Εκκληση του υπουργείου Πολιτισμού της Γιουγκοσλαβίας
Οι αμερικανοΝΑΤΟικοί βομβαρδισμοί δε ματώνουν μόνο το σερβικό και αλβανόφωνο λαό της Γιουγκοσλαβίας. Δεν καταστρέφουν μόνο στρατιωτικές εγκαταστάσεις, κρατικά κτίρια, εργοστάσια, νοσοκομεία, πολυκατοικίες, αγροτικές περιοχές. "Σταυρώνουν" και τον μακραίωνο πολιτισμό του, μνημεία μοναδικά, μεσαιωνικά, βυζαντινά, μεταβυζαντινά, νεότερα και παραδοσιακής αρχιτεκτονικής.
Ενάντια και σ' αυτή τη "σταύρωση" το υπουργείο Πολιτισμού της Γιουγκοσλαβίας κάνει έκκληση προς τη διεθνή επιστημονική και πολιτιστική κοινότητα, την Ουνέσκο και σε άλλους διεθνείς φορείς να παρέμβουν για τη διάσωση των μνημείων της Γιουγκοσλαβίας. Παραθέτουμε όλο το κείμενο της έκκλησης αυτής:
"Το γραφείο του υπουργείου Πολιτισμού για τη διεθνή επιστημονική, εκπαιδευτική, πολιτιστική και τεχνική συνεργασία της Σερβίας συμμετέχει στις διεθνείς εκκλήσεις προς την Ουνέσκο και άλλους διεθνείς οργανισμούς για την προστασία της Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς στη Γιουγκοσλαβία".
Το γιουγκοσλάβικο ΥΠΠΟ τονίζει: "Ιδιαίτερα απευθυνόμαστε στην Επιτροπή για την Παγκόσμια Κληρονομιά, στην υπεύθυνη γραμματεία της Επιτροπής, στο Εκτελεστικό Συμβούλιο, στον πρόεδρο του Διεθνούς Συμβουλίου για τα Μνημεία και τις Περιοχές (ICOMOS), στη Διεθνή Ενωση για τη Διαφύλαξη της Φύσης και στο Διεθνές Συμβούλιο για τη Συντήρηση και Αναστήλωση Πολιτιστικών Μνημείων (ICCROM). Απευθυνόμαστε στην κατανόηση και στα αισθήματα όλων των ανθρώπων που μπορούν να συμβάλουν για να σταματήσει και να καταδικαστεί αυτή η επίθεση.
Στον κατάλογο των πολιτιστικών και φυσικών Μνημείων Παγκόσμιας Κληρονομιάς βρίσκονται 552 μνημεία από 112 χώρες. Ανάμεσά τους είναι το Στάρι Ρας στη Σοπότσανι, η Στουντένιτσα,η πόλη του Κοτόρ και το Εθνικό Πάρκο Ντούρμιτορ.Σύμφωνα με τη σύμβαση για την προστασία των πολιτιστικών μνημείων, με βάση την οποία έχει συσταθεί και ο κατάλογος από την Ουνέσκο των Μνημείων Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς, την οποία έχουν υπογράψει 149 χώρες, για τα μνημεία αυτά "είναι υπεύθυνη να συμβάλει ολόκληρη η επιστημονική κοινότητα". Σύμφωνα με τη σύμβαση οι χώρες - μέλη της Ουνέσκο δεσμεύτηκαν να προσφέρουν "επείγουσα βοήθεια για τη διαφύλαξη των μνημείων σε περίπτωση κινδύνου" και "να υπάρχει διεθνής συνεργασία στον τομέα διαφύλαξης των μνημείων".
Περιμένουμε οι χώρες που υπέγραψαν και τα υπεύθυνα ινστιτούτα, στο πλαίσιο της Ουνέσκο, να εκπληρώσουν αυτή τη διεθνή, νομική και ηθική υποχρέωσή τους και να αναλάβουν συγκεκριμένη πρωτοβουλία για τον τερματισμό της επίθεσης του ΝΑΤΟ την Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γιουγκοσλαβίας. Μια επίθεση που βάζει σε κίνδυνο τα μνημεία, ενώ ήδη καταστρέφει σχολεία, νοσοκομεία, πανεπιστήμια, πολιτιστικά ιδρύματα, επιστημονικά ινστιτούτα, εργοστάσια, κέντρα προσφύγων, άμαχο πληθυσμό, καθώς και όλες τις αρχές πάνω στις οποίες βασίζεται η Ουνέσκο, ο ΟΗΕ και ολόκληρη η διεθνής τάξη.
Περιμένουμε από την Ουνέσκο να ξεκινήσει την επείγουσα διαδικασία εγγραφής των μνημείων που κινδυνεύουν, στον κατάλογο της Παγκόσμιας Κληρονομιάς.Απευθυνόμαστε και στην Επιτροπή για την Παγκόσμια Κληρονομιά να προωθήσει τη διαδικασία για την εγγραφή στον κατάλογο δύο ακόμα μνημείων. Η διαδικασία σταμάτησε, ακριβώς πριν από την έγκριση, λόγω εμπάργκο και του λεγόμενου εξωτερικού τοίχου αποκλεισμού της Γιουγκοσλαβίας. Οι προτάσεις αφορούν στα μοναστήρια Ντέτσανι και Μπογκράντσκα Γκόρα.
Επαναλαμβάνουμε την πρωτοβουλία του Ιουλίου 1998, ώστε η εγγραφή της Μονής Ντέτσανι να επεκταθεί στα αξιόλογα μοναστήρια του Κόσσοβου και του Μετοχίου, όπως η Γκρατσάνιτσα,το Πατριαρχείο του Πετς (Ιπεκίου), η μονή Μπογκορόντρτσε Λέβισκε και άλλα που πληρούν όλους τους όρους για την εγγραφή τους.
Σε όλους τους ειδικούς στον κόσμο είναι γνωστή η αξία αυτών των μνημείων και οι βλάβες που έχουν υποστεί.
Απευθυνόμαστε στις υπηρεσίες της Ουνέσκο για την ενεργοποίηση των οργανώσεων και των χωρών - μελών και σύμφωνα με τον Κατάλογο της Βιόσφαιρας (όπου βρίσκεται ο υδροβιότοπος της Τάρα), τη Σύμβαση της Βέρνης και άλλες Διεθνείς Συμβάσεις που καθορίζουν τις υποχρεώσεις και ευθύνες της Διεθνούς Κοινότητας, να επέμβουν και να προστατέψουν όλα τα πολιτισμικά αγαθά, ακόμα κι αυτά που δε βρίσκονται στους διεθνείς καταλόγους.
Η έκκλησή μας βασίζεται σε θεμελιώδεις αρχές της Ουνέσκο και του ΟΗΕ και στην ηθική, πολιτική, πολιτιστική και νομικά κατοχυρωμένη υπευθυνότητα των χωρών - μελών. Απευθύνεται, επίσης, στις κυβερνήσεις των χωρών - μελών της Ουνέσκο που υπέγραψαν αυτές τις συμβάσεις και των οποίων η πολεμική αεροπορία συμμετέχει στην καταστροφή της Γιουγκοσλαβίας.Μιας χώρας που δεν είναι επιθετική, κανέναν δε βλάπτει και εξασφαλίζει υψηλό επίπεδο διαβίωσης στις εθνικές μειονότητες. Στις δύσκολες συνθήκες του πολύχρονου διεθνούς αποκλεισμού και της παραπληροφόρησης των ΜΜΕ, προσπαθεί να εξασφαλίσει τις συνθήκες για την επιβίωση των πολιτών της, για δημοκρατική, πολιτική, οικονομική και πολιτιστική ανάπτυξη, που σε συνθήκες ένοπλης επίθεσης αμύνεται για να προστατέψει τις θεμελιώδεις αρχές της διεθνούς νομιμότητας και το επίπεδο πολιτιστικής ανάπτυξης.Απευθυνόμαστε και στις άλλες χώρες, οργανώσεις και ανθρώπους που έχουν τη δυνατότητα και την υπευθυνότητα να δράσουν μέσα από εθνικούς και διεθνείς οργανισμούς και στην κοινή γνώμη να κάνουν τα πάντα για να σταματήσει η επίθεση και τα προβλήματα του Κοσσυφοπεδίου και του Μετοχίου να λυθούν με πολιτικά, διπλωματικά και ειρηνικά μέσα, σύμφωνα με τις διεθνώς αναγνωρισμένες, δημοκρατικές, νομικές και ανθρωπιστικές αρχές".
Ο Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων με ψήφισμα της Γενικής Συνέλευσης "καταδικάζει την ωμή στρατιωτική επέμβαση στη Γιουγκοσλαβία,με αφορμή το πρόβλημα του Κοσσυφοπεδίου. Οι συνεχιζόμενοι βομβαρδισμοί έχουν τραγικές συνέπειες, καθώς αφανίζονται ανθρώπινες ζωές και η ιστορική μνήμη με την καταστροφή σημαντικών μνημείων του πολιτισμού".
"Κάνουμε έκκληση στους υπεύθυνους αυτών των επιδρομών να σεβαστούν την ανθρώπινη ζωή, αλλά και τα μνημεία που αποτελούν δημιουργήματα των ανθρώπων και απόδειξη της ιστορικής τους διαδρομής.Ζητούμε από την παγκόσμια κοινότητα να σεβαστεί στο μέγιστο δυνατό βαθμό τις υποχρεώσεις της, όπως αυτές περιγράφονται στις διεθνείς συνθήκες για την προστασία των ιστορικών μνημείων".
"Καλούμε την Ουνέσκο να αναλάβει πρωτοβουλίες για τη διάσωση των μνημείων της Γιουγκοσλαβίας ως μνημείων της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς. Συμπάσχουμε με τα θύματα του πολέμου και με όλους εκείνους που είναι επιφορτισμένοι με τη διάσωση των μνημείων σε αυτές τις τραγικές συνθήκες και ζητούμε την άμεση κατάπαυση των στρατιωτικών επιχειρήσεων".