«Εξορθολογισμός» σημαίνει περισσότερες πληρωμές για τους ασφαλισμένους, κέρδη για το κεφάλαιο
Το αποτέλεσμα αυτής της πολιτικής επιλογής είναι η μεταφορά του κόστους και της ευθύνης της παροχής ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης από το κράτος στον κάθε ασθενή, στον κάθε χρήστη των υπηρεσιών Υγείας, στον κάθε ασφαλισμένο. Είναι ενδεικτικό πως από τις συνολικές δαπάνες που δίνονται για υπηρεσίες Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας (ΠΦΥ), τα νοικοκυριά πληρώνουν απευθείας απ' την τσέπη τους το 62,1%, το 28,6% καλύπτεται απ' τα ασφαλιστικά ταμεία και το κράτος καλύπτει μόλις το 9,3% (σ.σ. στοιχεία 2011 του Εργαστηρίου Οργάνωσης και Αξιολόγησης Υπηρεσιών Υγείας του Πανεπιστημίου Αθηνών, που τροφοδοτεί τον ΟΟΣΑ).
Επομένως, ο «εξορθολογισμός» επιβαρύνει τα λαϊκά στρώματα και τους ασφαλισμένους, που πληρώνουν και ξαναπληρώνουν με εισφορές στον κλάδο Υγείας και με απευθείας πληρωμές. Πολύ περισσότερο, ο «εξορθολογισμός» δε σημαίνει διεύρυνση και αναβάθμιση των δημόσιων δομών ΠΦΥ. Το αντίθετο. Η συγκυβέρνηση δεν κρύβει τις προθέσεις της για συρρίκνωση των δημόσιων δομών ΠΦΥ, για παράδοση μεγάλου μέρους τους στον ιδιωτικό τομέα και λειτουργία των όποιων δημόσιων δομών απομείνουν σαν επιχειρήσεις με κριτήριο «έσοδα - έξοδα». Ηδη οι δημόσιες δομές Υγείας πουλάνε υπηρεσίες στον ΕΟΠΥΥ, έχουν επιβάλλει 5ευρω εισιτήριο, πουλάνε στους ασφαλισμένους εξετάσεις που δεν καλύπτονται από τον ΕΟΠΥΥ κ.λπ. Πρόκειται για τη συνύπαρξη και «συνεργασία», για τους ενιαίους κανόνες δημόσιου και ιδιωτικού τομέα. Με τη συνύπαρξη επιδιώκεται να υπάρχει όφελος των επιχειρηματιών του χώρου της Υγείας. Για παράδειγμα, ο όμιλος «Euromedica» εφαρμόζει στη Θεσσαλονίκη πιλοτικό πρόγραμμα Τακτικών Εξωτερικών Ιατρείων με 5ευρω εισιτήριο για ασφαλισμένους του ΕΟΠΥΥ το τρίμηνο Ιούλης - Σεπτέμβρης. «Οσο δηλαδή κοστίζει η επίσκεψη σε Δημόσιο Νοσοκομείο», υπογραμμίζεται στην ανακοίνωση του ομίλου.
Η δραστική υποχώρηση της κρατικής ευθύνης για την Υγεία αποτυπώνεται και στην υποχρηματοδότηση του ΕΟΠΥΥ που τώρα πια έχει και πρόσχημα την «επιτήρηση» από την τρόικα, λόγω του προαλειφόμενου ελλείμματος 1,2 δισ. ευρώ το 2013. Βέβαια, η ίδια η κυβέρνηση έχει επανειλημμένα δηλώσει ότι αυτά τα μέτρα θα έπρεπε να παρθούν και χωρίς να υπάρχει υπόδειξη από την τρόικα. Είναι, δηλαδή, πολιτική τους για την οποία δεν μπορεί να χρησιμοποιείται το άλλοθι της επιτήρησης από την τρόικα.
Μαζί με την κρατική υποχρηματοδότηση, η αγορά υπηρεσιών Υγείας -τόσο απ' το δημόσιο όσο και τον ιδιωτικό τομέα- έχουν ξετινάξει τον ΕΟΠΥΥ. Την ίδια ώρα όλο και μεγαλώνει το κομμάτι των ανασφάλιστων από την αυξανόμενη και μακροχρόνια ανεργία.
Να γιατί είναι αναγκαίο να έχει το κράτος την ευθύνη με πλήρη χρηματοδότηση από τον κρατικό προϋπολογισμό για την ανάπτυξη, τη λειτουργία και την απολύτως δωρεάν παροχή όλων των υπηρεσιών. Να γιατί πρέπει να καταργηθεί κάθε επιχειρηματική δράση στο χώρο της Υγείας.
Να γιατί είναι σωστή η θέση του ΚΚΕ ότι η παροχή υπηρεσιών Υγείας πρέπει να αποσυνδεθεί από την ασφάλιση - βιβλιάρια κλπ., ιδιαίτερα σήμερα που η σύνδεση αυτή σε συνδυασμό με τους μειωμένους μισθούς, την κατάργηση των συμβάσεων, τις ελαστικές σχέσεις εργασίας, τη μείωση των εργοδοτικών εισφορών και την ανεργία, οδηγεί με μαθηματική ακρίβεια σ' αυτό που προωθεί η κυβέρνηση με το ελάχιστο "βασικό πακέτο παροχών" και στο μεγαλύτερο μέρος τους σε πλήρως ανταποδοτική βάση και απευθείας πληρωμές.
Οσο τα Ταμεία επιβαρύνονται με αγορά υπηρεσιών Υγείας και φαρμάκων, τόσο θα προχωρούν σε περικοπές. Τι έγινε π.χ. με τη συνένωση των Ταμείων στον ΕΟΠΥΥ που και η τότε κυβερνητική προπαγάνδα την ήθελε να ενδυναμώνει τις παροχές; Μερικά παραδείγματα:
Δίνοντας το κράτος όλο και λιγότερα για την Υγεία και καλώντας ουσιαστικά τον κόσμο «να κόψει το λαιμό του» και να βρει λύσεις μόνος του, η συρρίκνωση είναι το παρόν και το μέλλον των δομών ΠΦΥ (Κέντρα Υγείας, Πολυδύναμα Περιφερειακά Ιατρεία κ.ά.) αν δεν ενισχυθούν με προσωπικό και υποδομές. Αυτό μαρτυρούν τα στοιχεία που έχει συγκεντρώσει ο «Ρ» από έρευνά του για την Υγεία του λαού: Λείπουν βασικές ειδικότητες, ενώ όσοι συνταξιοδοτούνται δεν αναπληρώνονται. Εργαστήρια δεν είναι σύγχρονα εξοπλισμένα, λείπουν αντιδραστήρια και απαραίτητα υγειονομικά υλικά. Ιατρικά μηχανήματα δε συντηρούνται, δεν επισκευάζονται ή βρίσκονται σε αχρηστία επειδή δεν υπάρχει προσωπικό.
Τρανταχτό παράδειγμα για το «πού πάει το πράγμα» είναι το Κέντρο Υγείας Περιστερίου, σε μια περιοχή με εκατοντάδες χιλιάδες κατοίκους, δεκάδες βιοτεχνίες, σχολεία κ.λπ. Από τον Απρίλη έληξαν οι συμβάσεις όλου του προσωπικού και ακόμα δεν έχουν ανανεωθεί, ούτε έχουν προκηρυχθεί νέες επειδή -λέει- δεν υπάρχουν κρατικά κονδύλια. Την ίδια ώρα, τα ιδιωτικά κέντρα έχουν περικυκλώσει το ΚΥ Περιστερίου...
Αλλο παράδειγμα είναι το ΚΥ Νέας Μάκρης που -προσωρινά- αποτράπηκε το κλείσιμό του, αλλά λειτουργεί υποβαθμισμένο, χωρίς προσωπικό, χωρίς καθημερινή εφημερία και 24ωρη λειτουργία. Λείπουν βασικές ειδικότητες, νοσηλευτές, πρόσφατα σταμάτησε να λειτουργεί το Ακτινολογικό, ενώ την ίδια ώρα σε όλη την Ανατολική Αττική αυξάνεται ο πληθυσμός ενώ παρατηρείται και βιομηχανική επέκταση.
Σε όλη τη Σαλαμίνα δεν υπάρχει μικροβιολόγος σε δημόσια δομή. Επιπλέον, η έλλειψη ακτινολόγου από το ΚΥ Σαλαμίνας έχει ως αποτέλεσμα ένα υπερσύγχρονο μηχάνημα υπέρηχου να βρίσκεται κλειδωμένο σε αποθήκη, ενώ τα παλιά μηχανήματα του Ακτινολογικού Τμήματος και οι αναθυμιάσεις από τα υγρά εμφάνισης των ακτινογραφιών εγκυμονούν κινδύνους για την υγεία των εργαζομένων.
Στο ΚΥ Αίγινας -νησί με περίπου 10.000 πληθυσμό, που το καλοκαίρι ξεπερνάει τις 45.000- δεν υπάρχει καρδιολόγος και ακτινολόγος ενώ το ασθενοφόρο τις περισσότερες ώρες της μέρας είναι καθηλωμένο; Σε δεκάδες ΚΥ όλης της χώρας δεν υπάρχει παιδίατρος.
Ο μοναδικός παιδίατρος του ΚΥ Αγιάς υποχρεώνεται να καλύπτει μια φορά τη βδομάδα και το ΚΥ Φαρσάλων, όπως και τις εφημεριακές ανάγκες του Γενικού Νοσοκομείου Λάρισας.
Στο ΚΥ Κόνιτσας υπάρχουν εφημερίες που βγαίνουν μόνο με αγροτικούς γιατρούς και ειδικευόμενους. Ο παιδίατρος εφημερεύει μόνο 1 ή 2 φορές το μήνα γιατί πρέπει να καλύψει και τα κενά της παιδιατρικής κλινικής στο Νοσοκομείο «Χατζηκώστα».
Ο λαός πρέπει να αντιστρέψει τις πιέσεις που δέχεται από την κυβέρνηση. Αυτή είναι που πρέπει να «κόψει το λαιμό της» και να αναλάβει την πλήρη ευθύνη, την πλήρη χρηματοδότηση της Υγείας. Τα λαϊκά στρώματα χαρατσώνονται άγρια και πρέπει να απαιτήσουν οι υπηρεσίες Υγείας να χρηματοδοτηθούν πλήρως από το κράτος και όχι από τα ασφαλιστικά Ταμεία, κι επιπλέον να παρέχονται σε όλους δωρεάν. Ιδιαίτερα σε μια περίοδο που οι συνολικές κυβερνητικές αναδιαρθρώσεις έχουν αρνητικές επιπτώσεις στην Υγεία, οι ανασφάλιστοι αυξάνονται αλματωδώς και μεγάλο μέρος του πληθυσμού δεν εξασφαλίζει ούτε στοιχειωδώς την πρόσβαση στο γιατρό, στις εξετάσεις, στη θεραπεία.
Ενα σύστημα Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας με έμφαση στην πρόληψη αλλά και στη θεραπεία και αποκατάσταση είναι απαραίτητο και ρεαλιστικό σήμερα. Η ΠΦΥ χρειάζεται να υλοποιείται μέσα από την πανελλαδική ανάπτυξη αποκλειστικά δημόσιων με δωρεάν υπηρεσίες Κέντρων Υγείας και των αποκεντρωμένων ιατρείων τους σε όλους τους δήμους, τις πόλεις και τα χωριά, ανάλογα με τον αριθμό και τη σύνθεση του πληθυσμού (παιδιά, ηλικιωμένοι, μετανάστες), τις εδαφολογικές και άλλες ιδιομορφίες (ορεινές, αγροτικές, τουριστικές περιοχές, νησιά), σε βιομηχανικές περιοχές, συγκροτήματα σχολείων, σχολών, αθλητικών χώρων. Αυτές οι δομές να είναι διασυνδεδεμένες με τα δημόσια νοσοκομεία και το ανεπτυγμένο δημόσιο και δωρεάν σύστημα επείγουσας ιατρικής (ΕΚΑΒ).
Στα Κέντρα Υγείας μπορούν να αναπτυχθούν όλες οι αναγκαίες υπηρεσίες Υγείας και ασφάλειας της εργασίας, ψυχικής υγείας, προγεννητικού ελέγχου, δημόσιας υγείας, κατ' οίκον νοσηλείας, κοινωνικές υπηρεσίες, εργαστήρια, οδοντιατρεία, φαρμακεία. Να στελεχώνονται με γιατρούς όλων των βασικών ειδικοτήτων, οικογενειακών και γενικών γιατρών, παθολόγων, παιδιάτρων, γυναικολόγων, ψυχιάτρων, εργαστηριακών, γιατρών άλλων ειδικοτήτων (ορθοπεδικών, οφθαλμίατρων κλπ.) με νοσηλευτές, μαίες, φυσιοθεραπευτές, εργοθεραπευτές, ψυχολόγους, πλήρους και αποκλειστικής απασχόλησης. Να διαθέτουν πλήρη και σύγχρονο ιατρομηχανολογικό εξοπλισμό για εργαστηριακές, διαγνωστικές εξετάσεις. Από τα φαρμακεία των Κέντρων Υγείας να παρέχονται όλα τα φάρμακα δωρεάν σε όλους τους ασθενείς καθώς και τα υγειονομικά υλικά. Τα Κέντρα Υγείας να διαθέτουν κινητές μονάδες για την παροχή υπηρεσιών σε σχολεία, εργασιακούς χώρους, ομάδες πληθυσμού όπως μετανάστες, τσιγγάνους κλπ.
Επίσης, τα Κέντρα Υγείας μπορούν να αξιοποιηθούν για την πρόληψη των κινδύνων, την έγκαιρη διάγνωση των προβλημάτων υγείας και την παρακολούθηση της πορείας των χρόνιων νοσημάτων και αναπηριών. Να παρέχουν δωρεάν, συστηματική και εξειδικευμένη παρακολούθηση της υγείας των εργαζομένων, των αγροτών, των αυτοαπασχολούμενων, των γυναικών, των εγκύων, των παιδιών, των μαθητών, των φοιτητών, των ΑμεΑ και των ηλικιωμένων στο σπίτι, στα ΚΑΠΗ κλπ. Η Υγεία δεν είναι ατομική υπόθεση γι' αυτό με ευθύνη του Κέντρου Υγείας πρέπει να οργανώνονται και να εφαρμόζονται συστηματικά προγράμματα πρόληψης, όπως εμβολιασμοί, ΠΑΠ - τεστ, μαστογραφία κλπ., να γίνεται ενημέρωση και εκπαίδευση σε θέματα υγείας.
Αυτή η πλήρης ανάπτυξη των ΚΥ θα ενισχύσει τη λειτουργία των δημόσιων νοσοκομείων σαν δευτεροβάθμιες μονάδες υγείας και ως εξειδικευμένες μονάδες, που σήμερα κατακλύζονται ακόμη και για μια επίσκεψη ρουτίνας στο γιατρό, για απλές εξετάσεις, για συνταγογράφηση κλπ. Σε ένα τέτοιο σύστημα πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας μπορούν να ενταχθούν οι αυτοαπασχολούμενοι γιατροί, φαρμακοποιοί, οδοντίατροι, φυσιοθεραπευτές και άλλες ειδικότητες υγειονομικών που ασκούν σήμερα ιδιωτικό έργο. Το ΚΚΕ καλεί τους εργαζόμενους να αντιστοιχίσουν τις διεκδικήσεις τους με τις σύγχρονες ανάγκες τους και τις τεράστιες δυνατότητες που δημιουργεί η εξέλιξη της επιστήμης και της τεχνικής, η ύπαρξη ενός ικανού αριθμού εξειδικευμένου υγειονομικού προσωπικού και άλλου που μπορεί να εκπαιδευθεί.