι δεν επιτρέπεται να διενεργήσει έρευνες. Ο Τούρκος φέρεται να μην απάντησε στις κλήσεις. Αργότερα, φάνηκε να βάζει πλώρη για βορειοανατολικά, ωστόσο με πολύ αργή ταχύτητα, παρατείνοντας έτσι την παραμονή του στην περιοχή.