Από τη συνέντευξη Τύπου που παραχώρησε στο πλαίσιό της ο πρωθυπουργός αναφερόμενος στον έμμεσο διάλογο που είχαν την Πέμπτη το βράδυ στο δείπνο της Ευρωπαϊκής Πολιτικής Κοινότητας με τον Τούρκο Πρόεδρο - με αλληλοκατηγορίες για το ποιος προκαλεί εντάσεις και ποιος είναι έτοιμος για διάλογο - εξέφρασε την ελπίδα ότι οι δύο πλευρές θα μπορέσουν «να επιστρέψουν» στο τραπέζι του διαλόγου: «Θέλω να πιστεύω ότι ενδεχομένως αυτή η ανταλλαγή απόψεων να μπορεί να λειτουργήσει εκτονωτικά και να δρομολογήσουμε αποκλιμάκωση φραστικών εντάσεων και να καθίσουμε επιτέλους να συζητήσουμε και για μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης και να επιστρέψουμε στο τραπέζι των συζητήσεων για το ένα κύριο ζήτημα το οποίο αποτελεί ιστορικά τη βασική μας διαφορά, και αυτό αφορά την οριοθέτηση των θαλασσίων ζωνών στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο», είπε, παρουσιάζοντας τις πάγιες διεκδικήσεις της τουρκικής αστικής τάξης ως «φραστικές εντάσεις» και δείχνοντας τον δρόμο για συνέχιση του ιμπεριαλιστικού παζαριού.
Ενώ συνεχίζοντας να σπέρνει αυταπάτες περί «απομονωμένης» Τουρκίας και «ισχυρών συμμαχιών» της Ελλάδας, υποστήριξε ότι οι σύμμαχοί τους... κατανόησαν την τουρκική προκλητικότητα. «Ολοι όσοι συμμετείχαν, σχημάτισαν άποψη για το ποιος προκαλεί, ποιος υιοθετεί μια επιχειρηματολογία που δεν ταιριάζει στο γεωπολιτικό πλαίσιο σήμερα. Η Τουρκία, αν θέλει να έχει όπως ισχυρίζεται μια παραγωγική σχέση με την ΕΕ, θα πρέπει να αντιληφθεί ότι πρέπει να αλλάξει πορεία. Δεν θα βρει κανέναν σύμμαχο εντός ευρωπαϊκής οικογένειας εφόσον εξακολουθεί να πορεύεται σε αυτόν τον δρόμο», ισχυρίστηκε ο πρωθυπουργός, την ώρα που οι ΕΕ - ΗΠΑ - ΝΑΤΟ προσεγγίζουν την Αγκυρα ως «στρατηγικό εταίρο» και «πολύτιμο σύμμαχο».
Αλλωστε, δεν παρέλειψε να παρουσιάσει και τα ευρωατλαντικά σχέδια για την παραμονή της Τουρκίας στο ευρωατλαντικό στρατόπεδο, αυτά που δίνουν κι άλλο αέρα στα πανιά της, ως δήθεν «ανάχωμα» απέναντι στην επιθετικότητά της, λέγοντας πως «με βάση το 8ο πακέτο των κυρώσεων, που έχουν εγκριθεί πια από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο και από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, υπάρχει για πρώτη φορά η δυνατότητα επιβολής κυρώσεων σε τουρκικές οντότητες και φυσικά πρόσωπα που κρίνεται ότι παραβιάζουν τις κυρώσεις προς τη Ρωσία, εξάγοντας ευρωπαϊκά προϊόντα στη Ρωσία μέσω της Τουρκίας». Επιστράτευσε δηλαδή το χιλιοειπωμένο παραμύθι των κυρώσεων της ΕΕ απέναντι στην Τουρκία, κυρώσεις που πέρα από ευχολόγια χωρίς αντίκρισμα, εντάσσονται στα πολύπλευρα παζάρια μαζί της και καμία σχέση δεν έχουν με τα λαϊκά συμφέροντα.
Σε αυτό το πλαίσιο και ο Γάλλος Πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν, σε συνάντηση που είχε με τον Τούρκο ομόλογό του, Ρ. Τ. Ερντογάν, στο περιθώριο της συνόδου της Ευρωπαϊκής Πολιτικής Κοινότητας, «υπογράμμισε τη σημασία του καθεστώτος των ευρωπαϊκών κυρώσεων ώστε να μπει τέλος στην κλιμάκωση (εκ μέρους της Ρωσίας) και ζήτησε να αγωνιστούν εναντίον κάθε στρατηγικής παράκαμψής τους», σύμφωνα με γαλλική ενημέρωση. Ενώ δεν παρέλειψε να εκφράσει «ανησυχία» για την κατάσταση στο Αιγαίο, καλώντας κι αυτός «για επανέναρξη του διαλόγου μεταξύ των πλευρών ώστε να αποφευχθεί η κλιμάκωση και να διαφυλαχθεί ο σεβασμός στο διεθνές δίκαιο».
Σημειωτέον πάντως πως χτες πηγές της Κομισιόν έσπευδαν να διαρρεύσουν ότι «δεν υπάρχουν "ειδικές για την Τουρκία" κυρώσεις».
Την ΕΕ άλλωστε δεν επικαλείται μόνο η ελληνική αλλά και η τουρκική κυβέρνηση. Σε δηλώσεις του χτες βράδυ, μετά το τέλος του Υπουργικού Συμβουλίου στην Τουρκία, ο Τ. Ερντογάν εξέφρασε την αισιοδοξία του για την πρόοδο στις σχέσεις της Αγκυρας με την ΕΕ, σημειώνοντας: «Είπαμε στην Πράγα ότι θέλουμε να λύσουμε τα προβλήματα της Ανατολικής Μεσογείου και του Αιγαίου στο πλαίσιο του διεθνούς δικαίου. Αναμένουμε να καλέσει τους συνομιλητές μας σε διάλογο σε διμερή βάση».
Νωρίτερα σε δηλώσεις για τη συνεργασία με την κυβέρνηση Ντμπεϊμπά στη Λιβύη, ο Ερντογάν θύμισε πόσα σεισμογραφικά σκάφη και γεωτρύπανα έχει η χώρα του, υποστηρίζοντας ότι «τα πλοία μας μπορούν να κάνουν γεωτρήσεις μέχρι τα 12.000 μέτρα», αλλά και διαμηνύοντας ότι «όταν ολοκληρώσουμε τις εργασίες μας, έχουμε τη δυνατότητα και ικανότητα να κάνουμε γεωτρήσεις στα διεθνή ύδατα σε άλλες χώρες».
Σημειωτέον στο περιθώριο της συνάντησης στην Πράγα, ο Ερντογάν είχε χειραψία και σύντομη συνομιλία και με τον Κύπριο ομόλογό του, Νίκο Αναστασιάδη, που - σύμφωνα με τα σχετικά ρεπορτάζ - του μετέφερε την επιθυμία του για λύση του Κυπριακού και πρωτίστως την ανάγκη οι δύο πλευρές, Ελληνοκύπριοι και Τουρκοκύπριοι, να επιστρέψουν στις διαπραγματεύσεις. «Πρέπει να λυθεί το Κυπριακό, να αρχίσουν ξανά οι επαφές, οι διαπραγματεύσεις», φέρεται να είπε ο Ν. Αναστασιάδης, με τον Ρ. Τ. Ερντογάν να απαντά ότι αντιλαμβάνεται την ανάγκη, αλλά τώρα δεν είναι η κατάλληλη στιγμή.
Την ίδια ώρα χτες η τουρκική Πολεμική Αεροπορία προχωρούσε σε 60 παραβιάσεις του ελληνικού εναέριου χώρου στο Αιγαίο (5 από μαχητικά, 55 από UAV), ενώ την Κυριακή είχαμε και τρεις υπερπτήσεις πάνω από ελληνικά νησιά.
Ενώ σε μια παράλληλη εξέλιξη, σε υλοποίηση και προηγούμενων συμφωνιών για τη λεγόμενη «θετική ατζέντα» ανάμεσα στις δυο αστικές τάξεις, την Κυριακή ξεκίνησαν τα δρομολόγια της γραμμής Θεσσαλονίκη - Σμύρνη, που αναμένεται να μειώσουν τους χρόνους μεταφοράς εμπορευμάτων έως και δύο μέρες.
Σε ένα τέτοιο υπόβαθρο, την Κυριακή, στην προσπάθεια ενεργοποίησης αξόνων με άλλες αστικές τάξεις της περιοχής, ο υπουργός Εξωτερικών Ν. Δένδιας μετέβη στο Κάιρο για συνάντηση με τον Αιγύπτιο ομόλογό του Σ. Σούκρι. «Η Τουρκία, εκβιάζοντας και ασκώντας πιέσεις σε λιβυκούς παράγοντες, προσπάθησε να δημιουργήσει ένα νομικό τερατούργημα με το "μνημόνιο" του 2019», υπογράμμισε σε δηλώσεις του, ενώ τόνισε πως είναι υποχρέωση της Ελλάδας να υπερασπιστεί τα κυριαρχικά της δικαιώματα με όλα τα διαθέσιμα νόμιμα μέσα.
«Τρία χρόνια αργότερα, η Τουρκία επιδιώκει, για άλλη μια φορά, να εκμεταλλευτεί την ταραχώδη κατάσταση στη Λιβύη, για να αποσταθεροποιήσει περαιτέρω την ασφάλεια στην περιοχή της Μεσογείου και να εγκαθιδρύσει μια περιφερειακή ηγεμονία», πρόσθεσε, τονίζοντας την ικανοποίησή του για το γεγονός ότι η υπογραφή του νεότερου τουρκο-λιβυκού «μνημονίου», που πραγματοποιήθηκε την περασμένη Δευτέρα (περί εκμετάλλευσης από κοινού υδρογονανθράκων στην επίμαχη ζώνη νότια της Κρήτης), καταγγέλθηκε από ΕΕ, ΗΠΑ και άλλες χώρες, την ίδια ώρα βέβαια που οι ίδιες ακριβώς δυνάμεις καλλιεργούν και συντηρούν πολυεπίπεδες σχέσεις με την Αγκυρα (οικονομικές, επιχειρηματικές, στρατιωτικές, άλλες) δίνοντας αέρα στα πανιά της τουρκικής προκλητικότητας στην περιοχή.
Παραπέρα, ο Δένδιας θύμισε ότι Ελλάδα και Αίγυπτος υπέγραψαν πριν από δύο χρόνια στο Κάιρο μια συμφωνία για τη μερική οριοθέτηση ΑΟΖ μεταξύ Ελλάδας και Αιγύπτου, προσθέτοντας ότι «η Ελλάδα έχει την πρόθεση και την υποχρέωση να υπερασπιστεί τα δικαιώματα αυτά με όλα τα διαθέσιμα νόμιμα μέσα». «Ξέχασε» βέβαια ότι ήταν ακριβώς η μερική οριοθέτηση και μάλιστα με μειωμένη επήρεια στα ελληνικά νησιά που έγινε στο πλαίσιο των ΝΑΤΟικών σχεδιασμών στην περιοχή και των παζαριών με την Τουρκία, άνοιξε παραπέρα την όρεξη στην τουρκική αστική τάξη.
Παραπέρα, χτες, ο Ν. Δένδιας μετέβη στη Βαλέτα για συνομιλίες με τον ομόλογό του της Μάλτας και άλλους αξιωματούχους, όπου κατήγγειλε εκ νέου το τουρκο-λιβυκό «μνημόνιο».
Στο μεταξύ, από χτες, ο νέος υφυπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ αρμόδιος για θέματα ενεργειακών πόρων, Τζέφρι Πάιατ, περιοδεύει στην περιοχή μας «για να συζητήσει κοινές προσπάθειες για την προώθηση της ευρωπαϊκής ενεργειακής ασφάλειας, τη μείωση της εξάρτησης της Ευρώπης από τα ορυκτά καύσιμα της Ρωσίας και την περαιτέρω μετάβαση στην καθαρή ενέργεια». Το πρόγραμμα του Πάιατ περιελάμβανε επαφές πρώτα στην Τουρκία, όπου μεταξύ άλλων αναμενόταν να μιλήσει σε Συνδιάσκεψη για την «καθαρή Ενέργεια» στην Κωνσταντινούπολη. Η περιοδεία του θα ολοκληρωθεί στις 14 Οκτώβρη και μετά την Τουρκία θα έχει συναντήσεις σε Ρουμανία αλλά και Βουλγαρία.
Τέλος, ας καταγραφεί ότι στην περιοχή μας θα βρίσκεται τις επόμενες μέρες και η Αμερικανίδα βοηθός ΥΠΕΞ αρμόδια για προξενικές υποθέσεις, Ρένα Μπίτερ, που ξεκίνησε επαφές στις 7/10 και μέχρι τις 19 θα συναντήσει ομολόγους της σε Γερμανία, Πολωνία και Τουρκία.
Την ίδια στιγμή, οι ΗΠΑ αναβαθμίζουν διαρκώς και τη στρατιωτική τους παρουσία στη Μεσόγειο, όπως δείχνει και η άφιξη στην περιοχή του αμερικανικού αεροπλανοφόρου «USS Gerald Ford», που θα πάρει μέρος σε στρατιωτικές ασκήσεις με Καναδά, Δανία, Γερμανία, Ισπανία, Ολλανδία, Φινλανδία, Γαλλία και Σουηδία. Συνολικά, στα αεροναυτικά γυμνάσια στη Μεσόγειο θα μετάσχουν περίπου 9.000 άτομα από 9 χώρες, καθώς και τουλάχιστον 20 πλοία και 60 αεροσκάφη. Το συγκεκριμένο πλοίο διαθέτει μια σειρά νέα, υπερσύγχρονα συστήματα, ανήκει στην κατηγορία που χαρακτηρίζεται από την παρουσία πυρηνικού αντιδραστήρα υψηλής τεχνολογίας A1B, ενώ ο σχεδιασμός του βασίζεται σε τεχνολογία stealth, που το καθιστά όσο το δυνατόν λιγότερο «ορατό». Οπως δήλωσε ο ναύαρχος Γκρέγκορι Χάφμαν, η χρήση του «USS Gerald Ford» στις ασκήσεις στη Μεσόγειο είναι η τέλεια ευκαιρία για να δείξουν οι ΗΠΑ στον κόσμο την πρόοδο της ναυτικής αεροπορίας τους.