Η αναζήτηση νέων κριτηρίων και όρων και η αλλαγή εννοιών για την ένταξη ενός μνημείου και ενός τόπου στους διεθνείς καταλόγους προστασίας αντανακλούν τις ενδοϊμπεριαλιστικές αντιθέσεις στους διεθνείς οργανισμούς και, με βάση το σημερινό συσχετισμό δύναμης, τους στόχους του κεφαλαίου για τη διαχείριση της πολιτιστικής μνήμης
«Ράμπο» στην Ουρ του Ιράκ |
Η παγκόσμια επιστημονική κοινότητα, με την έναρξη του πολέμου στο Ιράκ, δημοσιοποίησε την «ανησυχία» της για τη «μοίρα» των πολιτιστικών θησαυρών της χώρας, χωρίς όμως συνέχεια, ως όφειλε. Η λέξη «ανησυχία» δεν μπαίνει σε εισαγωγικά με ειρωνική διάθεση. Ανεξαρτήτως ατομικών προθέσεων, οι διεθνείς οργανισμοί για την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς δείχνουν μάλλον αμηχανία να διαχειριστούν αυτή τη νέα εκδήλωση βαρβαρότητας του ιμπεριαλισμού. Αμηχανία που προκαλείται από το γεγονός ότι παρά το «μη κυβερνητικό» του χαρακτήρα τους και κυρίως μετά την απουσία της πίεσης που ασκούσε ο σοσιαλισμός, οι οργανισμοί αυτοί έχουν απολέσει όποια δυνατότητα ουσιαστικής παρέμβασης, με τον ίδιο τρόπο που την απώλεσε και ο ΟΗΕ.
Ο «Ρ» σημείωσε πρόσφατα ότι το γεγονός πως η ΟΥΝΕΣΚΟ και το ICOMOS (Διεθνές Συμβούλιο Μνημείων και Τοποθεσιών) έχουν ξεσηκωθεί για τη σωτηρία του ιστορικού χαρακτήρα του Λένινγκραντ από την αδηφαγία του ρωσικού ενεργειακού κολοσσού της «Γκαζπρόμ», που θέλει να κατασκευάσει ουρανοξύστη 400 μ. ακριβώς στην αυλή του Σμόλνι, σε σχέση με το επίσης γεγονός πως αυτοί οι οργανισμοί δεν έχουν ψελλίσει ούτε ένα «όχι» στην καταστροφή της αρχιτεκτονικής κληρονομιάς του Λένινγκραντ που παραδίδεται στο κεφάλαιο, προκαλεί τουλάχιστον ερωτήματα. Που εντείνονται από τον ενεργειακό πόλεμο των μονοπωλίων και τον πρωταγωνιστικό ρόλο της «Γκαζπρόμ» σε αυτόν.
Λένινγκραντ |
Είναι γεγονός πως από το 1971 που συντάχθηκε η Συνθήκη της ΟΥΝΕΣΚΟ για την προστασία της παγκόσμιας πολιτιστικής και φυσικής κληρονομιάς και από το 1978 που καταρτίστηκε για πρώτη φορά ο σχετικός κατάλογος και έκτοτε εμπλουτίζεται συνεχώς, οι επιστημονικές κοινότητες και, σε ένα βαθμό, οι λαοί των κρατών που επικύρωναν τη Συνθήκη αποκτούσαν ένα «όπλο» για την προστασία της ιστορικής μνήμης. Ομως, η ΟΥΝΕΣΚΟ, όπως όλοι οι διεθνείς οργανισμοί, «είναι» κάθε φορά το αποτέλεσμα των συσχετισμών δύναμης που έρχονται σε σύγκρουση στο εσωτερικό τους. Γι' αυτό και διαπιστώνεται «ανομοιομορφία» στις αντιλήψεις και δράσεις των εθνικών τμημάτων των διεθνών οργανισμών (π.χ., ICOMOS) αφού σαφώς επηρεάζονται από το βαθμό πίεσης που ασκούν πάνω τους κυβερνήσεις και κινήματα.
Παλαιά πόλη της Κέρκυρας: Η πρόσφατη (2007) ελληνική εγγραφή στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της ΟΥΝΕΣΚΟ |