Τα ποσά που δαπάνησαν οι φορολογούμενοι μέσα στο 2002 και εκπίπτουν από το εισόδημα είναι συγκεντρωμένα στον
πίνακα 8 του βασικού φορολογικού εντύπου Ε1 και πρέπει απαραίτητα να συνοδεύονται από τις σχετικές αποδείξεις που τις αποδεικνύουν. Στους διάφορους κωδικούς συμπληρώνουμε ολόκληρο το ποσό της δαπάνης (ανεξάρτητα εάν η Εφορία το αναγνωρίζει ολόκληρο ή κατά ένα μέρος). Εξαίρεση υπάρχει μόνο για το ποσό της δαπάνης που καταβλήθηκε σε επιχειρήσεις περίθαλψης ηλικιωμένων, το οποίο αναγράφεται μειωμένο κατά 50%.
Οι δαπάνες που αφαιρούνται από το εισόδημα (με τον όρο ότι θα συνοδεύονται από τα σχετικά δικαιολογητικά) είναι οι παρακάτω:
- Εξοδα ιατρικής και νοσοκομειακής περίθαλψης (κωδικοί 051-052). Αφαιρείται από το εισόδημα ολόκληρο το ποσό για δαπάνη μέχρι 29.350 ευρώ και το 50% για μεγαλύτερα ποσά και μέχρι τα 44.000 ευρώ. Να επισημάνουμε ότι πολλοί μισθωτοί και συνταξιούχοι έχουν επιστροφή από το Ταμείο τους ενός μέρους ή και (σπανιότατα) του συνόλου της δαπάνης. Σε κάθε περίπτωση οι φορολογούμενοι πρέπει να αθροίσουν μόνο τα ποσά που πλήρωσαν οι ίδιοι, δηλαδή χωρίς τη συμμετοχή των Ταμείων τους. Στην κατηγορία αυτή αθροίζουμε τις διάφορες δαπάνες για νοσήλια, ιατρικές επισκέψεις και εξετάσεις, φάρμακα, γυαλιά οράσεως, έξοδα απασχόλησης νοσοκόμου, φυσιοθεραπεία κ.α. Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται στις ιατρικές γνωματεύσεις που είναι απαραίτητο να προσκομιστούν μαζί με τις αποδείξεις: Για νοσήλια σε κρατικές και ιδιωτικές κλινικές χρειάζεται και η βεβαίωση του διευθυντή της κλινικής για το χρόνο νοσηλείας και το ποσό των εξόδων αναλυτικά. Για τη δαπάνη απασχόλησης νοσοκόμου απαιτείται και βεβαίωση γιατρού για το είδος της νόσου, τη διάρκειά της και την ανάγκη απασχόλησης νοσοκόμου. Βεβαίωση γιατρού χρειάζεται και για τη δαπάνη αγοράς γυαλιών όρασης ή φακών επαφής και ακουστικών βαρυκοΐας. Να σημειωθεί ότι το υπουργείο Οικονομικών δεν αναγνωρίζει τη δαπάνη για βοηθητικά αναπηρικά όργανα (όπως πατερίτσες, αναπηρικά καροτσάκια κλπ.).
- Τόκοι για στεγαστικά δάνεια πρώτης κατοικίας (κωδικοί 063-064 και 065-066). Αφαιρείται ολόκληρο το ποσό που δαπανήθηκε για δεδουλευμένους τόκους. Ειδικά για τα δάνεια που συνάφθηκαν μετά την 1/1/2000 (κωδικοί 065-066) οι δεδουλευμένοι τόκοι περιορίζονται στο μέρος που αναλογεί στα 120 τ.μ. Και στις δυο περιπτώσεις οι φορολογούμενοι αναγράφουν το σύνολο των τόκων και τα υπόλοιπα τα αναλαμβάνει η Εφορία. Τα ποσά αυτά πρέπει να αναγραφούν και στον πίνακα 6 (προσδιορισμός ετήσιας τεκμαρτής δαπάνης) στους κωδικούς 727-728. Στον εμβόλιμο κωδικό 071 (για τα δάνεια μετά την 1/1/2000) συμπληρώνεται το εμβαδόν, μόνο στην περίπτωση που η κατοικία είναι μεγαλύτερη από 120 τ.μ. Για να αναγνωριστεί το ποσό της δαπάνης πρέπει να συνυποβληθεί και η σχετική βεβαίωση της τράπεζας.
- Συστήματα οικιακών συσκευών (κωδικοί 055-056). Από το εισόδημα του φορολογούμενου αφαιρείται το 75% της δαπάνης για αγορά και εγκατάσταση συσκευών, συστημάτων φυσικού αερίου και ανανεώσιμων πηγών ενέργειας (ηλιακοί θερμοσίφωνες κλπ.). Περιλαμβάνονται και οι κοινόχρηστες εγκαταστάσεις σε πολυκατοικίες και επιμερίζονται στους ιδιοκτήτες αναλογικά με βάση τα ποσοστά συνιδιοκτησίας. Απαραίτητη είναι η προσκόμιση των αποδείξεων αγοράς και παροχής υπηρεσιών για την εγκατάσταση.
- Ασφάλιστρα ζωής, ατυχημάτων, ασθένειας (κωδικοί 073-074). Αφαιρείται από το εισόδημα ολόκληρο το ποσό μέχρι τα 440 ευρώ. Τα μεγαλύτερα ποσά αναγνωρίζονται σε ποσοστό 40% με τον όρο ότι το ποσό που εκπίπτει δεν μπορεί να ξεπεράσει τα 740 ευρώ ούτε να είναι μικρότερο από 440 ευρώ. Πρέπει να κατατεθεί η απόδειξη καταβολής του ποσού ή βεβαίωση της ασφαλιστικής εταιρίας.
- Αγορά ηλεκτρονικού υπολογιστή (κωδικοί 067-068). Το ποσό που αφαιρείται είναι το ίδιο με αυτό που ισχύει για την προηγούμενη κατηγορία (ασφάλιστρα). Αθροίζουμε τα ποσά για τη δαπάνη αγοράς του υπολογιστή, των περιφερειακών συσκευών (εκτυπωτής κ.ά.), καθώς και το ποσό που πληρώθηκε για πρόσβαση στο Ιντερνετ.
- Οικογενειακές δαπάνες (κωδικός 075). Πρόκειται για τις γνωστές αποδείξεις για αγορές αγαθών και υπηρεσιών (του 1 εκατ. δρχ). Στις φετινές δηλώσεις αναγνωρίζονται δαπάνες το πολύ μέχρι 3.000 ευρώ. Οπως και πέρσι οι αποδείξεις αυτές δεν υποβάλλονται στην Εφορία. Πρακτικά κάθε νοικοκυριό θα αναγράψει το σύνολο του ποσού που αναγνωρίζεται (3.000 ευρώ).
- Ενοίκια κύριας κατοικίας (ενδείξεις 11 και 12). Αφαιρείται από το εισόδημα ολόκληρο το ποσό μέχρι τα 440 ευρώ. Το ανώτατο ποσό (όπως και σε άλλες κατηγορίες δαπανών) είναι τα 740 ευρώ. Στο σχετικό χώρο αναγράφεται το ονοματεπώνυμο και απαραίτητα ο ΑΦΜ του ιδιοκτήτη (χωρίς τον οποίο δεν αναγνωρίζεται η δαπάνη). Στους κωδικούς 811-812 δηλώνεται το καθαρό ποσό για ενοίκια που καταβλήθηκε μέσα στο 2002. Η αμέσως επόμενη ένδειξη 11 με τους αντίστοιχους κωδικούς αφορά τα ενοίκια που καταβλήθηκαν για παιδιά που σπουδάζουν σε αναγνωρισμένες σχολές του εσωτερικού. Για κάθε παιδί της οικογένειας ισχύουν οι εκπτώσεις που ισχύουν για τα ενοίκια κύριας κατοικίας. Στην Εφορία κατατίθενται και οι αποδείξεις ενοικίου ή υπεύθυνη δήλωση.
- Δίδακτρα. Για κάθε πρόσωπο (παιδιά ή για τον ίδιο το φορολογούμενο και τη σύζυγο) αφαιρείται από το εισόδημα ολόκληρο το ποσό για δαπάνη μέχρι 440 ευρώ. Οπως και σε προηγούμενες κατηγορίες τα μεγαλύτερα ποσά αναγνωρίζονται σε ποσοστό 40% με ανώτατο όριο τα 740 ευρώ και κατώτατο τα 440 ευρώ. Στους κωδικούς αυτούς συμπληρώνονται τα ποσά που αφορούν τις δαπάνες για ιδιαίτερα μαθήματα στο σπίτι ή σε φροντιστήρια και για ξένες γλώσσες. Το ποσό της δαπάνης για κάθε παιδί της οικογένειας γράφεται ξεχωριστά. Σε αυτή την περίπτωση τα ονόματα των παιδιών πρέπει να γραφτούν στον πίνακα 10 (στοιχεία προσώπων που συνοικούν με τους φορολογούμενους και τους βαρύνουν). Είναι απαραίτητη η υποβολή των αποδείξεων παροχής υπηρεσιών από φροντιστήρια ή από δασκάλους και καθηγητές.
Μειώσεις φόρου
Ολες οι παραπάνω δαπάνες (που περιλαμβάνονται στον πίνακα 8) αφαιρούνται από το εισόδημα. Το ποσό του φόρου που προκύπτει με βάση τη φορολογική κλίμακα μειώνεται για τα παιδιά που βαρύνουν την οικογένεια ως εξής:
- Για 1 παιδί: 90 ευρώ
- Για 2 παιδιά: Συνολικά 210 ευρώ
- Για 3 παιδιά: Συνολικά 615 ευρώ και για 4 στα 960 ευρώ.
Να σημειωθεί ότι για τα φετινά εισοδήματα (που θα δηλωθούν το 2004) οι διάφορες δαπάνες - εκτός από το γεγονός ότι τσεκουρώνονται - θα εκπίπτουν από το φόρο και όχι από το εισόδημα όπως ισχύει στα εισοδήματα του 2002. Η... νέα φιλοσοφία της κυβέρνησης εντείνει τη φορολογική αδικία σε βάρος των λαϊκών στρωμάτων. Ταυτόχρονα το φορολογικό σύστημα χάνει και τα όποια ψήγματα προοδευτικότητας στην καταβολή των φόρων, ανάλογα με το ύψος των εισοδημάτων.