Θέματα Ολυμπιακής αυθαιρεσίας και άλλες διατάξεις...
Το νομοσχέδιο «Θέματα ολυμπιακής φιλοξενίας, ολυμπιακά έργα υποδομής και άλλες διατάξεις», που κατατέθηκε πρόσφατα στη Βουλή, αποτελεί ένα ακόμα εξαιρετικό παράδειγμα της ΠΑΣΟΚικής εκδοχής θεσμοθέτησης της κυβερνητικής αυθαιρεσίας. Ο «Ρ» έγκαιρα παρουσίασε τις βασικές διατάξεις του νομοσχεδίου σε σχετικό δημοσίευμα. Στο σημερινό άρθρο θα γίνει μια προσπάθεια ανάδειξης εκείνων των πλευρών που δικαιολογούν τον ισχυρισμό του τίτλου.
Στην εισηγητική έκθεση - που σημειωτέον την υπογράφουν 15 υπουργοί - αναφέρεται ότι «σήμερα, καθώς οι απαιτήσεις της Ολυμπιακής διοργάνωσης βαθαίνουν και εξειδικεύονται ολοένα και περισσότερο, νέα, πιο σύνθετα, θέματα αναδεικνύονται, που απαιτούν, αντίστοιχα, την εισαγωγή ειδικών ρυθμίσεων για την απρόσκοπτη και ταχύρυθμη προώθηση της όλης προετοιμασίας».
Ποια, όμως, είναι αυτά τα νέα και πιο σύνθετα θέματα που επιβάλλουν την εισαγωγή ειδικών ρυθμίσεων; Ποιο είναι το περιεχόμενο αυτών των ειδικών ρυθμίσεων και πώς, μέσω αυτών, προωθούνται επιλογές του κεφαλαίου;
Τα «νέα» θέματα αφορούν τη φιλοξενία των εκπροσώπων του Τύπου και του Προσωπικού Ασφαλείας, τη δημιουργία έργων Ολυμπιακής υποδομής στην Αθήνα, τη Θεσσαλονίκη, την Πάτρα, το Ηράκλειο και το Βόλο, την αναβάθμιση της αισθητικής της Αθήνας και των άλλων ολυμπιακών πόλεων. Μοιάζει προφανές ότι τα θέματα αυτά ήταν αναμενόμενο να τεθούν στην πορεία προς τη διοργάνωση, άρα θα μπορούσαν να έχουν λυθεί στη βάση της ισχύουσας νομοθεσίας. Η Ελλάδα, ως διοργανώτρια χώρα, θα μπορούσε και να φιλοξενήσει και να δημιουργήσει υποδομές και να αναβαθμίσει την αισθητική των πόλεών της, όσο και αν εγείρονται εύλογα ερωτηματικά για το είδος των υποδομών και εκφράζονται νόμιμες ανησυχίες για την αισθητική των κυβερνώντων, όμως αυτό που ενδιαφέρει, κυρίως, τους συντάκτες του νομοσχεδίου είναι η εισαγωγή και εφαρμογή των «ειδικών ρυθμίσεων». Και αυτές κάθε άλλο παρά διαδικαστικού χαρακτήρα και αθώες είναι και, βεβαίως, δεν περιορίζονται στις ανάγκες τέλεσης των αγώνων.
Οι ειδικές ρυθμίσεις δίνουν τη δυνατότητα στην κυβέρνηση να επιλύει με συνοπτικές διαδικασίες τις όποιες διαφορές προκύψουν στην πορεία προς την Ολυμπιάδα, παρακάμπτοντας κωλύματα που προέβλεπε η μέχρι σήμερα ισχύουσα νομοθεσία. Επίσης, το νομοσχέδιο οριοθετεί και διευρύνει τους χώρους, όπου, λόγω της Ολυμπιάδας, θα ισχύσουν νέοι όροι δόμησης και νέες χρήσης γης.
- Ενδεικτικό των προθέσεων της κυβέρνησης είναι ότι όποιος υπάλληλος δημόσιας υπηρεσίας ή επιχείρησης θεωρηθεί ότι παρακωλύει την προώθηση των εφαρμοζόμενων μέτρων, θα απειλείται με πρόστιμο μέχρι και του ύψους των αποδοχών του για έξι μήνες ή ακόμα και με οριστική απόλυση. Το νομοσχέδιο πρωτοπορεί με το να ορίζει ελεγκτές των προϊσταμένων υφισταμένους των ελεγχομένων. Ετσι δημιουργεί πολεοδομικά γραφεία στη Γενική Γραμματεία Αθλητισμού και στην Ειδική Υπηρεσία Δημοσίων Εργων / Ολυμπιακών Αγώνων, τα οποία θα καλούνται να εγκρίνουν τις μελέτες των αντίστοιχων φορέων.
- Επίσης, περιορίζεται σημαντικά η δυνατότητα ελέγχου των συμβάσεων από το Ελεγκτικό Συνέδριο με τον περιορισμό του χρόνου ολοκλήρωσης των ελέγχων του στις 30 ημέρες. Εάν στα πιο πάνω μέτρα συνυπολογιστεί η βαρύτητα της πρόσληψης 3.700 περίπου νέων υπαλλήλων και η απαράδεκτη πρόβλεψη για «επικουρική» απασχόληση απροσδιόριστου αριθμού εθελοντών δίπλα στους μόνιμους υπαλλήλους του υπουργείου Πολιτισμού, γίνεται φανερή η πρόθεση στενότερου ελέγχου και χειραγώγησης του κρατικού μηχανισμού.
- Οσον αφορά την ανησυχία της κυβέρνησης για το περιβάλλον, έχουν ενδιαφέρον οι σχετικές προβλέψεις του νομοσχεδίου. Κατ' αρχήν επεκτείνονται οι Ολυμπιακοί πόλοι στο λεκανοπέδιο της Αττικής και - ιδιαίτερα στην περιοχή του Φαληρικού όρμου - αυξάνονται οι συντελεστές δόμησης, λόγω επαναχωροθέτησης δραστηριοτήτων που θα γίνονταν στον ιππόδρομο, ενώ ο ίδιος ο ιππόδρομος παραμένει στη διάθεση των Ολυμπιακών Αγώνων. Στην περιοχή του Αγ. Κοσμά εντάσσεται και το μισό, τουλάχιστον, του χώρου του αεροδρομίου του Ελληνικού.
- Παρόμοιες «φιλοπεριβαλλοντικές» παρεμβάσεις γίνονται και σε μια σειρά ακόμα χώρων υποδοχής ολυμπιακών δραστηριοτήτων, όπως στο Μαρούσι, στο στάδιο Καραϊσκάκη και αλλού. Προκλητική, από όλες τις απόψεις, είναι η δυνατότητα που δίνεται για χρήση πετρελαιοκίνητων οχημάτων των οποίων οι πινακίδες θα μπορούν να πωλούνται, μετά το πέρας των αγώνων, σαν συλλεκτικά αντικείμενα!
- Μια ακόμα συμβολή του νομοσχεδίου στην αναβάθμιση του περιβάλλοντος είναι η πρόβλεψη για κατασκευή 35 υπόγειων ιδιωτικών γκαράζ στην Αθήνα και 27 στη Θεσσαλονίκη, που θα αποτελέσουν πόλο έλξης περισσότερων αυτοκινήτων, οξύνοντας το κυκλοφοριακό και εξαλείφοντας κάθε δυνατότητα δενδροφύτευσης στις περιοχές, κυρίως πλατείες, που έχουν επιλεγεί.
- Το περιβάλλον θα πληγεί και με τις διατάξεις που αφορούν την αλλαγή του ισχύοντος καθεστώτος για τη λειτουργία λατομείων και μονάδων παραγωγής σκυροδέματος ή άσφαλτου μείγματος, εκτός Αττικής, ακόμα και μέσα σε δάση. Εφόσον οι μονάδες αυτές εξυπηρετούν την κατασκευή Ολυμπιακού έργου, θα αρκεί, για να λειτουργήσουν, η Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων του έργου χωρίς να απαιτούνται άλλες διατυπώσεις και διαδικασίες.
- Σχετική με την αισθητική αντίληψη της κυβέρνησης είναι η πρόβλεψη για δυνατότητα ανάρτησης εμπορικών διαφημίσεων στις σκαλωσιές των έργων ενοποίησης των αρχαιολογικών χώρων της Αθήνας.
- Μια άλλη ενδιαφέρουσα πλευρά του νομοσχεδίου είναι αυτή που αφορά την έκπτωση των αναδόχων των έργων. Αντίθετα με όσα ίσχυαν μέχρι τώρα, η προσφυγή κατά της απόφασης δεν αναστέλλει την έκπτωση, ενώ το έργο μπορεί να συνεχιστεί με νέες τιμές υπολογισμού και νέο ανάδοχο. Η πρόβλεψη αυτή, ενώ φαίνεται εκ πρώτης όψεως ότι διασφαλίζει τα συμφέροντα του Δημοσίου, ανοίγει νέες δυνατότητες συναλλαγών, εκβιασμών και γενικά προσοδοφόρων δραστηριοτήτων.
- Τέλος, θεσμοθετείται η υπερεξουσία του εκάστοτε υπουργού ΠΕΧΩΔΕ, ο οποίος πλέον θα είναι ελεύθερος να αποφασίζει για σημαντικές πολεοδομικές παρεμβάσεις και για τις χρήσεις γης στο Λεκανοπέδιο και στις Ολυμπιακές περιοχές.
Τα όσα παρατέθηκαν δεν εξαντλούν το περιεχόμενο του νομοσχεδίου, δίνουν όμως ένα στίγμα των προθέσεων αξιοποίησης της Ολυμπιακής ευκαιρίας από την κυβέρνηση. Τα μέτρα αυτά, σε συνδυασμό με την εντεινόμενη καταστολή και προσπάθεια περιθωριοποίησης του λαϊκού κινήματος, δείχνουν και την κατεύθυνση προς την οποία πρέπει να κινηθούν οι αντιδράσεις κοινωνικών και πολιτικών φορέων, που εκπροσωπούν άλλα ταξικά συμφέροντα από την κυβέρνηση και τους Ολυμπιακούς συμμάχους της.
Γιώργος ΜΑΓΓΑΝΑΣ
Μέλος της Επιτροπής Ολυμπιακών Αγώνων της ΚΕ του ΚΚΕ