Από την πρώτη μέρα της απεργίας ο υπουργός Παιδείας, τόσο στις συναντήσεις και το "διάλογο" με την ΟΛΜΕ, όσο και στις δηλώσεις του στα ΜΜΕ, δείχνει να εξαρτά την πορεία "ικανοποίησης" των αιτημάτων των καθηγητών και ιδιαίτερα των οικονομικών από μια αντίστοιχη πορεία "επανεξέτασης" της στάσης τους απέναντι στον εκσυγχρονισμό και τη στρατηγική του κεφαλαίου για την εκπαίδευση. Ως κλάδος αυτή τη στιγμή δεν απαντάμε αποτελεσματικά στην πρόκληση, γιατί:
Από τη μια, το κεφάλαιο και οι πολιτικοί του εκπρόσωποι έχουν "ξεκάθαρες" απόψεις για τα ζητήματα, που αυτή την εποχή επηρεάζουν (σε διαφορετικό βαθμό είναι αλήθεια) σχετικά τη σκέψη ευρέων τμημάτων των εργαζομένων.
Από την άλλη, οι ηγεσίες των συνδικαλιστικών παρατάξεων που εκπροσωπούνται στην ΟΛΜΕ, ανεξάρτητα από "προοδευτικές" ή συντηρητικές εκδοχές υιοθετούν ή, στην καλύτερη περίπτωση, θεωρούν αναπόφευκτο τον εκσυγχρονισμό, δεν μπορούν να διαχωριστούν απ' αυτόν.
***
Αν ανέδειξε κάτι αυτή η απεργία είναι η δυναμική εμφάνιση στο προσκήνιο ενός ριζοσπαστικοποιημένου τμήματος των καθηγητών, που εν δυνάμει αμφισβητεί τον εκσυγχρονισμό στο σύνολό του και πως έχει μάλιστα κοινωνικά χαρακτηριστικά. Η "προλεταριοποίηση" των εκπαιδευτικών στα μεγάλα αστικά κέντρα, ιδιαίτερα στην Αττική, δεν περιμένει, η ιστορία δεν περιμένει τους σχεδιασμούς του μέλλοντος του κ. Αρσένη. Για πρώτη φορά το αίτημα για Δημόσια Δωρεάν Παιδεία είναι τόσο πραγματικό.
Αυτό το ριζοσπαστικοποιημένο τμήμα πρέπει να το υποστηρίξουμε μέχρι τέλους. Αλλά πώς; Αρκεί να βαδίζουμε δίπλα τους, ή έστω μπροστά τους, αμίλητοι, ελπίζοντας να μας "αναγνωρίσει" την αγωνιστικότητα; Στο κομμουνιστικό κίνημα αυτό είναι λυμένο. Πρέπει να τους μιλάμε συνεχώς, να κάνουμε επαναστατική παρέμβαση στη συνείδησή τους, να κάνουμε "ολόπλευρες αποκαλύψεις", να ενώνουμε την πολιτική με την οικονομία αντίστροφα από τον κ. Αρσένη.
***
Συστατικό στοιχείο της τακτικής της εξουσίας απέναντι στην απεργία των καθηγητών ήταν να αφαιρεθεί κάθε δυνατότητα ηγεμονίας αυτού του ρεύματος στο εσωτερικό του αγώνα, να κλείσουν γρήγορα οι δρόμοι παραπέρα πολιτικής ριζοσπαστικοποίησής του. Ούτε αυτό το γεγονός, ούτε η συνδρομή της γραφειοκρατίας σε αυτό έχουν φωτιστεί όπως πρέπει.
- Το κεντρικό αίτημα "να ζούμε αξιοπρεπώς από το μισθό μας", στραπατσαρίστηκε συνειδητά, αποσύρθηκε πάραυτα, εξέπεσε σε σύγκριση πινάκων και αριθμών όταν έγινε αντιληπτό ότι από βοηθητικό ιδεολόγημα ελιτίστικων αντιλήψεων, άρχισε να αποκτά πραγματική δυναμική, να ενώνει τους εκπαιδευτικούς με την εργατική τάξη.
- Η πρόταση για "μικρό πακέτο", δηλαδή για υποδιπλασιασμό των απαιτήσεων βγήκε στην επιφάνεια, όταν ήδη η κυβέρνηση διατυμπάνιζε σε όλους τους τόνους ότι κάθε συζήτηση για το οικονομικό έκλεισε. Προφανώς το "μικρό πακέτο" δεν είναι πρόταση... "συναίνεσης" με την κυβέρνηση. Συνιστά υποταγή για επαναπροσαρμογή του διαπραγματευτικού πλαισίου στη λογική της διαχείρισης. Είναι πολιτικό μέσο ενίσχυσης της μικροαστικής λογικής μέσα στον κλάδο. Ορισμένοι στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων θέλουν να ανταλλάξουν τη "συνείδηση του κινήματος" με... ψίχουλα.
- Η συνδικαλιστική αντιπαράθεση περιορίστηκε γρήγορα στο "πόσα παίρνουμε" το 1997. Ομως το μισθολόγιο είναι διαχρονικός μηχανισμός παγώματος των εισοδηματικών αυξήσεων και απόλυτης μείωσης των μισθών. Είναι θεσμός που "ενσωματώνει" την ΟΝΕ στη μισθολογική πραγματικότητα των ΔΥ. Τυχαία, άραγε, δεν έγινε κουβέντα γι' αυτό;
***
Η παρέμβαση των κομμουνιστών εντούτοις πρέπει να τραβήξει παραπέρα. Αταλάντευτα να δείξουμε ότι είναι γενικά πάρα πολύ δύσκολο έως αδύνατον ένας κλάδος μόνος του να πετύχει μεταρρυθμίσεις ριζικού χαρακτήρα.
Είναι αδύνατον να ηττηθεί η σημερινή πολιτική του συναινετικού νεοσυντηρητισμού σε έναν μόνο κλάδο εργαζομένων.
Κατακτήσεις και "ρωγμές" μπορούν να υπάρξουν. Και τώρα υπάρχουν. Ετσι ενώ σε όλη τη Δυτική Ευρώπη η επίθεση των δυνάμεων του κεφαλαίου για το ωρομίσθιο, για την επέκταση της "ελαστικότητας" στην εργασία και την Παιδεία, γενικεύεται, δεσμεύσεις ή έστω υποσχέσεις για 3.000 διορισμούς σε μόνιμες θέσεις εργασίας, για ετήσια επιμόρφωση ή μείωση των μαθητών κατά τάξη δεν είναι μικρή υπόθεση. Ακόμα και στο οικονομικό υπάρχουν μικροκατακτήσεις. Αυτές όμως οι όποιες "ρωγμές" και κατακτήσεις είναι ασταθείς. Δεν μπορούν να αναιρέσουν τη γενική τάση για πραγματική μείωση μισθών, για ελαστικές σχέσεις εργασίας κλπ.
Από εδώ βγαίνει και το καθήκον της εποχής. Διεύρυνση αιτημάτων - ευρύτερες συσπειρώσεις - πολιτικοποίηση των αγώνων σε αντιιμπεριαλιστική αντιμονοπωλιακή κατεύθυνση. Πρέπει να αρχίσει να χτυπιέται αυτή η πολιτική συνολικά για να προωθούνται ουσιαστικές κατακτήσεις και στον κλάδο.
Εντούτοις αυτές τις μέρες η ηγεσία του υπουργείου Παιδείας σε συνεργασία με κύκλους της αξιωματικής αντιπολίτευσης και συνδικαλιστές κινούνται, ώστε ο κλάδος να εξαγάγει, με "παθητικούς όρους", τα εντελώς αντίθετα συμπεράσματα από τον αγώνα του. Οτι δηλαδή η "λύση του μέλλοντος" είναι η παραπέρα στροφή του κλάδου.
***
Είναι νομίζω ηλίου φαεινότερο ότι ειδικά αυτή την εποχή στην ταξική πάλη υπάρχουν ανισομερείς διαφορετικές δυναμικές κλπ. Υποστηρίζουμε τους κλαδικούς αγώνες για μεταρρυθμίσεις και εισοδηματικές κατακτήσεις και υιοθετούμε το αίτημα για κλαδικές, συλλογικές συμβάσεις. Η πολιτική αντίληψη που υποστηρίζει τις κλαδικές συμβάσεις, υποστηρίζει την ενότητα του κινήματος, αλλά και τη διαφορετικότητα της διαπραγματευτικής δύναμης του κλάδου, στηρίζεται στη λογική του μισθού εργασίας, "χωρίζει" έτσι, ώστε να μπορέσει να ξαναενώσει δυναμικά.
***
Υπάρχουν όμως και αντιλήψεις που ζητάνε συμμαχίες με την εξουσία, η οποία τάχα θα αναγνωρίζει τη χρησιμότητα και την... "ανωτερότητα" του εκπαιδευτικού, που υποκρύπτουν λογικές ότι δεν έχουμε σχέση με τους άλλους εργαζόμενους, ότι πρέπει να κατακτήσουμε και να θεσμοθετήσουμε τη διαφορετικότητά μας κλπ.
Ο Αρσένης προσφέρει όνειρο (φενάκη) για ιδιαίτερες τάχα μεταχειρίσεις και από την άλλη εξαγγέλλει συναινετικές επιτροπές από την... "πορεία των έργων", των οποίων θα... εξαρτηθεί τάχα το εκπαιδευτικό μισθολόγιο. Πρόκειται για οργανισμό αφομοίωσης στον εκσυγχρονισμό, κυριολεκτικά.
Καλούν τον κλάδο να βγει από την πάλη για να πραγματωθεί το όνειρο της τάχα "ξεχωριστής μεταχείρισης" του καθηγητή.
Απάτη με πολλούς συνένοχους. Από τη στάση που θα κρατήσουμε θα κριθούμε όλοι.
Κώστας ΘΥΜΗΣ
Πρόεδρος ΕΛΜΕ Κέρκυρας