Ερευνα του Τμήματος Στατιστικής του Οικονομικού Πανεπιστημίου δείχνει ότι η «μεταρρύθμιση» έδιωξε μαθητές από το λύκειο, ενώ «προνομιούχοι» αναδεικνύονται όσοι πληρώνουν στα ιδιωτικά σχολεία
Η αποψίλωση του λυκείου και η ταξική διάστασή της επιβεβαιώνεται με την έρευνα που έγινε από το Ινστιτούτο Στατιστικής Τεκμηρίωσης του Τμήματος Στατιστικής του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθήνας, με υπεύθυνο τον καθηγητή Ι. Πανάρετο. Σε αυτή διαπιστώνεται μείωση των μαθητών από τη Β΄ στη Γ΄ Λυκείου κατά μέσο όρο 20%, με μεγάλο αριθμό από αυτούς να έχουν εγκαταλείψει το λύκειο οριστικά. Επίσης, μείωση των μαθητών ειδικά στην επαρχία και μικρότερη σε Αθήνα και Πειραιά και αύξηση των μαθητών στη Γ΄ Λυκείου σε ιδιωτικά, σε αντίθεση με τα δημόσια σχολεία.
Αντικείμενο της έρευνας είναι η μεταβολή του μαθητικού πληθυσμού των λυκείων και αφορά σε ένα δείγμα 210 σχολείων, που αντιστοιχεί στο 15% των σχολείων της χώρας και θεωρείται ικανοποιητικό. Στα λύκεια αυτά φοιτούσαν στη Β΄ Λυκείου συνολικά 13.327 μαθητές το σχολικό έτος 1998-'99 και 13.066 το 1999-2000 ενώ στη Γ΄ Λυκείου φοιτούσαν 11.156 μαθητές το 1999-2000, που είναι και τα έτη στα οποία αναφέρεται η έρευνα.
Από την έρευνα προκύπτει ότι το 19.5% των μαθητών που φοιτούσαν τη χρονιά 1998-'99 στη Β΄ Λυκείου δε συνέχισε τον επόμενο χρόνο στη Γ΄ Λυκείου. Η μείωση του μαθητικού πληθυσμού της Γ΄ Λυκείου το σχολικό έτος 1999-2000 αναφορικά με τους μαθητές της Β΄ Λυκείου του έτους 1998-'99 τείνει να αυξάνει όσο μικρότερο είναι το μέγεθος των σχολείων, διαπιστώνουν οι ερευνητές. Τα μεγαλύτερα ποσοστά μαθητικής διαρροής εμφανίζονται στη Θράκη, στην Ηπειρο και στα νησιά του Ιονίου, ενώ αισθητά μικρότερη από τις υπόλοιπες περιοχές είναι η διαρροή των μαθητών στα Λύκεια Αθήνας και Πειραιά.
Η ταξικότητα της εκπαίδευσης είναι κάτι παραπάνω από εμφανής όταν γίνεται η σύγκριση ανάμεσα σε ιδιωτικά και δημόσια σχολεία. Ετσι, παρατηρείται ότι ενώ στα δημόσια υπάρχει μείωση των μαθητών στη Γ΄ Λυκείου, δε συμβαίνει το ίδιο στα ιδιωτικά, στα οποία αντίθετα σημειώνεται - έστω και μικρή - αύξηση. Ετσι, ενώ στα 202 δημόσια λύκεια του δείγματος μειώνεται κατά 21.2% το ποσοστό των μαθητών, στα 8 ιδιωτικά του δείγματος αυξάνεται κατά 2.4%.
Επιχειρώντας να εξηγήσουν τη μείωση των μαθητών από τη Β΄ στη Γ΄ Λυκείου, οι ερευνητές σημειώνουν ότι αυτή είναι δυνατό να οφείλεται αφ' ενός μεν στο ότι κάποιοι μαθητές εγκατέλειψαν οριστικά το λύκειο μετά τη Β΄ Λυκείου, αφ' ετέρου δε στο ότι κάποιοι άλλοι μαθητές έμειναν στην ίδια τάξη (Β΄ Λυκείου) και το σχολικό έτος 1999-2000, ενώ κάποιοι άλλοι μετακινήθηκαν σε άλλα λύκεια.
Μελετώντας όμως τη μεταβολή του αριθμού μαθητών Β΄ Λυκείου το σχολικό έτος 1999-2000 συγκριτικά με τον αριθμό των μαθητών της Β΄ Λυκείου το σχολικό έτος 1998-'99, διαπιστώνεται μία μέση μείωση του αριθμού των μαθητών της Β΄ Λυκείου κατά 2%. Αυτό σημαίνει, για τους ερευνητές, ότι κάποιοι μαθητές εγκατέλειψαν οριστικά το λύκειο μετά τη Β΄ Λυκείου ή μετακινήθηκαν σε άλλα λύκεια, σε συνδυασμό πάντα με την υπογεννητικότητα. Μείωση κατά 2.4% των μαθητών της Β΄ Λυκείου σημειώνεται στα δημόσια σχολεία ενώ το ποσοστό των μαθητών αυξάνεται κατά 3.9% το ίδιο διάστημα στα ιδιωτικά, που μπορεί να σημαίνει και μετακίνηση μαθητών προς τα ιδιωτικά σχολεία.
«Ανησυχητικό για την εξέλιξη του μαθητικού πληθυσμού της χώρας» χαρακτηρίζεται το γεγονός ότι οι μαθητές της Γ΄ Λυκείου για το σχολικό έτος 1999-2000 είναι σαφώς λιγότεροι από αυτούς που φοιτούν στη Β΄ Λυκείου με μέσο ποσοστό διαφοράς 17.1%, μια μεταβολή που επίσης βρίσκεται σε συνάρτηση με το συνολικό μέγεθος των σχολείων. Στα σχολεία που έχουν πάνω από 300 μαθητές, η ποσοστιαία διαφορά μαθητών Β΄ και Γ΄ Λυκείου το σχολικό έτος 1999-2000 ήταν 12.6% ενώ στα σχολεία που έχουν έως 100 μαθητές φτάνει το 43.7%. Εντονότερη είναι η διαφορά στα σχολεία της επαρχίας, ενώ «προνομιούχα» αναδεικνύεται και πάλι η ιδιωτική εκπαίδευση όπου η ποσοστιαία διαφορά αριθμού μαθητών Β΄ Λυκείου και Γ΄ Λυκείου την ίδια χρονιά ήταν μόλις 1.6% σε σύγκριση με τα δημόσια που ήταν 18.4%.