Το έγκλημα που συντελέστηκε όλο το προηγούμενο διάστημα, με τους 66 νεκρούς, τα δεκάδες καμένα χωριά, τις εκατοντάδες ξεκληρισμένες οικογένειες και τους χιλιάδες πυρόπληκτους, με τα εκατομμύρια καμένα στρέμματα δάσους και καλλιεργειών, με τις οικονομικές και φυσικές επιπτώσεις, δεν είναι χωρίς ενόχους. Πίσω από τα μαύρα σύννεφα καπνού, που ακόμη σκεπάζουν την Εύβοια, την Πελοπόννησο και τόσες άλλες περιοχές της χώρας, πίσω από τα χιλιάδες καμένα στρέμματα δάσους της Πάρνηθας και της Πεντέλης, βρίσκονται συγκεκριμένες πολιτικές ευθύνες.
Η πρόληψη, που από ειδικούς και μη - ακόμη και από τις κατά καιρούς κυβερνήσεις ΝΔ και ΠΑΣΟΚ - χαρακτηρίζεται ως «ακρογωνιαίος λίθος» για την αποτελεσματική αντιμετώπιση των πυρκαγιών, στην πραγματικότητα είναι ανύπαρκτη. Μέτρα, που ακόμη και η ΝΔ και το ΠΑΣΟΚ έχουν αποδεχτεί ως «σημαντικά», τα κλείδωσαν στο ...χρονοντούλαπο της ιστορίας - με ενδεικτικό το παράδειγμα του Πορίσματος της Διακομματικής Επιτροπής του 1993.
Διαπιστωμένα από τότε
Εκείνο το πόρισμα με τίτλο «Για τη μελέτη σε βάθος του προβλήματος των πυρκαγιών και την υπόδειξη τρόπων οργάνωσης και μέσων για τη μακροπρόθεσμη και αποτελεσματική αντιμετώπισή τους» είναι αποκαλυπτικό. Να σημειωθεί ότι είχε γίνει ομόφωνα δεκτό από το ΚΚΕ, τη ΝΔ και το ΠΑΣΟΚ.
Εκεί, ανάμεσα στα άλλα, διαπιστώνονταν:
Η ανυπαρξία Δασολογίου.
Το ιδιοκτησιακό πρόβλημα των δασών και των δασικών εκτάσεων, «με τις πολύπλοκες μορφές κυριότητας, συγκυριότητας ή διακατοχής μεταξύ δημοσίου και τρίτων».
Η ανάγκη ίδρυσης ενιαίου φορέα δασοπροστασίας, ο οποίος θα αναλάμβανε την προστασία του συνόλου των δασών, την πρόληψη και τη δασοπυρόσβεση.
Η ανάγκη εξασφάλισης της χρηματοδότησης της Δασικής Ανάπτυξης.
Ως βασική αδυναμία για την «αποτελεσματική προστασία των δασικών εκτάσεων» εντοπίστηκε η έλλειψη Κτηματολογίου, η έλλειψη χωροταξικού σχεδιασμού και η έλλειψη Δασολογίου, που «είχαν σαν αποτέλεσμα την αδυναμία ενός ολοκληρωμένου σχεδιασμού χρήσης του ορεινού χώρου και την υποβάθμιση του φυσικού περιβάλλοντος ιδίως στις περιοχές που γειτνιάζουν με μεγάλα αστικά κέντρα».
Το κρίσιμο, λοιπόν, ερώτημα είναι τι έκαναν οι κυβερνήσεις ΝΔ και ΠΑΣΟΚ, όλα αυτά τα χρόνια, έστω και γι' αυτά τα, διαπιστωμένα και απ' τους ίδιους, προβλήματα. Ποιες συγκεκριμένες πολιτικές πρωτοβουλίες πήραν σε αυτήν την κατεύθυνση;
Εργα και ημέρες ΝΔ - ΠΑΣΟΚ
Η υπόθεση της πρόληψης όχι μόνο δεν αφορά τις κυβερνήσεις της ΝΔ και του ΠΑΣΟΚ, αλλά, αντιθέτως, δε διαθέτουν καν τα στοιχειώδη κονδύλια - έστω και για τα μάτια του κόσμου. Να σημειωθεί εξαρχής ότι στον Τακτικό Προϋπολογισμό του 2007, το συνολικό ποσό που έχει προβλεφτεί για τον τομέα της πρόληψης των πυρκαγιών είναι μόλις το 0,38% επί του συνόλου. Αντίστοιχα, το 2002 ήταν 0,4% και το 1997 έφτανε στο 0,48%. Είναι χαρακτηριστικό ότι το 0,38% αντιστοιχεί περίπου στο κόστος ενός χιλιομέτρου της Αττικής Οδού!
Από εκεί και πέρα:
Για το Κτηματολόγιο Δασών από το 1998 μέχρι και σήμερα δε δόθηκε ούτε ένα ευρώ. Τώρα, μέσω της εταιρείας «Κτηματολόγιο ΑΕ», προκηρύσσουν το έργο «Οριοθέτηση δασών και δασικών εκτάσεων», οι προδιαγραφές του οποίου, σύμφωνα και με τις αρμόδιες υπηρεσίες, είναι αντιεπιστημονικές και επικίνδυνες, αφού άμεσος είναι ο κίνδυνος εκτεταμένων αποχαρακτηρισμών δασών και δασικών εκτάσεων, λόγω παρεκκλίσεων από την πραγματικότητα.
Για δασικές έρευνες από το 2000 έως το 2005 δε δόθηκαν καθόλου χρήματα, ούτε από τον Τακτικό Προϋπολογισμό ούτε από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων.
Για την ταξινόμηση γαιών, δηλαδή για τον καλύτερο σχεδιασμό και βελτίωση των εδαφών και την αναδάσωση όπου χρειάζεται, από το 1995 έως το 2005 δεν έχει δοθεί επίσης κανένα κονδύλι.
Για την απογραφή και χαρτογράφηση δασών από το 2001 έως και το 2005 δε δόθηκε ούτε ένα ευρώ. Η απογραφή και η χαρτογράφηση των δασών διεξάγονταν από μια υπηρεσία που παρακολουθούσε την πορεία των δασικών εκτάσεων (ποιότητα εδάφους, ανάγκη για έργα αναζωογόνησης και προστασίας κλπ.). Αυτή την υπηρεσία ΠΑΣΟΚ και ΝΔ την κατάργησαν.
Ούτε ένα ευρώ δε δόθηκε και για την προστασία δασών το 2005 από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων. Δηλαδή, τη διάνοιξη αντιπυρικών ζωνών, τη συντήρηση δασικών δρόμων, τον καθαρισμό δασών, την κατασκευή παρατηρητηρίων. Η μείωση της συνολικής χρηματοδότησης από το 2003 έως το 2005 φτάνει το 30%.
Σε όλα τα παραπάνω, αξίζει να προσθέσουμε και τα προβλήματα στις υποδομές. Συγκεκριμένα:
Η υποστελέχωση της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας σε προσωπικό δημιουργεί σοβαρά προβλήματα. Επί ΠΑΣΟΚ, το έλλειμμα σε οργανικές θέσεις έφτανε το 15% και επί ΝΔ στο 31%, δηλαδή 3.740 άτομα. Το γεγονός αυτό επιφέρει, εκτός των άλλων, την εξάντληση του προσωπικού και την καταστρατήγηση των ωραρίων εργασίας. Επίσης, υπάρχουν ελλείψεις σε μέσα, αλλά και στην εκπαίδευση του προσωπικού - το οποίο, αντί να μονιμοποιηθεί, ΝΔ και ΠΑΣΟΚ επιμένουν να παραμένει σε μεγάλο ποσοστό εποχικό.
Το 1998 η κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ, με νόμο προχώρησε στη διάσπαση του τομέα της πρόληψης από την πυρόσβεση και την ανέθεσε στην Πυροσβεστική Υπηρεσία. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να μη συμμετέχουν οι δασικές υπηρεσίες στην πρόληψη των πυρκαγιών, αν και ήταν αυτοί που είχαν τις ειδικές γνώσεις.
Ενιαίος φορέας δασοπροστασίας
Το αποτέλεσμα, μετά από όλα αυτά, ήταν τα οργανωμένα μέτρα πρόληψης, όπως η αποψίλωση και ο καθαρισμός των δασών, η διάνοιξη δασικών δρόμων, η κατασκευή και επάνδρωση δασικών παρατηρητηρίων δασοφύλαξης, έργα που θα εκτελούνται μέσα από έναν ενιαίο φορέα δασοπροστασίας και δασοπυρόσβεσης και στον οποίο θα συμμετέχουν Πυροσβεστική, δασικές υπηρεσίες και άλλοι φορείς, να έχουν μπει στο περιθώριο.
Το ΚΚΕ επισημαίνει πως είναι απαραίτητος ο κεντρικός σχεδιασμός, η συγκρότηση ενιαίου, δημόσιου φορέα διαχείρισης της δασικής περιουσίας και δασοπροστασίας. Συγκρότηση συντονιστικών οργάνων κατά περιφέρεια και νομό, με αποφασιστικές αρμοδιότητες διοίκησης και όλα τα απαραίτητα τεχνικά μέσα και με εκτελεστότητα αποφάσεων.