Στην ανεργία οδηγούνται χιλιάδες εργαζόμενοι, ενώ προωθείται η ακόμα μεγαλύτερη εμπορευματοποίηση τομέων όπως Υγεία, Πρόνοια και Παιδεία
Αντιλαϊκός οδοστρωτήρας είναι το νομοσχέδιο για τον «Καλλικράτη», που - ως «μη οριστικοποιημένο προσχέδιο» νόμου - δόθηκε το περασμένο Σάββατο στην ΚΕΔΚΕ και στην ΕΝΑΕ προς διαβούλευση.
Το προσχέδιο νόμου (που αποτελείται από 285 άρθρα, αριθμεί 298 σελίδες και προβλέπεται να φτάσει τις 400 με το χωροταξικό του σκέλος) δε συνοδεύεται από το χωροταξικό χάρτη των νέων δήμων, η δημοσιοποίηση του οποίου αναμένεται μέσα στη βδομάδα. Ακόμα, δεν προσδιορίζεται ο ακριβής αριθμός των καλλικράτειων δήμων, αλλά «διαρροές» από το υπουργείο Εσωτερικών, που είδαν το φως της δημοσιότητας, άφηναν να εννοηθεί ότι μπορεί να είναι και κάτω από 370. Οσο για την περιφερειακή αυτοδιοίκηση, θα την αποτελέσουν οι σημερινές 13 περιφέρειες, ενώ η αποκεντρωμένη διοικητική δομή του κράτους συμπυκνώνεται σε 7 αποκεντρωμένες (όπως θα ονομάζονται) διοικήσεις.
Η νέα δομή της Τοπικής Διοίκησης (Α' και Β' βαθμός), ως κομμάτι της κεντρικής διοίκησης με μεγαλύτερα γεωγραφικά όρια, είναι κομμένη και ραμμένη στα μέτρα του μεγάλου κεφαλαίου. Κι αυτό γιατί δημιουργεί νέες επενδυτικές δυνατότητες για τα επιχειρηματικά συμφέροντα στην κατεύθυνση της αύξησης της κερδοφορίας τους. Μεγάλοι δήμοι - μεγάλες Περιφέρειες σημαίνουν μεγάλες αγορές στις οποίες τα οικονομικά συμφέροντα μπορούν να αναπτύξουν ακόμα μεγαλύτερες κερδοφόρες δραστηριότητες.
Μέσω των αρμοδιοτήτων που μεταφέρονται πλέον στην Τοπική Διοίκηση, ευαίσθητοι τομείς κοινωνικού χαρακτήρα, όπως η Παιδεία, η Υγεία, η Πρόνοια, κατακερματίζονται, χάνουν τον ενιαίο χαρακτήρα τους, η ποιότητά τους υποβαθμίζεται και βασικό κριτήριο αποτελεί η οικονομική δυνατότητα κάθε δήμου να ασκήσει την αρμοδιότητα. Στην ουσία και με πρόσχημα τη λεγόμενη αποκέντρωση, ανοίγουν διάπλατα πλέον οι πόρτες για τη δραστηριοποίηση των μονοπωλίων σε αυτούς τους τομείς και μάλιστα η εμπλοκή τους θα έχει άμεση σχέση με τη λειτουργία σχολείων και νοσοκομείων.
Ακόμα, καταργούνται οι δημοτικές επιχειρήσεις και συγχωνεύονται φορείς, γεγονός που αντικειμενικά θα οδηγήσει στην ανεργία δεκάδες χιλιάδες συμβασιούχους, ενώ υπό απειλή βρίσκονται και οι μόνιμοι, ιδιαίτερα όσοι εργάζονται με συμβάσεις ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου, καθώς θα μεταφερθούν στους νέους φορείς που θα δημιουργηθούν και θα εργάζονται - για όσο διάστημα - σε προσωρινές προσωποπαγείς θέσεις.
Το προσχέδιο νόμου για τον «Καλλικράτη» προβλέπει μια σειρά αρμοδιότητες που μεταφέρονται στην Τοπική Διοίκηση Α΄ και Β' βαθμού.
Στους νέους δήμους μεταφέρονται 18 επιπλέον (σε σχέση με αυτές που είχαν) αρμοδιότητες για θέματα περιβάλλοντος, 23 αρμοδιότητες για θέματα ποιότητας ζωής, 33 κοινωνικής πολιτικής, 17 αρμοδιότητες για θέματα Παιδείας και Πολιτισμού και 112 αρμοδιότητες για θέματα αγροτικής ανάπτυξης, αλιείας και κτηνοτροφίας.
Μεταξύ άλλων, μεταφέρονται αρμοδιότητες όπως: Η έκδοση οικοδομικών αδειών, η μελέτη έργων συντήρησης και βελτίωσης του οδικού δικτύου, η μέριμνα για την εύρυθμη λειτουργία, συντήρηση και φύλαξη των μονάδων Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας, η χορήγηση επιδομάτων, η συνεργασία με το υπουργείο Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης για την οργάνωση και ανάπτυξη του ΕΚΑΒ στη χωρική αρμοδιότητα του δήμου, καθώς και για την οργάνωση αερομεταφοράς ασθενών, η σχολική στέγη με εξαίρεση το Νομό Αττικής, η αδειοδότηση ιδιωτικών παιδικών σταθμών, η μεταφορά μαθητών, έργα γεωργίας, κτηνοτροφίας, αλιείας, η σύνδεση αγροτικής παραγωγικής και τουριστικής ανάπτυξης, η διαχείριση στερεών αποβλήτων κ.ο.κ.
Στις Περιφέρειες, ανάμεσα σε άλλες, μεταφέρονται αρμοδιότητες όπως: Διοικήσεως Υγειονομικών Περιφερειών (όχι άμεσα), η διαχείριση Περιφερειακών Επιχειρησιακών Προγραμμάτων και πόρων Προγραμμάτων Δημοσίων Επενδύσεων, η χορήγηση αδειών άσκησης επαγγελμάτων Υγείας, η παρακολούθηση μικρομεσαίων επιχειρήσεων, η έγκριση περιβαλλοντικών όρων για βιομηχανικές δραστηριότητες, οι άδειες πωλητών πετρελαιοειδών προϊόντων, η λειτουργία ιδιωτικών ΚΤΕΟ, η ανάθεση γραμμών σε ΚΤΕΛ και ο καθορισμός κομίστρων, η κατασκευή - συντήρηση οδικών δικτύων, η επίβλεψη έργων πολιτικής προστασίας.
Το νομοσχέδιο δεν αναφέρει το ύψος των Κεντρικών Αυτοτελών Πόρων (ΚΑΠ) μέσα από τους οποίους χρηματοδοτείται η Τοπική Διοίκηση. Για τους δήμους προβλέπει ότι οι ΚΑΠ θα προέρχονται από τρεις φόρους:
Για τις Περιφέρειες, οι ΚΑΠ θα προέρχονται από το φόρο εισοδήματος φυσικών και νομικών προσώπων και από το ΦΠΑ.
Και στις δύο περιπτώσεις δεν ορίζεται το ποσοστό των προαναφερόμενων φόρων που θα πηγαίνει στους ΚΑΠ. Σημειώνεται ότι το άρθρο 261 του νομοσχεδίου δίνει τη δυνατότητα - με κοινή απόφαση των υπουργών Εσωτερικών και Οικονομικών - να αυξάνει τους ΚΑΠ σε εκείνους τους δήμους που στη διοικητική τους περιφέρεια υπήρξε αύξηση των εσόδων από το ΦΠΑ.
Το μπόνους αυτό το ονομάζει «τοπικό έσοδο των δήμων» και στο νομοσχέδιο ορίζεται ότι θα χρησιμοποιείται για να χρηματοδοτηθούν «αποκλειστικά υπηρεσίες κοινωνικής αλληλεγγύης».
Επίσης το νομοσχέδιο, στο ίδιο άρθρο, αναφέρει ότι με κοινή απόφαση των προαναφερόμενων υπουργών ποσοστό 20% του Φόρου Ακίνητης Περιουσίας μπορεί να ορίζεται ως τοπικό έσοδο των δήμων, ανάλογα με τα έσοδα που θα εισπράττονται από τον εν λόγω φόρο στη διοικητική τους περιφέρεια. Το ποσό αυτό θα χρησιμοποιείται για πολεοδομικές παρεμβάσεις.
Επιπλέον, η κυβέρνηση εμμέσως πλην σαφώς υποχρεώνει τους δήμους να γίνουν φοροκυνηγοί ή να ασκούν πίεση στους φορολογούμενους ώστε οι τελευταίοι να αποδίδουν τους φόρους για να εισέρχονται στα δημοτικά ταμεία περισσότερα χρήματα.
Για τους υπερχρεωμένους νέους δήμους και τις υπερχρεωμένες Περιφέρειες το νομοσχέδιο προβλέπει ότι με απόφαση του υπουργού Εσωτερικών εντάσσονται υποχρεωτικά σε ειδικό πρόγραμμα εξυγίανσης, εφόσον εκείνος από τα οικονομικά τους στοιχεία διαπιστώσει το πρόβλημα.
Με την ίδια απόφαση μπορεί να απαγορευτεί στους εν λόγω ΟΤΑ «η συνομολόγηση νέου δανείου και η αναστολή οποιασδήποτε πρόσληψης προσωπικού μόνιμου, τακτικού, ορισμένου χρόνου, όπως επίσης και συμβάσεων μίσθωσης έργου και να καθοριστούν κατηγορίες πράξεων των συλλογικών και μονομελών οργάνων του δήμου ή της περιφέρειας που αποστέλλονται υποχρεωτικώς προς έλεγχο νομιμότητας από τον Ελεγκτή Νομιμότητας πέραν των προβλεπόμενων».
Οποιος δήμος ή όποια περιφέρεια ενταχθεί στο ειδικό πρόγραμμα εξυγίανσης οφείλει μέσα σε διάστημα 2 μηνών να καταθέσει επιχειρησιακό πρόγραμμα εξυγίανσης. Αξίζει να σημειώσουμε ότι η εξυγίανση υπερχρεωμένων δήμων και Περιφερειών θα γίνεται με δικά τους λεφτά, δηλαδή με χρήματα των εργαζομένων, αφού βάσει του άρθρου 263 του νομοσχεδίου «συστήνεται Λογαριασμός στο Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων, ο οποίος ονομάζεται "Λογαριασμός Εξυγίανσης και Αλληλεγγύης της Αυτοδιοίκησης", με σκοπό τη χρηματοδότηση του προγράμματος εξυγίανσης των δήμων και περιφερειών. Ο λογαριασμός χρηματοδοτείται από τους πόρους των άρθρων 259 και 260», δηλαδή από τους πόρους των ΚΑΠ.