Ενώ το ΑΚΡ υπόσχεται σύσφιξη των σχέσεών του με ΕΕ, ΗΠΑ αλλά και Ρωσία
Ο πρόεδρος του ΑΚΡ και ξανά υποψήφιος για την Προεδρία της Τουρκίας στις 24 Ιούνη, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, παρουσίασε την Πέμπτη το 340σέλιδο «εκλογικό μανιφέστο» του κόμματός του, υποστηρίζοντας ότι «θα μετατρέψουμε την Τουρκία σε μια χώρα με παγκόσμια φωνή» και αναδεικνύοντας την ετοιμότητα της ντόπιας πλουτοκρατίας να εμπλακεί σε σκληρά παζάρια με ισχυρά ιμπεριαλιστικά κέντρα.
Σε αυτήν τη βάση, ο Τούρκος Πρόεδρος μεταξύ άλλων είπε ότι «θα δυναμώσουμε τις οικονομικές και πολιτικές μας σχέσεις με διάφορες οργανώσεις της περιοχής, ειδικά την ΕΕ». Επίσης, αναφερόμενος στις σχέσεις Τουρκίας - ΗΠΑ τόνισε ότι η διατήρηση στενής διμερούς συνεργασίας είναι «ουσιαστικής σημασίας», ενώ υποστήριξε ότι «θα ξεπεράσουμε τα προβλήματα με τις ΗΠΑ και θα θεμελιώσουμε μια σχέση βασισμένη σε ένα πνεύμα συμμαχίας». Επίσης, τονίζεται η ανάγκη πιο στενών σχέσεων με τη Ρωσία. Μεταξύ άλλων, επίσης, ξεχωρίζουν οι στόχοι για την «ανάπτυξη στενότερων δεσμών με τις βαλκανικές χώρες», η «υποστήριξη της "Τουρκικής Δημοκρατίας της Βόρειας Κύπρου"» (όπως προκλητικά αποκαλείται το ψευδοκράτος), αλλά και μια σειρά από αναφορές για συνέχιση «πρωτοβουλιών» σε Παλαιστινιακό, Συρία, Ιράκ κ.τ.λ., στόχοι στους οποίους καθρεφτίζεται η ευρύτερη όξυνση των ενδοϊμπεριαλιστικών ανταγωνισμών στην περιοχή, στο πλαίσιο των οποίων κλιμακώνεται και η επιθετικότητα της καπιταλιστικής Τουρκίας με επιδίωξη να κατοχυρώσει τα συμφέροντά της.
Μέσα σε αυτές τις συνθήκες και ένα μόλις μήνα πριν στηθούν οι διπλές κάλπες των πρόωρων εκλογών, υψηλόβαθμα στελέχη της κυβέρνησης αλλά και ο ίδιος ο Ερντογάν - από το Σαράγεβο της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης όπου οργάνωσε κεντρική προεκλογική συγκέντρωση με οπαδούς του από όλη την Ευρώπη - κατήγγειλαν ανοιχτά σχέδια ανατροπής του ΑΚΡ και του ηγέτη του. Για παράδειγμα, ο αντιπρόεδρος της τουρκικής κυβέρνησης, Μπεκίρ Μποζντάγ, δήλωσε ότι «κύκλοι που δεν αισθάνονται άνετα με έναν τόσο μεγάλο ηγέτη... θέλουν να τον ξεφορτωθούν». Να σημειωθεί ότι τις τελευταίες μέρες αυξήθηκαν πάλι οι συλλήψεις και καταδίκες ατόμων που θεωρούνται πως ανήκουν στη FETO.
Την ίδια στιγμή, πολλά είναι τα ερωτήματα για την κατάσταση της τουρκικής οικονομίας, καθώς η ισοτιμία της λίρας εξακολουθεί να μειώνεται έναντι του δολαρίου. Την Τετάρτη, η Κεντρική Τράπεζα ανακοίνωσε αύξηση των επιτοκίων δανεισμού (από 13,5% στο 16,5%), κίνηση κατά πολλούς «ασυνήθιστη», με βάση τις επιλογές που μέχρι σήμερα έκανε η κυβέρνηση του ΑΚΡ.
Πάντως, στελέχη της κυβέρνησης του ΑΚΡ επιμένουν να χαρακτηρίζουν μεθοδευμένη την πτώση της λίρας, «κερδοσκοπική και μη φυσιολογική».
Ο ίδιος ο Ερντογάν δήλωσε πως «η Τουρκία είναι μια χώρα που εφαρμόζει τους κανόνες της οικονομίας του ελεύθερου εμπορίου με όλους της τους νόμους και τους θεσμούς. Θα συνεχίσουμε να τηρούμε τις αρχές της παγκόσμιας διακυβέρνησης στις νομισματικές πολιτικές και με το νέο σύστημα διακυβέρνησης».
Πάντως, πολλές αναλύσεις περιγράφουν μια πολύ πιο άσχημη κατάσταση. Δημοσίευμα της γερμανικής εφημερίδας «Βελτ» κάνει λόγο για κατάσταση που οδεύει προς «μία καταστροφή για τη χώρα η οποία θα μπορούσε να κοστίσει ακόμα και την επανεκλογή του Ερντογάν». Μεταξύ άλλων επισημαίνει ότι η συνεχής πτώση της λίρας επηρεάζει όχι μόνο τον πληθωρισμό αλλά «υπονομεύει και την πιστοληπτική ικανότητα της Τουρκίας. Διότι το τουρκικό κράτος και οι τουρκικές εταιρείες είναι χρεωμένες σε μεγάλο βαθμό σε δολάρια. Με κάθε πτώση της λίρας, οι υποχρεώσεις αυξάνονται αυτόματα και καταστρέφουν την οικονομία. Πολλές εταιρείες ήδη, τώρα, δεν είναι πλέον σε θέση να εξυπηρετήσουν τα χρέη τους. Ειδικοί φοβούνται ότι η Τουρκία δεν θα έχει άλλη επιλογή παρά να καλέσει το ΔΝΤ». Το ίδιο δημοσίευμα επικαλείται στοιχεία διεθνών χρηματοπιστωτικών οργανισμών, σύμφωνα με τα οποία οι τουρκικές τράπεζες έχουν χρέη σχεδόν 600 δισ. δολαρίων στα βιβλία τους και δείχνουν «συγκρατημένες» στη χορήγηση νέων δανείων ενισχύοντας την «πιστωτική κρίση» (δηλαδή τη δυσκολία δανεισμού) πολλών εταιρειών.
Ακόμα, συνυπολογίζεται ότι «τα υψηλότερα επιτόκια στις ΗΠΑ και το αυξανόμενο δολάριο καθιστούν τους παγκόσμιους επενδυτές πιο επικριτικούς στις αναδυόμενες αγορές. Πολλοί επενδυτές αποσύρουν τα χρήματά τους από τις αναδυόμενες αγορές επειδή κερδίζουν τώρα αξιοπρεπή απόδοση στη Wall Street». Μεταξύ άλλων μεταφέρονται εκτιμήσεις εμπειρογνωμόνων ότι «ο Ερντογάν θα καταφύγει σε ριζοσπαστικά μέσα και θα εισαγάγει ελέγχους κεφαλαίων. Με ένα τέτοιο μέτρο θα μπορούσε να σταματήσει την φυγή κεφαλαίων». Ωστόσο, ειδικοί επισημαίνουν πως «ο Ερντογάν δεν μπορεί να αντέξει τέτοιους ελέγχους κεφαλαίων. Επειδή η χώρα εισάγει σημαντικά περισσότερα από όσα εξάγει» και επειδή «κανένας επενδυτής δεν θα επενδύσει εθελοντικά χρήματα στην Τουρκία εάν φοβάται ότι θα εγκλωβιστεί εκεί. Οι άμεσες ξένες επενδύσεις έχουν ήδη μειωθεί στο ένα τρίτο των προηγούμενων επιπέδων».