Τεράστια προβλήματα για τα εκατομμύρια σεισμόπληκτους και τους δεκάδες χιλιάδες τραυματίες
Αυτή είναι η καθημερινότητα για τα εκατομμύρια των σεισμόπληκτων στην Τουρκία και στη Συρία, που μια βδομάδα μετά τους δύο ισχυρούς σεισμούς της 6ης Φλεβάρη αναμετρώνται με την απώλεια τόσων αγαπημένων συγγενών, γειτόνων κ.λπ., αλλά και με την ανυπαρξία ουσιαστικής κρατικής στήριξης, το διαρκές ψύχος αλλά και τις απειλές για διάφορες επιδημίες, τις οποίες γιγαντώνουν οι συνθήκες διαβίωσης, χωρίς στοιχειώδεις συνθήκες υγιεινής εδώ και πάνω από μια βδομάδα...
Μέχρι την ώρα που γράφονταν αυτές οι γραμμές οι νεκροί στις δύο χώρες υπολογίζονταν σε πάνω από 36.000 (από αυτούς οι 31.643 ήταν ο επίσημος χθεσινοβραδινός απολογισμός των νεκρών στην Τουρκία), ενώ εκπρόσωποι του ΟΗΕ που βρέθηκαν στην περιοχή το Σαββατοκύριακο προειδοποίησαν ότι αυτά τα νούμερα μπορεί ακόμα και «να διπλασιαστούν, αν δεν αυξηθούν ακόμα περισσότερο», αναφέροντας ότι «δεν έχει αρχίσει ακόμα αληθινά η καταμέτρηση των νεκρών».
Αγώνα δρόμου για τη διάσωσή τους δίνουν άλλωστε οι δεκάδες χιλιάδες τραυματίες που σώθηκαν από τα συντρίμμια, αλλά τίποτα δεν εγγυάται την ανάρρωσή τους, με δεδομένη την απουσία έγκαιρης κρατικής παρέμβασης για τη διασφάλιση των απαιτούμενων υπηρεσιών Υγείας.
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) εκτιμά ότι φτάνουν τις 120.000 οι επείγουσες χειρουργικές επεμβάσεις που απαιτούνται στις δύο χώρες, που όμως είναι άγνωστο πώς θα γίνουν, αν αναλογιστεί κανείς αφενός τις ισοπεδωτικές καταστροφές σε μια σειρά νοσοκομεία και άλλες κρίσιμες υποδομές στις τουρκικές επαρχίες, αφετέρου τις συνέπειες του ευρωατλαντικού εμπάργκο που παραμένει σε ισχύ σε βάρος της Συρίας.
Την ίδια στιγμή, ενδεικτική της κατεύθυνσης στην οποία η κυβέρνηση Ερντογάν αναζητεί τη «στήριξη» του λαού, όπως ισχυρίζεται, είναι η αναστολή των διά ζώσης μαθημάτων στα πανεπιστήμια, με το επιχείρημα ότι οι φοιτητικές εστίες θα διατεθούν για τη φιλοξενία σεισμόπληκτων... Κι αυτό παρότι μια σειρά επιστημονικοί φορείς προειδοποιούν πως «ακόμα δεν έχουν αντιμετωπιστεί οι επιπτώσεις της πανδημίας», μετά από χρόνια καραντίνας και αναστολής μιας σειράς διά ζώσης δραστηριοτήτων, κρούοντας τον κώδωνα του κινδύνου για τη νέα γενιά και το δικαίωμά της στη μόρφωση, στην κοινωνική της ζωή κ.λπ. Στο βρόντο πάνε και επισημάνσεις φορέων των φοιτητών οι οποίοι αναρωτιούνται γιατί η κυβέρνηση δεν επιστρατεύει ξενοδοχεία για τη στέγαση σεισμόπληκτων...
Μέσα σε αυτές τις συνθήκες, ξεκίνησαν ήδη και οι ενδοαστικές διεργασίες γύρω από τη μοιρασιά των κρατικών κονδυλίων για την ανοικοδόμηση. Η εργοδοτική οργάνωση Turkish Enterprise and Business Confederation (TURKONFED) εκτίμησε ότι η οικονομική επίπτωση από τους σεισμούς της 6ης Φλεβάρη θα προκαλέσει ζημιά πάνω από 84 δισ. δολάρια, καθώς επίσης ότι τα θύματα θα φτάσουν τις 72.000.
Σε σχετική έκθεση εκτιμάται ακόμα ότι οι εξαγωγές των 10 επαρχιών που επλήγησαν θα πέσουν κάτω από τα 15 δισ. δολάρια, εκφράζοντας ανησυχία μεταξύ άλλων και για μεγάλη υποβάθμιση των λιμενικών υποδομών στην περιοχή....
Στο μεταξύ η κυβέρνηση Ερντογάν και οι κρατικές αρχές, επιχειρώντας να κατευνάσουν τη λαϊκή αγανάκτηση, προχωρούν - με την απαραίτητα κάλυψη από τα κρατικά ΜΜΕ - σε μια σειρά συλλήψεις εργολάβων και άλλων επιχειρηματιών από τον κατασκευαστικό κλάδο, προαναγγέλλοντας και άλλες έρευνες για «αμέλειες» κ.λπ.
Αυτό ενώ όλες οι τουρκικές κυβερνήσεις εδώ και δεκαετίες έδιναν εκατοντάδες χιλιάδες «κατασκευαστικές αμνηστίες» επί πληρωμή, για κατασκευές οι οποίες είχε διαπιστωθεί ότι είχαν σοβαρά προβλήματα. Η τελευταία τέτοια «αμνηστία» δόθηκε μόλις τον Ιούνη του 2018, ενώ ήταν διαρκείς οι προειδοποιήσεις επιστημόνων για τη μεγάλη σεισμική δραστηριότητα στις συγκεκριμένες επαρχίες...
Σύμφωνα με την εφημερίδα «Τζουμχουριέτ», έκθεση του Επιμελητηρίου Γεωλόγων Μηχανικών για τη «σεισμικότητα του Καχραμανμαράς» και ειδικά την περιοχή Πατζαρτσίκ (το επίκεντρο δηλαδή του πρώτου σεισμού της 6ης Φλεβάρη) εκτιμούσε ότι με δεδομένα τα χαρακτηριστικά του εδάφους και του «κτιριακού αποθέματος» στην περιοχή, χρειάζεται η θέσπιση νόμου για τον επανασχεδιασμό της πόλης. Μεταξύ άλλων - όπως μετέδωσε και το «Sol» - η έκθεση ανέφερε ότι «πολλές κατοικημένες περιοχές στο Καχραμανμαράς βρίσκονται σε επίγειες μονάδες, με κακές μηχανολογικές ιδιότητες» και πρότεινε «επαναπροσδιορισμό των αναπτυξιακών και εποικιστικών στρατηγικών της πόλης» με βάση τον χάρτη των ενεργών γραμμών ρηγμάτων, αλλά και να επανεξεταστούν τα υπάρχοντα κτίρια, να επιβληθεί περιορισμός δόμησης κ.λπ. Τίποτα από τα παραπάνω ωστόσο δεν έγινε...
Σύμφωνα με τον υπουργό Περιβάλλοντος, Μ. Κουρούμ, σε σύνολο 763 χιλιάδων κτιρίων που έχουν εξεταστεί στις πληγείσες περιοχές, 41.791 κτίρια έχουν καταρρεύσει ή πρέπει να κατεδαφιστούν άμεσα.
Μέσα σε αυτές τις συνθήκες, οι αρχές ανακοίνωσαν το Σαββατοκύριακο και μια σειρά συλλήψεις ατόμων που κατηγορούνται για λεηλασίες, επικαλούμενες και την «κατάσταση έκτακτης ανάγκης» που τέθηκε σε ισχύ για ένα τρίμηνο.
Εστιάζοντας βέβαια σε υπαρκτές περιπτώσεις λεηλασιών από συμμορίες κ.τ.λ., επιχειρούν να συσκοτίσουν την απελπισία εκατομμυρίων σεισμόπληκτων, σε πόλεις και χωριά, που έχουν μείνει για μέρες χωρίς ουσιαστική κρατική βοήθεια για τρόφιμα, ρούχα, φάρμακα κ.ο.κ.
Στο μεταξύ, το Εργατικό Κόμμα του Κουρδιστάν (PKK) ανακοίνωσε - σύμφωνα με δήλωση του υψηλόβαθμου εκπροσώπου του Τζεμίλ Μπαγίκ - ότι αναστέλλονται οι επιχειρήσεις του για «όσο το τουρκικό κράτος δεν μας επιτίθεται».
Την ίδια ώρα, εντείνονται ενδοαστικές αντιπαραθέσεις αναφορικά με το ενδεχόμενο αναβολής των επικείμενων εκλογών.
Ο πρώην πρόεδρος της Εθνοσυνέλευσης της Τουρκίας, Μπουλέντ Αρίντς, στέλεχος του κυβερνώντος κόμματος του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, ζήτησε «άμεση αναβολή» των εκλογών. Στη γραπτή του δήλωση ισχυρίστηκε ότι «οι εκλογές θα πρέπει να αναβληθούν αμέσως, ώστε η κρατική γραφειοκρατία να επικεντρωθεί στο να είναι βάλσαμο για τις πληγές. Αυτό δεν είναι επιλογή, είναι ανάγκη».
Ο ίδιος πρότεινε αντικατάσταση του συνταγματικού άρθρου που επιτρέπει αναβολή εκλογών μόνο σε περίπτωση πολέμου και πρότεινε οι τωρινές εκλογές να διεξαχθούν μαζί με τις αυτοδιοικητικές του 2024, ή τον Νοέμβρη του 2023.
Αμεση ήταν η αντίδραση κομμάτων της αντιπολίτευσης. Ο εκπρόσωπος του κόμματος DEVA, του πρώην πρωθυπουργού της Τουρκίας Αλί Μπαμπατζάν, Ιντρίς Σαχίν, δήλωσε ότι «σύμφωνα με το Σύνταγμά μας, δεν είναι δυνατόν να αναβληθούν οι εκλογές στην παρούσα κατάσταση».
Αντίστοιχα, ο φυλακισμένος πρώην συμπρόεδρος του φιλοκουρδικού HDP, Σ. Ντεμιρτάς, δήλωσε ότι «ο σεισμός είναι καταστροφή, δεν είναι "χάρη Θεού" για τη μετάβαση στη δικτατορία. Ο κόσμος δεν θα το επιτρέψει».
Τέλος, η μεγάλη καταστροφή επιταχύνει μια σειρά διεργασίες και σε γεωπολιτικό επίπεδο. Ενδεικτικά αναφέρουμε ότι μια συνοριακή πύλη ανάμεσα σε Τουρκία και Αρμενία άνοιξε για πρώτη φορά μετά από 35 χρόνια, ώστε να επιτραπεί η μεταφορά βοήθειας προς τα θύματα του σεισμού στην Τουρκία.