Οι νέες κατευθύνσεις της ΕΕ για την παιδεία
και το νέο νομοσχέδιο για τα μεταπτυχιακά και την έρευνα
α. ιδιωτικοποίηση της οικονομίας και κατά συνέπεια και της παιδείας σε όλα τα επίπεδά της, και κυρίως στα ανώτερα και ανώτατα.
β. άμεση εξάρτηση της έρευνας από το ιδιωτικό κεφάλαιο τόσο στη χρηματοδότησή του, όσο και στη χρήση της έρευνας από αυτό.
γ. παιδεία και έρευνα πολλών ταχυτήτων, όπως εξυπηρετεί το μεγάλο κεφάλαιο.
Κατ' αρχήν θα πρέπει να διευκρινίσουμε (επειδή πολλές φορές ακούγεται το αντίθετο) ότι πρέπει να θυμηθούμε τη μαρξιστική ρήση ότι «το κεφάλαιο δεν έχει πατρίδα». Ετσι, διάφοροι θρήνοι και κοπετοί του στιλ ότι η «ΕΕ καταστρέφει την εθνική μας οικονομία» ή θριαμβευτικές κραυγές του στιλ ότι η «ΕΕ αντιστέκεται ως αντίπαλον δέος στο αμερικανικό κεφάλαιο», είναι μάλλον βλακώδεις και τουλάχιστον αντιμαρξιστικοί. Το κεφάλαιο είναι κεφάλαιο και δε διαφέρει σε τίποτα ο Λάτσης από τη Γιουνιλέβερ, ή αν τις σοκολάτες Παυλίδη τις πήρε η Σούκχαρτ ή τα παγωτά Δέλτα κάποια βελγική εταιρία που δε θυμάμαι το όνομά της (και ούτε και με νοιάζει στο κάτω -κάτω), εκτός από το ότι το κεφάλαιο ισχυροποιείται μέσα από τη συγκεντροποίησή του.
Καμιά εταιρία δεν έχει τη διάθεση, για παράδειγμα, να συντηρεί ένα ερευνητικό κέντρο του επιπέδου του Ινστιτούτου Μαξ Πλανκ, έτσι οι εταιρίες χρηματοδοτούν με κάποιες δωρεές το συγκεκριμένο Ινστιτούτο, και απολαμβάνουν τα αποτελέσματα, καθεμιά στον τομέα της, βραχυπρόθεσμα ή μακροπρόθεσμα.
Κανείς δεν αποκλείει και πανεπιστήμια μικρών χωρών σε συγκεκριμένους τομείς να αναλαμβάνουν μικρά αποσπασματικά τμήματα τέτοιων ερευνών για λογαριασμό των παραπάνω κολοσσών, κάτω από ειδικούς ελέγχους «ασφαλείας» για λόγους βιομηχανικής κατασκοπίας. Αλλά πολλές φορές δίνουν τη δυνατότητα σε τέτοια πανεπιστήμια να εκπονούν προωθημένες έρευνες (ή που φαίνονται προωθημένες), όταν έχουν κέρδος από τη διάχυση του τελικού προϊόντος στην κοινή γνώμη, όπως π.χ. με τα μεταλλαγμένα και τη βιοτεχνολογία γενικότερα, με την ελπίδα ότι θα γίνει αποδεκτό το τελικό προϊόν, από την Ελλάδα για παράδειγμα μια και είναι προϊόν «ελληνικής» έρευνας. Είναι γεγονός ότι το Πανεπιστήμιο Κρήτης, για παράδειγμα, έχει μεγάλο όνομα στη βιοτεχνολογία και φυσικά γίνεται και απολογητής και πλασιέ των μεταλλαγμένων.
Για να μην έχουμε, λοιπόν, αυταπάτες, η περίφημη «ελληνική έρευνα», που διεξάγεται σήμερα στους πανεπιστημιακούς χώρους είναι δεύτερης και τρίτης κατηγορίας, σε πεδία που δίνουν το πράσινο φως οι βιομηχανικοί κολοσσοί, όταν και όπως τους βολεύει. Υπάρχουν πολλά παραδείγματα για το πώς το «ελληνικό» κράτος στηρίζει τη βασική έρευνα: χαρακτηριστικό είναι το θέμα της κεραίας μικροκυμάτων από ύλη υπεραγωγού, όπου η ΓΓΕΤ καθυστέρησε να εγκρίνει και να χρηματοδοτήσει το σχετικό πρόγραμμα στο Πολυτεχνείο, και όταν η έρευνα ολοκληρώθηκε, καμιά εταιρία δεν ενδιαφέρθηκε, γιατί ήδη την έβρισκε στην αγορά των ΗΠΑ στη μισή τιμή!
Ετσι, φυσικά σε συνδυασμό και με τα προπτυχιακά, θεσπίζονται τρεις κύκλοι σπουδών: προπτυχιακά τριών ή τεσσάρων ετών, που δίνουν μαζικά διπλώματα μη εξειδικευμένων επιστημόνων και τεχνικών, χαμηλού επιπέδου, και εν γένει σχεδόν άχρηστα για την παραγωγή, ή χρήσιμα μόνο για τα χαμηλά επίπεδά της.
Μεταπτυχιακά εξειδίκευσης ενός έως δύο ετών, που θα επιτρέπουν στους κατόχους των διπλωμάτων τους να αναζητήσουν στην αγορά εργασίας τη θέση εκείνη που έχουν ως τώρα διπλωματούχοι μηχανικοί κλπ. Μεταπτυχιακά που οδηγούν σε διδακτορικό, διάρκειας σπουδών τριών έως πέντε ετών, τα οποία και είναι τα ουσιαστικά μεταπτυχιακά.
Τέλος, κάποιοι, ακόμη λιγότεροι, συνεχίζουν την εκπόνηση διδακτορικού, χωρίς φυσικά και αυτό να τους εξασφαλίζει μια θέση στην αγορά εργασίας.
Εχομε πολλές φορές καταγγείλει την οικονομική πολιτική της ελληνικής κυβέρνησης, η οποία εφαρμόζει τη γραμμή της ΕΕ, που προγραμματίζει την Ελλάδα ως χώρα κυρίως υπηρεσιών στα πλαίσια των αναδιαρθρώσεων που της επιβάλλει η συμμετοχή της στο ιμπεριαλιστικό σύστημα. Ετσι ξεριζώνονται οι ελιές (για να μην ανταγωνιζόμαστε την Ισπανία), τα αμπέλια, τα πορτοκάλια και τα ροδάκινα (για να μη θιγεί η Γαλλία και η Ιταλία), συρρικνώνεται η βιομηχανία, γιατί βρέθηκε φτηνό εργατικό δυναμικό στην Αφρική, την Ασία και την πρώην σοσιαλιστική Ευρώπη και ταυτόχρονα η Ελλάδα μετατρέπεται σε υποπρακτορείο διεύθυνσης, διοίκησης και διείσδυσης κεφαλαίων στις παραπάνω χώρες. Δεν είναι χωρίς νόημα ο σχετικός παραλληλισμός της εποχής του '50 όπου ο Κυριάκος Βαρβαρέσος «συμβούλευε» την ελληνική κυβέρνηση να στραφεί στην οικοδομή, τη ναυτιλία και το εμπόριο και όχι στη βιομηχανία, όπως τώρα ο κ. Σπράος συμβουλεύει τον κ. πρωθυπουργό να ξεπουληθεί η δημόσια γη, να κατεδαφιστεί η γεωργία, η κοινωνική ασφάλιση και να ιδιωτικοποιηθεί ό,τι απομείνει. Τόσο ο Ακαδημαϊκός Κυριάκος Βαρβαρέσος, όσο και ο Καθηγητής κ. Γιάννης Σπράος (από τίτλους καλά πάμε!), είναι στελέχη του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου και της Διεθνούς Τραπέζης κι εκφράζουν με καθαρό τρόπο τα συμφέροντα του μονοπωλιακού κεφαλαίου -τα ίδια συμφέροντα που οι ελληνικές κυβερνήσεις, Πλαστήρα, Παπάγου, Ανδρέα, Μητσοτάκη και Σημίτη, έχουν δεσμευτεί να υπηρετήσουν (βλ. ΟΝΕ). Και τώρα βλέπομε τη γραμμή αυτή και στην Παιδεία και την Ερευνα.