Στην προαναφερόμενη επιτροπή, συμμετέχουν έξι κορυφαίοι Αμερικανοί οικονομολόγοι, οι οποίοι μελετούν τα δεδομένα της αμερικανικής οικονομίας και είναι αρμόδιοι για να αποφανθούν, επισήμως, όσον αφορά στην αρχή και το τέλος του κάθε σταδίου του κύκλου της καπιταλιστικής οικονομίας.
Η επιτροπή εργάζεται με βάση τον ορισμό ότι σε ύφεση βρίσκεται μια οικονομία, όταν για δύο συνεχόμενα τρίμηνα το Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν συρρικνώνεται. Η επιτροπή, ωστόσο, παρακολουθεί λεπτομερέστερους συντελεστές, ενώ πολλές φορές αφήνει να περάσει ένας χρόνος ή και περισσότερο από το σημείο καμπής του οικονομικού κύκλου, ούτως ώστε να είναι βέβαιη για τη χρονολόγηση της επέκτασης ή συρρίκνωσης της οικονομίας.
«Δε θα μου δημιουργούσε έκπληξη, εάν επιλεγόταν ο Μάρτης ως ο μήνας ακμής της οικονομικής δραστηριότητας, κάτι που καθιστά τον ίδιο μήνα ως τον πρώτο μιας μακροχρόνιας ύφεσης», δήλωσε ο Ρόμπερτ Γκόρντον, οικονομολόγος του πανεπιστημίου Northwestern και μέλος της επιτροπής.
Η ακριβής εκτίμηση για την έναρξη της ύφεσης έχει πολύ μεγάλη σημασία, γιατί από αυτήν μπορούν να εξαχθούν συμπεράσματα για τη χρονική διάρκεια, την ένταση και τις συνέπειές της. Ακόμη, γιατί επιβεβαιώνονται και πάλι η ανάλυση, οι εκτιμήσεις και τα συμπεράσματα της μαρξιστικής πολιτικής οικονομίας για την καπιταλιστική κρίση, τον κυκλικό της χαρακτήρα και την περιοδικότητά της.
Στη συγκεκριμένη περίπτωση εάν, όντως, ο Μάρτης καθοριστεί επισήμως ως η αρχή μιας ύφεσης, τότε η άνθηση της οικονομικής δραστηριότητας, που άρχισε το Μάρτη του 1991, έληξε μετά μια δεκαετία. Ο μέσος όρος διάρκειας των υφέσεων, που έχουν ακολουθήσει μετά τη λήξη του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, ήταν 11 μήνες. Εάν η τρέχουσα πτώση της οικονομικής δραστηριότητας έχει την ίδια διάρκεια, τότε θα λήξει το Φλεβάρη του 2002. Οι δύο μεγαλύτερες υφέσεις - η πρώτη ξέσπασε στα μέσα της δεκαετίας του '70 και η δεύτερη στις αρχές της δεκαετίας του '80 - είχαν διάρκεια 16 μήνες.
Η κυκλικότητα της οικονομικής κρίσης είναι η πιο σημαντική απόδειξη των αδιεξόδων του καπιταλισμού, ο οποίος, παρά τις κρατικομονοπωλιακές ρυθμίσεις, δεν μπορεί να σπάσει αυτόν τον κύκλο. Οσον αφορά στην περιοδικότητα, επιβεβαιώνεται ότι η κρίση εμφανίζεται κάθε φορά νωρίτερα. Ενώ οι πρώτες κρίσεις παρουσιάζονταν περίπου κάθε δέκα χρόνια, στην περίοδο μετά το Β` Παγκόσμιο Πόλεμο, μέσα σε 40 περίπου χρόνια, η ύφεση εμφανίστηκε εννιά φορές. Τέλος, όσον αφορά στη διάρκεια, παρατηρείται μια συνεχής αύξηση σε κάθε νέα εμφάνιση της κρίσης. Ενώ, λοιπόν, οι πρώτες μεταπολεμικές κρίσεις διαρκούσαν κατά μέσον όρο 11 μήνες, οι τελευταίες διαρκούσαν κατά μέσον όρο 16 μήνες.
Τα τελευταία στοιχεία της Κεντρικής Τράπεζας της Ιαπωνίας οδηγούν στην εκτίμηση για τέταρτη ύφεση σε μια δεκαετία
«Τα χειρότερα δεν έχουν έρθει ακόμα για την Ιαπωνία» ήταν ο τίτλος ενός άρθρου της εφημερίδας «Financial Times» την περασμένη Τρίτη και αναφέρεται στην πορεία της ιαπωνικής οικονομίας, της μιας από τις τρεις ισχυρότερες οικονομίες του κόσμου. Το βασικό στοιχείο από το οποίο προκύπτει αυτή η εκτίμηση είναι η τελευταία έκθεση της Κεντρικής Τράπεζας της Ιαπωνίας, όπου οι εκτιμήσεις για την οικονομία αναθεωρούνται προς το χειρότερο.
Η αποδυνάμωση της καταναλωτικής ζήτησης υπήρξε ένας από τους βασικότερους λόγους που οδήγησαν το πιστωτικό ίδρυμα στις συγκεκριμένες εκτιμήσεις. Αυτές ενισχύουν την άποψη περί της τέταρτης διαδοχικής ύφεσης εντός μιας δεκαετίας, με μείωση των εξαγωγών από τις αρχές του έτους, η οποία προκάλεσε ένα φαύλο κύκλο αντιδράσεων, που έγιναν εμφανείς στην παραγωγή, τα κέρδη των επιχειρήσεων, τις κεφαλαιακές δαπάνες, την απασχόληση, τα ατομικά εισοδήματα και, εν κατακλείδι, την κατανάλωση.
Στην έκθεσή της η Κεντρική Τράπεζα επισημαίνει ότι η κάμψη της διεθνούς οικονομίας έχει επιδεινωθεί μετά τις τρομοκρατικές επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου και αυτό σημαίνει ότι οι προοπτικές για την Ιαπωνία παραμένουν αβέβαιες. Επιπλέον, υπογράμμισε ότι η δραστική μείωση της παραγωγής αρχίζει πλέον να έχει αντίκτυπο στην ιδιωτική κατανάλωση. Ο δείκτης ανεργίας το Σεπτέμβριο ανήλθε στα επίπεδα ρεκόρ του 5,3%. Σημειωτέον, πάντως, ότι η ατομική κατανάλωση, η οποία καλύπτει σχεδόν το 60% του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος(ΑΕΠ), είχε επιδείξει ανθεκτικότητα, μέχρις ότου σημειωθούν οι επιθέσεις του Σεπτεμβρίου. Οι τελευταίες, όμως, κατάφεραν καίριο πλήγμα στα τμήματα εκείνα τα οποία θεωρούνταν φωτεινές εξαιρέσεις, όπως τα ταξίδια στο εξωτερικό και τα διαρκή καταναλωτικά αγαθά. Τα στοιχεία του ΑΕΠ της Ιαπωνίας για το τρίμηνο Ιουλίου - Σεπτεμβρίου, τα οποία θα γνωστοποιηθούν στις αρχές του επομένου μηνός, αναμένεται να επιβεβαιώσουν ότι η οικονομία συρρικνώθηκε για δεύτερο διαδοχικό τρίμηνο.
Μετά την ανακοίνωση των απογοητευτικών οικονομικών της αποτελεσμάτων, η αεροπορική εταιρία «Lufthansa» ήταν αναμενόμενο να ανακοινώσει και περικοπές υπαλληλικού προσωπικού. Ετσι, με ανακοίνωσή της, η δεύτερη μεγαλύτερη ευρωπαϊκή αεροπορική εταιρία γνωστοποιεί ότι προχωρεί άμεσα στην απόλυση 2.000 ως 4.000 εργαζομένων, έπειτα από αποτυχημένες διαβουλεύσεις που προηγήθηκαν με τα συνδικάτα.
Πάντως, όποιες και να είναι οι αποφάσεις του διοικητικού συμβουλίου της εταιρίας, το Συνδικάτο των Εργαζομένων δε φαίνεται διατεθειμένο να δεχτεί οποιαδήποτε απόφαση θίγει τα συμφέροντά τους, όπως απέρριψε και σχετική πρόταση περικοπών στα μισθολόγια, προκειμένου να μειωθεί ο αριθμός των απολυμένων. Ηδη, οι εργαζόμενοι στη «Λουφτχάνσα» αποφάσισαν, σε γενική συνέλευση, την έναρξη αγωνιστικών κινητοποιήσεων.
Στα χαμηλότερα επίπεδα των τελευταίων οκτώ ετών, υποχώρησε τον Οκτώβρη ο δείκτης επιχειρηματικής εμπιστοσύνης στη Γερμανία. Ο δείκτης Ifo υποχώρησε στο 84,7, από 85 που ήταν το Σεπτέμβρη, και έναντι εκτιμήσεων των αναλυτών για άνοδο στο 85,2. «Είμαστε πολύ κοντά σε ύφεση», δήλωσε στο πρακτορείο Bloomberg ο Βέρναρντ Βίμερ, κορυφαίος οικονομικός αναλυτής της Jil Sander AG, προσθέτοντας ότι δεν προβλέπει βελτίωση της κατάστασης το πρώτο εξάμηνο του επόμενου έτους.
Η εξαμηνιαία τακτική έκθεση του ΟΟΣΑ, που ανακοινώθηκε την Τρίτη, ήρθε να επιβεβαιώσει την εικόνα που έδωσε για την παγκόσμια οικονομία, στη δική του αναφορά της περασμένης βδομάδας, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ): Συνολικά, η οικονομία των 30 χωρών - μελών του ΟΟΣΑ εισήλθε σε ύφεση κατά το β` εξάμηνο του 2001, από την οποία δεν προβλέπεται να εξέλθει πριν από τα μέσα του επόμενου έτους.
Τη σύσταση κοινού μετώπου, με στόχο τον περιορισμό του κόστους τους, αποφάσισαν η «Phillips Petroleum» και η «Conoco». Οι δύο αμερικανικές πετρελαϊκές εταιρίες αποφάσισαν να εισέλθουν «εις γάμου κοινωνίαν», στο πλαίσιο συμφωνίας, η αξία της οποίας ανέρχεται στα 15,2 δισ. δολ. Η συμφωνία θα ολοκληρωθεί με την ανταλλαγή μετοχών. Τυπικά, στη θέση του αγοραστή βρίσκεται η «Phillips». Οι μέτοχοί της θα ελέγχουν το 56,6% της ενοποιημένης εταιρίας, η οποία θα φέρει την επωνυμία «ConocoPhillips». Η χρηματιστηριακή αξία της ενοποιημένης εταιρίας ανέρχεται, με βάση την τρέχουσα τιμή των μετοχών της «Conoco» και της «Phillips», στα 35 δισ. δολ.
H αδυναμία των ιαπωνικών χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων να στηρίξουν τον εγχώριο επιχειρηματικό κλάδο οδηγεί σε αδιέξοδο εκατοντάδες εταιρίες στη χώρα του ανατέλλοντος ηλίου. Σύμφωνα με στοιχεία που έδωσε στη δημοσιότητα η ιδιωτική εταιρία ερευνών «Teikoku Databank», τον Οκτώβρη, ο αριθμός των ιαπωνικών επιχειρήσεων που χρεοκόπησαν, καθώς δεν ήταν σε θέση να αντεπεξέλθουν στις οικονομικές οφειλές τους, εκτινάχτηκε στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων 17 ετών. Οπως προκύπτει από τα στοιχεία της «Teikoku», τον Οκτώβρη κατέθεσαν αίτηση για να κηρυχτούν σε πτώχευση 1.911 επιχειρήσεις. O αριθμός αυτός είναι ο υψηλότερος από το Μάη του 1984, οπότε είχαν χρεοκοπήσει 1.966 εταιρίες. Σε ετήσια βάση, ο αριθμός των εταιριών που χρεοκόπησαν τον Οκτώβρη του τρέχοντος έτους αυξήθηκε κατά 11,7%.