Στην κατεύθυνση αυτή, η κυβέρνηση έχει φροντίσει να διαμορφώσει το θεσμικό και, κυρίως, το οικονομικό εκείνο πλαίσιο, που θα κατοχυρώνει τον πλήρη έλεγχο της λειτουργίας των δήμων, με βάση τις δικές της επιλογές. Σημαντικό «όπλο» σ' αυτήν την επίθεση της κεντρικής εξουσίας είναι οι θεσμοθετημένοι, υπέρ της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, Κεντρικοί Αυτοτελείς Πόροι (ΚΑΠ), οι οποίοι συνεχώς συρρικνώνονται, με την προοπτική να καταργηθούν και οι δήμοι να λειτουργούν ως ιδιωτικές εταιρίες. Αυτό επιτυγχάνει και η τελευταία αναθεώρηση του Συντάγματος, βάσει της οποίας το κράτος δεν υποχρεούται να εξασφαλίζει τους αναγκαίους πόρους για τη λειτουργία των δήμων, αλλά τα μέσα (βλέπε τοπική φορολογία) για την εξεύρεση χρημάτων.
Η προοπτική αυτή, άλλωστε, καταδεικνύεται στη φθίνουσα πορεία που ακολουθούν οι ΚΑΠ τα τελευταία χρόνια και επιβεβαιώνεται απροκάλυπτα στην εισηγητική έκθεση του κρατικού προϋπολογισμού του 2001, όπου δηλωνόταν ότι κύριος στόχος είναι «...η απεξάρτηση των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης από τους πόρους της κεντρικής διοίκησης». Με την έννοια αυτή, το όποιο όραμα για τη λειτουργία των πόλεων προβάλλεται (ιδιαίτερα σήμερα, όσο οδεύουμε προς τις εκλογές και τους Ολυμπιακούς Αγώνες), εμπεριέχει τη διάκριση των δημοτών σε «έχοντες» να αγοράσουν την υπηρεσία και σε «μη έχοντες». Τα λόγια του ιδρυτή της «Συμπαράταξης για την Αθήνα», Λεων. Αυδή, πως «το όραμα δεν μπορεί να αφορά μόνο τα εξωτερικά και μορφολογικά χαρακτηριστικά μιας πόλης, γιατί δεν μπορεί να είναι ασύνδετο με τις οικονομικές συνθήκες», βρίσκουν έδαφος και στην εξέλιξη των ΚΑΠ, οι οποίοι, από μηχανισμό στήριξης των δήμων και, κατά συνέπεια, των δημοτών, μετατρέπονται σε προέκταση των νεοφιλελεύθερων επιλογών και των ταξικών διακρίσεων που «κουβαλούν».
Ας δούμε όμως συγκεκριμένα τα έσοδα της ΝΑ για το 2002. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του κρατικού προϋπολογισμού, τα έσοδα της ΝΑ αντιστοιχούν στο εξευτελιστικό ποσοστό του 0,68%. Συνολικά η ΝΑ προϋπολογίζεται να λάβει 396,48 εκατομμύρια ευρώ, αντί των 451,31 εκατ. ευρώ που της αναλογούν με βάση τα ποσοστά των κρατικών φόρων. Εχουμε δηλαδή και φέτος παρακράτηση των πόρων της, που αντιστοιχούν σε 54,83 εκατ. ευρώ. Συνολικά στην τριετία 2000 -2002 η κυβέρνηση παρακράτησε αυθαίρετα 99,7 εκατ. ευρώ. Αν προσθέσουν τα 48,85 εκατ. ευρώ που παρακρατήθηκαν από τη ΝΑ το 1999, οπότε και θεσμοθετήθηκαν οι ΚΑΠ, η απώλεια ανέρχεται στα 147,92 εκατ. ευρώ. (Τα στοιχεία στους πίνακες δείχνουν τις απώλειες των δήμων, από το 1990 ως το 2002 και των νομαρχιών από το 1999 ως το 2002).
Να σημειώσουμε τέλος, πως οι προϋπολογισμοί των ΝΑ που δεν είναι «συμβατοί με τις γενικότερες μικροοικονομικές και δημοσιονομικές εξελίξεις» (Ν. 2672/98), τους επιστρέφονται για να ξανασυνταχθούν χωρίς αποκλίσεις. Δηλαδή, οι νομαρχίες δεν έχουν το δικαίωμα να προσδιορίσουν οι ίδιες σε ποιους τομείς θα διαθέσουν τα χρήματά τους.
Με δεδομένο ότι οι ΚΑΠ είναι χρήματα που αξιοποιούν οι δήμοι για υπηρεσίες προς τους δημότες, κάθε κάτοικος αυτής της χώρας έχει στερηθεί περίπου 250.000 δραχμές σε έργα και υπηρεσίες. Η παρακράτηση των πόρων της ΤΑ από το 1990 έως το 2002 ανέρχεται σε πραγματικές τιμές στα 2.500.000 εκατομμύρια δραχμές. Φέτος, αναμένεται να παρακρατηθεί το ποσό των 617,56 εκατ. ευρώ. Την ίδια ώρα οι δημότες θα πρέπει να περιμένουν εκ νέου επιδρομή στην τσέπη τους, αφού οι αρμοδιότητες που μεταφέρθηκαν στην ΤΑ (όπως παιδικοί σταθμοί, γυμναστήρια), δε συνοδεύονται από επαρκείς πόρους, εξωθώντας τους δήμους σε πρόσθετη φορολογία για να τις ασκήσουν.
Συνολικά το 2002 οι δήμοι προϋπολογίζεται ότι θα εισπράξουν 1.618,86 εκατ. ευρώ, ενώ η φετινή παρακράτηση ανέρχεται σε 617,56 εκατ. ευρώ.
Το ποσοστό επί του κρατικού προϋπολογισμού που δίνεται στην ΤΑ ανέρχεται στο 2,46%. Αν αφαιρεθούν τα χρήματα που διατίθενται από την ίδια την ΤΑ στο Ειδικό Πρόγραμμα Τοπικής Αυτοδιοίκησης (για την ενίσχυση των Καποδιστριακών δήμων), τότε το ποσοστό αυτό μειώνεται στο 2,15%.
Σημαντικές είναι οι απώλειες της ΤΑ και για την περίφημη σύγκλιση της χώρας με την ΟΝΕ, στην οποία αποφάσισε να συνεισφέρει με χρήματα από τους ΚΑΠ, ουσιαστικά με χρήματα των δημοτών, η Κεντρική Ενωση Δήμων και Κοινοτήτων Ελλάδας, στη λογική του να συμβάλει η ΤΑ στην αντιμετώπιση του δημοσιονομικού ελλείμματος, αφού οι πόροι των ΚΑΠ προέρχονται από τον κρατικό προϋπολογισμό. Η απόφαση αφορούσε αρχικά την απόδοση 10 δισ. δραχμών από τα ταμεία των δήμων στον κρατικό προϋπολογισμό, για να φτάσει σήμερα αυτό το ποσό στα 457,80 εκατ. ευρώ.
Η πολιτική της συνεχούς αφαίρεσης πόρων από την ΤΑ «σιγοντάρεται» και από την ηγεσία της ΚΕΔΚΕ, η οποία μάλιστα στο πρόσφατο τακτικό συνέδριό της ζήτησε: Τη μέγιστη δυνατή καθιέρωση των ίδιων πόρων με την τοπική φορολογία που θα μπορεί να επιβάλει η ΤΑ, δηλαδή την παραπέρα αφαίμαξη του λαού. Την ενεργότερη συμμετοχή του θεσμού στον οικονομικό προγραμματισμό της χώρας, δηλαδή την πλήρη ενσωμάτωση της ΤΑ στις νεοφιλελεύθερες επιταγές.
Στον αντίποδα, βρίσκονται δυνάμεις και μέσα στο χώρο της ΤΑ, που διεκδικούν μια άλλη ανάπτυξη, με κέντρο τον άνθρωπο και όχι τους οικονομικούς δείκτες (που αφορούν την ευημερία των πολυεθνικών) και αυτές οι δύο λογικές θα συγκρουστούν και στις επικείμενες εκλογές.
«Αθήνα 2004» |
Μακέτα του κλειστού γυμναστηρίου του Γαλατσίου στο άλσος Ομορφοκλησιάς |
Ετσι, σε ανάλογες περιπτώσεις, που τα Ολυμπιακά έργα καταστρέφουν το περιβάλλον παρά τη θύελλα διαμαρτυριών ελληνικών και ξένων περιβαλλοντικών οργανώσεων οι «αθάνατοι» έκαναν τα στραβά μάτια. Οι παρεμβάσεις που έπρεπε να γίνουν στην Αθήνα, ενόψει της διοργάνωσης ήταν στο σύνολό τους άκρως επιβαρυντικές για το περιβάλλον και στην ουσία υπαγορευμένες από μεγάλα οικονομικά συμφέροντα.
Αν πάρουμε μία προς μία αυτές τις επιλογές, τότε αποδεικνύεται ότι επιλέχτηκαν όσα φιλέτα απέμειναν στην πολύπαθη Αττική. Μάλιστα, ήδη βρίσκεται σε εξέλιξη ένα άνευ προηγουμένου ξεπούλημα ελεύθερων χώρων, ακτών, παραλιών, ακόμα και ορεινών όγκων, που μαζί με τις περιοχές, στις οποίες θα κατασκευαστούν Ολυμπιακά έργα μετά τους αγώνες θα έχουν μετατραπεί σε επιχειρηματικοί ναοί.
Ο υδροβιότπος του Σχοινιά αποτελεί ιστορία... |
Στο Ελληνικό η καταστροφή θα είναι διπλή. Η μετατροπή του πρώην αεροδρομίου σε ένα πάρκο τσιμέντου από τη μία και το μπάζωμα της παραλίας ακριβώς απέναντι, σηματοδοτούν τη βάρβαρη επέλαση ιδιωτικών κεφαλαίων, εκεί, όπου τις τελευταίες δεκαετίες η κυβέρνηση είχε φροντίσει να παραχωρήσει κομμάτι - κομμάτι μέρη της παραλίας σε επιχειρηματικές δραστηριότητες. Στο πρώην αεροδρόμιο θα έχουμε τις εγκαταστάσεις του μπέιζμπολ, του σόφτμπολ, του χόκεϊ, της ξιφασκίας. Ακόμα, θα γίνει ένα κλειστό γήπεδο μπάσκετ 15.000 θέσεων (σ.σ. για τα μάτια μιας αθλητικής εταιρίας), ενώ το τεράστιο εκθεσιακό και συνεδριακό κέντρο θα είναι το κερασάκι στην τούρτα της τσιμεντοποίησης. Επιπλέον, προστέθηκε πρόσφατα και το Ολυμπιακό Κέντρο Σλάλομ που μετακόμισε από το Σχοινιά του Μαραθώνα. Στην παραλία του Αγίου Κοσμά θα κατασκευαστεί το Ολυμπιακό Ιστιοπλοϊκό Κέντρο. Η παραλία θα καλυφθεί σε μήκος δύο χιλιομέτρων, ενώ θα κατασκευαστεί και μια ακόμη μαρίνα - μαμούθ 5.000 σκαφών!.
Η παραλία του Αγίου Κοσμά. Από ψηλά δε φαίνονται ακόμα οι τόνοι τσιμέντου που πέφτουν |
Το άλσος Ομορφοκλησιάς στα όρια των Δήμων Γαλατσίου και Ν. Ιωνίας, θυσιάζεται λόγω της επιμονής της κυβέρνησης να κατασκευάσει το κλειστό γυμναστήριο πινγκ πονγκ και ρυθμικής γυμναστικής. Το εντυπωσιακό είναι ότι η κυβέρνηση με αυτή την επιλογή νομιμοποιεί ουσιαστικά τους καταπατητές Βέικους, οι οποίοι διεκδικούν την έκταση εδώ και δεκαετίες. Τώρα τους χαρίζονται δεκάδες δισ. δρχ. μέσω της αναγνώρισής τους ως δικαιούχων από το ελληνικό Δημόσιο μετά την καταβολή των κονδυλίων για την απαλλοτρίωση του άλσους.
Το Ολυμπιακό Χωριό κατασκευάζεται στους πρόποδες της Πάρνηθας. Ακόμα και στελέχη της κυβέρνησης που ασχολούνται με το έργο επιβεβαιώνουν, άτυπα, ότι θα ανοίξει ο δρόμος για την οικιστική αξιοποίηση του βουνού. Και ας μην ξεχνάμε ότι μεγάλο κομμάτι του δάσους της Πάρνηθας θα παραχωρηθεί σε όποιον πάρει και το καζίνο της Πάρνηθας από το σχετικό διαγωνισμό που έχει προκηρύξει ο ΕΟΤ...
Αν δούμε τα παραπάνω, σε συνδυασμό με άλλες παρεμβάσεις που γίνονται το τελευταίο διάστημα, τότε έχουμε μια πολύ καλή εικόνα για την...«κληρονομιά» του Λεκανοπεδίου από τους Ολυμπιακούς Αγώνες. Συγκεκριμένα:
Φωτογραφία από την εκβολή του Ιλισού στο Φάληρο. Ακόμα, μία Ολυμπιακή «θυσία» |
Το ...θεάρεστο έργο της μπουλντόζας στο Μαρκόπουλο Αττικής |
Μπαζώνουν τις θάλασσες, αφανίζουν δασικές εκτάσεις και καταστρέφουν αρχαιολογικούς θησαυρούς. Δράστης είναι η επίσημη Πολιτεία, η οποία βιάζει το περιβάλλον στο όνομα του ...αθάνατου Ολυμπιακού πνεύματος!
Στην παραλία του Αγίου Κοσμά Αττικής και στο Φαληρικό Ορμο ...μεγαλώνουν τη στεριά, στην περιοχή των Θρακομακεδόνων, στους πρόποδες της Πάρνηθας (Ολυμπιακό Χωριό) εξολοθρεύουν δασική έκταση, στο Σχοινιά Μαραθώνα εξαφανίζουν ένα σημαντικό υδροβιότοπο και απαλείφουν ιστορικές μνήμες, στο Κτήμα Βεΐκου στο Γαλάτσι παραδίνουν στην τσιμεντοποίηση αναδασωτέα έκταση, στου Μαρκόπουλου αδιαφορούν για τα αρχαιολογικά ευρήματα. Αυτά είναι μερικά από τα επιτεύγματα της Χρυσής Ολυμπιάδας του 2004.
Το Σύνταγμα και η νομοθεσία της χώρας, αλλά και διεθνείς συμβάσεις ρητά απαγορεύουν τις παραπάνω παρεμβάσεις, οι οποίες είναι παράνομες και έκνομες. Ωστόσο, στις περισσότερες από τις παραπάνω ενέργειές της η κυβέρνηση είχε την... ευλογία του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ). Το Ανώτατο Διοικητικό Δικαστήριο άναψε το «πράσινο φως» για τα ολυμπιακά έργα είτε «για λόγους υπέρτατου δημοσίου συμφέροντος» είτε για τυπικούς λόγους, κλείνοντας τα μάτια και χωρίς να μπει στην ουσία της υπόθεσης. «Η Ολυμπιάδα του 2004 είναι πάνω απ' όλα».
Αλήθεια, πήγε περίπατο η νομολογία του ΣτΕ για τις παραλίες, τους αιγιαλούς, για τα δάση και την πολιτιστική κληρονομιά;
Ενδεικτικά, αναφέρουμε κάποιες από τις αποφάσεις του ΣτΕ, που έβαλαν φραγμό σε σχέδια της κυβέρνησης και ιδιωτών σε βάρος του περιβάλλοντος. Αρκεί να υπενθυμίσουμε τις αποφάσεις και παρεμβάσεις του Ε' Τμήματος του ΣτΕ που «μπλόκαραν» νομοσχέδιο του υπουργείου Γεωργίας (επί Στ. Τζουμάκα), σύμφωνα με το οποίο σχεδιάζονταν η νομιμοποίηση χιλιάδων στρεμμάτων, για να αποφέρουν στον κρατικό κορβανά δισ. δραχμές. Από εκείνη την υπόθεση έμεινε η μνημειώδης φράση του επίτιμου προέδρου του ΣτΕ Μ. Δεκλερή «άπαξ δάσος, πάντα δάσος». Επίσης, η απόφαση του ΣτΕ 3556/96 (αφορούσε περιοχή της Μεσσηνίας), σύμφωνα με την οποία οι δασωμένοι αγροί θα αποτελούν πλέον για πάντα δασικές εκτάσεις και δεν μπορεί να αλλάξει αυτός ο προορισμός τους, επειδή κάποτε υπήρξαν αγροί, αλλά ακόμη και στην περίπτωση που αποψιλωθούν, πρέπει να κηρύσσεται η αναδάσωσή τους. Παρόμοια είναι και η απόφαση 4575/1998 για υποχρεωτική αναδάσωση ιδιωτικών εκτάσεων (Πανόραμα Βούλας).
Επίσης, για τους υδροβιότοπους υπήρξε σειρά αποφάσεων (π.χ. πρακτικό σε προεδρικό διάταγμα που αφορούσε την περιοχή Αλυκής της Κω), το οποίο απαγόρευε ήπιες χρήσεις της γης στην περιοχή του υδροβιότοπου.
Πληθώρα προστατευτικών αποφάσεων είχαμε για τις παραλίες και τους αιγιαλούς. Η 4543/98 έκρινε αυθαίρετο και κατεδαφιστέο κάθε κτίσμα που βρίσκεται στις ακτές, ακόμη και αν έχει άδεια (ξενοδοχειακή μονάδα στο Καβούρι), ενώ με την 327/99 κρίθηκε παράνομη η μετατροπή της παραλίας από βραχώδη σε αμμώδη με τεχνικά μέσα (αφορούσε παρεμβάσεις στην παραλία από ξενοδοχειακή μονάδα στη Μεσσηνία).
Το Ε' Τμήμα του ΣτΕ, το πάλαι ποτέ λεγόμενο και Οικολογικό, συμφώνησε σε τρομερές περιβαλλοντικές καταστροφές στην περίπτωση των ολυμπιακών έργων. Να σημειωθεί ότι λίγα χρόνια πριν, κατά την έγκριση των περιβαλλοντικών όρων στα λεγόμενα μεγάλα έργα (αεροδρόμιο Σπάτων, ζεύξη Ρίου Αντιρρίου, Αττική οδός κλπ.), η κυβέρνηση για να αποφύγει τη «σκόπελο» του Ε' Τμήματος του ΣτΕ, απέφυγε να καταθέσει τα σχετικά Προεδρικά Διατάγματα στο ΣτΕ και επέλεξε τη «μέθοδο» των νομοθετικών ρυθμίσεων, όπου είχε δεδομένη την πλειοψηφία στη Βουλή. Τώρα, όμως, το ΣτΕ στρώνει το έδαφος στην κυβέρνηση για τρομερές περιβαλλοντικές καταστροφές.
Θα επισημάνουμε μερικές από τις κραυγαλέες περιπτώσεις: