Σάββατο 29 Μάρτη 2025 - Κυριακή 30 Μάρτη 2025
ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ
ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ
Σελίδα 37
ΠΟΙΚΙΛΗΣ ΥΛΗΣ - ΕΠΙΣΤΗΜΗ
ΔΙΑΣΤΗΜΙΚΟ ΤΗΛΕΣΚΟΠΙΟ «ΤΖΕΪΜΣ ΓΟΥΕΜΠ»
Νέες ανακαλύψεις σε σύγκρουση με την κυρίαρχη κοσμολογική θεωρία

Ο γαλαξίας JADES-GS-z14-0 σε φωτογραφία από το «Τζ. Γουέμπ»

Public

Ο γαλαξίας JADES-GS-z14-0 σε φωτογραφία από το «Τζ. Γουέμπ»
Η εξαιρετική ευαισθησία του διαστημικού τηλεσκοπίου «Τζέιμς Γουέμπ» στην περιοχή του υπέρυθρου φωτός επιτρέπει στους ερευνητές να εξετάζουν αρχαίους γαλαξίες, για να διερευνήσουν τα μυστικά αυτού που η κυρίαρχη κοσμολογική θεωρία ονομάζει πρώιμο σύμπαν, εκτιμώντας ότι το σύμπαν που μπορούμε να παρατηρήσουμε είχε μια αρχή, τη «Μεγάλη Εκρηξη», πριν από 13,8 δισεκατομμύρια χρόνια. Στις προηγούμενες παρατηρήσεις που αμφισβήτησαν αυτό το μοντέλο, προστέθηκε άλλη μία με την ανακάλυψη από διεθνή ομάδα αστρονόμων της απρόσμενα λαμπρής χαρακτηριστικής υπογραφής του υδρογόνου σε έναν γαλαξία που σχηματίστηκε πολύ νωρίς στο πρώιμο σύμπαν.

Το «Γουέμπ» ανακάλυψε τον εξαιρετικά μακρινό γαλαξία JADES-GS-z13-1, που φαίνεται να υπήρχε 330 εκατομμύρια χρόνια μετά τη «Μεγάλη Εκρηξη». Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν τη φωτεινότητα του γαλαξία σε διάφορα μήκη κύματος, για να υπολογίσουν την ερυθρά του απόκλιση, δηλαδή τη μετατόπιση των φωτεινών κυμάτων προς πιο μεγάλα μήκη κύματος, καθώς το φως του ταξίδευε επί δισεκατομμύρια έτη μέχρι να φτάσει στη Γη, μέσα στο κατά την κυρίαρχη κοσμολογική θεωρία διαστελλόμενο σύμπαν. Η αρχική εκτίμηση με ένα από τα όργανα παρατήρησης του «Γουέμπ» ήταν ερυθρά απόκλιση 12,9, ενώ με χρήση και δεύτερου οργάνου καταλήχτηκε στο 13.0. Απ' αυτό προέκυψε η ηλικία των 330 εκατ. ετών για τον JADES-GS-z13-1. Ομως κατά τη μελέτη της ακτινοβολίας του μακρινού γαλαξία προέκυψε πως είναι ιδιαίτερα φωτεινός στο μήκος κύματος που ονομάζεται εκπομπή Λίμαν-άλφα και σχετίζεται με τα άτομα του υδρογόνου. Η εκπομπή είναι πολύ ισχυρότερη από αυτή που το κοσμολογικό μοντέλο θεωρεί δυνατή σε τόσο πρώιμο στάδιο ανάπτυξης του σύμπαντος.

Ο γαλαξίας JADES-GS-z13-1 (η κόκκινη κουκίδα στη δεξιά φωτογραφία), όπως τον κατέγραψαν οι κάμερες υπερύθρων του διαστημικού τηλεσκοπίου «Τζέιμς Γουέμπ»
Ο γαλαξίας JADES-GS-z13-1 (η κόκκινη κουκίδα στη δεξιά φωτογραφία), όπως τον κατέγραψαν οι κάμερες υπερύθρων του διαστημικού τηλεσκοπίου «Τζέιμς Γουέμπ»
Το πρώιμο σύμπαν υποτίθεται ότι ήταν βυθισμένο σε μια πυκνή ομίχλη ουδέτερου υδρογόνου, που διαλύθηκε κατά τη διαδικασία του εκ νέου ιονισμού του, η οποία τελείωσε ένα δισεκατομμύριο χρόνια μετά τη «Μεγάλη Εκρηξη». Στο μεσοδιάστημα και μέχρι να σχηματιστούν αρκετά άστρα, ώστε με την ακτινοβολία τους να ιονίσουν το υδρογόνο, η ομίχλη ουδέτερου υδρογόνου θα απορροφούσε κάθε υπεριώδη εκπομπή. Αρα η εκπομπή Λίμαν-άλφα δεν θα έπρεπε να είναι παρατηρήσιμη από έναν γαλαξία αυτής της ηλικίας. Οπως και σε προηγούμενες περιπτώσεις, παραμένοντας στο πλαίσιο της κυρίαρχης κοσμολογικής θεωρίας, οι επιστήμονες προσπαθούν τώρα να αναθεωρήσουν το τμήμα της που αφορά τον σχηματισμό και την εξέλιξη των γαλαξιών, ώστε να μπορεί να δικαιολογηθεί τόσο η ανακάλυψη σχετικά με τον JADES-GS-z13-1, όσο και η ανακάλυψη γαλαξιών καλά σχηματισμένων και με πλήθος άστρων σε τόσο πρώιμο στάδιο. Κάποιοι θεωρούν ότι ίσως η «πρώτη γενιά» άστρων είχε ιδιαίτερα χαρακτηριστικά (πως ήταν πολύ πιο μεγάλα, θερμά και λαμπρά από τα κατοπινά άστρα) και έτσι μπόρεσε να ιονίσει πιο γρήγορα το υδρογόνο.

Σε άλλη ανακάλυψη με τη βοήθεια του «Γουέμπ», εντοπίστηκε ο γαλαξίας JADES-GS-z14-0, με ερυθρά απόκλιση 14,32, που σημαίνει ηλικία 290 εκατ. ετών. Ισως με ένα ακόμη ισχυρότερο τηλεσκόπιο να μπορούσαμε να δούμε ακόμη πιο μακρινούς γαλαξίες, σε ακόμη πιο πρώιμη φάση, απαιτώντας νέες τροποποιήσεις στη θεωρία της «Μεγάλης Εκρηξης» και της εικαζόμενης γέννησης του παρατηρήσιμου σύμπαντος στην τρέχουσα εκδοχή του από μια σημειακή ανωμαλία.


Επιμέλεια:
Σταύρος Ξενικουδάκης
Πηγές: www.nasa.gov, www.esa.int, https://esawebb.org, https://webbtelescope.org


Κορυφή σελίδας
Ευρωεκλογές Ιούνη 2024
Μνημεία & Μουσεία Αγώνων του Λαού
Ο καθημερινός ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ 1 ευρώ