Δώδεκα τράπεζες, που διαχειρίζονται την πλειοψηφία των καταθέσεων και των δανείων, δηλώνουν ότι πέρσι το επίσημα κέρδη τους αυξήθηκαν πάνω από 50%
Προκλητικές αυξήσεις κερδών, σημείωσαν και το 1994 οι τράπεζες - όπως και οι μεγάλες εμποροβιομηχανικές επιχειρήσεις - χάρη στη συγκεκριμένη οικονομική πολιτική που εφαρμόζει η κυβέρνηση. Σύμφωνα με τους ισολογισμούς 12 τραπεζών, που συγκεντρώνουν την πλειοψηφία των καταθέσεων και χορηγήσεων, τα φανερά τους κέρδη παρουσίασαν το 1994 αύξηση που ξεπέρασε το 50% (!) σε σχέση με το 1993. Ειδικότερα, πέρσι 12 τράπεζες, στις οποίες περιλαμβάνονται και οι έξι μεγαλύτερες της χώρας, παρουσίασαν ονομαστική αύξηση κερδών 52,1%.Σε απόλυτους αριθμούς, τα κέρδη προ φόρων των τραπεζών αυτών από 147,4 δισ. δραχμές το 1993, το 1994 έφτασαν τα 224,2 δισ. δραχμές. Συγκρινόμενα, επίσης, τα κέρδη του 1994 με το 1992, παρουσιάζουν ονομαστική αύξηση 101,2%.
Ενδεικτικά, αναφέρουμε ότι το 1994 σε σχέση με το 1993, η Εθνική αύξησε τα κέρδη προ φόρων κατά 115,4%,η Εμπορική 32,1%,η Ιονική 93,1%,η Πίστεως 27%,η Εργασίας 20,6%,η Xiosbank του ομίλου Βαρδινογιάννη κατά 566% και η EYROBANK του ομίλου Λάτση κατά 40%.
Για να κατανοήσουμε το μέγεθος της κερδοφορίας των τραπεζών, παραθέτουμε τα ακόλουθα στοιχεία.
Το 1994 το Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (ΑΕΠ) της χώρας παρουσίασε σε σταθερές τιμές αύξηση 1,5%.Στον τομέα των υπηρεσιών σε εμπόριο - ασφάλειες - τράπεζες, η αύξηση ήταν 1,2% (στοιχεία Τράπεζας της Ελλάδος). Σύμφωνα με τα ίδια στοιχεία, το 1994, η αύξηση των πραγματικών των μισθών των εργαζομένων στη βιομηχανία και το εμπόριο, ήταν μηδενική ή οριακά λίγο μεγαλύτερη από το μηδέν.Τέλος, από τα πρώτα στοιχεία των ισολογισμών ορισμένων μεταποιητικών επιχειρήσεων, προκύπτει ότι η ονομαστική αύξηση των κερδών βρίσκεται στα ίδια επίπεδα με την άνοδο του πληθωρισμού και σε αρκετές περιπτώσεις μεγάλων επιχειρήσεων, αρκετά πάνω από αυτά τα επίπεδα.
Πώς, αλήθεια, σε τέτοιες πρωτοφανείς συνθήκες ύφεσης οι εμπορικές τράπεζες κατάφεραν να παρουσιάσουν ονομαστικά κέρδη 52%,τα οποία μετά την αφαίρεση του πληθωρισμού φτάνουν στο εξίσου εντυπωσιακά ποσοστό 41,2%;
Η εξήγηση, που επιχείρησε να δώσει για τη νέα έκρηξη κερδών στις εμπορικές τράπεζες της χώρας, ο πρόεδρος της Ενωσης Ελληνικών Τραπεζών και διοικητής της Εθνικής Τράπεζας Γ. Μίρκος, ήταν ότι η αύξηση αυτή οφείλεται στη σκληρή δουλιά διοίκησης και εργαζομένων, καθώς και στην προσαρμοστικότητα που επέδειξαν οι τράπεζες στο νέο διεθνές περιβάλουν,δεν πείθει.
Για να αντλήσουν υπερκέρδη οι εμπορικές τράπεζες της χώρας, καταφεύγουν σε μεθόδους, που δύσκολα θα γίνονταν αποδεκτές σε άλλες ανεπτυγμένες καπιταλιστικές χώρες, όπου οι κανόνες του παιχνιδιού - για λόγους ασφάλειας του συστήματος - δεν παραβιάζονται τόσο κατάφωρα. Δεν μπορεί να γίνει, παραδείγματος χάρη, εύκολα αποδεκτή σε άλλες χώρες η ληστρική πολιτική των επιτοκίων, που ακολουθούν οι εμπορικές τράπεζες στην Ελλάδα. Οι τελευταίες, σύμφωνα με τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος, το Δεκέμβρη του 1994 διαχειρίζονταν υπό μορφή καταθέσεων, ρέπος, ομολόγων, το τεράστιο για τα ελληνικά δεδομένα ποσό των 21,1 τρισ. δραχμών.
Στις καταθέσεις ταμιευτηρίου,οι οποίες αποτελούν πάνω από το 50%, των συνολικών καταθέσεων, προσφέρουν σήμερα επιτόκιο 15% (ήδη η Εθνική ανακοίνωσε την απόφασή της να το μειώσει από το Μάη στο 14% και θα ακολουθήσουν και οι άλλες τράπεζες), ενώ τα ίδια αυτά χρήματα των καταθετών, τα δανείζουν στη συνέχεια σε επιχειρήσεις, βιοτεχνίες κλπ. με επιτόκιο 20 - 24%.Στα δε καταναλωτικά δάνεια, το ύψος των επιτοκίων είναι πάνω από 30%. Στη μεν πρώτη περίπτωση, η διαφορά επιτοκίων καταθέσεων - χορηγήσεων είναι 5 - 9 ποσοστιαίες μονάδες, ενώ στη δεύτερη περίπτωση η διαφορά ξεπερνά τις 15 ποσοστιαίες μονάδες. Στις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες, η διαφορά των επιτοκίων καταθέσεων - χορηγήσεων είναι της τάξης των 2 - 3 ποσοστιαίων μονάδων.
Οι εμπορικές τράπεζες της χώρας είναι σήμερα οι ουσιαστικοί διαχειριστές του τεράστιου δημόσιου χρέους της χώρας, το οποίο στο τέλος του 1994, ξεπερνούσε τα 27 τρισ. δραχμές. Σημαντικό μέρος των κρατικών ομολογιακών τίτλων που εκδίδονται για τη χρηματοδότηση του χρέους βρίσκεται σήμερα στα χέρια τους. Σύμφωνα με τα στοιχεία των τελευταίων ισολογισμών, η Εθνική Τράπεζα, στο τέλος του 1994, διατηρούσε κρατικούς τίτλους αξίας 2,3 τρισ. δραχμών, η Πίστεως 820 δισ., η Πειραιώς 753 δισ. δραχμών κλπ.
Διατηρώντας στα ταμεία τους τα τεράστια αυτά ποσά, είναι σε θέση να εκβιάζουν και να απαιτούν τη συμμετοχή τους στη διαμόρφωση της δημοσιονομικής, αλλά και της γενικότερης οικονομικής πολιτικής της χώρας.Τέλος, και με αφορμή τον θόρυβο που έχει δημιουργήσει η κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ για τη φοροδιαφυγή των μικρομεσαίων στρωμάτων και των αγροτών, θα πρέπει να σημειώσουμε ότι στον χώρο των τραπεζών συντελείται τεράστια φοροδιαφυγή, σε γνώση μάλιστα των επίσημων αρχών της Τράπεζας της Ελλάδος και της κυβέρνησης. Βαφτίζοντας το κρέας ψάρι, κατάφεραν σε μεγάλο βαθμό να ξεπεράσουν τη φορολογία των ρέπος, μέσω της μετατροπής των όρων των συμβολαίων, αλλαγή όμως η οποία δε μεταβάλλει την ουσία των πράξεων αυτών. Οι προθεσμιακές πράξεις σε συνάλλαγμα, στις οποίες επιδίδονται συστηματικά οι τράπεζες και οι μυημένοι στο κερδοσκοπικό αυτό παιγνίδι χρηματιστές και επιχειρηματίες, παραμένουν ουσιαστικά αφορολόγητες. Οι επίσημες αρχές του υπουργείου Οικονομικών, οι οποίες έχουν ανακηρύξει την πάταξη της φοροδιαφυγής, σε πρωταρχικό τους στόχο, έχουν πλήρη άγνοια, τόσο για το ύψος των χρημάτων που "παίζονται" στις πράξεις αυτές, όσο και για το ύψος της φοροδιαφυγής.
Θ. Κ.