...με προσήλωση στην ανάπτυξη της κερδοφορίας των μονοπωλίων
Επί τάπητος παραμένουν τα σενάρια για το μέλλον της ΕΕ |
Στη Σύνοδο, που κύριο θέμα της ήταν το περιεχόμενο της «Δήλωσης της Ρώμης», όπου στις 25 Μάρτη οι 27 αρχηγοί των κρατών - μελών θα γιορτάσουν την 60ή επέτειο της λυκοσυμμαχίας, αποτυπώθηκαν για μια ακόμη φορά οι αντιθέσεις που σοβούν στο εσωτερικό της στο φόντο του Brexit, της αναιμικής καπιταλιστικής ανάκαμψης και της αναζήτησης «συμβιβασμών» και «ισορροπιών», στο έδαφος πάντα της ανισομετρίας των καπιταλιστικών οικονομιών.
Το στίγμα της σχετικής συζήτησης έδωσε ο Ντ. Τουσκ, που την Πέμπτη, κατά την τακτική σύνοδο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου (ΕΣ), επανεκλέχτηκε πρόεδρός του, παρά τη διαφωνία της κυβέρνησης της πατρίδας του, Πολωνίας. Η τελευταία αντέδρασε μπλοκάροντας μάλιστα τα συμπεράσματα της Συνόδου, υποδηλώνοντας έτσι όχι μόνο τις ενδοαστικές αντιπαραθέσεις που «τρέχουν» σε κάθε καπιταλιστικό κράτος, αλλά και τον «ειδικό ρόλο» που θέλει να παίξει στη συζήτηση που μόλις τώρα ανοίγει, ανεβάζοντας τους τόνους απέναντι στο Βερολίνο.
Ο ίδιος ο Ντ. Τουσκ, αναφερόμενος στη «Δήλωση της Ρώμης» και στις απόψεις που ήδη έχουν κατατεθεί από μια σειρά κράτη - μέλη, επιβεβαίωσε ότι το σενάριο της ΕΕ των «πολλών ταχυτήτων» θα είναι μέρος της συζήτησης, προσθέτοντας άλλωστε ότι και αυτή η δυνατότητα - η αναζήτηση «νέων διαστάσεων ολοκλήρωσης» - προβλέπεται από τις υπάρχουσες Συνθήκες.
Πρόγευση για όσα συζητήθηκαν στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο είχε δοθεί από την τετραμερή συνάντηση Γερμανίας - Γαλλίας - Ιταλίας - Ισπανίας που προηγήθηκε του ΕΣ, τη Δευτέρα 6/3. Οι ηγέτες των τεσσάρων μεγαλύτερων οικονομιών της ΕΕ, προσκεκλημένοι του Γάλλου Προέδρου, Φρ. Ολάντ, πρόσθεσαν με τη «μίνι» αυτή σύνοδο νέα δυναμική στις σχετικές ζυμώσεις στο εσωτερικό της ιμπεριαλιστικής ένωσης. Μετά την τετραμερή ο Φρ. Ολάντ σημείωσε χαρακτηριστικά ότι η ενότητα δεν σημαίνει ομοιομορφία και ότι μπορούν οι χώρες να βαδίζουν από κοινού σε όσα ζητήματα μπορούν. Στο ίδιο πνεύμα, η καγκελάριος, Αγκ. Μέρκελ, που επίσης στις 3 Φλεβάρη στη Σύνοδο της Μάλτας έθεσε ανοιχτά το ζήτημα των «πολλών ταχυτήτων», μίλησε για μια διαφοροποιημένη ενσωμάτωση, ώστε η ΕΕ «να μην κολλήσει», όπως είπε χαρακτηριστικά.
Για λογαριασμό των συμφερόντων της εγχώριας αστικής τάξης και μεταφέροντας τα «άγχη» της, ο Αλ. Τσίπρας, αναφερόμενος στη σχετική συζήτηση, είπε μεταξύ άλλων: «Δεν μπορεί να είναι όραμά μας μια συντηρητική αντίληψη περί Ευρώπης του σκληρού πυρήνα και κάποιων που θα ακολουθούν, βεβαίως ούτε μπορούμε να συνεχίσουμε όσοι επιθυμούμε να προχωρήσουμε σε εμβάθυνση συνεργασίας μας να μένουμε στάσιμοι επειδή κάποιοι επιλέγουν την αλά καρτ Ευρώπη (...) δεν μιλάμε για αποκλεισμούς, για διαιρέσεις ή για εξαιρέσεις απ' τις υφιστάμενες θεσμικές δομές ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης, αντιθέτως μιλάμε για δυνατότητα όσοι το επιθυμούν να πάνε σε ακόμα βαθύτερη ενοποίηση».
Υποβολέας των ανησυχιών για το μελλοντικό τρόπο λειτουργίας της ΕΕ δεν είναι παρά τα συμφέροντα των αστικών τάξεων των κρατών - μελών της και τμημάτων τους. Είναι τα ίδια που υπαγορεύουν συνολικά την πορεία πλεύσης της ΕΕ, κάτι που φάνηκε καθαρά και από τις εργασίες του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, την Πέμπτη, που εστίασε σε μια «γκάμα» θεμάτων - φωτιά για τα ευρωενωσιακά μονοπώλια, όπως η οικονομία, η ασφάλεια, η μετανάστευση, αλλά και η κατάσταση στα Δυτικά Βαλκάνια.
Στο φόντο των δυσκολιών επίτευξης της επιθυμητής καπιταλιστικής ανάκαμψης και της συζήτησης για μέτρα «προστατευτισμού» των καπιταλιστικών οικονομιών, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο εξέτασε την κατάσταση στην οικονομία, με τον Ντ. Τουσκ σε δηλώσεις του να υποστηρίζει ότι... «τα πράγματα γίνονται όλο και καλύτερα» σε ό,τι αφορά την οικονομία, «κάτι που επιβεβαιώνει ότι η οικονομική μας στρατηγική είναι στο σωστό δρόμο». Συμπλήρωσε δε ότι το ΕΣ «επιβεβαίωσε τη θέση της ΕΕ υπέρ του ανοιχτού εμπορίου σε αντίθεση με τον προστατευτισμό». Στο όνομα της διατήρησης της βιωσιμότητας της ανάκαμψης, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο δίνει γραμμή «να συνεχιστούν οι διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις που αποσκοπούν στον εκσυγχρονισμό των οικονομιών μας, να ενισχυθούν τα δημόσια οικονομικά και να προωθηθούν οι επενδύσεις». Επαναβεβαιώνει, δε, την προσήλωση σε μια ισχυρή εμπορική πολιτική και σε ένα ανοικτό και βασιζόμενο σε κανόνες πολυμερές εμπορικό σύστημα.
Σχετικά με τη μετανάστευση, εξετάστηκε η πορεία υλοποίησης των αποφάσεων που ελήφθησαν κατά την άτυπη Σύνοδο Κορυφής στη Μάλτα στις 3 Φλεβάρη, όσον αφορά τη διαδρομή της Κεντρικής Μεσογείου. Αποφάσεις που, με πρόσχημα την ανάσχεση των μεταναστευτικών ροών απ' την Αφρική, άναψαν το «πράσινο φως» για ανάληψη και στρατιωτικής δράσης σε μια περιοχή - «πόλο έλξης» λόγω των πλουτοπαραγωγικών της πηγών για τα ευρωπαϊκά μονοπώλια.
Σε ό,τι αφορά τα Δυτικά Βαλκάνια, όπου ξεδιπλώνονται ανησυχητικοί σχεδιασμοί που παραπέμπουν ακόμα και σε επιδιώξεις επαναχάραξης συνόρων, στους οποίους η ΕΕ δηλώνει «παρούσα» προασπίζοντας τα συμφέροντα των επιχειρηματικών της ομίλων, πρόσφατα η επικεφαλής της για την Εξωτερική Πολιτική και Αμυνα, Φ. Μογκερίνι, επισκέφτηκε την περιοχή. Ο Ντ. Τουσκ δήλωσε, άλλωστε, με νόημα την Πέμπτη ότι «η ένταση και οι διαιρέσεις έχουν βγει εκτός ελέγχου, εν μέρει εξαιτίας κακών εξωτερικών επιδράσεων, οι οποίες έχουν αποσταθεροποιήσει αρκετές χώρες για κάποιο διάστημα».
Μάλιστα, επανήλθε στο θέμα και στις δηλώσεις του τη δεύτερη μέρα του ΕΣ, επαναλαμβάνοντας με έμφαση ότι η ΕΕ «δεν είναι αφελής» και ότι «είναι σαφές σε όλους ότι υπάρχουν εσωτερικές και εξωτερικές δυνάμεις που προσπαθούν να αποσταθεροποιήσουν την περιοχή», επιμένοντας ότι η ΕΕ στηρίζει τα κράτη των Δυτικών Βαλκανίων, την «ευρωπαϊκή τους προοπτική», μεταρρυθμίσεις και έργα με «ενωσιακό» προσανατολισμό.