Εργο λαϊκού καλλιτέχνη για το Μπλόκο της Κοκκινιάς (δημοσιεύτηκε στην έκδοση της ΕΠΟΝ τον Ιούλη του '45 με τον τίτλο «Σπάμε την άτιμη την αλυσίδα» |
Ολόκληρα χωριά ματώνουν και στις 17 του Αυγούστου ήρθε η σειρά της ανταρτομάνας Κοκκινιάς, η οποία, βέβαια, στις 6, 7 και 8 του Μάρτη του ίδιου χρόνου είχε δώσει την ηρωική και αιματοβαμμένη μάχη, δίνοντας στον αγώνα 100 περίπου παλικάρια, με παραδειγματική για όλους τους άλλους δήμους αντίσταση του λαού της απέναντι στον κατακτητή και τους συνεργάτες του.
Ηταν χαράματα Παρασκευής στις 17 του Αυγούστου 1944 και πριν ακόμα βγει ο ήλιος, η Κοκκινιά βρέθηκε κυκλωμένη απ' όλες τις μεριές. Γερμανοί και γερμανοτσολιάδες επέδραμαν από διάφορα σημεία της περιοχής, με σκοπό ν' αναχαιτίσουν τη δράση των αγωνιστών των ΕΑΜ - ΕΠΟΝ - ΕΛΑΣ και τη μεγάλη προσφορά του κοκκινιώτικου λαού στον αγώνα για τη λευτεριά. Μέσα σε μια ατμόσφαιρα τρόμου, που επιτεινόταν από τους αναρίθμητους πυροβολισμούς και τις εκρήξεις χειροβομβίδων, μάζεψαν όλους τους άνδρες δεκατεσσάρων έως εξήντα ετών. Σύνολο 20 χιλιάδες περίπου στην πλατεία Οσίας Ξένης. Κι ύστερα άρχισαν τα ομαδικά βασανιστήρια, οι ξυλοδαρμοί, τα χτυπήματα με τους υποκόπανους, οι ταπεινώσεις και οι εκτελέσεις. Με πρωταγωνιστές στη σφαγή τον διαβόητο ταγματασφαλίτη Πλυτζανόπουλο, το «δεξί του χέρι», τον Σγούρο, και από κοντά τον Μπουραντά.
Τσολιάδες του Ράλλη οδηγούν στη σφαγή αγωνιστές που αντιστάθηκαν στον κατακτητή |
Οκτώ χιλιάδες έκλεισαν στο Χαϊδάρι και απ' αυτούς 1.000 σύρθηκαν στα στρατόπεδα του Χαϊδαρίου και από κει όμηροι στα κάτεργα της Γερμανίας. Στο Νταχάου, στο Μπούχενβαλντ και τα άλλα φασιστικά σφαγεία όμηροι, απ' όπου πολλοί δε γύρισαν ποτέ.
Ομως, οι ηρωικοί νεκροί της Κοκκινιάς έμελλε να σταθούν, για άλλη μια φορά, μπροστά στο εκτελεστικό απόσπασμα, όταν το Μάρτη του 1947 το Γ΄ Δικαστήριο δοσιλόγων αθώωσε τους προδότες εγκληματίες Πλυτζανόπουλο και Σγούρο (πρωταγωνιστές της σφαγής)! Ο Πλυτζανόπουλος έγινε υποστράτηγος του κυβερνητικού στρατού και ο ανιψιός του έγινε δήμαρχος Κοκκινιάς επί χούντας. Ο Σγούρος συνέχισε τη δράση του στο κολαστήρι της Μακρονήσου.
Στην απολογία του στο Β΄ Δικαστήριο δοσιλόγων ο Ν. Μπουραντάς είπε κυνικά: «Εγώ τρώγω ένα ξεροκόμματο βουτηγμένο στο αίμα! Αλλά ρέει στις φλέβες μου άφθονο ελληνικό αίμα». Αναφερόμενος στο Μπλόκο της Κοκκινιάς ο ίδιος είπε ότι πήγε με το μηχανοκίνητο και την ξεκαθάρισε και «διευκόλυνε το έργο της Ειδικής και των Ταγμάτων που πήγαν την άλλη μέρα»...
Οι εκδηλώσεις τιμής και μνήμης ξεκινούν σήμερα, Κυριακή 17 του Αυγούστου, με καταθέσεις στεφάνων σε όλα τα σημεία που εκτελέστηκαν πατριώτες. Τις εκδηλώσεις διοργανώνουν ο Δήμος Νίκαιας και το Παράρτημα Κοκκινιάς της ΠΕΑΕΑ και καλούν το λαό της Κοκκινιάς με μαζική συμμετοχή να αποτίσουν φόρο τιμής στους ήρωες. Οι καταθέσεις στεφάνων θα ξεκινήσουν στις 6.30 μ.μ. στην πλατεία Αγίου Νικολάου. Στις 6.45 μ.μ. στην πλατεία 4ου Συγκροτήματος, στις 7 μ.μ. στην πλατεία Δαβάκη, στις 7.30 μ.μ. στο μνημείο «Ομήρων Γερμανίας» στο νεκροταφείο της Ανάληψης. Στις 8 μ.μ. θα ακολουθήσει κατάθεση στεφάνων στην πλατεία Αθηνάς Μαύρου, στις 8.15 μ.μ. στην πλατεία Διαμάντως Κουμπάκη, στις 8.20 μ.μ. στα Αρμένικα (Ακροπόλεως και Αρτέμιδος στη Νεάπολη), στις 8.30 μ.μ. στην πλατεία Ηρώων (Γρηγορίου Ε΄ και Ροδοπόλεως), στις 8.45 μ.μ. στη συμβολή των οδών Κ. Γέμελου και Μενεμένης και στις 9 μ.μ. στη συμβολή των οδών Κασταμονής και Ιωνίας. Στις 9.15 μ.μ. θα γίνει κατάθεση στεφάνων στο χώρο της Μάντρας και θα ακολουθήσουν ομιλίες εκπροσώπων της Εθνικής Αντίστασης και του δημάρχου Νίκαιας.
Η πλατεία Οσίας Ξένης. Διακρίνονται τα πτώματα των πατριωτών που σκοτώθηκαν όταν χτυπήθηκε και το πρώτο μνημόσυνο για τους νεκρούς του μπλόκου στις 29 του Σεπτέμβρη του '44 |
Οι εκδηλώσεις θα συνεχιστούν την επόμενη Κυριακή, 24 του Αυγούστου. Στις 10 το πρωί στην πλατεία 17ης Αυγούστου 1944, θα γίνει κατάθεση στο Ηρώο και θα ακολουθήσουν χαιρετισμοί εκπροσώπων αντιστασιακών οργανώσεων και πορεία προς το Γ΄ Νεκροταφείο στο κοινοτάφιο των εκτελεσμένων.
Το μνημείο για τους νεκρούς |
Η μάντρα του παλιού ταπητουργείου όπου έγιναν οι εκτελέσεις |