Ξεκίνησε χτες και ολοκληρώνεται σήμερα η πρώτη συνάντηση του Συμβουλίου Εμπορίου και Τεχνολογίας ΗΠΑ - ΕΕ στο Πίτσμπουργκ. Οι δύο πλευρές διαπραγματεύονται τους όρους συνεργασίας των μονοπωλίων των δύο πλευρών σε Εμπόριο και Νέες Τεχνολογίες, σε ένα ολοένα και πιο ανταγωνιστικό παγκόσμιο περιβάλλον, απέναντι στην Κίνα που απειλεί να πάρει το προβάδισμα.
Η πρωτοβουλία αυτή είχε ανακοινωθεί στη Σύνοδο Κορυφής ΗΠΑ - ΕΕ στις Βρυξέλλες στα μέσα Ιούνη, με τη συμμετοχή του Αμερικανού Προέδρου, Τζο Μπάιντεν. Τότε είχε ανακοινωθεί ως ένα «φόρουμ ευθυγράμμισης», από την τεχνητή νοημοσύνη και την κυβερνοασφάλεια, μέχρι τις «καθαρές» τεχνολογίες στον περιβαλλοντικό τομέα, και για να αποφεύγονται τεχνικά εμπόδια σε τομείς με υψηλή δυναμική, ειδικά στις ψηφιακές τεχνολογίες.
Από τις ΗΠΑ συμμετέχουν ο ΥΠΕΞ, Αντ. Μπλίνκεν, η υπουργός Εμπορίου, Τζίνα Ραϊμόντο, η αντιπρόσωπος της χώρας για το Εμπόριο, Κάθριν Τάι, ενώ από την ΕΕ η αντιπρόεδρος της Κομισιόν, Μαργκρέτε Βεστάγκερ, και ο επίτροπος Εμπορίου, Β. Ντομπρόβσκις.
Οπως σημειώνει το Στέιτ Ντιπάρτμεντ, ΗΠΑ και ΕΕ αντιπροσωπεύουν μαζί το 1/4 του παγκόσμιου εμπορίου και σχεδόν το μισό του παγκόσμιου ΑΕΠ, με το διμερές εμπόριο προϊόντων και υπηρεσιών το 2019 να ανέρχεται σε 1,1 τρισ. δολάρια.
Τα παζάρια αναμένονται σκληρά προκειμένου να βρεθεί η «ισορροπία» μεταξύ των διαφορετικών συμφερόντων, ενώ και μέσα στην ΕΕ εντείνεται η ενδοαστική διαπάλη για τον βαθμό «εξάρτησης» ή «απεξάρτησης» από τις ΗΠΑ, για μια κυρίαρχη ΕΕ και στις Νέες Τεχνολογίες. Παράλληλα, η ίδια η πραγματοποίηση του Συμβουλίου ΗΠΑ - ΕΕ έφτασε να θεωρείται αμφίβολη τις προηγούμενες μέρες, μετά το ντόμινο εξελίξεων και αντιδράσεων που πυροδότησε εντός του ευρωατλαντικού μπλοκ η αναγγελία συγκρότησης της AUKUS με «αποκλεισμό» της ΕΕ.
ΕΕ και ΗΠΑ είχαν ανακοινώσει τον Ιούνη ότι θα επικεντρωθούν στην επείγουσα αντιμετώπιση της παγκόσμιας έλλειψης σε ημιαγωγούς (μικροτσίπς), που φρενάρει την παραγωγή σε αυτοκινητοβιομηχανίες, τεχνολογικούς ομίλους κ.α., ενώ η Κίνα έχει προβάδισμα στην παραγωγή τους.
Οπως αναφέρει το «Bloomberg», επικαλούμενο προσχέδια των αποτελεσμάτων του Πίτσμπουργκ, η Γαλλία πίεσε να περικοπούν αναφορές στη συνεργασία για τις προμήθειες ημιαγωγών πέραν του βραχυπρόθεσμου, καθώς και η ΕΕ επιδιώκει αυτονομία στην παραγωγή τους. Πίεσε επίσης για να αφαιρεθούν οι αναφορές σε «αμοιβαίες εξαρτήσεις».
Σύμφωνα με το πρακτορείο, υπάρχει έντονη αντιπαράθεση στην ΕΕ για το πόσο θα επιτρέψει στις ΗΠΑ την ενσωμάτωση των αλυσίδων εφοδιασμού και πόσο μακριά πρέπει να φτάσει για να αναπτύξει τις δικές της δυνατότητες.
Ο επίτροπος Εσωτερικής Αγοράς, Τιερί Μπρετόν, πίεσε να αποκλειστούν ή να περιοριστούν οι εταιρείες εκτός ΕΕ από βιομηχανικές συμμαχίες για ημιαγωγούς, cloud computing και ευρωπαϊκή χρηματοδότηση για την άμυνα, αναφέρει το ρεπορτάζ.
Για τη Γαλλία και τον Μπρετόν, η ΕΕ πρέπει να κάνει περισσότερα για να υπερασπιστεί τις δικές της βιομηχανίες, ενώ σε θέματα όπως η ασφάλεια των αλυσίδων εφοδιασμού ο Μπρετόν βλέπει μικρή διαφορά μεταξύ των ΗΠΑ και της Κίνας, είπε αξιωματούχος στο «Bloomberg», παραπέμποντας στις πρόσφατες απαγορεύσεις εξαγωγών συστατικών εμβολίων και δόσεων εμβολίων κατά της Covid-19 από τις ΗΠΑ.
Διαδοχικές συναντήσεις με Αραβες αξιωματούχους πραγματοποιεί από την αρχή της βδομάδας ο σύμβουλος Εθνικής Ασφάλειας των ΗΠΑ Τζ. Σάλιβαν, συνοδευόμενος από τον ειδικό απεσταλμένο του Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας για τη Μέση Ανατολή, Μπρετ Μακ Γκρουκ και τον ειδικό απεσταλμένο των ΗΠΑ για την Υεμένη, Τιμ Λέντερκινγκ.
Στην ατζέντα των συναντήσεων που είχε από τη Δευτέρα μέχρι χτες σε Σαουδική Αραβία, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα (ΗΑΕ) και Αίγυπτο κυριάρχησαν οι εξελίξεις στα μέτωπα συγκρούσεων στην Υεμένη και η προσπάθεια των ΗΠΑ να αποκλιμακώσουν την κατάσταση μέσω μίας εκεχειρίας ή και γενικότερης συμφωνίας τερματισμού του πολέμου, που ξεκίνησε από το 2015 η Σαουδική Αραβία ενθαρρυμένη από την τότε κυβέρνηση των ΗΠΑ. Συζητήθηκαν επίσης οι διαπραγματεύσεις Ιρανών και Σαουδαράβων στη Βαγδάτη (που συνεχίστηκαν και χτες), οι προσπάθειες αποκατάστασης των σχέσεων του Κατάρ με τις άλλες μοναρχίες του Κόλπου και την Αίγυπτο, οι λιβυκές εκλογές, οι εξελίξεις στην ευρύτερη περιφέρεια της Μέσης Ανατολής, το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν και οι προσπάθειες της Τεχεράνης για αύξηση της περιφερειακής επιρροής της. Συζητήθηκαν επίσης θέματα που αφορούν τις σχέσεις συνεργασίας των ΗΠΑ με καθεμία από τις τρεις χώρες.
Η εμφάνιση του Τζ. Σάλιβαν στη Σαουδική Αραβία ήταν η επίσκεψη του πιο υψηλόβαθμου αξιωματούχου της κυβέρνησης Μπάιντεν μετά την πρόσφατη ακύρωση της επίσκεψης του Αμερικανού υπουργού Αμυνας Λ. Οστιν στο Ριάντ. Οι αμερικανικές πιέσεις εστιάστηκαν κυρίως στο θέμα της Υεμένης, το οποίο φαίνεται πως είναι ένα από τα θέματα τριβής μεταξύ ΗΠΑ - Σαουδικής Αραβίας, ιδιαίτερα μετά την ψήφιση νομοσχεδίου από το αμερικανικό Κογκρέσο την περασμένη βδομάδα, για τερματισμό της αμερικανικής συνδρομής σε «ευαίσθητες πληροφορίες» (κατασκοπεία) και ανεφοδιασμό δυνάμεων του σαουδαραβικού στρατού που επιχειρεί στην Υεμένη από τις ΗΠΑ, εφόσον αποφασίσει σχετικά και ο Αμερικανός Πρόεδρος.
Στα ΗΑΕ ο Σάλιβαν συζήτησε τις εξελίξεις σε Υεμένη και Λιβύη, ενώ χαιρέτισε τις πρωτοβουλίες της χώρας για περιφερειακή αποκλιμάκωση της έντασης μέσω της διακήρυξης της Αλ Αουλα (για αποκατάσταση των σχέσεων με το Κατάρ, μετά τη διατάραξή τους το 2017) και της Συνόδου της Βαγδάτης στις 28 Αυγούστου για την ομαλοποίηση μεταξύ άλλων και των σχέσεων Σαουδικής Αραβίας - Ιράν.
Στο Κάιρο χτες ο Σάλιβαν συναντήθηκε με Αιγύπτιους αξιωματούχους, συζητώντας τις εκλογές στη Λιβύη, το Παλαιστινιακό και τους τρόπους διατήρησης της εύθραυστης εκεχειρίας του περασμένου Μάη. Αρχικά επρόκειτο να συζητηθεί το θέμα των «ανθρωπίνων δικαιωμάτων» στην Αίγυπτο, που οι ΗΠΑ χρησιμοποιούν ως μοχλό σε συνάρτηση με τη ροή της στρατιωτικής τους «βοήθειας» προς το Κάιρο, όμως τελικά δεν ετέθη τέτοιο ζήτημα.
Ανακοίνωση της αιγυπτιακής προεδρίας που εκδόθηκε μετά το τέλος της συνάντησης του Σάλιβαν με τον Αιγύπτιο Πρόεδρο Αμπντέλ Φατάχ Σίσι, αναφέρει πως συμφώνησαν να εντείνουν τις διεθνείς προσπάθειες για τις επικείμενες εκλογές στη Λιβύη. Συζήτησαν επίσης την ανοικοδόμηση στη Λωρίδα της Γάζας, το Μεγάλο Αιθιοπικό Φράγμα (GERD), τις διμερείς σχέσεις και την κατάσταση σε Τυνησία, Συρία, Υεμένη και Ιράκ.
ΤΟΚΙΟ.-- Ο 64χρονος Ιάπωνας πρώην ΥΠΕΞ, Φούμιο Κισίντα, επικράτησε στις εσωκομματικές εκλογές για την ανάδειξη νέου ηγέτη στο κυβερνών Φιλελεύθερο Δημοκρατικό Κόμμα (LDP) και αναμένεται να διαδεχθεί τον Γ. Σούγκα και στην πρωθυπουργία. Στις 4 Οκτώβρη θα γίνει ψηφοφορία στο κοινοβούλιο, όπου το LDP έχει τη πλειοψηφία, ενώ τον Νοέμβρη είναι προγραμματισμένη η διεξαγωγή βουλευτικών εκλογών. Ο Κισίντα είναι πρώην τραπεζίτης και μεταξύ άλλων προτάσσει την επανεκκίνηση ευρύτερης χρήσης πυρηνικής ενέργειας στην Ιαπωνία.
ΟΣΛΟ.-- Το Σοσιαλιστικό Αριστερό Κόμμα Νορβηγίας δήλωσε ότι αποχώρησε από τις συνομιλίες για τον σχηματισμό κυβέρνησης συνασπισμού με τους Εργατικούς, που ήρθαν πρώτοι στις πρόσφατες εκλογές, διαφωνώντας με τις θέσεις τους για την κλιματική αλλαγή και συγκεκριμένα για τη συνέχιση της εξόρυξης πετρελαίου στη χώρα. Οι Εργατικοί θα μπορούσαν να σχηματίσουν κυβέρνηση μειοψηφίας είτε μόνοι τους είτε με το Κέντρο.
ΧΕΒΡΩΝΑ.-- Επίθεση με πέτρες εξαπέλυσαν περίπου 100 Εβραίοι έποικοι σε καταυλισμό Παλαιστίνιων βοσκών στη νότια Χεβρώνα, προκαλώντας τον τραυματισμό 15 Παλαιστινίων, μεταξύ τους και ενός τρίχρονου παιδιού, και υλικές ζημιές σε σπίτια, οχήματα και δεξαμενές νερού.
ΒΡΥΞΕΛΛΕΣ - ΜΙΝΣΚ.-- Η ΕΕ θα αυστηροποιήσει τους κανόνες βίζας για τους Λευκορώσους κρατικούς αξιωματούχους, σε αντίποινα για την «επιθετική προσπάθεια του Μινσκ» να αποσταθεροποιήσει την ΕΕ «σπρώχνοντας παράτυπους μετανάστες» στα ανατολικά ευρωπαϊκά σύνορα, ανακοίνωσε η αρμόδια Ευρωπαία επίτροπος.
ΠΑΡΙΣΙ.-- Γάλλοι αξιωματούχοι κατηγόρησαν χτες τη Βρετανία ότι μετά το Brexit «παίζει παιχνίδια» γύρω από τα δικαιώματα αλιείας στη θάλασσα της Μάγχης, καθώς από τις 47 αιτήσεις για ψάρεμα στα βρετανικά χωρικά ύδατα έχει εγκρίνει μόλις τις 12. Η Βρετανία απάντησε ότι είναι «ανοιχτή σε συζήτηση» για αιτήσεις που απορρίφθηκαν.
ΒΗΡΥΤΟΣ.-- Διαδήλωση έξω από το Δικαστικό Μέγαρο στην πρωτεύουσα του Λιβάνου πραγματοποίησαν χτες εκατοντάδες πολίτες, ενάντια στην απόφαση του εισαγγελέα που ηγείται της έρευνας για τους ηθικούς αυτουργούς της περσινής πολύνεκρης έκρηξης να τη σταματήσει, μετά τη μήνυση που κατέθεσε εναντίον του πρώην υπουργός.
ΧΑΡΤΟΥΜ.-- Δύο αξιωματικοί και τρεις στρατιώτες των σουδανικών «αντιτρομοκρατικών» δυνάμεων σκοτώθηκαν την Τρίτη, κατά τη διάρκεια επιδρομής σε κρησφύγετο ομάδας τζιχαντιστών του «Ισλαμικού Κράτους» στην πρωτεύουσα του Σουδάν.
Το Δικαστήριο της ΕΕ ακύρωσε χτες την έγκριση δύο εμπορικών συμφωνιών γεωργίας και αλιείας την οποία είχε δώσει η ΕΕ, συμφωνιών που επέτρεπαν στο Μαρόκο να εξάγει προϊόντα από τη Δυτική Σαχάρα στις χώρες - μέλη της ΕΕ.
Το δικαστήριο αναφέρει ότι δεν αναγνωρίζεται διεθνώς η μαροκινή δικαιοδοσία στην περιοχή, καθώς το Μέτωπο Πολισάριο διεκδικεί εδώ και δεκαετίες την ανεξαρτησία αυτής της πρώην ισπανικής αποικίας, την οποία έχει καταλάβει το Μαρόκο. Επίσης ότι προτού δώσει την έγκριση, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο έπρεπε να ζητήσει τη συγκατάθεση του Μετώπου Πολισάριο.
Υπενθυμίζεται ότι η ΕΕ «βιάστηκε» να υιοθετήσει την - ουσιαστική - αναγνώριση της δικαιοδοσίας του Μαρόκου στη Δυτική Σαχάρα, μετά την ανάλογη κίνηση του Αμερικανού τέως Προέδρου Ντ. Τραμπ το 2019 προκειμένου να εξασφαλίσει την εξομάλυνση των σχέσεων του μαροκινού βασιλείου με το Ισραήλ («συμφωνίες του Αβραάμ»).
Το Μέτωπο Πολισάριο, που είχε προσφύγει στο Δικαστήριο της ΕΕ κατά των συμφωνιών ΕΕ - Μαρόκου, χαιρέτισε την απόφαση ως «μεγάλη νίκη».
Νωρίτερα ο αρχηγός των Ενόπλων Δυνάμεων της Αλγερίας, στρατηγός Σ. Σινκρίχα, κατηγόρησε το Μαρόκο για «συνωμοσία» κατά της χώρας του και υποσχέθηκε «σθεναρή και σταθερή απάντηση», κατά τη διάρκεια ομιλίας που εκφώνησε σε βάση του στρατού κοντά στα σύνορα με το Μαρόκο.
Την πλήρη λειτουργία του Τζαμπίρ - Νασίμπ, του κύριου συνοριακού περάσματος με τη Συρία, όπως και την επανέναρξη άμεσων πτήσεων των ιορδανικών αερογραμμών στη Δαμασκό (για πρώτη φορά από την έναρξη του πολέμου στη Συρία το 2011), αποφάσισε η Ιορδανία.
Σε άλλη παράλληλη εξέλιξη, ανακοινώθηκε πως θα συγκληθεί στις 18 Οκτώβρη στη Γενεύη η 45μελής μεικτή (μεταξύ συριακής κυβέρνησης και αντιπολίτευσης) συντακτική Συριακή Συνταγματική Επιτροπή, προκειμένου να συνεχίσει μετά από αρκετούς μήνες τις προσπάθειες συνεννόησης για τη σύνταξη νέου Συντάγματος της Συρίας.
Επιπλέον, ο Ιρανός πρέσβης στον ΟΗΕ, Ματζίντ Τακχτ Ραβανσί κάλεσε χτες τη «διεθνή κοινότητα» και το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ να τερματίσουν άμεσα τις επιθέσεις του Ισραήλ στη Συρία, τονίζοντας πως πρόκειται για σαφή παραβίαση των συριακών κυριαρχικών δικαιωμάτων και διακυβεύουν την περιφερειακή και διεθνή ειρήνη και ασφάλεια.
Τέλος, στο φόντο της χτεσινής συνάντησης Πούτιν - Ερντογάν στο Σότσι της Ρωσίας, όπου η Συρία περιλαμβανόταν στα βασικά θέματα συζήτησης (βλ. και σελ. 19), αλλά και μετά τις πρόσφατες ρωσικές επιδρομές σε Ιντλίμπ και Αφρίν σε θέσεις τζιχαντιστών και φιλότουρκων αντικαθεστωτικών, δημοσιεύματα καταγράφουν κινητικότητα στις τουρκικές Ενοπλες Δυνάμεις. Χτεσινές πληροφορίες της ειδησεογραφικής ιστοσελίδας για τη Μέση Ανατολή «Al Monitor» αναφέρουν πως τελούν υπό παραίτηση 5 Τούρκοι στρατηγοί που σχετίζονται με επιχειρήσεις του στρατού στη Συρία. Τις πληροφορίες αυτές μετέδωσε και το τουρκικό πρακτορείο ειδήσεων «Αναντολού».