Associated Press |
«Θα μείνουμε όσο χρειαστεί, ούτε μέρα παραπάνω», δήλωνε, χτες, φτάνοντας στο διεθνές αεροδρόμιο της Βαγδάτης, ο απόστρατος στρατηγός Τζέι Γκάρνερ, διοικητής της πολιτικής κατοχικής διοίκησης που η Ουάσιγκτον σχεδίασε για το Ιράκ. Εκτός από τη λαϊκή αντίδραση και τα πλείστα προβλήματα υποδομής, που δεν έχει γίνει ακόμη δυνατό να αποκατασταθούν, ο Γκάρνερ, όπως φαίνεται, καλείται, να αντιμετωπίσει τους φιλόδοξους «εταίρους» της ιρακινής αντιπολίτευσης που έχουν, ήδη, σπεύσει να αδράξουν θέσεις εξουσίας, τις διενέξεις στους κόλπους της σιιτικής πλειοψηφίας, που, όμως, είναι αντίθετη στην αμερικανική παραμονή στη χώρα και την κοινοτική βία στο βόρειο Ιράκ.
«Είναι μια πολύ σπουδαία μέρα, γιατί ήρθαμε εδώ για να βοηθήσουμε», είπε φτάνοντας στη Βαγδάτη ο Τζέι Γκάρνερ. Μια μέρα νωρίτερα, σε συνέντευξή του στην «Washington Post», ο απόστρατος στρατηγός υποστήριζε ότι «οι ΗΠΑ επιθυμούν να προσφέρουν μια δημοκρατική κυβέρνηση στο Ιράκ, αλλά δε θα υπαγορεύσουν ούτε τη μορφή ούτε τη σύνθεσή της». Εντούτοις, «δεν υπάρχει χρονοδιάγραμμα για την παράδοση των ηνίων της εξουσίας στους Ιρακινούς: θα τους παραδοθούν όταν είναι έτοιμοι να τα αποδεχτούν».
Ο Γκάρνερ, που σήμερα ετοιμάζεται να μεταβεί στη Νασρίγια, επισκέφτηκε νοσοκομεία, μονάδες παραγωγής ηλεκτρικού ρεύματος και διανομής πόσιμου νερού. Στο πλευρό του ήταν και ο αναπληρωτής του, Βρετανός αξιωματούχος Τιμ Κρος. Προτεραιότητα, τόνιζαν, είναι η αποκατάσταση των δημοσίων υπηρεσιών, αρχής γενομένης από την ηλεκτροδότηση και την υδροδότηση.
Associated Press |
Ο Τζ. Γκάρνερ στην προηγούμενη εισβολή του 1991 κάπου στο Βόρειο Μέτωπο με έναν Κούρδο πολέμαρχο |
Το πρώτο μεγάλο πρόβλημα για την αμερικανική κατοχική κυβέρνηση, όπως επισημαίνουν πολλοί ειδικοί νομικοί, είναι η επιβολή τάξης, κάτι που, σύμφωνα με τις Συνθήκες της Γενεύης, θα πρέπει να γίνει με βάση την υπάρχουσα νομοθεσία της κατακτηθείσας χώρας. Ο Τζέι Γκάρνερ, όμως, και οι 400 επιτελείς του, δεν μπορούν, όπως φαίνεται μέχρι στιγμής, να τιθασεύσουν ούτε τους στενούς τους συμμάχους.
Χτες, τόσο ο Γκάρνερ όσο και η Μπάρμπαρα Μποντίν, συντονίστρια της πολιτικής κατοχικής διοίκησης για το κεντρικό Ιράκ, αναγκάστηκαν δημοσίως και κατηγορηματικώς να τονίσουν ότι δεν αναγνωρίζουν τον Μοχάμεντ Μόχσεν αλ Ζουμπάιντι, αυτοανακηρυχθέντα κυβερνήτη της Βαγδάτης, ούτε τον, επίσης αυτοανακηρυχθέντα δήμαρχο της πόλης, Τζαουντάτ αλ Ομπέιντι, ο οποίος, μάλιστα, ανακοίνωσε ότι θα εκπροσωπήσει το Ιράκ στην τακτική σύνοδο του ΟΠΕΚ.
Ο αλ Ζουμπάιντι, πάντως, δε δίστασε να διορίσει αρχηγό Αστυνομίας και σειρά άλλων διοικητικών υπαλλήλων, προκαλώντας ανοιχτά την εξουσία των απεσταλμένων της Ουάσιγκτον. Παρεμπιπτόντως, «κυβερνήτης» και «δήμαρχος» ανήκουν στο «Ιρακινό Εθνικό Κογκρέσο», το οποίο είναι από τους βασικούς εταίρους της Ουάσιγκτον στην ιρακινή αντιπολίτευση. Ο ηγέτης του «Ιρακινού Εθνικού Κογκρέσου», Αχμάντ Τσαλαμπί, που βρίσκεται επίσης στη Βαγδάτη, απέφυγε το οποιοδήποτε σχετικό σχόλιο και αρκέστηκε να δηλώσει ότι ο ίδιος δεν επιθυμεί να πολιτευτεί τώρα και εκτίμησε ότι τα αμερικανικά στρατεύματα θα πρέπει να μείνουν στο Ιράκ τουλάχιστον 2 χρόνια.
Βέβαια, σύμφωνα με δημοσίευμα των «New York Times», οι ΗΠΑ σχεδιάζουν να διατηρήσουν μακρόχρονη στρατιωτική παρουσία στο Ιράκ, τουλάχιστον με 4 βάσεις: Στη Βαγδάτη, στο Ταλίλ, στο Μπασούρ και στο δυτικό Ιράκ.
Πλήθος σιιτών διαδήλωσε, χτες, στο κέντρο της Βαγδάτης και έξω από το ξενοδοχείο «Palestine», ενώ ο Γκάρνερ άρχιζε την επίσκεψή του. Κεντρικό σύνθημα ήταν το «όχι στην αποικιοκρατία», ενώ οι συγκεντρωμένοι κατήγγειλαν τις αμερικανικές δυνάμεις ότι συνέλαβαν ορισμένους από τους επιφανέστερους σιίτες κληρικούς.
Παρά τις εσωτερικές διενέξεις στους κόλπους των σιιτών, η συντριπτική πλειοψηφία τάσσεται ενάντια στην προοπτική αμερικανικής διοίκησης και επιθυμεί υιοθέτηση του ισλαμικού νόμου. Ευνοϊκότερο είναι το κλίμα για την αμερικανική κατοχική διοίκηση στο βόρειο Ιράκ, αν και χτες, ο Τζαλάλ Ταλαμπανί, της Πατριωτικής Ενωσης του Κουρδιστάν, τάχτηκε ενάντια σε μια «κυβέρνηση υπό αμερικανική κηδεμονία». Και χτες, πάντως, αραβικές οικογένειες διώκονταν από το Κιρκούκ από ενόπλους Κούρδους, που υποστηρίζουν ότι τους ανήκουν οι περιουσίες τους, ενώ το Δημοκρατικό Κόμμα του Κουρδιστάν ανακοίνωσε ότι απελευθέρωσε 750 Ιρακινούς στρατιώτες, ενώ κρατούνται ακόμη οι αξιωματικοί.
«Δεν μπορεί να υπάρξει νόμιμη ηγεσία στο Ιράκ, αν αυτή εγκαθιδρυθεί μόνο από τα αμερικανο-βρετανικά στρατεύματα και δεν υπάρχει, αν όχι απόφαση, τουλάχιστον η συναίνεση του ΟΗΕ» τόνισε, σε συνέντευξή του, ο Χαβιέ Σολάνα, κατηγορώντας τις ΗΠΑ για τάση επιβολής διά της βίας. Από το Αμμάν, ο εκπρόσωπος του ΓΓ του ΟΗΕ, Νετζίπ Φρίζι, υποστήριξε ότι «οι δυνάμεις κατοχής οφείλουν να αναλάβουν συνολικά τις ευθύνες τους, σε όλους τους τομείς, όπως ορίζεται από τη Συνθήκη της Γενεύης».
ΔΑΜΑΣΚΟΣ-ΟΥΑΣΙΓΚΤΟΝ.--
«Καλοδεχούμενες» χαρακτήρισε τις τελευταίες δηλώσεις του Προέδρου Μπους, σύμφωνα με τις οποίες «η Συρία δείχνει ορισμένα θετικά σήματα», ο Σύρος ΥΠΕΞ. Ο Φαρούκ αλ Σάραα προχώρησε σε εκτενείς δηλώσεις κατά τη διάρκεια κοινής συνέντευξης Τύπου με την Ισπανίδα ομόλογό του, Αννα Παλάθιο, που επισκέφθηκε τη Δαμασκό. Στη συριακή πρωτεύουσα βρίσκονται, επίσης, δύο Αμερικανοί βουλευτές, ενώ επίσκεψη-αστραπή πραγματοποίησε και ο Αιγύπτιος Πρόεδρος.
«Φαίνεται ότι η Συρία παίρνει το μήνυμα, μετά την έκκλησή μας να μη δώσει καταφύγιο σε καταζητούμενους Ιρακινούς αξιωματούχους. Υπάρχουν θετικά σήματα ότι αρχίζει να συνεργάζεται», δήλωσε, την Κυριακή, ο Αμερικανός Πρόεδρος, μην παραλείποντας να χαρακτηρίσει δείγμα έκφρασης ελευθερίας τις διαδηλώσεις κατά της αμερικανικής παρουσίας στο Ιράκ. «Ελπίζουμε οι δηλώσεις αυτές να σηματοδοτούν την αρχή ενός σοβαρού και εποικοδομητικού διαλόγου», ανταπάντησε ο Σύρος ΥΠΕΞ.
Ο Φαρούκ αλ Σάραα τόνισε, χτες, ότι «η Συρία δεν επιδίωξε ποτέ τη σύγκρουση με τις ΗΠΑ αλλά αντέδρασε στις αμερικανικές κατηγορίες», και συμπλήρωσε ότι «τασσόταν ανέκαθεν υπέρ του διαλόγου και ενάντια στους πολέμους». Ο Σύρος ΥΠΕΞ υπενθύμισε ότι κατά τη διάρκεια της τελευταίας 25ετίας Αμερικανοί αξιωματούχοι έχουν πραγματοποιήσει αλλεπάλληλες επισκέψεις στη Δαμασκό και χαρακτήρισε τη Συρία «δύναμη σταθερότητας στην περιοχή».
Ο Αλ Σάραα, κατά τη διάρκεια της συνέντευξης Τύπου που παραχώρησε μαζί με την Ισπανίδα ομόλογό του, ανακοίνωσε, επίσης, ότι η Δαμασκός έκλεισε πλήρως τα σύνορά της με το Ιράκ για όσους Ιρακινούς δε διαθέτουν βίζα εισόδου στη χώρα. Σχολίασε, επίσης, την είδηση της πραγματοποίησης επίσκεψης στη Συρία από τον Αμερικανό ΥΠΕΞ, Κόλιν Πάουελ, στις αρχές Μάη, λέγοντας ότι «είναι πεπεισμένος πως ο κ. Πάουελ θα έρθει για να ακούσει και όχι για να υπαγορεύσει. Θα μας πει τις ανησυχίες του και θα του πούμε τις δικές μας».
Η Αννα Παλάθιο, από την πλευρά της, εκτίμησε πως «η Ισπανία δε νιώθει ότι υπάρχει ανάγκη διαμεσολάβησης ανάμεσα στη φίλη Συρία και στη σύμμαχο Ουάσιγκτον». Η Ισπανίδα ΥΠΕΞ χαρακτήρισε «μεμονωμένους ισχυρισμούς» τις αμερικανικές κατηγορίες σε βάρος της Συρίας και επανέλαβε με κατηγορηματικό τρόπο ότι «δεν τίθεται θέμα καμίας απειλής κατά της Συρίας».
Στη συριακή πρωτεύουσα βρέθηκε για μια επίσκεψη-αστραπή, την Κυριακή, και ο Αιγύπτιος Πρόεδρος. Ο Χόσνι Μουμπάρακ είχε δύο αλλεπάλληλες συναντήσεις με τον Σύρο ομόλογό του, Μπάσαρ αλ Ασαντ, τη μία κεκλεισμένων των θυρών για δημοσιογράφους και για κάθε άλλο διπλωμάτη. Σύμφωνα με το επίσημο ανακοινωθέν, μετά τις συναντήσεις, οι δύο άνδρες συμφώνησαν ότι είναι ύψιστη ανάγκη να τερματιστεί άμεσα η κατοχή στο Ιράκ και τάχθηκαν υπέρ της εκλογής, αποκλειστικά και μόνον από τον ιρακινό λαό, μιας αντιπροσωπευτικής κυβέρνησης. Επίσης, συζητήθηκε και το Παλαιστινιακό, όπως έγινε γνωστό.
Με τον Μπάσαρ αλ Ασαντ συναντήθηκαν και δύο Αμερικανοί βουλευτές που επισκέπτονται τη Δαμασκό. Ανακοίνωση που εξέδωσαν υποστηρίζει ότι ο Σύρος Πρόεδρος τους διαβεβαίωσε ότι «δεν πρόκειται να αποδεχτεί στη Συρία κανέναν Ιρακινό καταζητούμενο». Από την Ουάσιγκτον, πάντως, ο Δημοκρατικός γερουσιαστής Τζόζεφ Λίμπερμαν, και πιθανότερος υποψήφιος των Δημοκρατικών για τις προεδρικές του 2004, δήλωνε ότι θα πρέπει να δοθεί ένα «τελεσίγραφο στη Συρία προκειμένου να απελάσει ή να παραδώσει όσους Ιρακινούς αξιωματούχους έχει αποδεχτεί στο έδαφός της, σε περίπτωση που αποδειχτούν αληθινές αυτές οι υπόνοιες».
ΑΓΚΥΡΑ - ΟΥΑΣΙΓΚΤΟΝ
Ελπίδες συμμετοχής στη μεταπολεμική λεηλασία - την «ανοικοδόμηση», κατά τον αξιότιμο κ. Γκάρνερ - εξακολουθούν να τρέφουν τουρκικές επιχειρήσεις. (Οπως έλεγε και ο Νίνο Ρότα διά στόματος του Νονού, κράτα τους φίλους σου κοντά σου, και τους εχθρούς σου ακόμα πιο κοντά σου...).
Ηδη χτες η πρεσβεία των ΗΠΑ στην Αγκυρα «προσκάλεσε τουρκικές επιχειρήσεις να δηλώσουν υποψηφιότητα για συμβόλαια για την ανοικοδόμηση στο Ιράκ», σύμφωνα με ανταποκρίσεις του Γαλλικού Πρακτορείου και του «Ρόιτερ».
Υπάρχει «ανειλημμένη δέσμευση» οι ξένες εταιρίες στις οποίες θα ανατεθούν συμβόλαια για την ανοικοδόμηση του Ιράκ να ανήκουν σε κράτη του Συνασπισμού που υποστήριξε τον αμερικανοβρετανικό πόλεμο στο Ιράκ, σύμφωνα με πληροφορίες που «διαρρέουν» αμερικανικές πηγές.
Η USAID (Αμερικανική Υπηρεσία για τη Διεθνή Ανάπτυξη) λέει ότι μέχρι και το 50% των συμβολαίων, που θα παραχωρήσουν οι αμερικανικές ανάδοχοί εταιρίες, μπορεί να δοθούν σε ξένες εταιρίες, αλλά από χώρες του Συνασπισμού.
Ο Κόλιν Πάουελ χαρακτήρισε στη διάρκεια πρόσφατης επίσκεψής του στην Αγκυρα την Τουρκία ως «σπουδαίο μέλος» του Συνασπισμού αυτού. Πάντως, μοιάζει εξαιρετικά αμφίβολο να τηρηθούν τα συμβόλαια που είχαν συνάψει πρόσφατα τουρκικές επιχειρήσεις με την έκπτωτη ιρακινή κυβέρνηση Χουσεΐν, αξίας δεκάδων δισ. δολαρίων...
ΑΜΜΑΝ - ΒΑΓΔΑΤΗ.--
Η πρώτη αυτοκινητοπομπή του Παγκόσμιου Επισιτιστικού Προγράμματος του ΟΗΕ έφθασε χτες στη Βαγδάτη μετά από 4ήμερο ταξίδι από τα σύνορα της Ιορδανίας. Το κομβόι μεταφέρει 1.400 τόνους σιτάλευρου, ενώ εντός των επόμενων ημερών αναμένεται να «ανοίξει» και η διαδρομή από την Αγκυρα στη Βαγδάτη, από την οποία θα μεταφερθούν στην ιρακινή πρωτεύουσα, τουλάχιστον, 3.000 τόνοι τροφίμων.
Σύμφωνα με τους υπολογισμούς του ΟΗΕ, στο Ιράκ χρειάζονται μηνιαίως περισσότεροι από 480.000 τόνοι τροφίμων και κρούεται ο κώδωνας του κινδύνου καθώς οι εκτεταμένες καταστροφές στην υποδομή και τα αλλεπάλληλα εμπόδια που προβάλλουν οι αμερικανο-βρετανικές δυνάμεις δεν καθιστούν δυνατή τη μεταφορά αυτών των τροφίμων στο Ιράκ, που στερείται, επίσης, πόσιμου νερού και φαρμάκων. Συγκεκριμένα, οι αρμόδιες υπηρεσίες του ΟΗΕ καταγγέλλουν ότι ο αμερικανικός στρατός, επικαλούμενος λόγους ασφαλείας, δεν έχει επιτρέψει την πραγματοποίηση ανθρωπιστικών πτήσεων στο βόρειο Ιράκ, όπου επισημαίνεται ότι οι πόλεις Κιρκούκ, Μοσούλη και Ιρμπίλ, βρίσκονται σε εξαιρετικά δύσκολη κατάσταση.
Ενώ τα πρώτα φορτία πόσιμου νερού έφθαναν στο νότιο Ιράκ από το Ιράν υπό την αιγίδα του ΟΗΕ, στα σύνορα Ιράκ - Ιορδανίας συνεχίζεται το δράμα, τουλάχιστον, 1.000 προσφύγων, κυρίως ιρανικής και παλαιστινιακής καταγωγής, τους οποίους η ιορδανική ηγεσία αρνείται να δεχτεί στον προσφυγικό καταυλισμό εντός του εδάφους της. Οι άνθρωποι αυτοί παραμένουν δύο βδομάδες στη νεκρή ζώνη και όπως καταγγέλλει η αρμόδια υπηρεσία του ΟΗΕ «αντιμετωπίζουν πλέον τον κίνδυνο της χολέρας και της πανώλης, ενώ πολλοί χρήζουν άμεσης ιατρικής βοήθειας».
ΒΑΓΔΑΤΗ - ΝΤΟΧΑ.--
Στα χέρια των αμερικανικών δυνάμεων βρίσκεται, όπως ανακοινώθηκε από το στρατηγείο της Ντόχα στο Κατάρ, ο Αμπντ αλ Κχαλίκ Αμπντ αλ Γκαφάρ, υπουργός Ανώτερης Εκπαίδευσης στο καθεστώς του Σαντάμ Χουσεΐν και διακεκριμένος ερευνητής.
Επίσης, από την Ντόχα έγινε γνωστό ότι οι Αμερικανοί επιτελείς προσπαθούν να εξακριβώσουν κατά πόσο αληθεύει ο ισχυρισμός της αντιπολιτευτικής οργάνωσης «Εθνικό Ιρακινό Κογκρέσο», σύμφωνα με τον οποίο παραδόθηκε στα γραφεία του ο γαμπρός του Σαντάμ Χουσεΐν, επίσης καταζητούμενος, Τζαμάλ Μουστάφα Σουλτάν. Η ιρακινή οργάνωση υποστηρίζει ότι τον «έπεισε» να εγκαταλείψει το καταφύγιο που είχε βρει στη Συρία και ότι προτίθεται να τον παραδώσει, κάποια στιγμή, στις αμερικανικές δυνάμεις.
Αργά το βράδυ, το «Ιρακινό Εθνικό Κογκρέσο» ανακοίνωσε ότι συνελλήφθει «από συμπατριώτες του» και ο πρώην αντιπρόεδρος της ιρακινής ηγεσίας, Μωχάμαντ Χάμζα Ζουμπέιντι, στην περιοχή αλ Χίλα.